മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.96.1
तस्मिन्नभिहिते वाक्ये केशवेन महात्मना ।
स्तिमिता हृष्टरोमाण आसन्सर्वे सभासदः ॥ ५.९६.१ ॥
മഹാത്മാവായ കേശവൻ ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ സഭയിലെ എല്ലാവരും നിശ്ചലരായി; അവരുടെ രോമങ്ങൾ എഴുന്നുനിന്നു.
5.96.2
कस्स्विदुत्तरमेतेषां वक्तुमुत्सहते पुमान् ।
इति सर्वे मनोभिस्ते चिन्तयन्ति स्म पार्थिवाः ॥ ५.९६.२ ॥
'ഇവർക്ക് മറുപടി പറയാൻ ആരാണ് ധൈര്യപ്പെടുക?' എന്ന് രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.
5.96.3
तथा तेषु च सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
जामदग्न्य इदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९६.३ ॥
രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും മൗനം പാലിക്കുമ്പോൾ, കുരുസഭയിൽ ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
5.96.4
इमां मे सोपमां वाचं श्रृणु सत्यामशङ्कितः ।
तां श्रुत्वा श्रेय आदत्स्व यदि साध्विति मन्यसे ॥ ५.९६.४ ॥
എന്റെ ഈ ഉപമയോടുകൂടിയ സത്യവാക്ക് സംശയമില്ലാതെ കേൾക്കുക; അത് കേട്ട് നന്മയെന്ന് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ ശ്രേയസ്സ് സ്വീകരിക്കുക.
5.96.5
राजा दम्भोद्भवो नाम सार्वभौमः पुराऽभवत् ।
अखिलां बुभुजे सर्वां पृथिवीमिति नः श्रुतम् ॥ ५.९६.५ ॥
പണ്ട് ദംഭോദ്ഭവൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു സാർവഭൗമ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം സമസ്ത ഭൂമിയും ഭരിച്ചു എന്ന് നാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
5.96.6
स स्म नित्यं निशापाये प्रातरुत्थाय वीर्यवान् ।
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्यान्पृच्छन्नास्ते महारथः ॥ ५.९६.६ ॥
ആ വീര്യവാനായ മഹാരഥൻ എല്ലാ ദിവസവും രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പുലർച്ചെ ഉണർന്ന് ബ്രാഹ്മണരോടും ക്ഷത്രിയരോടും വൈശ്യരോടും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചിരുന്നു.
5.96.7
अस्ति कश्चिद्विशिष्टो वा मद्विधो वा भवेद्युधि ।
शूद्रो वैश्यः क्षत्रियो वा ब्राह्मणो वाऽपि शस्त्रभृत् ॥ ५.९६.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എന്നെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനോ എന്നോട് തുല്യനോ ആയ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമോ? ശൂദ്രനോ വൈശ്യനോ ക്ഷത്രിയനോ, അല്ലെങ്കിൽ ആയുധധാരിയായ ബ്രാഹ്മണനോ?
5.96.8
इति ब्रुवन्नन्वचरत्स राजा पृथिवीमिमाम् ।
दर्पेण महता मत्तः कञ्चिदन्यमचिन्तयन् ॥ ५.९६.८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ രാജാവ് ഈ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു; മഹാ അഹങ്കാരത്താൽ മത്തനായി, മറ്റാരെയും ഗണിക്കാതെ.
5.96.9
तं च वैद्या अकृपणा ब्राह्मणाः सर्वतोऽभयाः ।
प्रत्यषेधन्त राजानं श्लाघमानं पुनः पुनः ॥ ५.९६.९ ॥
ഭയമില്ലാത്ത, ദീനതയില്ലാത്ത, എല്ലായിടത്തും നിർഭയരായ പണ്ഡിതബ്രാഹ്മണർ, സ്വയം പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ രാജാവിനെ വീണ്ടുംവീണ്ടും തടഞ്ഞു.
