มหาภารตะ · อัธยายะ 6.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.101.1
आर्जुनं समरे शूरं विनिघ्नन्तं महारथान् ।
अलम्बुसः कथं युद्धे प्रत्ययुध्यत सञ्जय ॥ ६.१०१.१ ॥
สัญชัยเอ๋ย อลัมบุสต่อสู้กับอรชุนผู้กล้าหาญ ซึ่งกำลังสังหารมหารถีทั้งหลายในสงครามได้อย่างไร
6.101.2
आर्श्यशृङ्गिं कथं चैव सौभद्रः परवीरहा ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन यथावृत्तं स्म संयुगे ॥ ६.१०१.२ ॥
เซาภัทร ผู้สังหารวีรบุรุษของฝ่ายศัตรู ต่อสู้กับอารศยศฤงคีอย่างไร จงบอกข้าตามความจริง ดังที่เกิดขึ้นในการรบนั้น
6.101.3
धनंजयश्च किं चक्रे मम सैन्येषु संयुगे ।
भीमो वा रथिनां श्रेष्ठो राक्षसो वा घटोत्कचः ॥ ६.१०१.३ ॥
ในสงคราม ธนัญชัยได้กระทำอะไรในกองทัพของข้า หรือภีมะผู้เป็นยอดแห่งรถทั้งหลาย หรือรากษสโฆฏอุตกจ
6.101.4
नकुलः सहदेवो वा सात्यकिर्वा महारथः ।
एतदाचक्ष्व मे सत्यं कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ६.१०१.४ ॥
หรือนกุล สหเทพ หรือสาตยกีผู้เป็นมหารถี ได้กระทำอะไร สัญชัยเอ๋ย เจ้าเป็นผู้ชำนาญ จงบอกข้าเรื่องนี้ตามความจริง
6.101.5
हन्ते तेऽहं प्रवक्ष्यामि संग्रामं रोमहर्षणम् ।
यथाऽभूद्राक्षसेन्द्रस्य सौभद्रस्य च मारिष ॥ ६.१०१.५ ॥
ท่านผู้เจริญ ข้าจะเล่าการรบอันน่าขนลุกที่เกิดขึ้นระหว่างจอมรากษสกับบุตรแห่งสุภัทรา
6.101.6
अर्जुनश्च यथा सङ्ख्ये भीमसेनश्च पाण्डवः ।
नकुलः सहदेवश्च रणे चक्रुः पराक्रमम् ॥ ६.१०१.६ ॥
และในการรบนั้น อรชุน ภีมเสน และปาณฑพทั้งสองคือนกุลกับสหเทพ ได้แสดงความกล้าหาญของตนอย่างไร
6.101.7
तथैव तावकाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरःसराः ।
अद्भुतानि विचिन्राणि चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ६.१०१.७ ॥
กองทัพของพระองค์ทั้งหมด ซึ่งมีภีษมะและโทรณะนำหน้า ก็ได้กระทำการอันน่าอัศจรรย์และหลากหลายราวกับไม่หวาดกลัว
6.101.8
अलम्बुसस्तु समरे अभिमन्युं महारथम् ।
विनद्य सुमहानादं तर्जयित्वा मुहुर्मुहुः ॥ ६.१०१.८ ॥
ส่วนอลัมบุส ในการรบ ได้คำรามเสียงดังลั่น และข่มขู่มหารถีอภิมันยุซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.101.9
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
अभिमन्युश्च वेगेन सिंहवद्विनदन्मुहुः ॥ ६.१०१.९ ॥
เขาพุ่งเข้าใส่ด้วยความเร็ว พลางกล่าวว่า "หยุด หยุดก่อน!" ฝ่ายอภิมันยุก็รุดไปข้างหน้าด้วยความเร็ว คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าดุจราชสีห์
6.101.10
आर्श्यशृङ्गिं महेष्वासि पितुरत्यन्तवैरिणम् ।
ततः समीपतुः सङ्ख्ये त्वरितौ नरराक्षसौ ॥ ६.१०१.१० ॥
