Mahābhārata · Adhyāya 6.107

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

6.107.1

युध्यतामेव तेषां तु भास्करेऽस्तमुपागते ।
सन्ध्या समभवद्धोरा नापश्याम ततो रणम् ॥ ६.१०७.१ ॥

Mientras ellos combatían, el sol se puso. Llegó un crepúsculo terrible, y entonces ya no pudimos ver el campo de batalla.

6.107.2

ततो युधिष्ठिरो राजा सन्ध्यां संदृश्य भारत ।
वध्यमानं च भीष्मेण त्यक्तास्त्रं भयविह्वलम् ॥ ६.१०७.२ ॥

Entonces el rey Yudhiṣṭhira, viendo el crepúsculo y viendo cómo Bhīṣma golpeaba a su ejército, que abandonaba las armas, aturdido por el miedo, oh Bhārata:

6.107.3

स्वसैन्यं च परावृत्तं पलायनपरायणम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धं पीडयन्तं महारथम् ॥ ६.१०७.३ ॥

y vio a su propio ejército vuelto atrás, empeñado en la huida, y a Bhīṣma, enfurecido en la batalla, el gran guerrero de carro, atormentándolos.

6.107.4

सोमकांश्च जितान्दृष्ट्वा निरुत्साहान्महारथान् ।
निशामुखं च संप्रेक्ष्य घोररूपं भयानकम्।
चिन्तयित्वा ततो राज्ञामपहारमकारयत् ॥ ६.१०७.४ ॥

Al ver a los Somakas derrotados y a los grandes guerreros de carro desalentados, y al contemplar el aterrador y temible avance de la noche, reflexionó y luego ordenó retirar el ejército de los reyes.

6.107.5

ततोऽपहारं सैन्यानां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
तथैव तव सैन्यानामपहारे ह्यभूत्तदा ॥ ६.१०७.५ ॥

Entonces el rey Yudhiṣṭhira hizo retirar a los ejércitos; igualmente, en aquel momento también se retiraron vuestros ejércitos.

6.107.6

ततोऽपहारं सैन्यानां कृत्वा तत्र महारथाः ।
न्यविशन्त कुरुश्रेष्ठ संग्रामे क्षतविक्षताः ॥ ६.१०७.६ ॥

Entonces, habiendo retirado los ejércitos, los grandes guerreros de carro allí, oh mejor de los Kurus, heridos y destrozados en la batalla, entraron.

6.107.7

भीष्मस्य समरे कर्म चिन्तयानास्तु पाण्डवाः ।
नालभन्त तदा शान्तिं भीष्मबाणप्रपीडिताः ॥ ६.१०७.७ ॥

Los Pāṇḍavas, meditando en las hazañas de Bhīṣma en la batalla y atormentados por sus flechas, no hallaron entonces paz.

6.107.8

भीष्मोऽपि समरे जित्वा पाण्डवान्सह सृञ्जयान् ।
पूज्यमानस्तव सुतैर्वन्द्यमानश्च भारत ॥ ६.१०७.८ ॥

También Bhīṣma, tras vencer en la batalla a los Pāṇḍavas junto con los Sṛñjayas, era honrado y saludado por tus hijos, oh descendiente de Bharata.

6.107.9

न्यविशत्कुरुभिः सार्धं हृष्टरूपैः समन्ततः ।
ततो रात्रिः समभवत्सर्वभूतप्रमोहिनी ॥ ६.१०७.९ ॥

Entraron por todas partes junto a los Kuru, con semblante alegre. Entonces llegó la noche, que confunde a todos los seres.

6.107.10

तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे पाण्डवा वृष्णिभिः सह ।
सृञ्जयाश्च दुराधर्षा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ६.१०७.१० ॥

Al inicio de aquella terrible noche, los Pāṇḍavas, junto con los Vṛṣṇi y los invencibles Sṛñjaya, se sentaron a deliberar.

6.107.11

आत्मनिःश्रेयसं सर्वे प्राप्तकालं महाबलाः ।
मन्त्रयामासुरव्यग्रा मन्त्रनिश्चयकोविदाः ॥ ६.१०७.११ ॥

Todos aquellos poderosos, serenos y diestros en tomar decisiones por consejo, deliberaron sobre su propio bien supremo y lo que el momento exigía.

6.107.12

ततो युधिष्ठिरो राजा मन्त्रयित्वा चिरं नृप ।
वासुदेवं समुद्वीक्ष्य वचनं चेदमाददे ॥ ६.१०७.१२ ॥

Entonces el rey Yudhiṣṭhira, tras deliberar largo tiempo, oh rey, miró a Vāsudeva y pronunció estas palabras.

