మహాభారతం · అధ్యాయం 6.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.100.1
अभिमन्यू रथोदारः पिशङ्गैस्तुरगोत्तमैः ।
अभिदुद्राव तेजस्वी दुर्योधनबलं महत् ॥ ६.१००.१ ॥
రథంపై ఉదారుడైన అభిమన్యుడు, తేజస్వి, పింగళ వర్ణపు ఉత్తమ అశ్వాలతో దుర్యోధనుని మహా సేనపై దూకాడు.
6.100.2
विकिरञ्शरवर्षाणि वारिधारा इवाम्बुदः ।
न शेकुः समरे क्रुद्धं सौभद्रमरिसूदनम् ॥ ६.१००.२ ॥
మేఘం నీటి ధారలను కురిపించినట్లు బాణ వర్షాన్ని కురిపించినా, యుద్ధంలో కోపించిన సౌభద్రుడు, శత్రునాశకుడు, వారిని ఆపలేకపోయారు.
6.100.3
शस्त्रौघिणं गाहमानं सेनासागरमक्षयम् ।
निवारयितुमप्याजौ त्वदीयाः कुरुनन्दन ॥ ६.१००.३ ॥
కురునందనా, ఆయుధ ప్రవాహంతో అక్షయమైన సేనాసముద్రంలో దూకిన అతడిని, మీ వీరులు యుద్ధంలో ఆపలేకపోయారు.
6.100.4
तेन मुक्ता रणे राजञ्शराः शत्रुनिबर्हणाः ।
क्षत्रियाननयञ्शूरान्प्रेतराजनिवेशनम् ॥ ६.१००.४ ॥
రాజా, యుద్ధంలో అతడు ప్రయోగించిన శత్రునాశక బాణాలు శూర క్షత్రియులను యముని నివాసానికి పంపాయి.
6.100.5
यमदण्डोपमान्घोराञ्ज्वलिताशीविषोपमान् ।
सौभद्रः समरे क्रुद्धः प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.१००.५ ॥
యముని దండంలా భయంకరమైన, మండే విషసర్పాలవంటి బాణాలను యుద్ధంలో కోపించిన సౌభద్రుడు ప్రయోగించాడు.
6.100.6
सरथान्रथिनस्तूर्णं हयांश्चैव ससादिनः ।
गजारोहांश्च सगजान्दारयामास फाल्गुनिः ॥ ६.१००.६ ॥
ఫాల్గుని కుమారుడు త్వరగా రథాలతో రథికులను, అశ్వాలను వాటి సవారీలతో, గజారోహకులను వారి ఏనుగులతో చీల్చివేశాడు.
6.100.7
तस्य तत्कुर्वतः कर्म महत्सङ्ख्ये महीभृतः ।
पूजयांचक्रिरे हृष्टाः प्रशशंसुश्च फाल्गुनिम् ॥ ६.१००.७ ॥
యుద్ధంలో అతడు చేసిన ఆ మహత్కార్యాన్ని చూసి రాజులు సంతోషించి అతడిని గౌరవించి, ఫాల్గుని (అర్జునుడు)ను ప్రశంసించారు.
6.100.8
तान्यनीकानि सौभद्रो द्रावयामास भारत ।
तूलराशीनिवाकाशे मारुतः सर्वतो दिशम् ॥ ६.१००.८ ॥
భారతా, సౌభద్రుడు (అభిమన్యుడు) ఆ సేనలను పారిపోయేలా చేశాడు; ఆకాశంలో పత్తి రాశులను గాలి అన్ని దిక్కులకు ఎగరగొట్టినట్లు.
6.100.9
तेन विद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि भारत ।
त्रतारं नाध्यगच्छन्त पङ्क्ते मग्ना इव द्वीपाः ॥ ६.१००.९ ॥
భారతా, అతని చేత పారద్రోలబడిన నీ సేనలకు రక్షకుడు దొరకలేదు; బురదలో మునిగిన ద్వీపాల వలె.