จากนั้น ทั้งสองคือนรผู้เป็นมนุษย์และรากษส ได้รีบเข้าไปใกล้อารศยศฤงคี ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่และเป็นศัตรูสูงสุดของบิดาของอภิมันยุ ในการรบ
6.101.11
रथाभ्यां रथिनौ श्रेष्ठौ यथा वै देवदानवौ ।
मायावा राक्षसश्रेष्ठो दिव्यास्त्रश्चैव फाल्गुनिः ॥ ६.१०१.११ ॥
ทั้งสองผู้เป็นรถีผู้ประเสริฐนั้น ประทับบนรถของตน ประดุจเทพกับทานพ ฝ่ายจอมรากษสผู้เชี่ยวชาญมายา และบุตรแห่งพระผู้เกิดจากพระพฤหัสปติ ผู้ทรงทิพยาวุธ ก็อยู่ที่นั่นด้วย
6.101.12
ततः कर्ष्णिर्महाराज निशितैः सायकैस्त्रिभिः ।
आर्श्यशृङ्गिं रणे विद्ध्वा पुनर्विव्याव पञ्चभिः ॥ ६.१०१.१२ ॥
ท่านผู้เจริญ จากนั้นบุตรแห่งวงศ์กฤษณะ ได้ยิงอารศยศฤงคีด้วยลูกศรคมกล้าสามดอก ในการรบ แล้วยิงซ้ำด้วยอีกห้าดอก
6.101.13
अलम्बुरोऽपि संक्रुद्धः कार्ष्णि नवभिराशुगैः ।
हृदि विव्याध वेगेन तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ६.१०१.१३ ॥
อลัมบุรก็เดือดดาลเช่นกัน ได้ยิงหน้าอกของบุตรแห่งกฤษณะด้วยลูกศรเร็วเก้าดอก อย่างรุนแรง ดุจปฏักที่แทงช้างใหญ่
6.101.14
ततः शरसहस्रेण क्षिप्रकारी निशाचरः ।
अर्जुनास सुतं सङ्ख्ये पीडयामास भारत ॥ ६.१०१.१४ ॥
จากนั้น รากษสผู้เคลื่อนไหวรวดเร็วได้ทรมานบุตรแห่งอรชุนในการรบ ด้วยลูกศรนับพันดอก ข้าแต่ภรตะ
6.101.15
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो नवभिर्नतपर्वभिः ।
बिभेद निशिसैर्बाणै राक्षसेन्द्रं महोरसि ॥ ६.१०१.१५ ॥
จากนั้น อภิมันยุผู้เดือดดาล ได้ยิงทะลุอกกว้างของจอมรากษสด้วยลูกศรคมเก้าดอกที่มีข้อโค้ง
6.101.16
ते तस्य विविशुस्तूर्णं कायं निर्भिद्य मर्मसु ।
स तैर्विभिन्नसर्वाङ्गः शुशुभे राक्षसोत्तमः ॥ ६.१०१.१६ ॥
ลูกศรเหล่านั้นทะลุร่างของเขาอย่างรวดเร็ว และเข้าถึงจุดสำคัญ จอมรากษสผู้ประเสริฐนั้น ถูกลูกศรทะลุทุกส่วนของร่าง จึงส่องแสงเจิดจ้า
6.101.17
पुष्पितैः किंशुकै राजन्संस्तीर्ण इव पर्वतः ।
स संदधानश्च शरान्हेमपुङ्खान्महाबलः ॥ ६.१०१.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา ดุจภูเขาที่ปกคลุมด้วยต้นกิงศุกะที่กำลังผลิบาน และเขาผู้มีกำลังมหาศาลนั้น ก็กำลังสอดลูกศรที่มีปลายทองคำ
6.101.18
विबभौ राक्षसश्रेष्ठः सज्वाल इव पर्वतः ।
ततः क्रुद्धो महाराज आर्श्यशृङ्गिरमर्षणः ॥ ६.१०१.१८ ॥
จอมรากษสผู้ประเสริฐส่องประกายดุจภูเขาที่ลุกโชน จากนั้น ข้าแต่มหาราช อารศยศฤงคีผู้เดือดดาลและไม่ยอมอ่อนข้อ
6.101.19
महेन्द्रप्रतिमं कार्ष्णि छादयामास पत्रिभिः ।
तेन ते विशिखा मुक्ता यमदण्डोपमाः शिताः ॥ ६.१०१.१९ ॥
บุตรแห่งกฤษณะผู้เทียบเท่าพระอินทร์ ได้ปกคลุมเขาด้วยลูกศรที่มีขนนก ลูกศรคมกล้าที่เขายิงออกไป เปรียบดังพระคทาของพระยม
6.101.20
अभिमन्युं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् ।