5.96.10
निषिध्यमानोऽप्यसकृत्पृच्छत्येव स वै द्विजान् ।
अतिमानं श्रिया मत्तं तमूचुर्ब्राह्मणास्तदा ॥ ५.९६.१० ॥
ആവർത്തിച്ചു തടഞ്ഞിട്ടും അവൻ ദ്വിജന്മാരോട് ചോദിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു. അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണർ ഐശ്വര്യത്താൽ മത്തനായ ആ അതിമാനിയായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
5.96.11
तपस्विनो महात्मानो वेदप्रत्ययदर्शिनः ।
उदीर्यमाणं राजानं क्रोधदीप्ता द्विजातयः ॥ ५.९६.११ ॥
തപസ്വികളും മഹാത്മാക്കളും വേദസത്യം ദർശിച്ചവരുമായ ദ്വിജന്മാർ, രാജാവ് സംസാരിച്ചപ്പോൾ ക്രോധത്താൽ ജ്വലിച്ചു.
5.96.12
अनेकजयिनौ शङ्ख्ये यौ वै पुरुषसत्तमौ ।
तयोस्त्वं न समो राजन्भवितासि कदाचन ॥ ५.९६.१२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പലതവണ വിജയിച്ച, പുരുഷോത്തമരായ ആ രണ്ടുപേർക്കും നീ ഒരിക്കലും സമനാകില്ല, രാജാവേ.
5.96.13
एवमुक्तः स राजा तु पुनः पप्रच्छ तान्द्विजान् ।
क्व तौ वीरौ क्वजन्मानौ किंकर्माणौ च कौ च तौ ॥ ५.९६.१३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ രാജാവ് വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണരോട് ചോദിച്ചു: "ആ രണ്ടു വീരന്മാർ എവിടെ? എവിടെ ജനിച്ചവർ? ഏതു കർമ്മങ്ങളുള്ളവർ? അവർ ആരാണ്?"
5.96.14
नरो नारायणश्चैव तापसाविति नः श्रुतम् ।
आयातौ मानुषे लोके ताभ्यां युद्ध्यस्व पार्थिव ॥ ५.९६.१४ ॥
"നരനും നാരായണനും എന്ന രണ്ടു തപസ്വികൾ എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവർ മനുഷ്യലോകത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു. ഹേ രാജാവേ, അവരോടു യുദ്ധം ചെയ്യുക."
5.96.15
श्रूयेते तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ ।
तपो घोरमनिर्देश्यं तप्येते गन्धमादने ॥ ५.९६.१५ ॥
"ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളായ നരനും നാരായണനും കേൾക്കപ്പെടുന്നു. ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ അവർ ഘോരവും വിവരിക്കാനാവാത്തതുമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു."
5.96.16
स राजा महतीं सेनां योजयित्वा षडङ्गिनीम् ।
अमृष्यमाणः संप्रायाद्यत्र तावपराजितौ ॥ ५.९६.१६ ॥
"ആ രാജാവ് ആറംഗങ്ങളുള്ള വലിയ സേനയെ അണിനിരത്തി, സഹിക്കാനാകാതെ, ആ അപരാജിതരായ രണ്ടുപേരുടെ അടുത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു."
5.96.17
स गत्वा विषमं घोरं पर्वतं गन्धमादनम् ।
मार्गमाणोऽन्वगच्छत्तौ तापसौ वनमाश्रितौ ॥ ५.९६.१७ ॥
"അവൻ വിഷമവും ഘോരവുമായ ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലെത്തി, കാട്ടിൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ആ രണ്ടു തപസ്വികളെ അന്വേഷിച്ച് അവരെ പിന്തുടർന്നു."
5.96.18
तौ दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाभ्यां कृशौ धमनिसन्ततौ ।
शीतवातातपैश्चैव कर्शितौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.१८ ॥
"വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് ക്ഷീണിതരും, ഞരമ്പുകൾ തെളിഞ്ഞുകാണുന്നവരും, തണുപ്പും കാറ്റും വെയിലും കൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചവരുമായ ആ രണ്ടു പുരുഷോത്തമന്മാരെ അവൻ കണ്ടു."