6.100.10
विद्राव्य सर्वसैन्यानि तावकानि नरोत्तम ।
अभिमन्युः स्थितो राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.१००.१० ॥
నరోత్తమా, రాజా, నీ సమస్త సేనలను పారద్రోలి అభిమన్యుడు పొగలేని మండే అగ్నిలా నిలిచాడు.
6.100.11
न चैनं तावका राजन्विषेहुररिघातिनम् ।
प्रदीप्तं पावकं यद्वत्पतङ्गाः कालचोदिताः ॥ ६.१००.११ ॥
రాజా, నీ యోధులు శత్రుసంహారకుడైన అతనిని భరించలేకపోయారు; కాలప్రేరితమైన పురుగులు మండే అగ్నిని భరించలేనట్లు.
6.100.12
प्रहरन्सर्वशत्रुभ्यः पाण्डवानां महारथः ।
अदृश्यत महेष्वासः सवज्र इव वासवः ॥ ६.१००.१२ ॥
పాండవుల మహారథుడైన ఆ మహాధనుర్ధరుడు శత్రువులందరినీ ప్రహరిస్తూ, వజ్రాయుధంతో ఉన్న ఇంద్రునిలా కనిపించాడు.
6.100.13
हेमपृष्ठं धनुश्चास्य ददृशे विचरद्दिशः ।
तोयदेषु यथा राजन्राजमाना शतह्रदा ॥ ६.१००.१३ ॥
రాజా, బంగారు వీపుగల అతని విల్లు దిక్కులలో తిరుగుతూ కనిపించింది; మేఘాలలో మెరిసే వందగీతల మెరుపులా.
6.100.14
शराश्च निशिताः पीता निश्चरन्ति स्म संयुगे ।
वनात्फुल्लद्रुमाद्राजन्भ्रमराणामिव व्रजाः ॥ ६.१००.१४ ॥
యుద్ధంలో అతని వాడి బాణాలు ఎగురుతూ బయలుదేరాయి; రాజా, వికసించిన చెట్ల అడవి నుండి తుమ్మెదల గుంపుల్లా.
6.100.15
तथैव चरतस्तस्य सौभद्रस्य महात्मनः ।
रथेन काञ्चनाङ्गेन ददृशुर्नान्तरं जनाः ॥ ६.१००.१५ ॥
అలాగే తిరుగుతున్న మహాత్ముడైన సౌభద్రుని బంగారు అవయవాల రథంలో ప్రజలు ఏ ఖాళీని చూడలేదు.
6.100.16
मोहयित्वा कृपं द्रोणं द्रौणिं च सबृहद्बलम् ।
सैन्धवं च महेष्वासो व्यचरल्लघु सुष्ठु च ॥ ६.१००.१६ ॥
కృపుణ్ణి, ద్రోణుణ్ణి, ద్రౌణిని, మహా సేనతో ఉన్న సైంధవుణ్ణి మోహింపజేసి, ఆ మహా ధనుర్ధరుడు వేగంగా, అత్యంత నేర్పుగా సంచరించాడు.
6.100.17
मण्डलीकृतमेवास्य धनुः पश्याम भारत ।
सूर्यमण्डलसंकाशं दहतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.१००.१७ ॥
భరతా, అతని విల్లు వృత్తాకారంలో తిరుగుతూ కనిపించడం మేము చూశాము; అది సూర్యమండలంలా మెరుస్తూ నీ సేనను దహిస్తూ ఉంది.
6.100.18
तं दृष्ट्वा क्षत्रियाः शुराः प्रतपन्तं तरस्विनम् ।
द्विफल्गुनमिमं लोकं मेनिरे तस्य कर्मभिः ॥ ६.१००.१८ ॥
ప్రకాశిస్తూ వేగంగా మండుతున్న అతన్ని చూసి, శూర క్షత్రియులు అతని కర్మలవల్ల ఈ లోకంలో రెండవ ఫల్గునుడని తలచారు.
6.100.19
तेनार्दिता महाराज भारती सा महाचमूः ।
व्यभ्रमत्तत्रतत्रैव योषिन्मदवशादिव ॥ ६.१००.१९ ॥
మహారాజా, అతనిచే పీడించబడిన ఆ భారత మహాసేన స్త్రీ మదానికి వశమైనట్లు ఇక్కడ అక్కడ తిరగసాగింది.
6.100.20
द्रावयित्वा महासैन्यं कम्पयित्वा महारथान् ।
नन्दयामास सुहृदो मयं जित्वेव वासवः ॥ ६.१००.२० ॥
మహాసేనను పారద్రోలి, మహారథులను వణికించి, అతడు తన మిత్రులను ఆనందింపజేశాడు; మయుని జయించిన ఇంద్రునిలా.
6.100.21
तेन निद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि संयुगे ।
चक्रुरार्तस्वनं घोरं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ६.१००.२१ ॥
అతనిచే పీడించబడిన మీ సేనలు యుద్ధంలో మేఘగర్జనలా భయంకరమైన ఆర్తనాదం చేశాయి.
6.100.22
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तव सैन्यस्य भारत ।
मारुतोद्धूतवेगस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ६.१००.२२ ॥
ఓ భారతా, నీ సేన చేసిన ఆ భయంకర ధ్వనిని విని, పౌర్ణమి ఆటుపోటులో గాలికి రేగిన సముద్రపు వేగంలా.
6.100.23
दुर्योधनस्तदा राजन्नार्श्यशृङ्गिमभाषत ।
एष कार्ष्णिर्महाबाहो द्वितीय इव फल्गुनः ॥ ६.१००.२३ ॥
అప్పుడు, రాజా, దుర్యోధనుడు ఆర్శ్యశృంగితో అన్నాడు: ఈ మహాబాహువు కార్ష్ణి, రెండవ ఫల్గునుని వలె ఉన్నాడు.
6.100.24
चमूं द्रावयते क्रोधाद्वृत्रो देवचमूमिव ।
तस्य चान्यत्र पश्यामि संयुगे भेषजं महत् ॥ ६.१००.२४ ॥
ఇతడు క్రోధంతో వృత్రుడిలా దేవసేనవలె సేనను పారద్రోలుతున్నాడు; కానీ యుద్ధంలో అతనికి గొప్ప ఔషధం మరెక్కడో చూస్తున్నాను.
6.100.25
ऋते त्वां राक्षसश्रेष्ठं सर्वविद्यासु पारगम् ।
स गत्वा त्वरितं वीरं जहि सौभद्रमाहवे ॥ ६.१००.२५ ॥
రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడా, సర్వవిద్యలలో పారంగతుడా, నీవు తప్ప మరెవ్వరూ లేరు; వేగంగా వెళ్లి యుద్ధంలో ఆ వీరుడు సౌభద్రుని సంహరించు.
6.100.26
वयं पार्थं हनिष्यामो भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
स एवमुक्तो बलवान्राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.१००.२६ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు ముందుండగా మేము పార్థుడిని (అర్జునుడిని) సంహరిస్తాము అని ఈ విధంగా చెప్పబడిన బలవంతుడు, ప్రతాపవంతుడైన రాక్షసరాజు—
6.100.27
प्रययौ समरे तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ।
नर्दमानो महानादं प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.१००.२७ ॥
నీ కుమారుని ఆజ్ఞ మేరకు అతడు వేగంగా యుద్ధానికి బయలుదేరాడు; వర్షాకాలపు మేఘంలా మహా ధ్వని చేస్తూ.
6.100.28
तस्य शब्देन महता पाण्डवानां बलं महत् ।
प्राचलत्सर्वतो राजन्वातोद्धूत इवार्णवः ॥ ६.१००.२८ ॥
అతని మహా శబ్దంతో, రాజా, పాండవుల మహా సైన్యం గాలికి కలతచెందిన సముద్రంలా అన్ని వైపులా కదిలిపోయింది.
6.100.29
बहवश्च महाराज तस्य नादेन भीषिताः ।
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.१००.२९ ॥
మహారాజా, అతని గర్జనకు భయపడి చాలామంది ప్రియమైన ప్రాణాలను విడిచి నేలపై కూలిపోయారు.
6.100.30
कार्ष्णिश्चापि मुदा युक्तः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
नृत्यन्निव रथोपस्थे तद्रक्षः समुपाद्रवत् ॥ ६.१००.३० ॥
కృష్ణ కుమారుడు కూడా సంతోషంతో బాణంతో కూడిన ధనుస్సును పట్టి, రథంపై నృత్యం చేస్తున్నట్టుగా ఆ రాక్షసుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
6.100.31
ततः स राक्षसः क्रुद्धः संप्राप्यैवार्जुनं रणे ।
नातिदूरे स्थितां तस्य द्रावयामास वै चमूम् ॥ ६.१००.३१ ॥
అప్పుడు కోపోద్రిక్తుడైన ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో అర్జునుని చేరి, అతని సమీపంలో నిలిచియున్న అతని సైన్యాన్ని పారద్రోలాడు.
6.100.32
तां वध्यमानां च तथा पाण्डवानां महाचमूम् ।
प्रत्यद्ययौ रणे रक्षो देवसेनां यथा बलः ॥ ६.१००.३२ ॥
పాండవుల ఆ మహాసేన ఈ విధంగా చంపబడుతుండగా, ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో బలుడు దేవసేనపై పడినట్లు దానిపై విరుచుకుపడ్డాడు.
6.100.33
विमर्दः सुमहानासीत्तस्य सैन्यस्य मारिष ।
रक्षसा घोररूपेण वध्यमानस्य संयुगे ॥ ६.१००.३३ ॥
ఓ మారిష, యుద్ధంలో భయంకర రూపుడైన రాక్షసునిచే చంపబడుతున్న ఆ సైన్యానికి ఘోర విధ్వంసం జరిగింది.
6.100.34
ततः शरसहस्त्रैस्तां पाण्डवानां महाचमूम् ।
व्यद्रावयद्रणे रक्षो दर्शयतत्स्वपराक्रमम् ॥ ६.१००.३४ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో వేల బాణాలతో పాండవుల ఆ మహాసేనను పారద్రోలి, తన పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించాడు.
6.100.35
सा वध्यमाना च तथा पाण्डवानामनीकिनी ।
रक्षसा घोररूपेण प्रदुद्राव रणे भयात् ॥ ६.१००.३५ ॥
అలా ఘోర రూపుడైన రాక్షసునిచే చంపబడుతున్న పాండవుల ఆ సేన యుద్ధంలో భయంతో పారిపోయింది.
6.100.36
प्रमृद्य च रणे सेनां पद्मिनीं वारणो यथा ।
ततोऽभिद्रद्राव रणे द्रौपदेयान्महाबलान् ॥ ६.१००.३६ ॥
ఏనుగు పద్మాల కొలనును తొక్కి నాశనం చేసినట్లు యుద్ధంలో సేనను నలిపివేసి, అప్పుడు మహాబలులైన ద్రౌపదేయుల మీద దాడి చేశాడు.
6.100.37
ते तु क्रुद्धा महेष्वासा द्रौपदेयाः प्रहारिणः ।
राक्षसं दुद्रुवुः सङ्ख्ये ग्रहाः पञ्च रविं यथा ॥ ६.१००.३७ ॥
కోపోద్రిక్తులైన ఆ మహాధనుర్ధరులు, ద్రౌపదీ పుత్రులు, యుద్ధంలో రాక్షసుని వైపు దూసుకెళ్లారు, ఐదు గ్రహాలు సూర్యుని వైపు వెళ్లినట్లు.