तथैवार्जुनिना मुक्ताः शराः कनकभूषणाः ॥ ६.१०१.२० ॥
ลูกศรเหล่านั้นทะลุอภิมันยุแล้วเข้าไปถึงพื้นดิน ลูกศรที่ประดับด้วยทองคำซึ่งอรชุนยิงออกมา ก็เช่นเดียวกัน
6.101.21
अलम्बुसं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् ।
सौभद्रस्तु रणे रक्षः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०१.२१ ॥
อลัมบุสถูกแทงทะลุ พวกเขาจึงเข้าไปถึงพื้นพิภพ ส่วนโสภัทรผู้เป็นบุตรของพระสุภัทรา ในการรบได้ยิงรากษสด้วยลูกศรที่มีข้อปลายงอโค้ง
6.101.22
चक्रे विमुखमासाद्य बलं शक्र इवाहवे ।
विमुखं च रणे रक्षो वध्यमानं रणेऽरिणा ॥ ६.१०१.२२ ॥
ดุจพระอินทร์ที่เข้าโจมตีกองทัพในสงครามแล้วทำให้ถอยหนี ฉันนั้นเขาก็ทำให้กองทัพรากษสต้องหันหลังหนี และรากษสที่หันหลังให้ในสงคราม ถูกศัตรูฟันในการต่อสู้
6.101.23
प्रादुश्चक्रे महामायां तामसीमरिघातिनीम् ।
ततस्ते तमसा सर्वे वृताश्चासन्महीपते ॥ ६.१०१.२३ ॥
เขาได้สร้างมหามายาแห่งความมืด ที่ทำลายศัตรูได้ ดูก่อนพระราชา ทุกคนก็ถูกความมืดนั้นปกคลุมไว้
6.101.24
नाभिमन्युमपश्यन्त नैव स्वान्न परान्रणे ।
अभिमन्युश्च तदृष्ट्वा घोररूपं महत्तमः ॥ ६.१०१.२४ ॥
ในการรบพวกเขาไม่เห็นอภิมันยุ ไม่เห็นทั้งพวกของตนเองและพวกศัตรู และอภิมันยุเองเมื่อเห็นรูปร่างอันน่ากลัวแห่งความมืดอย่างมหาศาลนั้น
6.101.25
प्रादुश्चक्रेऽस्त्रमत्सुग्रं भास्करं कुरुनन्दनः ।
ततः प्रकाशमभवज्जगत्सर्वं महीपते ॥ ६.१०१.२५ ॥
บุตรแห่งกุรุได้ปล่อยอัสตระสุริยะอันรุนแรงยิ่ง ดูก่อนพระราชา ทันใดนั้นโลกทั้งสิ้นก็สว่างไสว
6.101.26
तां चाभिजघ्निवान्मायां राक्षसस्य दुरात्मनः ।
संक्रुद्धश्च महावीर्यो राक्षसेन्द्रं नरोत्तमः ॥ ६.१०१.२६ ॥
เขาทำลายมายาของรากษสผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นเสีย และนรโตตมะผู้มีพลังยิ่งใหญ่ด้วยความโกรธ ก็โจมตีจอมรากษสนั้น
6.101.27
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
बह्वीस्तथाऽन्या मायाश्च प्रयुक्तास्तेन रक्षसा ॥ ६.१०१.२७ ॥
ในสงครามเขาปกคลุมมันด้วยลูกศรที่มีข้อปลายงอโค้ง และมายาอื่นๆ อีกมากที่รากษสนั้นใช้ก็เช่นกัน
6.101.28
सर्वास्त्रविदमेयात्मा वारयामास फाल्गुनिः ।
हतमायं ततो रक्षो वध्यमानं च सायकैः ॥ ६.१०१.२८ ॥
ฟาลกุนีผู้รู้อัสตระทั้งปวงและมีตนที่หยั่งไม่ถึง ได้ป้องกันไว้ จากนั้นมายาทั้งหลายก็ถูกทำลาย และรากษสที่ถูกลูกศรยิงก็
6.101.29
रथं तत्रैव संत्यज्य प्राद्रवन्महतो भयात् ।
तस्मिन्विनिर्जिते तूर्णं कूटयोधिनि राक्षसे ॥ ६.१०१.२९ ॥
ละทิ้งรถศึกไว้ตรงนั้นแล้วหนีไปด้วยความกลัวอย่างยิ่ง เมื่อรากษสนักรบผู้หลอกลวงนั้นพ่ายแพ้อย่างรวดเร็ว
6.101.30
आर्जुनिः समरे सैन्यं तावकं संममर्द ह ।