6.107.13

कृष्ण पश्य माहात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
गजं नलवनानीव विमृद्गन्तं बलं मम ॥ ६.१०७.१३ ॥

¡Oh Kṛṣṇa, mira al magnánimo Bhīṣma, de terrible valor, pisoteando mi ejército como un elefante pisotea un cañaveral!

6.107.14

न चैवैनं महात्मानमुत्सहामो निरीक्षितुम् ।
लेलिह्यमानं सैन्येषु प्रवृद्धमिव पावकम् ॥ ६.१०७.१४ ॥

Ni siquiera podemos mirar a este magnánimo, que lame a nuestras tropas como un fuego que arde en lo alto.

6.107.15

यथा घोरो महानागस्तक्षको वै विषोल्बणः ।
तथा भीष्मो रणे क्रुद्धस्तीक्ष्णशस्त्रः प्रतापवान् ॥ ६.१०७.१५ ॥

Como la fiera gran serpiente Takṣaka, terrible por su veneno, así es Bhīṣma en la batalla: airado, de armas afiladas y poderoso.

6.107.16

गृहीतचापः समरे प्रमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ।
शक्यो जेतुं यमः क्रुद्धो वज्रपाणिश्च देवराट् ॥ ६.१०७.१६ ॥

Incluso Yama, airado, disparando agudas flechas con el arco en mano en la batalla, podría ser vencido, y también el rey de los dioses, que empuña el rayo.

6.107.17

वरुणः पाशभृच्चापि सगदो वा धनेश्वरः ।
न तु भीष्मः सुसंक्रुद्धः शक्यो जेतुं महाहवे ॥ ६.१०७.१७ ॥

Varuṇa, portador del lazo, o Kubera, señor de la riqueza con su maza, podrían ser vencidos; pero Bhīṣma, profundamente airado, no puede ser vencido en la gran batalla.

6.107.18

सोऽहमेवं गते कृष्ण निमग्नः शोकसागरे ।
आत्मनो बुद्धिदौर्बल्याद्भीष्ममासाद्य संयुगे ॥ ६.१०७.१८ ॥

Oh Kṛṣṇa, así han ocurrido las cosas, y yo estoy hundido en un océano de dolor; por la debilidad de mi propio juicio me enfrenté a Bhīṣma en la batalla.

6.107.19

वनं यास्यामि दुर्धर्ष श्रेयो वै तत्र मे गतम् ।
न युद्धं रोचते कृष्ण हन्ति भीष्मो हि नः सदा ॥ ६.१०७.१९ ॥

Iré al bosque, oh invencible; allí está mi bien. Kṛṣṇa, la batalla no me agrada, pues Bhīṣma siempre nos derriba.

6.107.20

यथा प्रज्वलितं वह्निं पतङ्गः समभिद्रवन् ।
एकतो मृत्युमभ्येति तथाऽहं भीष्ममेयिवान् ॥ ६.१०७.२० ॥

Como la polilla que se precipita hacia el fuego ardiente encuentra la muerte de una sola manera, así yo, llegado a Bhīṣma, (encuentro la muerte).

6.107.21

क्षयं नीतोऽस्मि वार्ष्णेय राज्यहेतोः पराक्रमी ।
भ्रातरश्चैव मे शुराः सायकैर्भृशपीडिताः ॥ ६.१०७.२१ ॥

Oh descendiente de Vṛṣṇi, por causa del reino, yo, el poderoso guerrero, he sido llevado a la destrucción; y mis valientes hermanos han sido gravemente afligidos por las flechas.

6.107.22

मत्कृते भ्रातृसौहार्दाद्राज्यभ्रष्टा वनं गताः ।
परिक्लिष्टा तथा कृष्णा मत्कृते मधुसूदन ॥ ६.१०७.२२ ॥

Por mi causa, por afecto fraterno, privados del reino, se han ido al bosque; y por mi causa, oh Madhusūdana, Kṛṣṇā (Draupadī) también ha sido grandemente afligida.

6.107.23

जीवितं बहु मन्येऽहं जीवितं ह्यद्य दुर्लभम् ।
जीवितस्याद्य शेषेण चरिष्ये धर्ममुत्तमम् ॥ ६.१०७.२३ ॥

Estimo mucho la vida, pues hoy la vida es difícil de obtener. Con el resto de mi vida practicaré el dharma supremo.

