マハーバーラタ · 章 5.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.96.1
तस्मिन्नभिहिते वाक्ये केशवेन महात्मना ।
स्तिमिता हृष्टरोमाण आसन्सर्वे सभासदः ॥ ५.९६.१ ॥
偉大なるケーシャヴァがこの言葉を述べると、集会の者たちはみな身じろぎもせず、総毛立った。
5.96.2
कस्स्विदुत्तरमेतेषां वक्तुमुत्सहते पुमान् ।
इति सर्वे मनोभिस्ते चिन्तयन्ति स्म पार्थिवाः ॥ ५.९६.२ ॥
「誰が彼らに答える勇気があろうか」と、王たちはみな心の中で考えwere。
5.96.3
तथा तेषु च सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
जामदग्न्य इदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९६.३ ॥
王たちが皆黙り込んだとき、ジャマダグニャ（パラシュラーマ）がクルの集会でこの言葉を語った。
5.96.4
इमां मे सोपमां वाचं श्रृणु सत्यामशङ्कितः ।
तां श्रुत्वा श्रेय आदत्स्व यदि साध्विति मन्यसे ॥ ५.९६.४ ॥
この私の比喩を伴う真実の言葉を、疑うことなく聞け。それを聞いて善いと思うなら、その善を取れ。
5.96.5
राजा दम्भोद्भवो नाम सार्वभौमः पुराऽभवत् ।
अखिलां बुभुजे सर्वां पृथिवीमिति नः श्रुतम् ॥ ५.९६.५ ॥
昔、ダンボードバヴァという名の全土の王がいた。彼は大地全体を治めたと、我々は聞いている。
5.96.6
स स्म नित्यं निशापाये प्रातरुत्थाय वीर्यवान् ।
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्यान्पृच्छन्नास्ते महारथः ॥ ५.९६.६ ॥
その勇猛な大戦車の戦士は、毎日夜明けに起き上がり、バラモン、クシャトリヤ、ヴァイシャに問いかけ続けていた。
5.96.7
अस्ति कश्चिद्विशिष्टो वा मद्विधो वा भवेद्युधि ।
शूद्रो वैश्यः क्षत्रियो वा ब्राह्मणो वाऽपि शस्त्रभृत् ॥ ५.९६.७ ॥
戦いにおいて、私より優れた者、あるいは私に等しい者が、首陀羅であれ、ヴァイシャであれ、クシャトリヤであれ、武器を持つバラモンであれ、いるだろうか。
5.96.8
इति ब्रुवन्नन्वचरत्स राजा पृथिवीमिमाम् ।
दर्पेण महता मत्तः कञ्चिदन्यमचिन्तयन् ॥ ५.९६.८ ॥
そう言いながら王はこの大地を巡り歩いた。大いなる傲慢に酔い、他の誰をも顧みることなく。
5.96.9
तं च वैद्या अकृपणा ब्राह्मणाः सर्वतोऽभयाः ।
प्रत्यषेधन्त राजानं श्लाघमानं पुनः पुनः ॥ ५.९६.९ ॥
恐れを知らず、卑屈さのない、四方どこにも恐怖のない学識あるバラモンたちは、自らを誇り続けるその王を、繰り返し制止した。
5.96.10
निषिध्यमानोऽप्यसकृत्पृच्छत्येव स वै द्विजान् ।
अतिमानं श्रिया मत्तं तमूचुर्ब्राह्मणास्तदा ॥ ५.९६.१० ॥
幾度止められても、彼は再生族たちに問い続けた。そのとき、バラモンたちは富に酔い、驕り高ぶるその王に言った。
5.96.11
तपस्विनो महात्मानो वेदप्रत्ययदर्शिनः ।
उदीर्यमाणं राजानं क्रोधदीप्ता द्विजातयः ॥ ५.९६.११ ॥
苦行者たち、大いなる魂をもつヴェーダの真理を見た者たち、再生族は、王が語り続けるうちに怒りに燃え上がった。
5.96.12
अनेकजयिनौ शङ्ख्ये यौ वै पुरुषसत्तमौ ।
तयोस्त्वं न समो राजन्भवितासि कदाचन ॥ ५.९६.१२ ॥
戦いで幾度も勝利した、人の中の最上の二人、王よ。おまえは決して彼らと並ぶことはないだろう。
5.96.13
एवमुक्तः स राजा तु पुनः पप्रच्छ तान्द्विजान् ।
क्व तौ वीरौ क्वजन्मानौ किंकर्माणौ च कौ च तौ ॥ ५.९६.१३ ॥
このように言われて、王は再びそのバラモンたちに尋ねた。「あの二人の英雄はどこにいるのか。どこに生まれ、どんな行いをする者か。二人は誰なのか。」
