มหาภารตะ · อัธยายะ 5.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.96.1
तस्मिन्नभिहिते वाक्ये केशवेन महात्मना ।
स्तिमिता हृष्टरोमाण आसन्सर्वे सभासदः ॥ ५.९६.१ ॥
เมื่อพระเกศวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กล่าวถ้อยคำเหล่านั้นจบแล้ว สมาชิกทุกคนในที่ประชุมก็นิ่งอยู่กับที่ ขนบนร่างลุกชัน
5.96.2
कस्स्विदुत्तरमेतेषां वक्तुमुत्सहते पुमान् ।
इति सर्वे मनोभिस्ते चिन्तयन्ति स्म पार्थिवाः ॥ ५.९६.२ ॥
"ใครเล่าจะกล้าตอบพวกเขา" กษัตริย์ทั้งปวงต่างครุ่นคิดในใจดังนี้
5.96.3
तथा तेषु च सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
जामदग्न्य इदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९६.३ ॥
เมื่อกษัตริย์ทั้งปวงเงียบงันลง ชามทัคนยะ (ปรศุราม) ก็กล่าวถ้อยคำนี้ในที่ประชุมของชาวกุรุ
5.96.4
इमां मे सोपमां वाचं श्रृणु सत्यामशङ्कितः ।
तां श्रुत्वा श्रेय आदत्स्व यदि साध्विति मन्यसे ॥ ५.९६.४ ॥
จงฟังถ้อยคำอันเป็นจริงของเรา พร้อมอุปมาในถ้อยคำนั้น โดยไม่ต้องสงสัย เมื่อได้ฟังแล้ว จงรับเอาสิ่งดีงามจากมัน หากเห็นว่าถูกต้อง
5.96.5
राजा दम्भोद्भवो नाम सार्वभौमः पुराऽभवत् ।
अखिलां बुभुजे सर्वां पृथिवीमिति नः श्रुतम् ॥ ५.९६.५ ॥
เมื่อนานมาแล้วมีกษัตริย์ผู้ครองแผ่นดินทั่วหล้าพระนามว่าทัมโภทภวะ เราได้ยินมาว่าพระองค์ทรงครอบครองแผ่นดินทั้งหมด
5.96.6
स स्म नित्यं निशापाये प्रातरुत्थाय वीर्यवान् ।
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्यान्पृच्छन्नास्ते महारथः ॥ ५.९६.६ ॥
พระองค์ผู้ทรงพลัง ผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ทุกวันเมื่อราตรีสิ้นสุดลง ตื่นแต่รุ่งอรุณ จะประทับถามพราหมณ์ กษัตริย์ และแพศย์อยู่เสมอ
5.96.7
अस्ति कश्चिद्विशिष्टो वा मद्विधो वा भवेद्युधि ।
शूद्रो वैश्यः क्षत्रियो वा ब्राह्मणो वाऽपि शस्त्रभृत् ॥ ५.९६.७ ॥
มีใครในการรบที่เหนือกว่าข้า หรือเสมอเหมือนข้าบ้างหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นศูทร แพศย์ กษัตริย์ หรือแม้แต่พราหมณ์ผู้ถืออาวุธ
5.96.8
इति ब्रुवन्नन्वचरत्स राजा पृथिवीमिमाम् ।
दर्पेण महता मत्तः कञ्चिदन्यमचिन्तयन् ॥ ५.९६.८ ॥
ตรัสดังนี้แล้ว กษัตริย์พระองค์นั้นก็ท่องไปทั่วแผ่นดินนี้ ด้วยความเย่อหยิ่งอย่างยิ่ง โดยมิได้คิดถึงผู้ใดอื่นเลย
5.96.9
तं च वैद्या अकृपणा ब्राह्मणाः सर्वतोऽभयाः ।
प्रत्यषेधन्त राजानं श्लाघमानं पुनः पुनः ॥ ५.९६.९ ॥
