Mahābhārata · Adhyāya 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
अभिमन्यू रथोदारः पिशङ्गैस्तुरगोत्तमैः ।
अभिदुद्राव तेजस्वी दुर्योधनबलं महत् ॥ ६.१००.१ ॥
Abhimanyu, generoso en su carro y resplandeciente, se lanzó con caballos bayos excelentes contra el gran ejército de Duryodhana.
6.100.2
विकिरञ्शरवर्षाणि वारिधारा इवाम्बुदः ।
न शेकुः समरे क्रुद्धं सौभद्रमरिसूदनम् ॥ ६.१००.२ ॥
Aunque derramaban lluvias de flechas como una nube que vierte corrientes de agua, no pudieron detener en la batalla al hijo de Subhadrā, enfurecido, destructor de enemigos.
6.100.3
शस्त्रौघिणं गाहमानं सेनासागरमक्षयम् ।
निवारयितुमप्याजौ त्वदीयाः कुरुनन्दन ॥ ६.१००.३ ॥
Oh alegría de los Kurus, tus guerreros ni siquiera pudieron contenerlo en la batalla, mientras se sumergía en el océano inagotable del ejército, colmado de un torrente de armas.
6.100.4
तेन मुक्ता रणे राजञ्शराः शत्रुनिबर्हणाः ।
क्षत्रियाननयञ्शूरान्प्रेतराजनिवेशनम् ॥ ६.१००.४ ॥
Oh rey, las flechas lanzadas por él en la batalla, destructoras de enemigos, enviaron a los valientes kṣatriyas a la morada del rey de los muertos.
6.100.5
यमदण्डोपमान्घोराञ्ज्वलिताशीविषोपमान् ।
सौभद्रः समरे क्रुद्धः प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.१००.५ ॥
Terribles como la vara de Yama, como serpientes venenosas ardientes, las flechas fueron enviadas en la batalla por el hijo enfurecido de Subhadrā.
6.100.6
सरथान्रथिनस्तूर्णं हयांश्चैव ससादिनः ।
गजारोहांश्च सगजान्दारयामास फाल्गुनिः ॥ ६.१००.६ ॥
Con rapidez el hijo de Phālguna desgarró a los guerreros de carro junto con sus carros, a los caballos con sus jinetes, y a los jinetes de elefante con sus elefantes.
6.100.7
तस्य तत्कुर्वतः कर्म महत्सङ्ख्ये महीभृतः ।
पूजयांचक्रिरे हृष्टाः प्रशशंसुश्च फाल्गुनिम् ॥ ६.१००.७ ॥
Al ver aquella gran hazaña suya en la batalla, los reyes, llenos de alegría, lo honraron y alabaron a Phālgunī (Arjuna).
6.100.8
तान्यनीकानि सौभद्रो द्रावयामास भारत ।
तूलराशीनिवाकाशे मारुतः सर्वतो दिशम् ॥ ६.१००.८ ॥
¡Oh Bhārata! Saubhadra (Abhimanyu) hizo huir a aquellos ejércitos, como el viento dispersa montones de algodón en el cielo hacia todas las direcciones.
6.100.9
तेन विद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि भारत ।
त्रतारं नाध्यगच्छन्त पङ्क्ते मग्ना इव द्वीपाः ॥ ६.१००.९ ॥
Perseguidos por él, tus ejércitos, oh Bhārata, no hallaron protector, como islas hundidas en el lodo.
6.100.10
विद्राव्य सर्वसैन्यानि तावकानि नरोत्तम ।
अभिमन्युः स्थितो राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.१००.१० ॥
Tras poner en fuga a todos tus ejércitos, oh mejor de los hombres, oh rey, Abhimanyu se mantuvo como un fuego ardiente sin humo.