मदान्धो वन्यनागेन्द्रः सपद्मां पद्मिनीमिव ॥ ६.१०१.३० ॥
บุตรของอรชุนในสงครามได้เหยียบย่ำกองทัพของท่าน ดุจช้างป่าจอมช้างที่มึนเมาด้วยมทะ เหยียบย่ำสระบัวที่มีดอกบัวบาน
6.101.31
ततः शान्तनवो भीष्मः सैन्यं दृष्ट्वाऽभिविद्रुतम् ।
महता शरवर्षेण सौभद्रं पर्यवारयत् ॥ ६.१०१.३१ ॥
ครั้งนั้นภีษมะบุตรแห่งศันตนุ เห็นกองทัพแตกกระจัดกระจายไปทุกทิศ จึงล้อมโสภัทรไว้ด้วยฝนลูกศรอันใหญ่หลวง
6.101.32
कोष्ठीकृत्य च तं वीरं धार्तराष्ट्रा महारथः ।
एवं सुबहवो युद्धे ततक्षुः सायकैर्दृढम् ॥ ६.१०१.३२ ॥
มหารถทั้งหลายแห่งธฤตราษฎร์ล้อมวีรบุรุษนั้นไว้ดุจอยู่ในกรง แล้วยิงเขาอย่างหนักหน่วงในการรบด้วยลูกศรจำนวนมากเช่นนี้
6.101.33
स तेषां रथिनां वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ।
सदृशो वासुदेवस्य विक्रमेण बलेन च ॥ ६.१०१.३३ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นมีความกล้าหาญเทียบเท่าบิดาของตน และในหมู่นักรบรถศึกเหล่านั้น เขาเปรียบได้กับวาสุเทพทั้งในความกล้าหาญและกำลัง
6.101.34
उभयोः सदृशं कर्म स पितुर्मातुलस्य च ।
रणे बहुविधं चक्रे सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.१०१.३४ ॥
เขาได้กระทำการอันสมควรแก่ทั้งบิดาและลุงฝ่ายมารดา ในการรบเขาได้กระทำการต่างๆ มากมาย เขาเป็นผู้เลิศกว่าบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง
6.101.35
ततो धनञ्जयो वीरो विनिघ्नंस्तव सैनिकान् ।
आससाद रणे भीष्मं पुत्रप्रेप्सुरमर्षणः ॥ ६.१०१.३५ ॥
ครั้งนั้นวีรบุรุษธนัญชัยสังหารทหารของท่านลงมากมาย ด้วยความโกรธและปรารถนาจะปกป้องบุตรของตน จึงเข้าหาภีษมะในสงคราม
6.101.36
तथैव समरे राजन्पिता देवव्रतस्तव ।
आससाद रणे पार्थं स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ६.१०१.३६ ॥
ดูก่อนพระราชา บิดาของท่านคือเทวพรตก็เช่นเดียวกัน ในการรบได้เข้าหาปารถ ดุจสวรภานุที่เข้าหาพระอาทิตย์
6.101.37
ततः सरथनागाश्वाः पुत्रास्तव जनेश्वर ।
परिवव्रू रणे भीष्मं जुगुपुश्च समन्ततः ॥ ६.१०१.३७ ॥
ดูก่อนจอมชน ครั้งนั้นบุตรของท่านพร้อมด้วยรถศึก ช้าง และม้า ได้ล้อมภีษมะไว้ในสงคราม และคุ้มกันเขาไว้โดยรอบทุกด้าน
6.101.38
तथैव पाण्डवा राजन्परिवार्य धनञ्जयम् ।
रणाय महते युक्ता दंशिता भरतर्षभ ॥ ६.१०१.३८ ॥
ดูก่อนพระราชา ปาณฑพก็เช่นเดียวกัน ได้ล้อมธนัญชัยไว้ เตรียมพร้อมสวมเกราะและเตรียมการรบอันยิ่งใหญ่ ดูก่อนภรตรรษภะ
6.101.39
शारद्वतस्ततो राजन्भीष्मस्य प्रमुखे स्थितम् ।
अर्जुनं पञ्चविंशत्या सायकानां समाचिनोत् ॥ ६.१०१.३९ ॥
ดูก่อนพระราชา ครั้งนั้นศารทวตะ (กฤปะ) ได้ปกคลุมอรชุนผู้ยืนอยู่เบื้องหน้าภีษมะด้วยลูกศรยี่สิบห้าลูกโดยสิ้นเชิง
6.101.40