และพราหมณ์ผู้รู้ทั้งหลาย ผู้ไม่หวั่นเกรง ไม่ก้มหัว และไม่กลัวใครทุกทิศ ได้ห้ามกษัตริย์ผู้คอยอวดตนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
5.96.10
निषिध्यमानोऽप्यसकृत्पृच्छत्येव स वै द्विजान् ।
अतिमानं श्रिया मत्तं तमूचुर्ब्राह्मणास्तदा ॥ ५.९६.१० ॥
แม้ถูกห้ามซ้ำหลายครั้ง พระองค์ก็ยังคงถามพวกทวิชาติอยู่นั่นเอง ครั้งนั้น พราหมณ์ทั้งหลายจึงกล่าวกับกษัตริย์ผู้มัวเมาด้วยโชคลาภและความทะนงตนเกินประมาณพระองค์นั้น
5.96.11
तपस्विनो महात्मानो वेदप्रत्ययदर्शिनः ।
उदीर्यमाणं राजानं क्रोधदीप्ता द्विजातयः ॥ ५.९६.११ ॥
เหล่าดาบส ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้เห็นความจริงของพระเวท และพวกทวิชาติ ต่างลุกโชนด้วยความโกรธ ขณะที่กษัตริย์ยังคงกล่าวต่อไป
5.96.12
अनेकजयिनौ शङ्ख्ये यौ वै पुरुषसत्तमौ ।
तयोस्त्वं न समो राजन्भवितासि कदाचन ॥ ५.९६.१२ ॥
ท่านทั้งสองซึ่งชนะการรบมานับครั้งไม่ถ้วน เป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด ข้าแต่กษัตริย์ พระองค์จะไม่มีวันเทียบเท่ากับท่านทั้งสองได้เลย
5.96.13
एवमुक्तः स राजा तु पुनः पप्रच्छ तान्द्विजान् ।
क्व तौ वीरौ क्वजन्मानौ किंकर्माणौ च कौ च तौ ॥ ५.९६.१३ ॥
เมื่อถูกกล่าวดังนั้น กษัตริย์จึงทรงถามพวกพราหมณ์นั้นอีกครั้งว่า "วีรบุรุษทั้งสองนั้นอยู่ที่ไหน เกิดที่ไหน ทำการอะไร และเป็นใครกันแน่"
5.96.14
नरो नारायणश्चैव तापसाविति नः श्रुतम् ।
आयातौ मानुषे लोके ताभ्यां युद्ध्यस्व पार्थिव ॥ ५.९६.१४ ॥
"เราได้ยินมาว่า นระและนารายณ์เป็นดาบสสองท่าน ท่านทั้งสองได้มาสู่โลกมนุษย์แล้ว ข้าแต่กษัตริย์ จงรบกับท่านทั้งสองเถิด"
5.96.15
श्रूयेते तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ ।
तपो घोरमनिर्देश्यं तप्येते गन्धमादने ॥ ५.९६.१५ ॥
"มหาบุรุษทั้งสองคือนระและนารายณ์นั้น ว่ากันว่าได้ยินกิตติศัพท์มานาน ท่านทั้งสองบำเพ็ญตบะอันน่ากลัวและอธิบายมิได้ บนภูเขาคันธมาทน์"
5.96.16
स राजा महतीं सेनां योजयित्वा षडङ्गिनीम् ।
अमृष्यमाणः संप्रायाद्यत्र तावपराजितौ ॥ ५.९६.१६ ॥
"กษัตริย์พระองค์นั้นจัดกองทัพใหญ่ที่มีหกเหล่า ทนไม่ได้ จึงยกทัพไปยังที่ซึ่งท่านทั้งสองผู้ไม่มีใครพ่ายแพ้ประทับอยู่"
5.96.17
स गत्वा विषमं घोरं पर्वतं गन्धमादनम् ।
मार्गमाणोऽन्वगच्छत्तौ तापसौ वनमाश्रितौ ॥ ५.९६.१७ ॥
"เขาเดินทางไปยังภูเขาคันธมาทน์อันขรุขระและน่ากลัว แสวงหาท่านทั้งสอง จึงติดตามไปจนพบดาบสทั้งสองที่ประทับอยู่ในป่า"
5.96.18