5.96.19
अभिगम्योपसङ्गृह्य पर्यपृच्छदनामयम् ।
तमर्चित्वा मूलफलैरासनेनोदकेन च ॥ ५.९६.१९ ॥
അവന്റെ അടുത്തെത്തി, ആദരപൂർവം ആലിംഗനം ചെയ്ത്, ക്ഷേമവിവരം ചോദിച്ചു. കിഴങ്ങും പഴങ്ങളും ആസനവും വെള്ളവും നൽകി അവനെ സത്കരിച്ചു.
5.96.20
न्यमन्त्रयेतां राजानं किं कार्यं क्रियतामिति ।
ततस्तामानुपूर्वी स पुनरेवान्वकीर्तयत् ॥ ५.९६.२० ॥
അവർ ഇരുവരും രാജാവിനെ ക്ഷണിച്ചു, 'എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? പറഞ്ഞാലും' എന്ന്. അപ്പോൾ അവൻ അതെല്ലാം ക്രമത്തിൽ വീണ്ടും വിവരിച്ചു.
5.96.21
बाहुभ्यां मे जिता भूमिर्निहताः सर्वशत्रवः ।
भवद्भ्यां युद्धमाकाङ्क्षन्नुपयातोऽस्मि पर्वतम् ॥ ५.९६.२१ ॥
എന്റെ ഭുജങ്ങളാൽ ഭൂമി ജയിക്കപ്പെട്ടു; ശത്രുക്കളെല്ലാം വധിക്കപ്പെട്ടു. നിങ്ങളോടുള്ള യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഈ പർവതത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
5.96.22
आतिथ्यं दीयतामेतत्काङ्क्षितं मे चिरं प्रति ।
अपेतक्रोधलोभोऽयमाश्रमो राजसत्तम ॥ ५.९६.२२ ॥
ഈ ആതിഥ്യം നൽകട്ടെ; ഇതാണ് ഞാൻ ഏറെക്കാലമായി ആഗ്രഹിച്ചത്. രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ആശ്രമം കോപവും ലോഭവുമില്ലാത്തതാണ്.
5.96.23
न ह्यस्मिन्नाश्रमे युद्धं कुतः शस्त्रं कुतोऽनृजुः ।
अन्यत्र युद्धमाकाङ्क्ष बहवः क्षत्रियाः क्षितौ ॥ ५.९६.२३ ॥
ഈ ആശ്രമത്തിൽ യുദ്ധമില്ല; ഇവിടെ ആയുധമെവിടെ, വക്രതയെവിടെ? യുദ്ധം മറ്റെവിടെയെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കൂ; ഭൂമിയിൽ ക്ഷത്രിയർ ധാരാളമുണ്ട്.
5.96.24
उच्यमानस्तथाऽपि स्म भूय एवाभ्यभाषत ।
पुनः पुनः क्षाम्यमाणः सान्त्व्यमानश्च भारत ॥ ५.९६.२४ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടിട്ടും അവൻ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു. ഹേ ഭാരതാ, ആവർത്തിച്ച് ക്ഷമ യാചിക്കപ്പെട്ടും ആശ്വസിപ്പിക്കപ്പെട്ടും അവൻ കൂടുതൽ സംസാരിച്ചു.
5.96.25
दम्भोद्भवो युद्धमिच्छन्नाह्वयत्येव तापसौ ।
ततो नरस्त्विषीकाणां मुष्टिमादाय भारत ॥ ५.९६.२५ ॥
ദംഭോദ്ഭവൻ യുദ്ധമാഗ്രഹിച്ച് ആ രണ്ടു തപസ്വികളെയും വെല്ലുവിളിച്ചു. അപ്പോൾ, ഭാരതാ, ആ മനുഷ്യൻ ഒരു പിടി ഈറ്റക്കോൽ എടുത്ത്.