6.100.11
न चैनं तावका राजन्विषेहुररिघातिनम् ।
प्रदीप्तं पावकं यद्वत्पतङ्गाः कालचोदिताः ॥ ६.१००.११ ॥
Y tus hombres, oh rey, no pudieron resistirlo, al matador de enemigos, como las polillas impulsadas por el destino no resisten un fuego ardiente.
6.100.12
प्रहरन्सर्वशत्रुभ्यः पाण्डवानां महारथः ।
अदृश्यत महेष्वासः सवज्र इव वासवः ॥ ६.१००.१२ ॥
El gran auriga de los Pāṇḍavas, el gran arquero, golpeando a todos sus enemigos, apareció como Vāsava (Indra) con su trueno.
6.100.13
हेमपृष्ठं धनुश्चास्य ददृशे विचरद्दिशः ।
तोयदेषु यथा राजन्राजमाना शतह्रदा ॥ ६.१००.१३ ॥
Oh rey, su arco de espalda dorada se veía girando por las direcciones, como un relámpago de cien vetas que brilla entre las nubes de lluvia.
6.100.14
शराश्च निशिताः पीता निश्चरन्ति स्म संयुगे ।
वनात्फुल्लद्रुमाद्राजन्भ्रमराणामिव व्रजाः ॥ ६.१००.१४ ॥
En la batalla sus agudas flechas salían disparadas, oh rey, como enjambres de abejas de un bosque de árboles en flor.
6.100.15
तथैव चरतस्तस्य सौभद्रस्य महात्मनः ।
रथेन काञ्चनाङ्गेन ददृशुर्नान्तरं जनाः ॥ ६.१००.१५ ॥
Del mismo modo, mientras se movía el magnánimo hijo de Subhadrā, la gente no vio ningún hueco en su carro de adornos dorados.
6.100.16
मोहयित्वा कृपं द्रोणं द्रौणिं च सबृहद्बलम् ।
सैन्धवं च महेष्वासो व्यचरल्लघु सुष्ठु च ॥ ६.१००.१६ ॥
Tras confundir a Kṛpa, Droṇa, Drauṇi y al Saindhava con su gran ejército, el gran arquero se movió con rapidez y gran destreza.
6.100.17
मण्डलीकृतमेवास्य धनुः पश्याम भारत ।
सूर्यमण्डलसंकाशं दहतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.१००.१७ ॥
Oh Bhārata, vimos su arco hecho un círculo, semejante al disco del sol, quemando tu ejército.
6.100.18
तं दृष्ट्वा क्षत्रियाः शुराः प्रतपन्तं तरस्विनम् ।
द्विफल्गुनमिमं लोकं मेनिरे तस्य कर्मभिः ॥ ६.१००.१८ ॥
Al verlo resplandecer, veloz y poderoso, los valientes kṣatriyas pensaron que este mundo tenía un segundo Phalguna por sus hazañas.
6.100.19
तेनार्दिता महाराज भारती सा महाचमूः ।
व्यभ्रमत्तत्रतत्रैव योषिन्मदवशादिव ॥ ६.१००.१९ ॥
Oh gran rey, atormentado por él, aquel gran ejército de los Bhārata vagaba aquí y allá, como si estuviera bajo el dominio de la embriaguez de las mujeres.
6.100.20
द्रावयित्वा महासैन्यं कम्पयित्वा महारथान् ।
नन्दयामास सुहृदो मयं जित्वेव वासवः ॥ ६.१००.२० ॥
Tras poner en fuga al gran ejército y hacer temblar a los grandes guerreros de carros, alegró a sus amigos, como Vāsava al vencer a Maya.
6.100.21
तेन निद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि संयुगे ।
चक्रुरार्तस्वनं घोरं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ६.१००.२१ ॥
Atormentados por él, vuestros ejércitos en la batalla lanzaron un terrible grito de angustia, como el estruendo de nubes de tormenta.
6.100.22
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तव सैन्यस्य भारत ।
मारुतोद्धूतवेगस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ६.१००.२२ ॥
Oh Bhārata, al oír aquel terrible rugido de vuestro ejército, como el ímpetu del océano agitado por el viento en la marea de luna llena.
