ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.101.1
आर्जुनं समरे शूरं विनिघ्नन्तं महारथान् ।
अलम्बुसः कथं युद्धे प्रत्ययुध्यत सञ्जय ॥ ६.१०१.१ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਅਲੰਬੁਸ ਕਿਵੇਂ ਲੜਿਆ?
6.101.2
आर्श्यशृङ्गिं कथं चैव सौभद्रः परवीरहा ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन यथावृत्तं स्म संयुगे ॥ ६.१०१.२ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਆਰਸ਼ਯਸ਼ਰੰਗੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ? ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਸੱਚ-ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
6.101.3
धनंजयश्च किं चक्रे मम सैन्येषु संयुगे ।
भीमो वा रथिनां श्रेष्ठो राक्षसो वा घटोत्कचः ॥ ६.१०१.३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਜਾਂ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਨੇ, ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
6.101.4
नकुलः सहदेवो वा सात्यकिर्वा महारथः ।
एतदाचक्ष्व मे सत्यं कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ६.१०१.४ ॥
ਜਾਂ ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਜਾਂ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਸੰਜਯ, ਤੂੰ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ; ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ।
6.101.5
हन्ते तेऽहं प्रवक्ष्यामि संग्रामं रोमहर्षणम् ।
यथाऽभूद्राक्षसेन्द्रस्य सौभद्रस्य च मारिष ॥ ६.१०१.५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਅਤੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
6.101.6
अर्जुनश्च यथा सङ्ख्ये भीमसेनश्च पाण्डवः ।
नकुलः सहदेवश्च रणे चक्रुः पराक्रमम् ॥ ६.१०१.६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ, ਭੀਮਸੇਨ, ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਜੋ ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਖਾਇਆ—
6.101.7
तथैव तावकाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरःसराः ।
अद्भुतानि विचिन्राणि चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ६.१०१.७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਡਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.101.8
अलम्बुसस्तु समरे अभिमन्युं महारथम् ।
विनद्य सुमहानादं तर्जयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ६.१०१.८ ॥
ਪਰ ਅਲੰਬੁਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲਲਕਾਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
6.101.9
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
अभिमन्युश्च वेगेन सिंहवद्विनदन्मुहुः ॥ ६.१०१.९ ॥
ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, "ਠਹਿਰ ਜਾ, ਠਹਿਰ ਜਾ!" ਅਭਿਮਨਿਊ ਵੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.101.10
आर्श्यशृङ्गिं महेष्वासि पितुरत्यन्तवैरिणम् ।
ततः समीपतुः सङ्ख्ये त्वरितौ नरराक्षसौ ॥ ६.१०१.१० ॥
ਫਿਰ ਪਿਤਾ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਅਤਿ ਵੈਰੀ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਆਰਸ਼ਿਸ਼ਰੰਗੀ ਕੋਲ, ਨਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ।
6.101.11
रथाभ्यां रथिनौ श्रेष्ठौ यथा वै देवदानवौ ।
मायावा राक्षसश्रेष्ठो दिव्यास्त्रश्चैव फाल्गुनिः ॥ ६.१०१.११ ॥
ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਹੋਣ। ਮਾਇਆਵੀ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਫਾਲਗੁਨੀ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ।
6.101.12
ततः कर्ष्णिर्महाराज निशितैः सायकैस्त्रिभिः ।
आर्श्यशृङ्गिं रणे विद्ध्वा पुनर्विव्याव पञ्चभिः ॥ ६.१०१.१२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ੀ (ਅਭਿਮਨਿਊ) ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਆਰਸ਼ਿਸ਼ਰੰਗੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੰਜਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.101.13
अलम्बुरोऽपि संक्रुद्धः कार्ष्णि नवभिराशुगैः ।
हृदि विव्याध वेगेन तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ६.१०१.१३ ॥
