ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.97.1
जामदग्न्यवचः श्रुत्वा कण्वेऽपि भगवानृषिः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९७.१ ॥
ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ)ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଭଗବାନ ଋଷି କଣ୍ୱ ମଧ୍ୟ କୁରୁସଭାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.97.2
अक्षयश्चाव्ययश्चैव ब्रह्मा लोकपितामहः ।
तथैव भगवन्तौ तौ नरनारायणावृषी ॥ ५.९७.२ ॥
ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବ୍ୟୟ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହ; ସେହିପରି ସେହି ଦୁଇ ଭଗବାନ ନର-ନାରାୟଣ ଋଷି ମଧ୍ୟ।
5.97.3
आदित्यानां हि सर्वेषां विष्णुरेकः सनातनः ।
अजथ्यश्चाव्ययश्चैव शाश्वतः प्रभुरीश्वरः ॥ ५.९७.३ ॥
ସମସ୍ତ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏକମାତ୍ର ସନାତନ; ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅବ୍ୟୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ପ୍ରଭୁ ଓ ଈଶ୍ୱର।
5.97.4
निमित्तमरणाश्चान्ये चन्द्रसूर्यौ मही जलम् ।
वायुरग्निस्तथाऽऽकाशं ग्रहास्तारागणास्तथा ॥ ५.९७.४ ॥
ନିମିତ୍ତରେ ମରଣଶୀଳ ଅନ୍ୟମାନେ; ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାଗଣ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
5.97.5
ते च क्षयान्ते जगतो हित्वा लोकत्रयं सदा ।
क्षयं गच्छन्ति वै सर्वे सृज्यन्ते च पुनः पुनः ॥ ५.९७.५ ॥
ଜଗତର କ୍ଷୟାନ୍ତରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତ୍ରିଲୋକ ଛାଡ଼ି ସଦା କ୍ଷୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଓ ପୁଣି ପୁଣି ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି।
5.97.6
मुहूर्तमरणास्त्वन्ये मानुषा मूगपक्षिणः ।
तैर्यग्योन्याश्च ये चान्ये जीवलोकचरास्तथा ॥ ५.९७.६ ॥
କିନ୍ତୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମରଣଶୀଳ ଅନ୍ୟମାନେ ମାନବ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ; ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ଓ ଜୀବଲୋକରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
5.97.7
भूयिष्ठेन तु राजानः श्रियं भुक्त्वाऽऽयुषः क्षये ।
तरुणाः प्रतिपद्यन्ते भोक्तुं सुकृतदुष्कृते ॥ ५.९७.७ ॥
ରାଜାମାନେ ଆୟୁଷର ଶେଷରେ ପ୍ରଚୁର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଭୋଗ କରି, ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତର ଫଳ ଭୋଗିବା ପାଇଁ ଯୁବକ ରୂପେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
5.97.8
स भवान्धर्मपुत्रेण शमं कर्तुमिहार्हसि ।
पाण्डवाः कुरवश्चैव पालयन्तु वसुन्धरान् ॥ ५.९७.८ ॥
ଅତଏବ ଆପଣ ଏଠାରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ସହ ସନ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ। ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେ ପୃଥିବୀ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।
5.97.9
बलवानहमित्येव न मन्तव्यं सुयोधन ।
बलवन्तो बलिभ्यो हि दृश्यन्ते पूरुषर्षभ ॥ ५.९७.९ ॥
'ମୁଁ ବଳବାନ' ଏପରି ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସୁଯୋଧନ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳବାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବଳବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେବାର ଦେଖାଯାଏ।
5.97.10
न बलं बलिनां मध्ये बलं भवति कौरव ।
बलवन्तो हि ते सर्वे पाण्डवा देवविक्रमाः । ॥ ५.९७.१० ॥
ହେ କୌରବ, ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ବଳ ହିଁ ବଳ ନୁହେଁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳବାନ; ସେମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ।