तौ दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाभ्यां कृशौ धमनिसन्ततौ ।
शीतवातातपैश्चैव कर्शितौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.१८ ॥
"เมื่อเห็นท่านทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่บุรุษ ซูบผอมเพราะความหิวและความกระหาย เส้นเลือดปูดโปน ทั้งอ่อนล้าเพราะความหนาว ลม และแดด"
5.96.19
अभिगम्योपसङ्गृह्य पर्यपृच्छदनामयम् ।
तमर्चित्वा मूलफलैरासनेनोदकेन च ॥ ५.९६.१९ ॥
"เขาเข้าไปหา โอบกอดท่านทั้งสอง แล้วถามถึงความสบายของท่าน ท่านทั้งสองต้อนรับเขาด้วยรากไม้และผลไม้ ด้วยที่นั่ง และด้วยน้ำ"
5.96.20
न्यमन्त्रयेतां राजानं किं कार्यं क्रियतामिति ।
ततस्तामानुपूर्वी स पुनरेवान्वकीर्तयत् ॥ ५.९६.२० ॥
"ทั้งสองเชื้อเชิญกษัตริย์ว่า 'จะให้ทำสิ่งใด ขอให้บอกมาเถิด' จากนั้นพระองค์จึงเล่าเรื่องทั้งหมดซ้ำอีกครั้งตามลำดับ"
5.96.21
बाहुभ्यां मे जिता भूमिर्निहताः सर्वशत्रवः ।
भवद्भ्यां युद्धमाकाङ्क्षन्नुपयातोऽस्मि पर्वतम् ॥ ५.९६.२१ ॥
ข้าพเจ้าพิชิตแผ่นดินด้วยแขนทั้งสองของข้าพเจ้า และสังหารศัตรูทั้งปวงแล้ว ข้าพเจ้าปรารถนาการรบกับท่านทั้งสอง จึงมาถึงภูเขาลูกนี้
5.96.22
आतिथ्यं दीयतामेतत्काङ्क्षितं मे चिरं प्रति ।
अपेतक्रोधलोभोऽयमाश्रमो राजसत्तम ॥ ५.९६.२२ ॥
ขอให้จัดการต้อนรับแขกแก่ข้าพเจ้าเถิด นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนามานาน โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ อาศรมนี้ปราศจากความโกรธและความโลภ
5.96.23
न ह्यस्मिन्नाश्रमे युद्धं कुतः शस्त्रं कुतोऽनृजुः ।
अन्यत्र युद्धमाकाङ्क्ष बहवः क्षत्रियाः क्षितौ ॥ ५.९६.२३ ॥
ในอาศรมนี้ไม่มีการรบ ที่นี่จะมีอาวุธได้อย่างไร และจะมีการหลอกลวงได้อย่างไร จงแสวงหาการรบที่อื่นเถิด บนแผ่นดินนี้ยังมีกษัตริย์นักรบอีกมาก
5.96.24
उच्यमानस्तथाऽपि स्म भूय एवाभ्यभाषत ।
पुनः पुनः क्षाम्यमाणः सान्त्व्यमानश्च भारत ॥ ५.९६.२४ ॥
แม้ถูกกล่าวเช่นนั้น เขาก็ยังพูดต่อไปอีก โอ ทายาทแห่งภรต แม้จะถูกวิงวอนและปลอบประโลมซ้ำแล้วซ้ำเล่า เขาก็ยังพูดต่อไป
5.96.25
दम्भोद्भवो युद्धमिच्छन्नाह्वयत्येव तापसौ ।
ततो नरस्त्विषीकाणां मुष्टिमादाय भारत ॥ ५.९६.२५ ॥
ทัมโภทภวะผู้ปรารถนาการรบ ยังคงท้าทายฤๅษีทั้งสองอยู่ จากนั้น โอ ภารตะ ชายผู้นั้นก็กำกำต้นอ้อไว้เต็มมือ
5.96.26
अब्रवीदेहि युद्ध्यस्व युद्धकामुक क्षत्रिय ।
सर्वशस्त्राणि चादत्स्व योजयस्व च वाहिनीम् ॥ ५.९६.२६ ॥