6.100.23
दुर्योधनस्तदा राजन्नार्श्यशृङ्गिमभाषत ।
एष कार्ष्णिर्महाबाहो द्वितीय इव फल्गुनः ॥ ६.१००.२३ ॥
Entonces, oh rey, Duryodhana habló a Ārśyaśṛṅgi: "Este hijo de Kṛṣṇa de poderosos brazos es como un segundo Phālguna."
6.100.24
चमूं द्रावयते क्रोधाद्वृत्रो देवचमूमिव ।
तस्य चान्यत्र पश्यामि संयुगे भेषजं महत् ॥ ६.१००.२४ ॥
Con ira derrota al ejército como Vṛtra derrotó al ejército de los dioses; pero en la batalla veo un gran remedio para él en otra parte.
6.100.25
ऋते त्वां राक्षसश्रेष्ठं सर्वविद्यासु पारगम् ।
स गत्वा त्वरितं वीरं जहि सौभद्रमाहवे ॥ ६.१००.२५ ॥
Excepto tú, el mejor de los rākṣasas, maestro de todas las ciencias: ve pronto y mata en la batalla a aquel héroe, el hijo de Subhadrā.
6.100.26
वयं पार्थं हनिष्यामो भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
स एवमुक्तो बलवान्राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.२६ ॥
«Nosotros, con Bhīṣma y Droṇa al frente, mataremos a Pārtha». Así interpelado, aquel poderoso y valiente señor de los rākṣasas—
6.100.27
प्रययौ समरे तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ।
नर्दमानो महानादं प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.१००.२७ ॥
Por orden de tu hijo partió rápidamente hacia la batalla, rugiendo con gran estruendo como una nube de la estación de las lluvias.
6.100.28
तस्य शब्देन महता पाण्डवानां बलं महत् ।
प्राचलत्सर्वतो राजन्वातोद्धूत इवार्णवः ॥ ६.१००.२८ ॥
Ante su gran estruendo, oh rey, el gran ejército de los Pāṇḍavas se agitó por todas partes como el océano sacudido por el viento.
6.100.29
बहवश्च महाराज तस्य नादेन भीषिताः ।
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.२९ ॥
Y muchos, oh gran rey, aterrorizados por su estruendo, entregaron sus queridas vidas y cayeron al suelo.
6.100.30
कार्ष्णिश्चापि मुदा युक्तः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
नृत्यन्निव रथोपस्थे तद्रक्षः समुपाद्रवत् ॥ ६.१००.३० ॥
Y también el hijo de Kṛṣṇā, lleno de alegría, tomó su arco con una flecha y se lanzó contra aquel rākṣasa, como si danzara sobre el carro.
6.100.31
ततः स राक्षसः क्रुद्धः संप्राप्यैवार्जुनं रणे ।
नातिदूरे स्थितां तस्य द्रावयामास वै चमूम् ॥ ६.१००.३१ ॥
Entonces aquel rākṣasa, enfurecido, llegó hasta Arjuna en la batalla y puso en fuga al ejército que estaba cerca de él.
6.100.32
तां वध्यमानां च तथा पाण्डवानां महाचमूम् ।
प्रत्यद्ययौ रणे रक्षो देवसेनां यथा बलः ॥ ६.१००.३२ ॥
Y al ver que aquel gran ejército de los Pāṇḍavas era abatido de este modo, el rākṣasa se abalanzó sobre él en la batalla, igual que Bala sobre el ejército de los dioses.
6.100.33
विमर्दः सुमहानासीत्तस्य सैन्यस्य मारिष ।
रक्षसा घोररूपेण वध्यमानस्य संयुगे ॥ ६.१००.३३ ॥
Oh Mārisha, hubo una enorme matanza de aquel ejército, mientras era abatido en la batalla por el rākṣasa de forma terrible.