ਅਲੰਬੁਸ਼ ਵੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਾਰਸ਼੍ਣੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਕੁਸ਼ ਮਹਾਹਾਥੀ ਨੂੰ ਚੁਭਦੇ ਹਨ।
6.101.14
ततः शरसहस्रेण क्षिप्रकारी निशाचरः ।
अर्जुनास सुतं सङ्ख्ये पीडयामास भारत ॥ ६.१०१.१४ ॥
ਫਿਰ ਫੁਰਤੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.101.15
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो नवभिर्नतपर्वभिः ।
बिभेद निशिसैर्बाणै राक्षसेन्द्रं महोरसि ॥ ६.१०१.१५ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਮੁੜੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।
6.101.16
ते तस्य विविशुस्तूर्णं कायं निर्भिद्य मर्मसु ।
स तैर्विभिन्नसर्वाङ्गः शुशुभे राक्षसोत्तमः ॥ ६.१०१.१६ ॥
ਉਹ ਤੀਰ ਝੱਟ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮਰਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਾਖਸ਼ ਸ਼ੋਭ ਉੱਠਿਆ।
6.101.17
पुष्पितैः किंशुकै राजन्संस्तीर्ण इव पर्वतः ।
स संदधानश्च शरान्हेमपुङ्खान्महाबलः ॥ ६.१०१.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
6.101.18
विबभौ राक्षसश्रेष्ठः सज्वाल इव पर्वतः ।
ततः क्रुद्धो महाराज आर्श्यशृङ्गिरमर्षणः ॥ ६.१०१.१८ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਆਰਸ਼ਯਸ਼ਰੰਗੀ—
6.101.19
महेन्द्रप्रतिमं कार्ष्णि छादयामास पत्रिभिः ।
तेन ते विशिखा मुक्ता यमदण्डोपमाः शिताः ॥ ६.१०१.१९ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਛੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਸਨ।
6.101.20
अभिमन्युं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् ।
तथैवार्जुनिना मुक्ताः शराः कनकभूषणाः ॥ ६.१०१.२० ॥
ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਬਾਣ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਛੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਵੀ।
6.101.21
अलम्बुसं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् ।
सौभद्रस्तु रणे रक्षः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०१.२१ ॥
ਅਲੰਬੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਬਾਣ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਪਰ ਸੌਭਦਰ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
6.101.22
चक्रे विमुखमासाद्य बलं शक्र इवाहवे ।
विमुखं च रणे रक्षो वध्यमानं रणेऽरिणा ॥ ६.१०१.२२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਮੁਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਮੁਖ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਵੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ।
6.101.23
प्रादुश्चक्रे महामायां तामसीमरिघातिनीम् ।
ततस्ते तमसा सर्वे वृताश्चासन्महीपते ॥ ६.१०१.२३ ॥
ਉਸਨੇ ਵੈਰੀ-ਘਾਤਕ ਮਹਾਮਾਇਆ, ਤਾਮਸੀ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।
6.101.24
नाभिमन्युमपश्यन्त नैव स्वान्न परान्रणे ।
अभिमन्युश्च तदृष्ट्वा घोररूपं महत्तमः ॥ ६.१०१.२४ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
6.101.25
प्रादुश्चक्रेऽस्त्रमत्सुग्रं भास्करं कुरुनन्दनः ।
ततः प्रकाशमभवज्जगत्सर्वं महीपते ॥ ६.१०१.२५ ॥
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ ਨੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਭਾਸਕਰਾਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
6.101.26
तां चाभिजघ्निवान्मायां राक्षसस्य दुरात्मनः ।
संक्रुद्धश्च महावीर्यो राक्षसेन्द्रं नरोत्तमः ॥ ६.१०१.२६ ॥
ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਬਲੀ ਨਰੋਤਮ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ।
6.101.27
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
बह्वीस्तथाऽन्या मायाश्च प्रयुक्तास्तेन रक्षसा ॥ ६.१०१.२७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
6.101.28
सर्वास्त्रविदमेयात्मा वारयामास फाल्गुनिः ।
हतमायं ततो रक्षो वध्यमानं च सायकैः ॥ ६.१०१.२८ ॥
ਸਰਬਾਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਅਪਰਿਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ।
6.101.29
रथं तत्रैव संत्यज्य प्राद्रवन्महतो भयात् ।