5.96.14
नरो नारायणश्चैव तापसाविति नः श्रुतम् ।
आयातौ मानुषे लोके ताभ्यां युद्ध्यस्व पार्थिव ॥ ५.९६.१४ ॥
「ナラとナーラーヤナという二人の苦行者がいると、私たちは聞いています。二人は人間界に来ています。王よ、その二人と戦いなさい。」
5.96.15
श्रूयेते तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ ।
तपो घोरमनिर्देश्यं तप्येते गन्धमादने ॥ ५.९६.१५ ॥
「そのナラとナーラーヤナという二人の大いなる魂は、噂に聞こえています。二人はガンダマーダナ山で、恐ろしく言葉にできない苦行をしているのです。」
5.96.16
स राजा महतीं सेनां योजयित्वा षडङ्गिनीम् ।
अमृष्यमाणः संप्रायाद्यत्र तावपराजितौ ॥ ५.९६.१६ ॥
「その王は六部隊からなる大軍を整え、耐えられずに、あの二人の不敗の者たちのいるところへ出発した。」
5.96.17
स गत्वा विषमं घोरं पर्वतं गन्धमादनम् ।
मार्गमाणोऽन्वगच्छत्तौ तापसौ वनमाश्रितौ ॥ ५.९६.१७ ॥
「彼は険しく恐ろしいガンダマーダナ山に行き、森に身を寄せているあの二人の苦行者を探して後を追った。」
5.96.18
तौ दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाभ्यां कृशौ धमनिसन्ततौ ।
शीतवातातपैश्चैव कर्शितौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.१८ ॥
「彼は、飢えと渇きで痩せ衰え、血管が浮き出て、寒さ・風・日差しに消耗したその二人の人中の最上者たちを見た。」
5.96.19
अभिगम्योपसङ्गृह्य पर्यपृच्छदनामयम् ।
तमर्चित्वा मूलफलैरासनेनोदकेन च ॥ ५.९६.१९ ॥
彼に近づき抱擁して、その無事を尋ねた。根と果実、座席と水で彼をもてなしてから、
5.96.20
न्यमन्त्रयेतां राजानं किं कार्यं क्रियतामिति ।
ततस्तामानुपूर्वी स पुनरेवान्वकीर्तयत् ॥ ५.९६.२० ॥
二人は王を招いて言った、「何をすべきか、お命じください」。すると彼は、すべてを順序通りに再び語った。
5.96.21
बाहुभ्यां मे जिता भूमिर्निहताः सर्वशत्रवः ।
भवद्भ्यां युद्धमाकाङ्क्षन्नुपयातोऽस्मि पर्वतम् ॥ ५.९६.२१ ॥
私の腕で大地は征服され、敵はすべて討たれた。あなた方二人との戦いを望み、私はこの山に来たのだ。
5.96.22
आतिथ्यं दीयतामेतत्काङ्क्षितं मे चिरं प्रति ।
अपेतक्रोधलोभोऽयमाश्रमो राजसत्तम ॥ ५.९६.२२ ॥
私が長く望んでいたこのもてなしを与えてください。王の中の最上の方よ、この隠棲所は怒りと貪欲から離れています。
5.96.23
न ह्यस्मिन्नाश्रमे युद्धं कुतः शस्त्रं कुतोऽनृजुः ।
अन्यत्र युद्धमाकाङ्क्ष बहवः क्षत्रियाः क्षितौ ॥ ५.९६.२३ ॥
この隠棲所には戦いはない。ここにどうして武器があり、どうして欺きがあろうか。戦いは他所に求めよ。大地には多くの戦士がいる。
5.96.24
उच्यमानस्तथाऽपि स्म भूय एवाभ्यभाषत ।
पुनः पुनः क्षाम्यमाणः सान्त्व्यमानश्च भारत ॥ ५.९६.२४ ॥
このように言われても、彼は再び語った。バラタの子孫よ、何度も懇願され、なだめられても、彼は語り続けた。
5.96.25
दम्भोद्भवो युद्धमिच्छन्नाह्वयत्येव तापसौ ।
ततो नरस्त्विषीकाणां मुष्टिमादाय भारत ॥ ५.९६.२५ ॥
ダンボードバヴァは戦いを望み、あの二人の苦行者を挑発し続けた。そして、バラタの子よ、その男は葦の束を一握り取って
5.96.26
अब्रवीदेहि युद्ध्यस्व युद्धकामुक क्षत्रिय ।
सर्वशस्त्राणि चादत्स्व योजयस्व च वाहिनीम् ॥ ५.९६.२६ ॥
彼は言った：来い、戦え、戦を愛するクシャトリヤよ！すべての武器を取り、軍勢を整えよ。
5.96.27