प्रत्युद्गम्याथ विव्याध सात्यकिस्तं शितैः शरैः ।
पाण्डवप्रियकामार्थं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ६.१०१.४० ॥
ครั้งนั้นสาตยากีเข้าไปประจันหน้าและยิงเขาด้วยลูกศรคมกล้า โดยปรารถนาความเจริญของปาณฑพ ดุจเสือโคร่งเข้าโจมตีช้าง
6.101.41
गौतमोऽपि त्वरायुक्तो माधवं नवभिः शरैः ।
हृदि विव्याध संक्रुद्धः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ॥ ६.१०१.४१ ॥
เคาตมะ (กฤปะ) ก็รีบร้อนและโกรธจัด ยิงมาธวะ (สาตยกิ) ที่หน้าอกด้วยลูกศรเก้าดอกที่ติดขนนกกังกา
6.101.42
शैनेयोऽपि ततः क्रुद्धश्चापमानम्य वेगवान् ।
गौतमान्तकरं तूर्णं समाधत्त शिलीमुखम् ॥ ६.१०१.४२ ॥
จากนั้นศัยเนยะ (สาตยกิ) ก็โกรธเช่นกัน และรวดเร็ว จึงดึงคันธนูขึ้นและรีบใส่ลูกศรที่จะนำความตายมาสู่เคาตมะ
6.101.43
तमापतन्तं वेगेन शक्राशनिसमद्युतिम् ।
द्विधा चिच्छेद संक्रुद्धो द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.१०१.४३ ॥
บุตรของทรงกลด โกรธจัดและดุดันอย่างยิ่ง ตัดลูกศรที่พุ่งเข้าใส่ตนด้วยความเร็วออกเป็นสองท่อน ลูกศรนั้นสว่างดุจสายฟ้าของพระอินทร์
6.101.44
समुत्सृज्याथ शैनेयो गौतमं रथिनां वरः ।
अभ्यद्रवद्रणे द्रौणिं राहुः खे शशिनं यथा ॥ ६.१०१.४४ ॥
จากนั้นศัยเนยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก ละทิ้งเคาตมะแล้วพุ่งเข้าโจมตีบุตรของทรงกลดในสนามรบ ดุจราหุที่โฉบลงบนดวงจันทร์บนท้องฟ้า
6.101.45
तस्य द्रोणसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद भारत ।
अथैनं छिन्नधन्वानं ताडयामास सायकैः ॥ ६.१०१.४५ ॥
ข้าแต่พระภารตะ บุตรของทรงกลดตัดคันธนูของเขาออกเป็นสองท่อน จากนั้นเมื่อสาตยกิไร้คันธนู ก็ยิงเขาด้วยลูกศร
6.101.46
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय शत्रुघ्नं भारसाधनम् ।
द्रौणिं षष्ट्या महाराज बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.१०१.४६ ॥
เขาหยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา คันที่ปราบศัตรูได้และรับน้ำหนักได้ ข้าแต่มหาราช แล้วยิงบุตรของทรงกลดที่แขน ไหล่ และหน้าอกด้วยลูกศรหกสิบดอก
6.101.47
स विद्धो व्यथितश्चैव मुहूर्तं कश्मलायुतः ।
निषसाद रथोपस्थे ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ६.१०१.४७ ॥
บุตรของทรงกลดถูกยิงและเจ็บปวด ครู่หนึ่งก็หมดสติ นั่งทรุดลงบนพื้นรถศึก เกาะยึดเสาธงไว้
6.101.48
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
वार्ष्णेयं समरे क्रुद्धो नाराचेन समार्पयत् ॥ ६.१०१.४८ ॥
จากนั้นบุตรของทรงกลดผู้ทรงอานุภาพก็ฟื้นคืนสติ โกรธจัด จึงยิงวาร์ษเณยะ (สาตยกิ) ในสนามรบด้วยลูกศรเหล็ก
6.101.49
शैनेयं स तु निर्भिद्य प्राविशद्धरणीतलम् ।