तस्मिन्विनिर्जिते तूर्णं कूटयोधिनि राक्षसे ॥ ६.१०१.२९ ॥
ਉਥੇ ਹੀ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਸ ਕਪਟੀ ਯੋਧਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਛੇਤੀ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੇ।
6.101.30
आर्जुनिः समरे सैन्यं तावकं संममर्द ह ।
मदान्धो वन्यनागेन्द्रः सपद्मां पद्मिनीमिव ॥ ६.१०१.३० ॥
ਅਰਜੁਨੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਦ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜੰਗਲੀ ਗਜਰਾਜ ਕੰਵਲਾਂ ਭਰੇ ਤਲਾਅ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ ਹੈ।
6.101.31
ततः शान्तनवो भीष्मः सैन्यं दृष्ट्वाऽभिविद्रुतम् ।
महता शरवर्षेण सौभद्रं पर्यवारयत् ॥ ६.१०१.३१ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੱਜਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਰੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
6.101.32
कोष्ठीकृत्य च तं वीरं धार्तराष्ट्रा महारथः ।
एवं सुबहवो युद्धे ततक्षुः सायकैर्दृढम् ॥ ६.१०१.३२ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਾਂਗ ਘੇਰ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.101.33
स तेषां रथिनां वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ।
सदृशो वासुदेवस्य विक्रमेण बलेन च ॥ ६.१०१.३३ ॥
ਉਹ ਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਵਿਕ੍ਰਮ ਤੇ ਬਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
6.101.34
उभयोः सदृशं कर्म स पितुर्मातुलस्य च ।
रणे बहुविधं चक्रे सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.१०१.३४ ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
6.101.35
ततो धनञ्जयो वीरो विनिघ्नंस्तव सैनिकान् ।
आससाद रणे भीष्मं पुत्रप्रेप्सुरमर्षणः ॥ ६.१०१.३५ ॥
ਫਿਰ ਵੀਰ ਧਨੰਜਯ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.101.36
तथैव समरे राजन्पिता देवव्रतस्तव ।
आससाद रणे पार्थं स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ६.१०१.३६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਵਰਭਾਨੂ ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
6.101.37
ततः सरथनागाश्वाः पुत्रास्तव जनेश्वर ।
परिवव्रू रणे भीष्मं जुगुपुश्च समन्ततः ॥ ६.१०१.३७ ॥
ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਫਿਰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
6.101.38
तथैव पाण्डवा राजन्परिवार्य धनञ्जयम् ।
रणाय महते युक्ता दंशिता भरतर्षभ ॥ ६.१०१.३८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
6.101.39
शारद्वतस्ततो राजन्भीष्मस्य प्रमुखे स्थितम् ।
अर्जुनं पञ्चविंशत्या सायकानां समाचिनोत् ॥ ६.१०१.३९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਰਦਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪੱਚੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.101.40
प्रत्युद्गम्याथ विव्याध सात्यकिस्तं शितैः शरैः ।
पाण्डवप्रियकामार्थं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ६.१०१.४० ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
6.101.41
गौतमोऽपि त्वरायुक्तो माधवं नवभिः शरैः ।
हृदि विव्याध संक्रुद्धः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ॥ ६.१०१.४१ ॥
ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.101.42
शैनेयोऽपि ततः क्रुद्धश्चापमानम्य वेगवान् ।
गौतमान्तकरं तूर्णं समाधत्त शिलीमुखम् ॥ ६.१०१.४२ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਵੇਗ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਤੁਰੰਤ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
6.101.43
तमापतन्तं वेगेन शक्राशनिसमद्युतिम् ।
द्विधा चिच्छेद संक्रुद्धो द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.१०१.४३ ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਝਪਟਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ (ਬਾਣ) ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਸੀ।
6.101.44
समुत्सृज्याथ शैनेयो गौतमं रथिनां वरः ।
अभ्यद्रवद्रणे द्रौणिं राहुः खे शशिनं यथा ॥ ६.१०१.४४ ॥