6.107.24

यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः स केशव ।
स्वधर्मस्याविरोधेन हितं व्याहर केशव ॥ ६.१०७.२४ ॥

Si, por mis hermanos, soy digno de tu favor, oh Keśava, entonces dime lo que es beneficioso, sin contradecir el propio dharma, oh Keśava.

6.107.25

एवं श्रुत्वा वचस्तस्य कारुण्याद्बहुविस्तरम् ।
प्रत्युवाच ततः कृष्णः सान्त्वयानो युधिष्ठिरम् ॥ ६.१०७.२५ ॥

Habiendo escuchado sus palabras, Kṛṣṇa entonces respondió extensamente por compasión, consolando a Yudhiṣṭhira.

6.107.26

धर्मपुत्र विषादं त्वं मा कृथाः सत्यसंगर ।
यस्य ते भ्रातरः शूरा दुर्जयाः सत्रुसूदनाः ॥ ६.१०७.२६ ॥

Hijo de Dharma, firme en tu voto, no te desanimes; tus hermanos son héroes, invencibles, destructores de enemigos.

6.107.27

अर्जुनो भीमसेनश्च वाय्वग्निसमतेजसौ ।
माद्रीपुत्रौ च विक्रान्तौ त्रिदशानामिविश्वरौ ॥ ६.१०७.२७ ॥

Arjuna y Bhīmasena, iguales en esplendor al viento y al fuego, los dos poderosos hijos de Mādrī, son señores invencibles como los dioses.

6.107.28

मां वा नियुङ्क्ष्व सौहार्दाद्योत्स्ये भीष्मेण पाण्डव ।
त्वप्रयुक्तो महाराज किं न कुर्यां महाहवे ॥ ६.१०७.२८ ॥

O empléame, hijo de Pāṇḍu: por afecto lucharé con Bhīṣma. Gran rey, impulsado por ti, ¿qué no haría en esta gran batalla?

6.107.29

हनिष्यामि रणे भीष्ममाहूय पुरुषर्षभम् ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां यदि नेच्छति फल्गुनः ॥ ६.१०७.२९ ॥

Si Phalguna (Arjuna) no lo desea, desafiaré en batalla al toro entre los hombres, Bhīṣma, y lo mataré mientras los hijos de Dhṛtarāṣṭra miran.

6.107.30

यदि भीष्मे हते वीरे जयं पश्यसि पण्डव ।
हन्तास्म्येकरथेनाद्य कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१०७.३० ॥

Hijo de Pāṇḍu, si tras haber sido abatido el héroe Bhīṣma ves la victoria, entonces hoy, con un solo carro, mataré al anciano de los Kurus, el abuelo.

6.107.31

पश्य मे विक्रमं राजन्महेन्द्रस्येव संयुगे ।
विमुञ्चन्तं महास्त्रामि पातयिष्यामि तं रथात् ॥ ६.१०७.३१ ॥

Oh rey, mira mi valor en la batalla, como el de Mahendra. Lanzando grandes armas, lo derribaré de su carro.

6.107.32

यः शत्रुः पाण्डुपुत्राणां मच्छत्रुः स न संशयः ।
मदर्था भवदर्था ये ये मदीयास्तवैव ते ॥ ६.१०७.३२ ॥

Quien es enemigo de los hijos de Pāṇḍu es, sin duda, también mi enemigo. Quienes actúan por mí y quienes actúan por ti, todos los que son míos son en verdad tuyos.

6.107.33

तव भ्राता मम सखा संबन्धी शिष्य एव च ।
मांसान्युत्कृत्य दास्यामि फल्गुनार्थे महीपते ॥ ६.१०७.३३ ॥

Es tu hermano, mi amigo, pariente y también discípulo. Oh señor de la tierra, por Phalguna cortaré mi carne y la daré.

6.107.34

एष चापि नरव्याघ्रो मत्कृते जीवितं त्यजेत् ।
एष नः समयस्तात तारयेम परस्परम् ॥ ६.१०७.३४ ॥

Y que este tigre entre los hombres también entregue su vida por mí. Este es nuestro acuerdo, querido: salvémonos mutuamente.

6.107.35

स मां नियुङ्क्ष्व राजेन्द्र यावत्सज्जो भवाम्यहम् ।
प्रतिज्ञातमुपप्लाव्ये यत्तत्पार्थेन पूर्वतः ॥ ६.१०७.३५ ॥

Oh rey de reyes, asígnalo contra mí hasta que yo esté preparado. Esta es la promesa que el hijo de Pṛthā hizo de antemano en Upaplavya.