6.100.38
वीर्यवद्भिस्ततस्तैस्तु पीडितो राक्षसोत्तमः ।
यथा युगक्षये घोरे चन्द्रमाः पञ्चभिर्ग्रहैः ॥ ६.१००.३८ ॥
ఆ పరాక్రమవంతులచే పీడింపబడిన ఆ ఉత్తమ రాక్షసుడు, భయంకరమైన యుగాంతంలో ఐదు గ్రహాలచే పీడింపబడే చంద్రుడిలా ఉన్నాడు.
6.100.39
प्रतिविन्ध्यस्ततो रक्षो बिभेद निशितैः शरैः ।
सर्वपारशवैस्तूर्णमकुण्ठाग्रैर्महाबलः ॥ ६.१००.३९ ॥
అప్పుడు మహాబలుడైన ప్రతివింధ్యుడు తీక్ష్ణమైన, అన్ని వైపుల నుండి వచ్చే, మొనలు మొద్దుబారని బాణాలతో రాక్షసుని వేగంగా గాయపరిచాడు.
6.100.40
स तैर्भिन्नतनुत्राणः शुशुभे राक्षसोत्तमः ।
मरीचिभिरिवार्कस्य संस्यूतो जलदो महान् ॥ ६.१००.४० ॥
వారి బాణాలచే కవచం చీల్చబడిన ఆ ఉత్తమ రాక్షసుడు, సూర్యకిరణాలచే చుట్టబడిన మహామేఘంలా ప్రకాశించాడు.
6.100.41
विषक्तैः सशरैश्चापि तपनीयपरिच्छदैः ।
आर्श्यशृङ्गिर्बभौ राजन्दीप्तशृङ्ग इवाचलः ॥ ६.१००.४१ ॥
ఓ రాజా! బాణాలతో అంటుకుని బంగారు కవచాలతో కూడిన ఆ రాక్షసుడు, మెరిసే శిఖరాలు గల పర్వతంలా ఆర్శ్యశృంగిలా ప్రకాశించాడు.
6.100.42
ततस्ते भ्रातरः पञ्च राक्षसेन्द्रं महाहवे ।
विव्यधुर्निशितैर्बाणैस्तपनीयविभूषितैः । ॥ ६.१००.४२ ॥
అప్పుడు ఆ ఐదుగురు సోదరులు ఆ మహాయుద్ధంలో రాక్షసరాజును బంగారంతో అలంకరించిన తీక్ష్ణ బాణాలతో గుచ్చారు.
6.100.43
स निर्भिन्नः शरैर्घोरैर्भुजगैः कोपितैरिव ।
अलम्बुसो भृशं राजन्नागेन्द्र इव चुक्रुधे ॥ ६.१००.४३ ॥
భయంకరమైన బాణాలతో అతడు గాయపడ్డాడు, కోపించిన సర్పాల వలె. ఓ రాజా, అలంబుషుడు గజరాజులా అత్యంత కోపోద్రిక్తుడయ్యాడు.
6.100.44
सोऽतिविद्धो महाराज मुहूर्तमथ मारिष ।
प्रविवेश तमो दीर्घं पीडितस्तैर्महारथैः ॥ ६.१००.४४ ॥
తీవ్రంగా గాయపడిన అతడు, ఓ మహారాజా, ఓ పూజ్యుడా, కొంతసేపు గాఢమైన చీకటిలో మునిగిపోయాడు, ఆ మహారథులచే పీడింపబడి.
6.100.45
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां क्रोधेन द्विगुणीकृतः ।
चिच्छेद सायकैस्तेषां ध्वजांश्चैव धनूंषि च ॥ ६.१००.४५ ॥
అనంతరం స్పృహ తిరిగి పొంది, కోపంతో రెట్టింపైనవాడై, బాణాలతో వారి ధ్వజాలను, ధనుస్సులను కూడా ఖండించాడు.