ਤਦ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੈਨੇਯ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਹੂ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ।
6.101.45
तस्य द्रोणसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद भारत ।
अथैनं छिन्नधन्वानं ताडयामास सायकैः ॥ ६.१०१.४५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ! ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.101.46
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय शत्रुघ्नं भारसाधनम् ।
द्रौणिं षष्ट्या महाराज बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.१०१.४६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ—ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਸੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.101.47
स विद्धो व्यथितश्चैव मुहूर्तं कश्मलायुतः ।
निषसाद रथोपस्थे ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ६.१०१.४७ ॥
ਉਹ (ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ) ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਝਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਧਵਜ-ਦੰਡ ਫੜ ਕੇ ਰੱਥ ਦੇ ਤਲੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
6.101.48
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
वार्ष्णेयं समरे क्रुद्धो नाराचेन समार्पयत् ॥ ६.१०१.४८ ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.101.49
शैनेयं स तु निर्भिद्य प्राविशद्धरणीतलम् ।
वसन्तकाले बलवान्बिलं सर्पशिशुर्यथा ॥ ६.१०१.४९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੈਨੇਯ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਸੱਪ ਦਾ ਬੱਚਾ ਖੁੱਡ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ।
6.101.50
अथापरेण भल्लेन माधवस्य ध्वजोत्तमम् ।
चिच्छेद समरे द्रौणिः सिंहनादं मुमोच ह ॥ ६.१०१.५० ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੱਲ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਝੰਡਾ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
6.101.51
पुनश्चैनं शरैर्घोरैश्छादयामास भारत ।
निदाघान्ते महाराज यथा मेघो दिवाकरम् ॥ ६.१०१.५१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।
6.101.52
सात्यकोऽपि महाराज शरजालं निहत्य तत् ।
द्रौणिमभ्याकिरत्तूर्णं शरजालैरनेकधा ॥ ६.१०१.५२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਇਆ।
6.101.53
तापयामास च द्रौणिं शैनेयः परवारहा ।
विमुक्तो मेघजालेन यथैव तपनस्तथा ॥ ६.१०१.५३ ॥
ਵੈਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੈਨੇਯ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ; ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
6.101.54
शराणां च सहस्रेण पुनरेव समुद्यतः ।
सात्यकिश्छादयामास ननाद च महाबलः ॥ ६.१०१.५४ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ।
6.101.55
दृष्ट्वा पुत्रं च तं ग्रस्तं राहुणेव निशाकरम् ।
अभ्यद्रवत शैनेयं भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ६.१०१.५५ ॥
ਰਾਹੂ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਸੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
6.101.56
विव्याध च सुतीक्ष्णेन पृषत्केन महामृधे ।
परीप्सन्खसुतं राजन्वार्ष्णेयेनाभिपीडितम् ॥ ६.१०१.५६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੁਆਰਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.101.57
सात्यकिस्तु रणे हित्वा गुरुपुत्रं महारथम् ।
द्रोणं विव्याध विंशत्या सर्वपारशवैः शरैः ॥ ६.१०१.५७ ॥
ਪਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੀਹ ਸਰਵਪਾਰਸ਼ਵ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.101.58
तदन्तरममेयात्मा कौन्तेयः शत्रुतापनः ।
अभ्यद्रवद्रणे क्रुद्धो द्रोणं प्रति महारथः ॥ ६.१०१.५८ ॥
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
6.101.59
ततो द्रोणश्च पार्थश्च समेयातां महामृधे ।
यथा बुधश्च शुक्रश्च महाराज नभस्तले ॥ ६.१०१.५९ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਂਗ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ।