ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.103.1
मध्यंदिनो महाराज संग्रामः समपद्यत ।
लोकक्षयकरो रौद्रो भीष्मस्य सह सोमकैः ॥ ६.१०३.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ସୋମକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକକ୍ଷୟକାରୀ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.103.2
गाङ्गेयो रथिनां श्रेष्ठः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
व्यधमन्निशितैर्बाणैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०३.२ ॥
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର କରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
6.103.3
संममर्द च तत्सैन्यं पिता देवव्रतस्तव ।
मर्दयेच्च यथा राजन्सिंहः प्राप्य मृगव्रजम् ॥ ६.१०३.३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ସେହି ସେନାକୁ ପେଷିଦେଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେପରି ସିଂହ ମୃଗପଲରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରେ।
6.103.4
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च विराटो द्रुपदस्तथा ।
भीष्ममासाद्य समरे शरैर्जघ्नुर्महारथम् ॥ ६.१०३.४ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ବିରାଟ ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.103.5
धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा विराटं च शरैस्त्रिभिः ।
द्रुपदस्य च नाराचं प्रेषयामास भारत ॥ ६.१०३.५ ॥
ତା'ପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ବିରାଟଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ହେ ଭାରତ, ଦ୍ରୁପଦ ଉପରକୁ ଗୋଟିଏ ନାରାଚ ପଠାଇଲେ।
6.103.6
तेन विद्धा महेष्वासा भीष्मेणामित्रकर्शिना ।
चुक्रुधुः समरे राजन्पादस्पृष्टा इवोरगाः ॥ ६.१०३.६ ॥
ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼କ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ପାଦ ତଳେ ଦଳିତ ସର୍ପ ପରି।
6.103.7
शिखण्डी तं च विव्याध भरतानां पितामहम् ।
स्त्रीमयं मनसा ध्यात्वा नास्मै प्राहरदच्युतः ॥ ६.१०३.७ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀ ଭରତବଂଶୀୟଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଅଚ୍ୟୁତ (ଅର୍ଜୁନ) ତାଙ୍କୁ ମନରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବି ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ ନାହିଁ।
6.103.8
धृष्टद्युम्नस्तु समरे क्रोधेनाग्निरिव ज्वलन् ।
पितामहं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.१०३.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପିତାମହଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ଛାତିରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.103.9
द्रुपदः पञ्चविंशत्या विराटो दशमिः शरैः ।
शिखण्डी पञ्चविंशत्या भीष्मं विव्याध सायकैः ॥ ६.१०३.९ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ପଚିଶ ବାଣରେ, ବିରାଟ ଦଶ ବାଣରେ ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ପଚିଶ ସାୟକରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.103.10
सोऽतिविद्धो महाराज शोणितौघपरिप्लुतः ।
वसन्ते पुष्पशबलो रक्ताशोक इवाबभौ ॥ ६.१०३.१० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ଓ ରକ୍ତସ୍ରୋତରେ ଭିଜିଥିବା ସେ ବସନ୍ତରେ ଫୁଲରେ ଚିତ୍ରିତ ରକ୍ତ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.103.11
तान्प्रत्यविध्यद्गाङ्गेयस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
द्रुपदस्य च भल्लेन धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.१०३.११ ॥
ଗାଙ୍ଗେୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ସିଧା ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ; ହେ ମାରିଷ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଧନୁ ଭଲ୍ଲରେ କାଟିଦେଲେ।
6.103.12
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय भीष्मं विव्याध पञ्चभिः ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैः सुशितै रणमूर्धनि ॥ ६.१०३.१२ ॥
ସେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧ ମୁଖରେ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.103.13
