మహాభారతం · అధ్యాయం 5.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.97.1
जामदग्न्यवचः श्रुत्वा कण्वेऽपि भगवानृषिः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९७.१ ॥
జామదగ్న్యుని (పరశురాముని) మాటలు విని భగవానుడైన ఋషి కణ్వుడు కూడా కురుసభలో దుర్యోధనునితో ఈ మాటను పలికాడు.
5.97.2
अक्षयश्चाव्ययश्चैव ब्रह्मा लोकपितामहः ।
तथैव भगवन्तौ तौ नरनारायणावृषी ॥ ५.९७.२ ॥
క్షయం లేనివాడు, అవ్యయుడు అయిన బ్రహ్మ లోకపితామహుడు; అలాగే ఆ ఇద్దరు భగవంతులు నర-నారాయణ ఋషులు కూడా.
5.97.3
आदित्यानां हि सर्वेषां विष्णुरेकः सनातनः ।
अजथ्यश्चाव्ययश्चैव शाश्वतः प्रभुरीश्वरः ॥ ५.९७.३ ॥
ఆదిత్యులందరిలో విష్ణువు ఒక్కడే సనాతనుడు; ఆయన జన్మలేనివాడు, అవ్యయుడు, శాశ్వతుడు, ప్రభువు, ఈశ్వరుడు.
5.97.4
निमित्तमरणाश्चान्ये चन्द्रसूर्यौ मही जलम् ।
वायुरग्निस्तथाऽऽकाशं ग्रहास्तारागणास्तथा ॥ ५.९७.४ ॥
కారణంవల్ల మరణించే ఇతరులు; చంద్రసూర్యులు, భూమి, జలం, వాయువు, అగ్ని, ఆకాశం, గ్రహాలు, తారాగణాలు కూడా అలాగే.
5.97.5
ते च क्षयान्ते जगतो हित्वा लोकत्रयं सदा ।
क्षयं गच्छन्ति वै सर्वे सृज्यन्ते च पुनः पुनः ॥ ५.९७.५ ॥
జగత్తు క్షయం అంతంలో వారందరూ ఎల్లప్పుడూ మూడు లోకాలను విడిచి క్షయాన్ని పొందుతారు; మళ్లీ మళ్లీ సృష్టింపబడతారు.
5.97.6
मुहूर्तमरणास्त्वन्ये मानुषा मूगपक्षिणः ।
तैर्यग्योन्याश्च ये चान्ये जीवलोकचरास्तथा ॥ ५.९७.६ ॥
కానీ క్షణకాలంలో మరణించే ఇతరులు మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు; వారితో పాటు తిర్యగ్యోనుల్లో జన్మించేవారు, జీవలోకంలో సంచరించే ఇతరులు కూడా అలాగే.
5.97.7
भूयिष्ठेन तु राजानः श्रियं भुक्त्वाऽऽयुषः क्षये ।
तरुणाः प्रतिपद्यन्ते भोक्तुं सुकृतदुष्कृते ॥ ५.९७.७ ॥
రాజులు తమ ఆయువు ముగిసేటప్పుడు అపారమైన సంపదను అనుభవించి, సుకృత దుష్కృత ఫలాలను అనుభవించడానికి యువకులుగా మళ్ళీ జన్మిస్తారు.
5.97.8
स भवान्धर्मपुत्रेण शमं कर्तुमिहार्हसि ।
पाण्डवाः कुरवश्चैव पालयन्तु वसुन्धरान् ॥ ५.९७.८ ॥
కాబట్టి మీరు ఇక్కడ ధర్మపుత్రునితో శాంతిని నెలకొల్పడం తగినది. పాండవులూ కౌరవులూ భూమిని పాలించుదురు గాక.
5.97.9
बलवानहमित्येव न मन्तव्यं सुयोधन ।
बलवन्तो बलिभ्यो हि दृश्यन्ते पूरुषर्षभ ॥ ५.९७.९ ॥
'నేను బలవంతుడను' అని అలా భావించకూడదు, సుయోధనా. పురుషశ్రేష్ఠా, బలవంతులు కూడా మరింత బలవంతుల చేత ఓడింపబడడం కనిపిస్తుంది.
5.97.10
न बलं बलिनां मध्ये बलं भवति कौरव ।
बलवन्तो हि ते सर्वे पाण्डवा देवविक्रमाः । ॥ ५.९७.१० ॥
కౌరవా, బలవంతుల మధ్య బలమే బలం కాదు. పాండవులందరూ బలవంతులు; వారి పరాక్రమం దేవతలతో సమానం.