เขากล่าวว่า มาเถิด จงสู้รบเถิด โอ นักรบผู้ใคร่การรบ จงหยิบอาวุธทั้งปวงของเจ้าและจัดกองทัพของเจ้าให้พร้อม
5.96.27
अहं हि ते विनेष्यामि युद्धश्रद्धामितः परम् ।
यदाह्वयसि दर्पेण ब्राह्मणप्रमुखाञ्जनान् ॥ ५.९६.२७ ॥
ข้าพเจ้าจะทำให้ความเชื่อมั่นในการรบของเจ้าสลายไปตั้งแต่บัดนี้ เพราะเจ้าท้าทายบรรดาพราหมณ์ผู้เป็นยอดแห่งมนุษย์ด้วยความทะนงตน
5.96.28
यद्येतदस्त्रमस्मासु युक्तं तापस मन्यसे ।
एतेनापि त्वया योत्स्ये युद्धार्थी ह्यहमागतः ॥ ५.९६.२८ ॥
หากเจ้าเห็นว่าอาวุธนี้เหมาะที่จะใช้กับพวกเรา โอ ฤๅษี ข้าพเจ้าก็จะสู้กับเจ้าด้วยอาวุธนี้ เพราะข้าพเจ้ามาด้วยความปรารถนาการรบ
5.96.29
इत्युक्त्वा शरवर्षेण सर्वतः समवाकिरत् ।
दम्भोद्भवस्तापसं तं जिवांसुः सहसैनिकः ॥ ५.९६.२९ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว ทัมโภทภวะผู้ปรารถนาจะฆ่าฤๅษีนั้น ก็พร้อมกับกองทัพของตนรุมยิงลูกศรใส่ฤๅษีจากทุกด้านอย่างฉับพลันดุจฝนห่าใหญ่
5.96.30
तस्य तानस्यतो घोरानिषून्परतनुच्छिदः ।
कदर्थीकृत्य स मुनिरिषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३० ॥
ฤๅษีทำให้ลูกศรอันน่าสะพรึงกลัวที่เขายิงมาไร้ผล ลูกศรที่ทะลุร่างศัตรูนั้น ฤๅษีได้โต้กลับด้วยต้นอ้อ
5.96.31
ततोऽस्मौ प्रासृजद्धोरमैषीकमपराजितः ।
अस्त्रमप्रतिसन्धेयं तदुद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.९६.३१ ॥
จากนั้น ผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ก็ปล่อยอาวุธต้นอ้อที่น่ากลัวใส่เขา เป็นอัสตระที่ไม่อาจต้านทานได้ จึงดูน่าอัศจรรย์
5.96.32
तेषामक्षीणि कर्णांश्च नासिकाश्चैव मायया ।
निमित्तवेधी स मुनिरीषीकाभिः समार्पयत् ॥ ५.९६.३२ ॥
ด้วยมายาของฤๅษี ผู้ซึ่งเป็นนักยิงที่แม่นยำ ได้ใช้ลูกศรต้นอ้อเจาะดวงตา หู และจมูกของพวกเขาทั้งหมด
5.96.33
स दृष्ट्वा श्वेतमाकाशमिषीकाभिः समाचितम् ।
पादयोर्न्यपतद्राजा स्वस्ति मेस्त्विति चाब्रवीत् ॥ ५.९६.३३ ॥
เมื่อกษัตริย์เห็นท้องฟ้าสีขาวเต็มไปด้วยลูกศรต้นอ้อ ก็ล้มลงแทบเท้าของฤๅษี และกล่าวว่า ขอให้ข้าพเจ้าปลอดภัยเถิด
5.96.34
तमब्रवीन्नरो राजञ्शरण्यः शरणैषिणाम् ।
ब्रह्मण्यो भव धर्मात्मा मा च स्मैवं पुनः कृथाः ॥ ५.९६.३४ ॥
ฤๅษีนั้นกล่าวกับเขาว่า โอ กษัตริย์ ผู้ที่เป็นที่พึ่งของผู้แสวงหาที่พึ่ง จงเป็นผู้เคารพพราหมณ์และมีจิตใจประกอบด้วยธรรม อย่าทำเช่นนี้อีกเลย
5.96.35
नैतादृक्पुरुषो राजन्क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ।