5.96.26
अब्रवीदेहि युद्ध्यस्व युद्धकामुक क्षत्रिय ।
सर्वशस्त्राणि चादत्स्व योजयस्व च वाहिनीम् ॥ ५.९६.२६ ॥
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: വരൂ, യുദ്ധം ചെയ്യൂ, യുദ്ധപ്രിയനായ ക്ഷത്രിയാ! എല്ലാ ആയുധങ്ങളും എടുക്കൂ, നിന്റെ സേനയെ അണിനിരത്തൂ.
5.96.27
अहं हि ते विनेष्यामि युद्धश्रद्धामितः परम् ।
यदाह्वयसि दर्पेण ब्राह्मणप्रमुखाञ्जनान् ॥ ५.९६.२७ ॥
ഞാൻ നിന്റെ യുദ്ധശ്രദ്ധ ഇന്നുമുതൽ നീക്കിക്കളയാം, കാരണം നീ അഹങ്കാരത്താൽ ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖരെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു.
5.96.28
यद्येतदस्त्रमस्मासु युक्तं तापस मन्यसे ।
एतेनापि त्वया योत्स्ये युद्धार्थी ह्यहमागतः ॥ ५.९६.२८ ॥
ഈ ആയുധം ഞങ്ങളുടെ നേരെ പ്രയോഗിക്കുന്നത് ശരിയെന്ന് നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, തപസ്വീ, ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ നിന്നോട് പോരാടും; യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ വന്നത്.
5.96.29
इत्युक्त्वा शरवर्षेण सर्वतः समवाकिरत् ।
दम्भोद्भवस्तापसं तं जिवांसुः सहसैनिकः ॥ ५.९६.२९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ആ തപസ്വിയെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദംഭോദ്ഭവൻ സേനയോടൊപ്പം പെട്ടെന്ന് എല്ലാ വശങ്ങളിൽനിന്നും അമ്പുമഴകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ മൂടി.
5.96.30
तस्य तानस्यतो घोरानिषून्परतनुच्छिदः ।
कदर्थीकृत्य स मुनिरिषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३० ॥
അവൻ എയ്ത ശത്രുശരീരം തുളയ്ക്കുന്ന ആ ഭയങ്കര അമ്പുകളെ നിഷ്ഫലമാക്കി, ആ മുനി ഈറ്റക്കോലുകൾകൊണ്ടുതന്നെ തിരിച്ചടിച്ചു.
5.96.31
ततोऽस्मौ प्रासृजद्धोरमैषीकमपराजितः ।
अस्त्रमप्रतिसन्धेयं तदुद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.९६.३१ ॥
പിന്നീട് തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്തവൻ അവരുടെ നേർക്ക് ഭയങ്കരമായ ഐഷീകാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു; അത് തടുക്കാനാകാത്തതും അത്ഭുതകരവുമായി തോന്നി.
5.96.32
तेषामक्षीणि कर्णांश्च नासिकाश्चैव मायया ।
निमित्तवेधी स मुनिरीषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३२ ॥
ആ മുനി മായയാൽ ലക്ഷ്യം തികച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ കണ്ണുകളും ചെവികളും മൂക്കുകളും ഐഷീകങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
5.96.33
स दृष्ट्वा श्वेतमाकाशमिषीकाभिः समाचितम् ।
पादयोर्न्यपतद्राजा स्वस्ति मेस्त्विति चाब्रवीत् ॥ ५.९६.३३ ॥
ഐഷീകങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വെളുത്ത ആകാശം കണ്ട് ആ രാജാവ് അവരുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, "എനിക്ക് ക്ഷേമമുണ്ടാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.
5.96.34
तमब्रवीन्नरो राजञ्शरण्यः शरणैषिणाम् ।
ब्रह्मण्यो भव धर्मात्मा मा च स्मैवं पुनः कृथाः ॥ ५.९६.३४ ॥
അദ്ദേഹം അവനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ശരണം തേടുന്നവർക്ക് ശരണമായിരിക്കുക; ബ്രാഹ്മണരോട് ഭക്തിയുള്ള ധർമ്മാത്മാവാകുക; ഇനി ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്."