6.107.36

पातयिष्यामि गाङ्गेयमित्युलूकस्य संनिधौ ।
परिरक्ष्यमिदं तावद्वचः पार्थस्य धीमतः ॥ ६.१०७.३६ ॥

Que se diga en presencia de Ulūka: 'Derribaré a Gāṅgeya (Bhīṣma).' Por ahora, que se custodie esta palabra del sabio Pārtha.

6.107.37

अनुज्ञातेन पार्थेन मया कार्यं न संशयः ।
अथवा फल्गुनस्यैष भारः परिमितो रणे ॥ ६.१०७.३७ ॥

Con el permiso de Arjuna, cumpliré esta tarea, sin duda. O bien, en la batalla, esta carga está medida solo para Phalguna (Arjuna).

6.107.38

स हनिष्यति संग्रामे भीष्मं परपुरंजयम् ।
अशक्यमपि कुर्याद्धि रणे पार्थः समुद्यतः ॥ ६.१०७.३८ ॥

Él matará en la batalla a Bhīṣma, el conquistador de ciudades enemigas; pues Pārtha, dispuesto para el combate, podría incluso realizar lo imposible.

6.107.39

त्रिदशान्वा समुद्युक्तान्सहितान्दैत्यदानवैः ।
निहन्त्यादर्जुनः सङ्ख्ये किमु भीष्मं नराधिप ॥ ६.१०७.३९ ॥

En la batalla, Arjuna podría matar incluso a los dioses, dispuestos y unidos a los Daitya y los Dānava; ¡cuánto más a Bhīṣma, oh señor de los hombres!

6.107.40

विपरीतो महावीर्यो गतसत्वोऽल्पजीवनः ।
भीष्मः शान्तनवो नूनं कर्तव्यं नावबुध्यते ॥ ६.१०७.४० ॥

Bhīṣma, hijo de Śāntanu, de gran valor, se ha vuelto adverso; su vigor se ha agotado y su vida es breve. Sin duda no comprende lo que debe hacerse.

6.107.41

एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
सर्वे ह्येते न पर्याप्तास्तव वेगविधारणे ॥ ६.१०७.४१ ॥

Así es, oh Mādhava de poderosos brazos, como dices; ninguno de ellos basta para resistir tu embate.

6.107.42

नियतं समावाप्स्यामि सर्वमेतद्यथेप्सितम् ।
यस्य मे पुरुषव्याघ्र भवान्पक्षे व्यवस्थितः ॥ ६.१०७.४२ ॥

Sin duda obtendré todo esto como lo deseo, oh tigre entre los hombres, pues tú te mantienes firme de mi lado.

6.107.43

सेन्द्रानपि रणे देवाञ्जयेयं जयतां वर ।
त्वया नाथेन गोविन्द किमु भीष्मं महारथम् ॥ ६.१०७.४३ ॥

Oh, el mejor de los vencedores, con tu protección, Govinda, podría vencer en batalla a los dioses junto con Indra; ¿qué decir entonces del gran guerrero Bhīṣma?

6.107.44

न तु त्वामनृतं कर्तुमुत्सहे स्वात्मगौरवात् ।
अयुध्यमानाः सहाय्यं यथोक्तं कुरु माधव ॥ ६.१०७.४४ ॥

Pero por respeto a mi propio honor no me atrevo a engañarte con una mentira; oh Mādhava, cumple tu ayuda tal como se dijo, sin combatir.

6.107.45

समयस्तु कृतः कश्चिन्मम भीष्मेण संयुगे ।
मन्त्रयिष्ये तवार्थाय न तु योत्स्ये कथंचन ॥ ६.१०७.४५ ॥

Un acuerdo, ciertamente, fue hecho por mí con Bhīṣma en la batalla; deliberaré por tu causa, pero de ningún modo combatiré.

6.107.46

दुर्योधनार्थं योत्स्यामि सत्यमेतदिति प्रभो ।
स हि राज्यस्य मे दाता मन्त्रस्यैव च माधव ॥ ६.१०७.४६ ॥

Oh señor, es verdad que lucharé por Duryodhana; él, oh Mādhava, es quien me dio el reino y también mi consejo.

6.107.47

तस्माद्देवव्रतं भूयो वधोपायार्थमात्मनः ।
भवता सहिताः सर्वे प्रयाम मधुसूदन ॥ ६.१०७.४७ ॥

Por tanto, oh Madhusūdana, vayamos todos contigo una vez más hacia Devavrata (Bhīṣma), en busca del medio para nuestra propia destrucción.