5.97.11
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मातलेर्दातुकामस्य कन्यां मृगयतो वरम् ॥ ५.९७.११ ॥
ఇక్కడ ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని కూడా చెబుతారు: తన కుమార్తెకు తగిన వరుని వెతికి ఇవ్వాలనుకున్న మాతలి గురించిన కథ ఇది.
5.97.12
मतस्त्रिलोकराजस्य मातलिर्नाम सारथिः ।
तस्यैकैव कुले मन्या रूपतो लोकविश्रुता ॥ ५.९७.१२ ॥
త్రిలోకాధిపతి (ఇంద్రుని) సారథి మాతలి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు. అతని వంశంలో అతనికి ఒకే ఒక కుమార్తె ఉన్నట్లు భావించబడింది; ఆమె రూపంలో లోకమంతటా ప్రసిద్ధురాలు.
5.97.13
गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी ।
श्रिया च वपुषा चैव स्त्रियोऽन्याःसाऽतिरिच्यते ॥ ५.९७.१३ ॥
గుణకేశి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధురాలైన ఆమె దేవరూపిణి; సౌందర్యంలోనూ శరీర లావణ్యంలోనూ ఆమె ఇతర స్త్రీలందరినీ అధిగమించింది.
5.97.14
तस्याः प्रदानसमयं मातलिः सह भार्यया ।
ज्ञात्वा विममृशे राजंस्तत्परः परिचिन्तयन् ॥ ५.९७.१४ ॥
ఓ రాజా! ఆమెను వివాహం చేసి ఇచ్చే సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని, మాతలి తన భార్యతో కలిసి దానిపైనే ఏకాగ్రంగా ఆలోచించాడు.
5.97.15
धिक्खल्वलघुशीलानामुच्छ्रितानां यशस्विनाम् ।
नराणां मृदुसत्वानां कुले कन्याप्ररोहणम् ॥ ५.९७.१५ ॥
తక్కువ స్వభావం గల, గర్విష్ఠులైన, కీర్తిమంతులైన, మృదు స్వభావులైన మనుషుల కులంలో కన్య పెరగడం నిందార్హం.
5.97.16
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते ।
कुलत्रयं संशयितं कुरुते कन्यका सताम् ॥ ५.९७.१६ ॥
కన్య ఇవ్వబడే చోట తల్లి కులం, తండ్రి కులం అనే రెండూ కాకుండా ఆ కన్య వెళ్ళే ఇంటి కులం కూడా సందేహంలో పడుతుంది; కన్య సజ్జనులకు ఇలాగే చేస్తుంది.
5.97.17
देवमानुषलोकौ द्वौ मानुषेणैव चक्षुषा ।
अपगाह्यैव विचितौ न च मे रोचते वरः ॥ ५.९७.१७ ॥
దేవలోకం, మానవలోకం రెండింటినీ మానవ దృష్టితో బాగా వెతికి చూశాను; కానీ నాకు ఏ వరుడూ నచ్చడం లేదు.
5.97.18
न देवान्नैव दितिजान्न गन्धर्वान्न मानुषान् ।
अरोचयद्वरकृते तथैव बहुलानृषीन् ॥ ५.९७.१८ ॥
వరుని కోసం ఆమె దేవతలను, దైత్యులను, గంధర్వులను, మనుషులను ఇష్టపడలేదు; అలాగే ఎందరో ఋషులనూ ఇష్టపడలేదు.
5.97.19
भार्यया तु स संमन्त्र्य सह रात्रौ सुधर्मया ।
मातलिर्नागलोकाय चकार गमने मतिम् ॥ ५.९७.१९ ॥
అప్పుడు ఆయన రాత్రివేళ తన భార్య సుధర్మతో ఆలోచించి నాగలోకానికి వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
5.97.20
न मे देवमनुष्येषु गुणकेश्याः समो वरः ।
रूपतो दृश्यते कश्चिन्नागेषु भविता ध्रुवम् ॥ ५.९७.२० ॥
దేవతలలోనూ మానవులలోనూ గుణకేశికి సరిపోయే వరుడు నాకు కనిపించడం లేదు; నాగులలో ఖచ్చితంగా ఒకడు ఉంటాడు.
5.97.21
इत्यामन्त्र्य सुधर्मां स कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
कन्यां शिरस्युपाघ्राय प्रविवेश महीतलम् ॥ ५.९७.२१ ॥
ఇలా సుధర్మ వద్ద వీడ్కోలు తీసుకొని, ప్రదక్షిణం చేసి, కన్య తలను ముద్దాడి, భూమిలోకి ప్రవేశించాడు.