5.96.35
नैतादृक्पुरुषो राजन्क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
मनसा नृपशार्दूल भवेत्परपुरञ्जयः ॥ ५.९६.३५ ॥
രാജാവേ, ക്ഷാത്രധർമ്മം ഓർക്കുന്ന പുരുഷൻ മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യില്ല. നൃപശാർദൂലാ, അവൻ ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനാകണം.
5.96.36
मा च दर्पसमाविष्टः वा तत्ते राजन्समाहितम् ।
कृतप्रज्ञो वीतलोभो निरहङ्कार आत्मवान् । ॥ ५.९६.३६ ॥
രാജാവേ, അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞവനാകരുത്. നിനക്ക് യോജിച്ചത് ഇതാണ്: ജ്ഞാനിയും ലോഭമില്ലാത്തവനും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവനും ആത്മസംയമിയുമായിരിക്കുക.
5.96.37
दान्तः क्षान्तो मृदुः सौम्य प्रजाः पालय पार्थिव ।
मास्म भूयः क्षिपेः कंचिदविदित्वा बलाबलम्। ॥ ५.९६.३७ ॥
ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും ക്ഷമയുള്ളവനും മൃദുവും സൗമ്യനുമായിരിക്കുക; രാജാവേ, പ്രജകളെ പാലിക്കുക. ബലാബലം അറിയാതെ ഇനി ആരെയും ആക്രമിക്കരുത്.
5.96.38
अनुज्ञातः स्वस्ति गच्च मैवं भूयः समाचरेः ।
कुशलं ब्राह्मणान्पृच्छेरावयोर्वचनाद्भृशम् ॥ ५.९६.३८ ॥
അനുവാദം ലഭിച്ച് ശുഭമായി പോകുക; ഇനി ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. ഞങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും വാക്കനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണരോട് നിന്റെ ക്ഷേമം ചോദിക്കുക.
5.96.39
ततो राजा तयोः पादावभिवाद्य महात्मनोः ।
प्रत्याजगाम स्वपुरं धर्मं चैवाचरद्भृशम् ॥ ५.९६.३९ ॥
അനന്തരം രാജാവ് ആ മഹാത്മാക്കളുടെ പാദങ്ങളിൽ വന്ദിച്ച് സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ധർമ്മം വളരെയധികം ആചരിച്ചു.
5.96.40
सुमहच्चापि तत्कर्म यन्नरेण कृतं पुरा ।
ततो गुणैः सुबहुभिः श्रेष्ठो नारायणोऽभवत् ॥ ५.९६.४० ॥
മുൻകാലത്ത് നരൻ ചെയ്ത അത്യന്തം മഹത്തായ കർമ്മം കൊണ്ടും അനേകം ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടും നാരായണൻ ശ്രേഷ്ഠനായിത്തീർന്നു.
5.96.41
तस्माद्यावद्धनुःश्रेष्ठे गाण्डीवेऽस्त्रं न युज्यते ।
तावत्त्वं मानमुत्सृज्य गच्छ राजन्धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४१ ॥
അതിനാൽ ശ്രേഷ്ഠധനുസ്സായ ഗാണ്ഡീവത്തിൽ അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ, രാജാവേ, അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച് ധനഞ്ജയന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുക.
5.96.42
काकुदीकं शुकं नाकमक्षिसन्तर्जनं तथा ।
सन्तानं नर्तकं घोरमास्यमोदकमष्टमम् ॥ ५.९६.४२ ॥
കാകുദീകം, ശുകം, നാകം, അക്ഷിസന്തർജനം, അതുപോലെ സന്താനം, നർത്തകം, ഘോരം, ആസ്യമോദകം, എട്ടാമത്തേത്.
5.96.43
एतैर्विद्धाः सर्व एव मरणं यान्ति मानवाः ।
उन्मत्ताश्च विचेष्टन्ते नष्टसंज्ञा विचेतसः ॥ ५.९६.४३ ॥
ഇവയാൽ ബാധിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരെല്ലാം മരണത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഉന്മത്തരെപ്പോലെ പിടഞ്ഞുപോകുന്നു, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് മനസ്സ് തെറ്റുന്നു.