मनसा नृपशार्दूल भवेत्परपुरञ्जयः ॥ ५.९६.३५ ॥
โอ กษัตริย์ บุรุษผู้ระลึกถึงหน้าที่ของนักรบจะไม่คิดถึงเรื่องเช่นนี้เลย โอ เสือในหมู่กษัตริย์ เขาควรเป็นผู้พิชิตเมืองของศัตรู
5.96.36
मा च दर्पसमाविष्टः वा तत्ते राजन्समाहितम् ।
कृतप्रज्ञो वीतलोभो निरहङ्कार आत्मवान् । ॥ ५.९६.३६ ॥
และอย่าให้ความทะนงตนเข้าครอบงำ โอ กษัตริย์ สิ่งที่เหมาะสมแก่ท่านคือ จงมีปัญญา ปราศจากความโลภ ปราศจากอหังการ และมีการควบคุมตน
5.96.37
दान्तः क्षान्तो मृदुः सौम्य प्रजाः पालय पार्थिव ।
मास्म भूयः क्षिपेः कंचिदविदित्वा बलाबलम्। ॥ ५.९६.३७ ॥
จงข่มใจตนเอง อดทน อ่อนโยน และเมตตา โอ กษัตริย์ จงปกป้องประชาชนของท่าน อย่าได้ทำร้ายผู้ใดอีก โดยไม่รู้กำลังและจุดอ่อนของเขาเสียก่อน
5.96.38
अनुज्ञातः स्वस्ति गच्च मैवं भूयः समाचरेः ।
कुशलं ब्राह्मणान्पृच्छेरावयोर्वचनाद्भृशम् ॥ ५.९६.३८ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว จงไปด้วยความสวัสดี อย่าประพฤติเช่นนี้อีกเลย จงถามถึงความสุขสวัสดีของท่านจากพราหมณ์ทั้งหลายด้วยความจริงใจ ตามคำของเราทั้งสอง
5.96.39
ततो राजा तयोः पादावभिवाद्य महात्मनोः ।
प्रत्याजगाम स्वपुरं धर्मं चैवाचरद्भृशम् ॥ ५.९६.३९ ॥
จากนั้น กษัตริย์ก็กราบแทบเท้าของผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองนั้น แล้วกลับไปยังเมืองของตน และประพฤติธรรมอย่างยิ่ง
5.96.40
सुमहच्चापि तत्कर्म यन्नरेण कृतं पुरा ।
ततो गुणैः सुबहुभिः श्रेष्ठो नारायणोऽभवत् ॥ ५.९६.४० ॥
การกระทำอันยิ่งใหญ่ที่นรเคยทำไว้ในกาลก่อน และด้วยคุณความดีอันมากมาย ทำให้นารายณะเป็นผู้ประเสริฐที่สุด
5.96.41
तस्माद्यावद्धनुःश्रेष्ठे गाण्डीवेऽस्त्रं न युज्यते ।
तावत्त्वं मानमुत्सृज्य गच्छ राजन्धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४१ ॥
ดังนั้น ตราบใดที่ศรยังไม่ถูกขึ้นสายบนคันธนูคาณฑีวะ ซึ่งเป็นคันธนูที่ยอดเยี่ยมที่สุด ข้าแต่พระราชา พระองค์จงละทิ้งความทะนงเสีย แล้วไปหาธนัญชัย
5.96.42
काकुदीकं शुकं नाकमक्षिसन्तर्जनं तथा ।
सन्तानं नर्तकं घोरमास्यमोदकमष्टमम् ॥ ५.९६.४२ ॥
กากุทีกะ ศุกะ นากะ อักษิสันตรรชนะ และเช่นเดียวกัน สันตานะ นรตกะ โฆระ อาสยโมทกะ ซึ่งเป็นลำดับที่แปด
5.96.43
एतैर्विद्धाः सर्व एव मरणं यान्ति मानवाः ।
उन्मत्ताश्च विचेष्टन्ते नष्टसंज्ञा विचेतसः ॥ ५.९६.४३ ॥
มนุษย์ทั้งปวงที่ถูกอาวุธเหล่านี้ทิ่มแทงย่อมไปสู่ความตาย พวกเขาดิ้นรนราวกับคนบ้า สูญสิ้นสติ และจิตใจสับสน
5.96.44