6.107.48

तद्वयं सहिता गत्वा भीष्ममाशु नरोत्तमम् ।
रुचिते तव पृच्छामि मन्त्रं वार्ष्णेय माचिरम् ॥ ६.१०७.४८ ॥

Entonces vayamos todos juntos y pronto ante Bhīṣma, el mejor de los hombres; oh Vārṣṇeya, si te parece bien, te pido este consejo, sin demora.

6.107.49

स वक्ष्यति हितं वाक्यं सत्यमस्माज्जनार्दन ।
यथा च वक्ष्यते कृष्ण तथा कर्तास्मि संयुगे ॥ ६.१०७.४९ ॥

Él dirá una palabra beneficiosa con verdad, oh Janārdana. Oh Kṛṣṇa, como él hable, así actuaré en la batalla.

6.107.50

स नो जयस्य दाता स्यान्मन्त्रस्य च दृढव्रतः ।
बालाः पित्रा विहीनाश्च तेन संवर्धिता वयम् ॥ ६.१०७.५० ॥

Él sería quien nos otorgue la victoria, y firme en su voto de consejo; nosotros, niños privados de nuestro padre, fuimos criados por él.

6.107.51

तं चेत्पितामहं वृद्धं हन्तुमिच्छामि माधव ।
पितुः पितरमिष्टं च धिगस्तु क्षत्रजीविकाम् ॥ ६.१०७.५१ ॥

Oh Mādhava, si deseo matar a aquel anciano abuelo, padre de mi padre y querido para mí, entonces que se maldiga el sustento del guerrero.

6.107.52

ततोऽब्रवीन्महाराज वार्ष्णेयः कुरुनन्दनम् ।
रोचते मे महाप्राज्ञ राजेन्द्र तव भाषितम् ॥ ६.१०७.५२ ॥

Entonces, oh gran rey, el Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) dijo al deleite de los Kuru: Oh hombre de gran sabiduría, oh señor de reyes, tus palabras me agradan.

6.107.53

देवव्रतः कृती भीष्मः प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ।
गम्यतां स्ववधोपायं प्रष्टुं सागरगासुतम् ॥ ६.१०७.५३ ॥

Devavrata Bhīṣma es hábil y podría quemar con una sola mirada. Vayamos a preguntar al hijo de la diosa del río, que va al mar, por el medio de su propia muerte.

6.107.54

वक्तमर्हति सत्यं स त्वया पृष्टो विशेषतः ।
ते वयं तत्र गच्छामः प्रष्टुं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०७.५४ ॥

Él es digno de decir la verdad, sobre todo si tú le preguntas. Vayamos allí a preguntar al abuelo de los Kuru.

6.107.55

गत्वा शान्तनवं वृद्धं मन्त्रं पृच्छाम भारत ।
स नो दास्यति मन्त्रं यं तेन योत्स्यामहे परान् ॥ ६.१०७.५५ ॥

Oh Bhārata, vayamos al anciano hijo de Śantanu y pidámosle consejo. Él nos dará el consejo con el que lucharemos contra los enemigos.

6.107.56

एवमामन्त्र्य ते वीराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
जग्मुस्ते सहिताः सर्वे वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ ६.१०७.५६ ॥

Habiendo así hablado entre sí, aquellos héroes pāṇḍavas, oh primogénito de Pāṇḍu, partieron todos juntos, y también el poderoso Vāsudeva.

6.107.57

विमुक्तशस्त्रकवचा भीष्मस्य सदनं प्रति ।
प्रविश्य च तदा भीष्मं शिरोभिः प्रणिपेदिरे ॥ ६.१०७.५७ ॥

Dejando sus armas y armaduras, se dirigieron a la morada de Bhīṣma, y al entrar, inclinaron sus cabezas ante Bhīṣma.

6.107.58

पूजयन्तो महाराज पाण्डवा भरतर्षभम् ।
प्रणम्य शिरसा चैनं भीष्मं शरणमभ्ययुः ॥ ६.१०७.५८ ॥

Honrando al toro entre los bharatas, oh gran rey, los pāṇḍavas se inclinaron ante él y se acogieron a la protección de Bhīṣma.

6.107.59

तानुवाच महाबाहुर्भीष्मः कुरुपितामहः ।
स्वागतं तव वार्ष्णेय स्वागतं ते धनञ्जय ॥ ६.१०७.५९ ॥

A ellos les habló el de grandes brazos, abuelo de los kurus, Bhīṣma: 'Bienvenido seas, hijo de Vṛṣṇi; bienvenido seas, Dhanañjaya.'