5.96.44
स्वपन्ति च प्लवन्ते च च्छर्दयन्ति च मानवाः ।
मूत्रयन्ते च सततं रुदन्ति च हसन्ति च ॥ ५.९६.४४ ॥
മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുന്നു, ആടിയുലയുന്നു, ഛർദ്ദിക്കുന്നു; നിരന്തരം മൂത്രമൊഴിക്കുന്നു, കരയുന്നു, ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
5.96.45
कामक्रोधौ लोभमोहौ मदमानौ तथैव च ।
मात्सर्याहङ्कुती चैव क्रमादेत उदाहृताः ॥ ५.९६.४५ ॥
കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, മദം, മാനം, അതുപോലെ മാത്സര്യം, അഹങ്കാരം — ഇവ ക്രമത്തിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
5.96.46
निर्माता सर्वलोकानामीश्वरः सर्वकर्मवित् ।
यस्य नारायणो बन्धुरर्जुनो दुःसहो युधि ॥ ५.९६.४६ ॥
സകല ലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ, ഈശ്വരനായ, സകല കർമ്മങ്ങളും അറിയുന്നവൻ; നാരായണൻ ആരുടെ ബന്ധുവോ, യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനൻ ആർക്ക് അസഹ്യനോ.
5.96.47
कस्तमुत्सहते जेतुं त्रिषु लोकेषु भारत ।
वीरं कपिध्वजं जिष्णुं यस्य नास्ति समो युधि ॥ ५.९६.४७ ॥
ഭാരതാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനെ ജയിക്കാൻ ആര് സാഹസപ്പെടും — ആ വീരനെ, കപിധ്വജനെ, ജിഷ്ണുവിനെ, യുദ്ധത്തിൽ ആരും സമനായില്ലാത്തവനെ?
5.96.48
असङ्ख्येया गुणाः पार्थे तद्विशिष्टो जनार्दनः ।
त्वमेव भूयो जानासि कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४८ ॥
പാർത്ഥനിൽ എണ്ണമറ്റ ഗുണങ്ങളുണ്ട്; ജനാർദ്ദനൻ അവനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാണ്. കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയനെ നീ തന്നെ വീണ്ടും നന്നായി അറിയുന്നുവല്ലോ.
5.96.49
नरनारायणौ यौ तौ तावेवार्जुनकेशवौ ।
विजानीहि महाराज प्रवीरौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.४९ ॥
നരനും നാരായണനും ആരോ അവർ തന്നെയാണ് അർജുനനും കേശവനും. മഹാരാജാവേ, ആ ഇരുവരും മഹാവീരന്മാരും പുരുഷോത്തമന്മാരുമാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
5.96.50
यद्येतदेवं जानासि न च मामभिशङ्कसे ।
आर्यां मतिं समास्थाय शाम्य भारत पाण्डवैः ॥ ५.९६.५० ॥
നീ ഇത് ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞിരിക്കുകയും എന്നെ സംശയിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, ഉത്തമമായ ബുദ്ധി സ്വീകരിച്ച് ഭാരതാ, പാണ്ഡവരുമായി സന്ധി ചെയ്യുക.
5.96.51
अथ चेन्मन्यसे श्रेयो न मे भेदो भवेदिति ।
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा च युद्धे मनः कृथाः ॥ ५.९६.५१ ॥
പിന്നെ, എനിക്ക് ഭേദം ഉണ്ടാകില്ലെന്നും അതാണ് ശ്രേയസ്കരമെന്നും നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശാന്തനായി യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സ് വയ്ക്കരുത്.
5.96.52
भवतां च कुरुश्रेष्ठ कुलं बहुमतं भुवि ।
तत्तथैवास्तु भद्रं ते स्वार्थमेवोपचिन्तय ॥ ५.९६.५२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയിൽ നിങ്ങളുടെ കുലം ഏറെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; നിന്റെ സ്വന്തം നന്മയെ മാത്രം ചിന്തിക്കുക.