अहं हि ते विनेष्यामि युद्धश्रद्धामितः परम् ।
यदाह्वयसि दर्पेण ब्राह्मणप्रमुखाञ्जनान् ॥ ५.९६.२७ ॥
今この時から、お前の戦いへの信念を奪ってやろう。お前は傲慢から、ブラーフマナの長たちに挑んでいるのだから。
5.96.28
यद्येतदस्त्रमस्मासु युक्तं तापस मन्यसे ।
एतेनापि त्वया योत्स्ये युद्धार्थी ह्यहमागतः ॥ ५.९६.२८ ॥
もしお前がこの武器を我らに用いるのが適切だと思うなら、苦行者よ、まさにこの武器でお前と戦おう。私は戦いを求めて来たのだから。
5.96.29
इत्युक्त्वा शरवर्षेण सर्वतः समवाकिरत् ।
दम्भोद्भवस्तापसं तं जिवांसुः सहसैनिकः ॥ ५.९६.२९ ॥
そう言うと、ダンボードバヴァはその苦行者を殺そうと、軍勢とともに突然四方から矢の雨でその者を覆った。
5.96.30
तस्य तानस्यतो घोरानिषून्परतनुच्छिदः ।
कदर्थीकृत्य स मुनिरिषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३० ॥
彼が放った敵の身体を貫く恐ろしい矢を無効にし、その聖者は葦によって反撃した。
5.96.31
ततोऽस्मौ प्रासृजद्धोरमैषीकमपराजितः ।
अस्त्रमप्रतिसन्धेयं तदुद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.९६.३१ ॥
すると不敗の人はそれに恐ろしい葦の矢の武器を放った。それは防ぎようのないアストラで、不思議なものに見えた。
5.96.32
तेषामक्षीणि कर्णांश्च नासिकाश्चैव मायया ।
निमित्तवेधी स मुनिरीषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३२ ॥
その聖者は魔術によって的を射る者として、葦の矢で彼らの目と耳と鼻を貫いた。
5.96.33
स दृष्ट्वा श्वेतमाकाशमिषीकाभिः समाचितम् ।
पादयोर्न्यपतद्राजा स्वस्ति मेस्त्विति चाब्रवीत् ॥ ५.९६.३३ ॥
葦の矢に覆われて白く見える空を見て、王は彼の足元に倒れ込み、「私に平安があらんことを」と言った。
5.96.34
तमब्रवीन्नरो राजञ्शरण्यः शरणैषिणाम् ।
ब्रह्मण्यो भव धर्मात्मा मा च स्मैवं पुनः कृथाः ॥ ५.९६.३४ ॥
彼は言った。「王よ、庇護を求める者の避難所となれ。婆羅門を敬い、法を心とする者となれ。二度とこのようなことをしてはならない。」
5.96.35
नैतादृक्पुरुषो राजन्क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
मनसा नृपशार्दूल भवेत्परपुरञ्जयः ॥ ५.९६.३५ ॥
王よ、武人の義務を心に留める者は、心の中でさえこのようなことはしない。王中の虎よ、彼は敵の都市を征服する者であるべきだ。
5.96.36
मा च दर्पसमाविष्टः वा तत्ते राजन्समाहितम् ।
कृतप्रज्ञो वीतलोभो निरहङ्कार आत्मवान् । ॥ ५.९६.३६ ॥
また傲慢に取り憑かれてはならない。王よ、あなたにふさわしいのはこれである。智慧を備え、貪欲を離れ、我執なく、自己を制する者となることだ。
5.96.37
दान्तः क्षान्तो मृदुः सौम्य प्रजाः पालय पार्थिव ।
मास्म भूयः क्षिपेः कंचिदविदित्वा बलाबलम्। ॥ ५.९६.३७ ॥
自制し、忍耐し、穏やかで慈悲深くあれ。王よ、臣民を守れ。力と弱さを知らずに、二度と誰かを打ってはならない。
5.96.38
अनुज्ञातः स्वस्ति गच्च मैवं भूयः समाचरेः ।
कुशलं ब्राह्मणान्पृच्छेरावयोर्वचनाद्भृशम् ॥ ५.९६.३८ ॥
許しを得て、安らかに行け。二度とこのようなふるまいをしてはならない。我々二人の言葉により、バラモンたちに自分の安否をよく尋ねよ。
5.96.39
ततो राजा तयोः पादावभिवाद्य महात्मनोः ।
प्रत्याजगाम स्वपुरं धर्मं चैवाचरद्भृशम् ॥ ५.९६.३९ ॥
そこで王はその二人の偉大な方々の足元に礼拝して、自分の都へ帰り、大いに法を行じた。