6.100.34
ततः शरसहस्त्रैस्तां पाण्डवानां महाचमूम् ।
व्यद्रावयद्रणे रक्षो दर्शयतत्स्वपराक्रमम् ॥ ६.१००.३४ ॥
Entonces el rākṣasa, con miles de flechas, puso en fuga a aquel gran ejército de los Pāṇḍavas en la batalla, mostrando su propio valor.
6.100.35
सा वध्यमाना च तथा पाण्डवानामनीकिनी ।
रक्षसा घोररूपेण प्रदुद्राव रणे भयात् ॥ ६.१००.३५ ॥
Y aquel ejército de los Pāṇḍavas, abatido de este modo por el rākṣasa de forma terrible, huyó despavorido en la batalla.
6.100.36
प्रमृद्य च रणे सेनां पद्मिनीं वारणो यथा ।
ततोऽभिद्रद्राव रणे द्रौपदेयान्महाबलान् ॥ ६.१००.३६ ॥
Como un elefante aplasta un estanque de loto, así él aplastó el ejército en la batalla y luego se lanzó contra los poderosos hijos de Draupadī.
6.100.37
ते तु क्रुद्धा महेष्वासा द्रौपदेयाः प्रहारिणः ।
राक्षसं दुद्रुवुः सङ्ख्ये ग्रहाः पञ्च रविं यथा ॥ ६.१००.३७ ॥
Airados, aquellos grandes arqueros, los hijos de Draupadī, atacantes, se lanzaron contra el rākṣasa en la batalla, como cinco planetas hacia el sol.
6.100.38
वीर्यवद्भिस्ततस्तैस्तु पीडितो राक्षसोत्तमः ।
यथा युगक्षये घोरे चन्द्रमाः पञ्चभिर्ग्रहैः ॥ ६.१००.३८ ॥
Entonces el mejor de los rākṣasas, acosado por aquellos guerreros poderosos, quedó como la luna acosada por cinco planetas en el terrible fin de una era.
6.100.39
प्रतिविन्ध्यस्ततो रक्षो बिभेद निशितैः शरैः ।
सर्वपारशवैस्तूर्णमकुण्ठाग्रैर्महाबलः ॥ ६.१००.३९ ॥
Entonces Prativindhya, el poderoso, atravesó rápidamente al rākṣasa con agudas flechas que venían de todos los lados, de puntas no embotadas.
6.100.40
स तैर्भिन्नतनुत्राणः शुशुभे राक्षसोत्तमः ।
मरीचिभिरिवार्कस्य संस्यूतो जलदो महान् ॥ ६.१००.४० ॥
Aquel mejor de los rākṣasas, con su armadura atravesada por ellos, resplandecía como una gran nube atravesada por los rayos del sol.
6.100.41
विषक्तैः सशरैश्चापि तपनीयपरिच्छदैः ।
आर्श्यशृङ्गिर्बभौ राजन्दीप्तशृङ्ग इवाचलः ॥ ६.१००.४१ ॥
Oh rey, cubierto de flechas y ornamentos dorados, brillaba como la montaña Ārśyaśṛṅga de cimas resplandecientes.
6.100.42
ततस्ते भ्रातरः पञ्च राक्षसेन्द्रं महाहवे ।
विव्यधुर्निशितैर्बाणैस्तपनीयविभूषितैः । ॥ ६.१००.४२ ॥
Entonces aquellos cinco hermanos atravesaron al señor de los rākṣasas en la gran batalla con agudas flechas adornadas de oro.
6.100.43
स निर्भिन्नः शरैर्घोरैर्भुजगैः कोपितैरिव ।
अलम्बुसो भृशं राजन्नागेन्द्र इव चुक्रुधे ॥ ६.१००.४३ ॥
Atravesado por terribles flechas, como por serpientes airadas, Alambusa, oh rey, se enfureció en gran manera, como el señor de los elefantes.