6.100.46
एकैकं पञ्चभिर्बाणैराजघान स्मयन्निव ।
अलम्बुसो रथोपस्थे नृत्यन्निव महारथः ॥ ६.१००.४६ ॥
ఒక్కొక్కరిని ఐదేసి బాణాలతో కొట్టాడు, నవ్వుతున్నవాడిలా; అలంబుషుడు, ఆ మహారథుడు, రథపు ఆసనంపై నాట్యం చేస్తున్నట్లు.
6.100.47
त्वरमाणः सुसंबद्धो हयांस्तेषां महात्मनाम् ।
जघान राक्षसः क्रुद्धः सारथींश्च सहस्रशः ॥ ६.१००.४७ ॥
త్వరపడుతూ, చక్కగా సన్నద్ధుడై, ఆ రాక్షసుడు కోపంతో ఆ మహాత్ముల గుర్రాలను చంపాడు, సారథులను కూడా వేలకొలది పడగొట్టాడు.
6.100.48
बिभेद च सुसंरब्धः पुनश्चैनान्सुतांशितैः ।
शरैर्बहुविधाकारैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१००.४८ ॥
అత్యంత రోషంతో అతడు మళ్లీ వారిని, కమ్మరులచే పదును పెట్టబడిన, అనేక ఆకారాల బాణాలతో వందలు వేలుగా గుచ్చాడు.
6.100.49
विरथांश्च महेष्वासान्कृत्वा तत्र स राक्षसः ।
अभिदुद्राव वेगेन हन्तुकामो निशाचरः ॥ ६.१००.४९ ॥
అక్కడ ఆ రాక్షసుడు గొప్ప విలుకాండ్రను రథహీనులుగా చేసి, చంపాలనే కోరికతో వేగంగా దూకాడు.
6.100.50
तानर्दितान्रणे तेन राक्षसेन दुरात्मना ।
दृष्ट्वाऽर्जुनसुतः सङ्ख्ये राक्षसं समुपाद्रवत् ॥ ६.१००.५० ॥
యుద్ధంలో ఆ దుష్టాత్ముడైన రాక్షసుడు వారిని బాధించడం చూసి, అర్జునుని కుమారుడు ఆ రాక్షసుడిపై దూకాడు.
6.100.51
तयोः समभवद्युद्धं वृत्रवासवयोरिव ।
ददृशुस्तावकाः सर्वे पाण्डवाश्च परस्परम् ॥ ६.१००.५१ ॥
వారిద్దరి మధ్య వృత్రుడు, వాసవుడు (ఇంద్రుడు) వంటి యుద్ధం జరిగింది; మీ వారందరూ, పాండవులూ దానిని చూశారు.
6.100.52
तौ समेतौ महायुद्धे क्रोधदीप्तौ परस्परम् ।
महाबलौ महाराज क्रोधसंरक्तलोचनौ ॥ ६.१००.५२ ॥
మహాయుద్ధంలో కలిసిన ఆ ఇద్దరూ, కోపంతో ప్రకాశించినవారు, పరస్పరం మహాబలవంతులు, ఓ మహారాజా, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళు కలవారు.
6.100.53
परस्परमवेक्षेतां कालानलसमौ युधि ।
आशीविषाविव क्रुद्धौ नेत्राभ्यामितरेतरम् ।
तयोः समागमो घोरो बभूव कटुकोदयः ॥ ६.१००.५३ ॥
యుద్ధంలో కాలాగ్ని వంటి ఆ ఇద్దరూ, కోపించిన విషసర్పాల వలె కళ్ళతో ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు. వారి సమాగమం భయంకరమై, చేదు ఫలితాలతో ముగిసింది.
6.100.54
यथा देवासुरे युद्धे शक्रशम्बरयोः पुरा ॥ ६.१००.५४ ॥
పూర్వం దేవాసుర యుద్ధంలో శక్రుడు, శంబరుల మధ్య జరిగినట్లు.