तथा भीमो महाराज द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
केकया भ्रातरः पञ्च सात्यकिश्चैव सात्वतः ॥ ६.१०३.१३ ॥
ମହାରାଜ, ସେହିପରି ଭୀମ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର, କେକୟଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଏବଂ ସାତ୍ୱତ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ।
6.103.14
अभ्यद्रवन्त गाङ्गेयं युधिष्ठिरसमाज्ञया ।
प्रति रक्षणकार्यार्थं धृष्टद्युम्नमुखान्रणे ॥ ६.१०३.१४ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ରଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେମାନେ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.103.15
तथैव तावकाः सर्वे भीष्मरक्षार्थमुद्यताः ।
प्रत्युद्ययुः पाण्डुसेनां सहसैन्या नराधिप ॥ ६.१०३.१५ ॥
ନରାଧିପ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ଧାଇଁଲେ।
6.103.16
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं तव तेषां च संकुलम् ।
नराश्वरथनागानां यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.१०३.१६ ॥
ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଗୋଳମାଳିଆ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ନର, ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀରେ ଯମରାଜ୍ୟ ବଢ଼ିଗଲା।
6.103.17
रथी रथिनमासाद्य प्राहिणोद्यमसादनम् ।
तथेतरान्समासाद्य नरनागाश्वसादिनः ॥ ६.१०३.१७ ॥
ଜଣେ ରଥୀ ଅନ୍ୟ ରଥୀକୁ ସାମ୍ନା କରି ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଲା; ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ନର, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଲେ।
6.103.18
अनयन्परलोकाय शरैः सन्नतपर्वभिः ।
शरैश्च विविधैर्घोरैस्तत्रतत्र विशांपते ॥ ६.१०३.१८ ॥
ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିର ଶରରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ; ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ବିବିଧ ଭୟଙ୍କର ଶରରେ ମଧ୍ୟ।
6.103.19
रथास्तु रथिभिर्हीना हतसारथयस्तथा ।
विप्रद्रुताश्वाः समरे दिशो जग्मुः समन्ततः ॥ ६.१०३.१९ ॥
ରଥଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ହରାଇଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସାରଥିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଚାରିଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।
6.103.20
मृद्गन्तस्ते नरान्राजन्हयांश्च सुबहून्रणे ।
वातायमाना दृश्यन्ते गन्धर्वनगरोपमाः ॥ ६.१०३.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ବହୁ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନେକ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦଳି ଦେଉଥିବାର ଦେଖାଯାଉଛି; ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି ସେମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
6.103.21
रथिनश्च रथैर्हीना वर्मिणस्तेजसा युताः ।
कुण्डलोष्णीषिणः सर्वे निष्काङ्गदविभूषणाः ॥ ६.१०३.२१ ॥
ରଥୀମାନେ ନିଜ ରଥ ହରାଇଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ କବଚଧାରୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ; କୁଣ୍ଡଳ ଓ ପଗଡ଼ି ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତେ ନିଷ୍କ ଓ ଅଙ୍ଗଦରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
6.103.22
देवपुत्रसमाः सर्वे शौर्ये शक्रसमा युधि ।
ऋद्ध्या वैश्रवणां चाति नयेन च बृहस्पतिम् ॥ ६.१०३.२२ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧର ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତୁଲ୍ୟ। ସମୃଦ୍ଧିରେ କୁବେରଙ୍କୁ ଏବଂ ନୀତିରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ।
6.103.23
सर्वलोकेश्वराः शूरास्तत्रतत्र विशांपते ।
विप्रद्रुता व्यदृश्यन्त प्राकृता इव मानवाः ॥ ६.१०३.२३ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସର୍ବଲୋକର ଅଧିପତି ସେ ବୀରମାନେ ଏଠାସେଠି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଉଥିବାର ଦେଖାଗଲା, ଯେମିତି ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ।
6.103.24
दन्तिनश्च नरश्रेष्ठ हीनाः परमसादिभिः ।
मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि निपेतुः सर्वशब्दगाः ॥ ६.१०३.२४ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମ ମାହୁତମାନଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା ହାତୀମାନେ ନିଜ ସେନାଦଳକୁ ଦଳି, ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦ କରି ଦୌଡ଼ି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.103.25
चर्मभिश्चामरैश्चित्रैः पताकाभिश्च मारिष ।
छत्रैः सितैर्हेमदण्डैश्चामरैश्च समन्ततः ॥ ६.१०३.२५ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ଢାଲ, ବିଚିତ୍ର ଚାମର, ପତାକା, ଧଳା ଛତ୍ର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଚାମରରେ ଚାରିପଟେ (ସେନା ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା)।
6.103.26
विशीर्णैर्विप्रधावन्तो दृश्यन्ते स्म दिशो दश ।
नवमेघप्रतीकाशा जलदोपमनिःस्वनाः ॥ ६.१०३.२६ ॥
ଭଗ୍ନ (ରଥ ସହିତ) ପଳାୟମାନ ଲୋକମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ନୂତନ ମେଘ ପରି, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ ସହିତ।
6.103.27
तथैव दन्तिभिर्हीना गजारोहा विशांपते ।
प्रधावन्तोऽन्वदृश्यन्त तव तेषां च संकुले ॥ ६.१०३.२७ ॥
ସେହିପରି ହସ୍ତୀ-ବିହୀନ ଗଜାରୋହୀମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ପଳାଉଥିବା ଦେଖାଗଲେ; ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସଂକୁଳରେ।
6.103.28
नानादेशसमुत्थांश्च तुरगान्हेमभीषितान् ।
वातायमानानद्राक्षं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०३.२८ ॥
ଅନେକ ଦେଶରେ ଜାତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାରେ ସଜ୍ଜିତ, ପବନ ପରି ଧାବମାନ ଘୋଡ଼ା ମୁଁ ଶହ ଓ ହଜାର ଦେଖିଲି।
6.103.29
अश्वारोहान्हतैरश्वैर्गृहीतासन्समन्ततः ।
द्रवमाणानपश्याम द्राव्यमाणांश्च संयुगे ॥ ६.१०३.२९ ॥
ମରିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଉଥିବା ଓ ତଡ଼ାଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ।
6.103.30
गजो गजं समासाद्य द्रवमाणं महाहवे ।
ययौ प्रमृद्य तरसा पादातान्वाजिनस्तथा ।
तथैव च रथान्राजन्प्रममर्द रणे गजः ॥ ६.१०३.३० ॥
ପଳାଉଥିବା ଏକ ହସ୍ତୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ହସ୍ତୀକୁ ପାଇ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ଦଳି, ବେଗରେ ପଦାତିକ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଦଳି ଆଗକୁ ଗଲା; ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ହସ୍ତୀ ରଥମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦଳି ଦେଲା।
6.103.31
रथाश्चैव समासाद्य पतितांस्तुरगान्भुवि ।
व्यमृद्गन्समरे राजंस्तुरगांश्च नरान्रमे ॥ ६.१०३.३१ ॥
ରଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଳିଦେଲେ; ଘୋଡ଼ା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ…
6.103.32
एवं ते बहुधा राजन्प्रत्यमृद्गन्परस्परम् ।
दृश्यन्तेस्म महाबाहो तत्रतत्र महाबलाः ॥ ६.१०३.३२ ॥
ଏହିପରି ସେମାନେ ବହୁବିଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦଳୁଥିବା ଦେଖାଗଲେ, ହେ ରାଜନ୍; ହେ ମହାବାହୋ, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ସେହି ମହାବଳମାନେ…
6.103.33
तस्मिन्रौद्रे तथा युद्धे वर्तमाने महाभये ।
प्रावर्तत नदी घोरा शोमितान्त्रतरङ्गिणी ॥ ६.१०३.३३ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଏହିପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ମହାଭୟରେ, ରକ୍ତ ଓ ଅନ୍ତର ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଦୀ ବହିଲା।
6.103.34
अस्थिसङ्घातसंबाधा केशशैवलाद्वला ।
रथह्रदा शरावर्ता हयमीना दुरासदा ॥ ६.१०३.३४ ॥
ଅସ୍ଥିରାଶିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କେଶରୂପୀ ଶୈବାଳବିଶିଷ୍ଟ, ରଥରୂପୀ ହ୍ରଦବିଶିଷ୍ଟ, ବାଣରୂପୀ ଆବର୍ତ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ଅଶ୍ୱରୂପୀ ମତ୍ସ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ, ଦୁର୍ଗମ।
6.103.35
शीर्षोपलसमाकीर्णा हस्तिग्राहसमाकुला ।
कवचोष्णीषफेनौघा धनुर्वेगासिकच्छपा ॥ ६.१०३.३५ ॥
ମସ୍ତକରୂପୀ ପ୍ରସ୍ତରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହସ୍ତୀରୂପୀ କୁମ୍ଭୀରରେ ସଂକୁଳ, କବଚ ଓ ପଗଡ଼ିର ଫେଣ-ପ୍ରବାହବିଶିଷ୍ଟ, ଧନୁର ବେଗ ଓ ଖଡ୍ଗରୂପୀ କଇଁଛବିଶିଷ୍ଟ।
6.103.36
शङ्खनक्रौघसंकीर्णा छत्रकूर्मरथोडुपा ।
पताकाध्वजवृक्षाढ्या मर्त्यकूलापहारिणी ।
क्रव्यादहंससंकीर्णा यमराष्ट्रविवर्धनी ॥ ६.१०३.३६ ॥
ଶଙ୍ଖରୂପୀ କୁମ୍ଭୀରଦଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଛତ୍ରରୂପୀ କଇଁଛ ଓ ରଥରୂପୀ ଡଙ୍ଗାବିଶିଷ୍ଟ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରୂପୀ ବୃକ୍ଷରେ ସମୃଦ୍ଧ, ମଣିଷମାନଙ୍କ କୂଳ ଭସାଇ ନେଉଥିବା, ମାଂସଭୋଜୀ ରାଜହଂସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯମରାଜ୍ୟ ବଢ଼ାଉଥିବା।
6.103.37
तां नदीं क्षत्रियाः शूरा रथनागहयप्लवैः ।
प्रतेरुर्बहवो राजन्भयं त्यक्त्वा महारथाः ॥ ६.१०३.३७ ॥
ହେ ରାଜନ, ସେହି ନଦୀକୁ ବହୁ ଶୂର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ମହାରଥୀ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡାକୁ ଭେଳା କରି ପାର ହେଲେ।
6.103.38
अपोवाह रणे भीरून्कश्मलेनाभिसंवृतान् ।
यथा वैतरणी प्रेतान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.१०३.३८ ॥
ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଯେପରି ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ଯମପୁରୀ ଆଡ଼କୁ ବୋହି ନିଏ, ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋହରେ ଆବୃତ ଭୀରୁମାନଙ୍କୁ ସେ ବୋହି ନେଲା।
6.103.39
प्राक्रोशन्क्षत्रियास्तत्र दृष्ट्वा तद्वैशसं महत् ।
दुर्योधनापराधेन गच्छन्ति क्षत्रियाः क्षयम् ॥ ६.१०३.३९ ॥
ସେଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ମହା ସଂହାର ଦେଖି ଚିତ୍କାର କଲେ; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
6.103.40
गुणवत्सु कथं द्वेषं धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
कृतवान्पाण्डुपुत्रेषु पापात्मा लोभमोहितः ॥ ६.१०३.४० ॥
ଗୁଣବାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କିପରି ଦ୍ୱେଷ କଲେ? ପାପାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଲୋଭରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଏହା କଲେ।
6.103.41
एवं बहुविधा वाचः श्रूयन्ते स्म परस्परम् ।
पाण्डवस्तवसंयुक्ताः पुत्राणां ते सुदारुणाः ॥ ६.१०३.४१ ॥
ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାଯୁକ୍ତ ବହୁ ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
6.103.42
ता निशम्य ततो वाचः सर्वयोधैरुदाहृताः ।
आगस्कृत्सर्वलोकस्य पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ६.१०३.४२ ॥
ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ କହିଥିବା ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅପରାଧର କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ...
6.103.43
भीष्मं द्रोणं कृपं चैव शल्यं चोवाच भारत ।
युध्यध्वमनहंकराः किं चिरं कुरुथेति च ॥ ६.१०३.४३ ॥
ଭାରତ, ସେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ଅହଙ୍କାର ନ ରଖି ଯୁଦ୍ଧ କର। କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛ?'
6.103.44
इति दुर्योधनोत्सृष्टाः सर्वे युयुधिरे नृपाः ।
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह।
अक्षद्यूतकृतं राजन्सुघोरं वैशसं तदा ॥ ६.१०३.४४ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜା ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ତା'ପରେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହେ ରାଜନ, ପାଶାଖେଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ସଂହାର ସେତେବେଳେ ହେଲା।
6.103.45
यत्पुरा न निगृह्णासि वार्यमाणो महात्मभिः ।
वैचित्रवीर्य तस्येदं फलं पश्य सुदारुणम् ॥ ६.१०३.४५ ॥
ମହାତ୍ମାମାନେ ବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ତାହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିନାହଁ। ହେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାହାର ଏହି ଅତି ଦାରୁଣ ଫଳ ଦେଖ।
6.103.46
न हि पाण्डुसुता राजन्ससैन्याः सपदानुगाः ।
रक्षन्ति समरे प्राणान्कौरवा वापि संयुगे ॥ ६.१०३.४६ ॥
ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସେନା ଓ ପଦାତିକ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି। କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି।
6.103.47
एतस्मात्कारणाद्धोरो वर्तते स्वजनक्षयः ।
दैवाद्वा पुरुषव्याघ्र तव चापनयान्नृप ॥ ६.१०३.४७ ॥
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂହାର ଘଟୁଛି — ଦୈବରୁ ବା ତୁମର ଅନ୍ୟାୟରୁ, ହେ ରାଜନ।