5.96.40
सुमहच्चापि तत्कर्म यन्नरेण कृतं पुरा ।
ततो गुणैः सुबहुभिः श्रेष्ठो नारायणोऽभवत् ॥ ५.९६.४० ॥
昔ナラが成し遂げた非常に偉大な行いと、多くの徳によって、ナーラーヤナは最も優れた者となった。
5.96.41
तस्माद्यावद्धनुःश्रेष्ठे गाण्डीवेऽस्त्रं न युज्यते ।
तावत्त्वं मानमुत्सृज्य गच्छ राजन्धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४१ ॥
ゆえに、最上の弓ガーンディーヴァに武器がつがえられる前に、王よ、慢心を捨てて、ダナンジャヤのもとへ行け。
5.96.42
काकुदीकं शुकं नाकमक्षिसन्तर्जनं तथा ।
सन्तानं नर्तकं घोरमास्यमोदकमष्टमम् ॥ ५.९६.४२ ॥
カークディーカ、シュカ、ナーカ、アクシサンタルジャナ、そしてサンターナ、ナルタカ、ゴーラ、アースヤモーダカ、八番目。
5.96.43
एतैर्विद्धाः सर्व एव मरणं यान्ति मानवाः ।
उन्मत्ताश्च विचेष्टन्ते नष्टसंज्ञा विचेतसः ॥ ५.९६.४३ ॥
これらに打たれた人々は皆死に至る。狂人のようにもがき、意識を失い、心は乱れる。
5.96.44
स्वपन्ति च प्लवन्ते च च्छर्दयन्ति च मानवाः ।
मूत्रयन्ते च सततं रुदन्ति च हसन्ति च ॥ ५.९६.४४ ॥
人々は眠り、よろめき、嘔吐する。絶え間なく小便をし、泣き、また笑う。
5.96.45
कामक्रोधौ लोभमोहौ मदमानौ तथैव च ।
मात्सर्याहङ्कुती चैव क्रमादेत उदाहृताः ॥ ५.९६.४५ ॥
欲と怒り、貪欲と迷妄、慢心と高慢、そして嫉妬と自負——これらは順に述べられている。
5.96.46
निर्माता सर्वलोकानामीश्वरः सर्वकर्मवित् ।
यस्य नारायणो बन्धुरर्जुनो दुःसहो युधि ॥ ५.९६.४६ ॥
彼は全世界の創造者、主であり、すべての行為を知る者。ナーラーヤナが彼の親族であり、戦場でアルジュナは彼にとって抗しがたい。
5.96.47
कस्तमुत्सहते जेतुं त्रिषु लोकेषु भारत ।
वीरं कपिध्वजं जिष्णुं यस्य नास्ति समो युधि ॥ ५.९६.४७ ॥
バーラタよ、三界の中で誰が彼に勝つ勇気があろうか——あの英雄、猿旗の勝利者、戦いで並ぶ者なき者に。
5.96.48
असङ्ख्येया गुणाः पार्थे तद्विशिष्टो जनार्दनः ।
त्वमेव भूयो जानासि कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४८ ॥
プリターの子には無数の徳があり、ジャナールダナはそれさえも凌ぐ。クンティーの子ダナンジャヤを、お前自身が改めてよく知っているだろう。
5.96.49
नरनारायणौ यौ तौ तावेवार्जुनकेशवौ ।
विजानीहि महाराज प्रवीरौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.४९ ॥
ナラとナーラーヤナであるあの二人こそ、アルジュナとケーシャヴァである。大王よ、彼らは二人の勇士であり、人中の最上者であることを知れ。
5.96.50
यद्येतदेवं जानासि न च मामभिशङ्कसे ।
आर्यां मतिं समास्थाय शाम्य भारत पाण्डवैः ॥ ५.९६.५० ॥
もしあなたがこれをこのように知り、私を疑わないのであれば、高潔な決意をもって、バーラタよ、パーンダヴァたちと和睦せよ。
5.96.51
अथ चेन्मन्यसे श्रेयो न मे भेदो भवेदिति ।
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा च युद्धे मनः कृथाः ॥ ५.९६.५१ ॥
もしあなたがこれこそ善であり、私との間に分裂は生じないと考えるなら、バーラタの最上者よ、心を鎮めて、戦いに心を向けてはならない。
5.96.52
भवतां च कुरुश्रेष्ठ कुलं बहुमतं भुवि ।
तत्तथैवास्तु भद्रं ते स्वार्थमेवोपचिन्तय ॥ ५.९६.५२ ॥
クルの最上者よ、あなたがたの一族は地上で大いに尊ばれている。そうあれ、あなたに幸いがあらんことを。ただ自分自身の利益を考えよ。