5.97.11
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मातलेर्दातुकामस्य कन्यां मृगयतो वरम् ॥ ५.९७.११ ॥
ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି: ନିଜ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବର ଖୋଜି ତାକୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ମାତଲିଙ୍କ କାହାଣୀ।
5.97.12
मतस्त्रिलोकराजस्य मातलिर्नाम सारथिः ।
तस्यैकैव कुले मन्या रूपतो लोकविश्रुता ॥ ५.९७.१२ ॥
ତ୍ରିଲୋକାଧିପତି (ଇନ୍ଦ୍ର) ଙ୍କ ସାରଥି ମାତଲି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା ଥିବା ମନାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କ ରୂପ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
5.97.13
गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी ।
श्रिया च वपुषा चैव स्त्रियोऽन्याःसाऽतिरिच्यते ॥ ५.९७.१३ ॥
ଗୁଣକେଶୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତା ସେ ଦେବରୂପିଣୀ; ଶୋଭା ଓ ଶରୀରସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
5.97.14
तस्याः प्रदानसमयं मातलिः सह भार्यया ।
ज्ञात्वा विममृशे राजंस्तत्परः परिचिन्तयन् ॥ ५.९७.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତାଙ୍କ ବିବାହ ଦାନର ସମୟ ଆସିଛି ଜାଣି ମାତଲି ପତ୍ନୀ ସହିତ ସେଥିରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.97.15
धिक्खल्वलघुशीलानामुच्छ्रितानां यशस्विनाम् ।
नराणां मृदुसत्वानां कुले कन्याप्ररोहणम् ॥ ५.९७.१५ ॥
ହୀନ ସ୍ୱଭାବ, ଅହଂକାରୀ, ଯଶସ୍ୱୀ ମାତ୍ର କୋମଳ ପ୍ରକୃତିର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କୁଳରେ କନ୍ୟାର ବଢ଼ିବା ନିନ୍ଦନୀୟ।
5.97.16
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते ।
कुलत्रयं संशयितं कुरुते कन्यका सताम् ॥ ५.९७.१६ ॥
ଯେଉଁଠି କନ୍ୟା ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ମାତୃକୁଳ ଓ ପିତୃକୁଳ, ଏବଂ ତୃତୀୟ କୁଳ ମଧ୍ୟ ସଂଶୟରେ ପଡ଼େ; ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କନ୍ୟା ଏପରି କରେ।
5.97.17
देवमानुषलोकौ द्वौ मानुषेणैव चक्षुषा ।
अपगाह्यैव विचितौ न च मे रोचते वरः ॥ ५.९७.१७ ॥
ଦେବଲୋକ ଓ ମନୁଷ୍ୟଲୋକ ଉଭୟଙ୍କୁ ମାନବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭଲଭାବେ ଖୋଜି ଦେଖିଛି; କିନ୍ତୁ କୌଣସି ବର ମୋତେ ପସନ୍ଦ ହେଉନାହିଁ।
5.97.18
न देवान्नैव दितिजान्न गन्धर्वान्न मानुषान् ।
अरोचयद्वरकृते तथैव बहुलानृषीन् ॥ ५.९७.१८ ॥
ବର ପାଇଁ ସେ ଦେବତା, ଦୈତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ; ସେହିପରି ବହୁ ଋଷିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ।
5.97.19
भार्यया तु स संमन्त्र्य सह रात्रौ सुधर्मया ।
मातलिर्नागलोकाय चकार गमने मतिम् ॥ ५.९७.१९ ॥
ତା'ପରେ ରାତିରେ ପତ୍ନୀ ସୁଧର୍ମା ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ସେ ନାଗଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
5.97.20
न मे देवमनुष्येषु गुणकेश्याः समो वरः ।
रूपतो दृश्यते कश्चिन्नागेषु भविता ध्रुवम् ॥ ५.९७.२० ॥
ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣକେଶୀ ପାଇଁ ସମକକ୍ଷ ବର ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ କେହି ରହିବେ।
5.97.21
इत्यामन्त्र्य सुधर्मां स कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कन्यां शिरस्युपाघ्राय प्रविवेश महीतलम् ॥ ५.९७.२१ ॥
ଏହିପରି ସୁଧର୍ମାଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, କନ୍ୟାର ମସ୍ତକରେ ଆଘ୍ରାଣ କରି ସେ ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।