स्वपन्ति च प्लवन्ते च च्छर्दयन्ति च मानवाः ।
मूत्रयन्ते च सततं रुदन्ति च हसन्ति च ॥ ५.९६.४४ ॥
มนุษย์นอนหลับ โซเซ และอาเจียน ปัสสาวะไม่หยุดหย่อน ร้องไห้ และหัวเราะด้วย
5.96.45
कामक्रोधौ लोभमोहौ मदमानौ तथैव च ।
मात्सर्याहङ्कुती चैव क्रमादेत उदाहृताः ॥ ५.९६.४५ ॥
กามและโทสะ โลภะและโมหะ มทะและมานะ ทั้งความริษยาและความถือตัวว่าเป็นใหญ่ ทั้งหมดนี้ได้กล่าวไว้ตามลำดับ
5.96.46
निर्माता सर्वलोकानामीश्वरः सर्वकर्मवित् ।
यस्य नारायणो बन्धुरर्जुनो दुःसहो युधि ॥ ५.९६.४६ ॥
พระองค์เป็นผู้สร้างโลกทั้งปวง เป็นพระผู้เป็นเจ้า ทรงรู้กรรมทั้งสิ้น มีพระนารายณ์เป็นญาติ และอรชุนเป็นผู้ที่ไม่อาจต้านทานได้ในการรบ
5.96.47
कस्तमुत्सहते जेतुं त्रिषु लोकेषु भारत ।
वीरं कपिध्वजं जिष्णुं यस्य नास्ति समो युधि ॥ ५.९६.४७ ॥
ข้าแต่ภารตะ ใครในสามโลกจะกล้าพิชิตท่านได้ ผู้เป็นวีรบุรุษ มีธงเป็นรูปลิง เป็นผู้ชนะ ซึ่งไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนในการรบ
5.96.48
असङ्ख्येया गुणाः पार्थे तद्विशिष्टो जनार्दनः ।
त्वमेव भूयो जानासि कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.९६.४८ ॥
คุณความดีของปารถะนับไม่ถ้วน และพระชนารทนะยิ่งกว่าท่านนั้นอีก ท่านเองก็รู้จักกุนตีบุตร ธนัญชัยดีอยู่แล้ว
5.96.49
नरनारायणौ यौ तौ तावेवार्जुनकेशवौ ।
विजानीहि महाराज प्रवीरौ पुरुषोत्तमौ ॥ ५.९६.४९ ॥
สองพระองค์ที่เป็นนระและนารายณ์นั้น ก็คืออรชุนและเกศวะนั่นเอง ข้าแต่มหาราชา จงรู้ไว้เถิดว่า ทั้งสองคือวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ เป็นบุรุษสูงสุด
5.96.50
यद्येतदेवं जानासि न च मामभिशङ्कसे ।
आर्यां मतिं समास्थाय शाम्य भारत पाण्डवैः ॥ ५.९६.५० ॥
หากท่านรู้ว่าเป็นเช่นนี้ และไม่ได้สงสัยข้า ก็จงตั้งจิตอันประเสริฐ ข้าแต่ภารตะ และสงบศึกกับปาณฑพเถิด
5.96.51
अथ चेन्मन्यसे श्रेयो न मे भेदो भवेदिति ।
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा च युद्धे मनः कृथाः ॥ ५.९६.५१ ॥
หากท่านเห็นว่านี่เป็นความดีกว่า และจะไม่มีความแตกแยกเกิดขึ้นระหว่างเรา ข้าแต่ภรตศรษฐ์ ก็จงสงบใจลงเถิด และอย่าตั้งใจไปในการรบเลย
5.96.52
भवतां च कुरुश्रेष्ठ कुलं बहुमतं भुवि ।
तत्तथैवास्तु भद्रं ते स्वार्थमेवोपचिन्तय ॥ ५.९६.५२ ॥
ข้าแต่กุรุศรษฐ์ ตระกูลของท่านเป็นที่นับถืออย่างยิ่งบนแผ่นดิน ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด ขอให้ท่านโชคดี จงคิดถึงแต่ประโยชน์ของตนเองเถิด