वसन्तकाले बलवान्बिलं सर्पशिशुर्यथा ॥ ६.१०१.४९ ॥
ลูกศรนั้นทะลุสาตยกิแล้วเข้าไปในพื้นพิภพ เหมือนงูหนุ่มที่แข็งแรงมุดเข้ารูในฤดูใบไม้ผลิ
6.101.50
अथापरेण भल्लेन माधवस्य ध्वजोत्तमम् ।
चिच्छेद समरे द्रौणिः सिंहनादं मुमोच ह ॥ ६.१०१.५० ॥
จากนั้นบุตรของทรงกลดก็ใช้ลูกศรภัลละอีกดอกหนึ่ง ตัดธงที่งดงามที่สุดของมาธวะขาดในสนามรบ แล้วคำรามดุจสิงโต
6.101.51
पुनश्चैनं शरैर्घोरैश्छादयामास भारत ।
निदाघान्ते महाराज यथा मेघो दिवाकरम् ॥ ६.१०१.५१ ॥
ข้าแต่พระภารตะ เขาปกคลุมสาตยกิอีกครั้งด้วยลูกศรอันน่าสะพรึง ข้าแต่มหาราช เหมือนเมฆปกคลุมพระอาทิตย์เมื่อสิ้นฤดูร้อน
6.101.52
सात्यकोऽपि महाराज शरजालं निहत्य तत् ।
द्रौणिमभ्याकिरत्तूर्णं शरजालैरनेकधा ॥ ६.१०१.५२ ॥
ข้าแต่มหาราช สาตยกิก็เช่นกัน ทำลายตาข่ายลูกศรนั้นแล้วรีบระดมยิงบุตรของทรงกลดด้วยตาข่ายลูกศรหลายทาง
6.101.53
तापयामास च द्रौणिं शैनेयः परवारहा ।
विमुक्तो मेघजालेन यथैव तपनस्तथा ॥ ६.१०१.५३ ॥
และศัยเนยะผู้ฆ่านักรบศัตรูทำให้บุตรของทรงกลดร้อนระอุ เหมือนพระอาทิตย์ที่พ้นจากตาข่ายเมฆ แล้วก็แผดเผาอยู่ฉันใด
6.101.54
शराणां च सहस्रेण पुनरेव समुद्यतः ।
सात्यकिश्छादयामास ननाद च महाबलः ॥ ६.१०१.५४ ॥
สาตยกิผู้มีกำลังมหาศาล ลุกขึ้นอีกครั้งด้วยลูกศรนับพัน ปกคลุมเขาไว้และคำราม
6.101.55
दृष्ट्वा पुत्रं च तं ग्रस्तं राहुणेव निशाकरम् ।
अभ्यद्रवत शैनेयं भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ६.१०१.५५ ॥
ภารทวาชะ (ทรงกลด) ผู้ทรงอานุภาพ เห็นบุตรของตนถูกจับเหมือนพระจันทร์ถูกราหุจับ จึงพุ่งเข้าหาศัยเนยะ (สาตยกิ)
6.101.56
विव्याध च सुतीक्ष्णेन पृषत्केन महामृधे ।
परीप्सन्खसुतं राजन्वार्ष्णेयेनाभिपीडितम् ॥ ६.१०१.५६ ॥
ข้าแต่พระราชา ทรงกลดปรารถนาจะคุ้มครองบุตรของตนที่ถูกวาร์ษเณยะ (สาตยกิ) กดดันอย่างหนักในมหาสงคราม จึงยิงเขาด้วยลูกศรที่คมกริบมาก
6.101.57
सात्यकिस्तु रणे हित्वा गुरुपुत्रं महारथम् ।
द्रोणं विव्याध विंशत्या सर्वपारशवैः शरैः ॥ ६.१०१.५७ ॥
แต่สาตยกิทิ้งบุตรของอาจารย์ผู้เป็นมหารถีไว้ในสนามรบ แล้วยิงทรงกลดด้วยลูกศรยี่สิบดอกที่พุ่งได้ทุกทิศ
6.101.58
तदन्तरममेयात्मा कौन्तेयः शत्रुतापनः ।
अभ्यद्रवद्रणे क्रुद्धो द्रोणं प्रति महारथः ॥ ६.१०१.५८ ॥
ในระหว่างนั้น เการเตยะ (อรชุน) ผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้ ผู้ทำให้ศัตรูร้อนระอุ โกรธจัด พุ่งเข้าสู่สนามรบต่อสู้ทรงกลด ในฐานะมหารถี
6.101.59
ततो द्रोणश्च पार्थश्च समेयातां महामृधे ।
यथा बुधश्च शुक्रश्च महाराज नभस्तले ॥ ६.१०१.५९ ॥
ข้าแต่มหาราช ทรงกลดและปารถะจึงประจัญกันในมหาสงครามนั้น เหมือนพุธและศุกร์พบกันบนท้องฟ้า