6.100.44
सोऽतिविद्धो महाराज मुहूर्तमथ मारिष ।
प्रविवेश तमो दीर्घं पीडितस्तैर्महारथैः ॥ ६.१००.४४ ॥
Gravemente herido, oh gran rey, oh señor, cayó por un momento en una oscuridad profunda, atormentado por aquellos grandes guerreros de carro.
6.100.45
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां क्रोधेन द्विगुणीकृतः ।
चिच्छेद सायकैस्तेषां ध्वजांश्चैव धनूंषि च ॥ ६.१००.४५ ॥
Entonces, recobrando el sentido y redoblado en su cólera, cortó con sus flechas sus estandartes y también sus arcos.
6.100.46
एकैकं पञ्चभिर्बाणैराजघान स्मयन्निव ।
अलम्बुसो रथोपस्थे नृत्यन्निव महारथः ॥ ६.१००.४६ ॥
A cada uno lo hirió con cinco flechas, como sonriendo; Alambusa, aquel gran guerrero de carro, como si danzara sobre el asiento del carro.
6.100.47
त्वरमाणः सुसंबद्धो हयांस्तेषां महात्मनाम् ।
जघान राक्षसः क्रुद्धः सारथींश्च सहस्रशः ॥ ६.१००.४७ ॥
Apresurándose, bien armado, el rākṣasa, enfurecido, mató los caballos de aquellos magnánimos, y a sus cocheros por millares.
6.100.48
बिभेद च सुसंरब्धः पुनश्चैनान्सुतांशितैः ।
शरैर्बहुविधाकारैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१००.४८ ॥
Y muy colérico de nuevo, los atravesó con flechas de muchas formas, afiladas por los carpinteros, por centenares y luego por millares.
6.100.49
विरथांश्च महेष्वासान्कृत्वा तत्र स राक्षसः ।
अभिदुद्राव वेगेन हन्तुकामो निशाचरः ॥ ६.१००.४९ ॥
Allí el rākṣasa, dejando sin carros a los grandes arqueros, se lanzó con velocidad, deseoso de matar.
6.100.50
तानर्दितान्रणे तेन राक्षसेन दुरात्मना ।
दृष्ट्वाऽर्जुनसुतः सङ्ख्ये राक्षसं समुपाद्रवत् ॥ ६.१००.५० ॥
Al ver a aquéllos atormentados en la batalla por aquel rākṣasa de mala mente, el hijo de Arjuna se lanzó contra el rākṣasa en la contienda.
6.100.51
तयोः समभवद्युद्धं वृत्रवासवयोरिव ।
ददृशुस्तावकाः सर्वे पाण्डवाश्च परस्परम् ॥ ६.१००.५१ ॥
Entre ambos se produjo un combate semejante al de Vṛtra y Vāsava; todos los tuyos y los Pāṇḍavas se miraban unos a otros.
6.100.52
तौ समेतौ महायुद्धे क्रोधदीप्तौ परस्परम् ।
महाबलौ महाराज क्रोधसंरक्तलोचनौ ॥ ६.१००.५२ ॥
Aquellos dos, encontrados en la gran batalla, ardiendo de cólera, poderosos el uno contra el otro, oh gran rey, con los ojos enrojecidos de ira.
6.100.53
परस्परमवेक्षेतां कालानलसमौ युधि ।
आशीविषाविव क्रुद्धौ नेत्राभ्यामितरेतरम् ।
तयोः समागमो घोरो बभूव कटुकोदयः ॥ ६.१००.५३ ॥
En la batalla, aquellos dos, semejantes al fuego del tiempo, se miraban con los ojos como serpientes venenosas enfurecidas. Su encuentro fue terrible, de desenlace amargo.
6.100.54
यथा देवासुरे युद्धे शक्रशम्बरयोः पुरा ॥ ६.१००.५४ ॥
Como antaño, en la batalla entre dioses y asuras, entre Śakra y Śambara.