6.107.60

स्वागतं धर्मपुत्राय भीमाय यमयोस्तथा ।
किं वा कार्यं करोम्यद्य युष्माकं प्रीतिवर्धनं ॥ ६.१०७.६० ॥

Bienvenido sea el hijo de Dharma, Bhīma, y asimismo los dos hijos de Yama. ¿Qué tarea cumpliré hoy por vosotros que acreciente vuestra alegría?

6.107.61

युद्धादन्यत्र हे वत्साः प्रीयन्तां मा विशङ्कथ ।
सर्वात्मनापि कर्तास्मि यदपि स्यात्सदुष्करम् ।
तथा ब्रुवाणं गाङ्गेयं प्रीतियुक्तं पुनःपुनः ॥ ६.१०७.६१ ॥

«Oh queridos hijos, estad contentos y no temáis, salvo en lo referente a la guerra. Incluso lo más difícil, lo haré con todo mi ser.» A Gāṅgeya (Bhīṣma), que así hablaba una y otra vez con afecto—

6.107.62

उवाच राजा दीनात्मा प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
कथं जयेम सर्वज्ञ कथं राज्यं लभेमहि ॥ ६.१०७.६२ ॥

El rey, con el corazón afligido, pronunció estas palabras llenas de afecto: «¡Oh omnisciente, cómo venceremos? ¿Cómo obtendremos el reino?»

6.107.63

प्रजानां संशयो न स्यात्कथं तन्मे बद प्रभो ।
भवान्हि नो वधोपायं ब्रवीतु स्वयमात्मनः ॥ ६.१०७.६३ ॥

«Oh señor, dime cómo puede no haber duda entre el pueblo. Dinos tú mismo el medio de su (de los enemigos) destrucción.»

6.107.64

भवन्तं समरे वीर विषहेम कथं वयम् ।
न हि ते सूक्ष्ममप्यस्ति रन्ध्रं कुरुपितामह ॥ ६.१०७.६४ ॥

«Oh héroe, ¿cómo podremos resistirte en la batalla? Oh abuelo de los Kurus, en ti ni siquiera hay la más mínima brecha.»

6.107.65

मण्डलेनैव धनुषा दृश्यसे संयुगे सदा ।
आददानं संदधानं विकर्षन्तं धनुर्न च ॥ ६.१०७.६५ ॥

«En la batalla siempre te vemos solo haciendo girar el arco en círculo; no se ve que tomes, coloques o tenses el arco.»

6.107.66

पश्यामस्त्वां महाबाहो रथे सूर्यमिवापरम् ।
रथाश्वनरनागानां हन्तारं परवीरहन् ॥ ६.१०७.६६ ॥

«Oh de brazos poderosos, en el carro te vemos como otro sol: el aniquilador de carros, caballos, hombres y elefantes, el destructor de los héroes enemigos.»

6.107.67

कोऽथवोत्सहते जेतुं वां पुमान्भरतर्षभ ।
वर्षता शरवर्षाणि महान्ति पुरुषर्षभ ॥ ६.१०७.६७ ॥

¡Oh toro de los Bharatas, oh toro entre los hombres! ¿Qué hombre se atrevería a vencer a vosotros dos, que derramáis grandes lluvias de flechas?

6.107.68

क्षयं निता हि पृतना संयुगे महती मम ।
यथा युधि जयेम त्वां यथा राज्यं भृशं मम ॥ ६.१०७.६८ ॥

Mi gran ejército ha sido llevado a la destrucción en la batalla. Dime cómo podríamos vencerte en la guerra y cómo mi reino podría quedar firmemente asegurado.

6.107.69

मम सैन्यस्य च क्षेमं तन्मे ब्रूहि पितामह ।
ततोऽब्रवीच्छान्तनवः पाण्डवान्पाण्डुपूर्वज ॥ ६.१०७.६९ ॥

"Abuelo, dime cuál es el bienestar de mi ejército." Entonces Bhīṣma, hijo de Śāntanu, antepasado de Pāṇḍu, habló a los Pāṇḍavas.

6.107.70

न कथंचन कौन्तेय मयि जीवति संयुगे ।
जयो भवति सर्वज्ञ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.१०७.७० ॥

Hijo de Kuntī, mientras yo viva en la batalla, de ninguna manera llegará la victoria. Oh conocedor de todo, esta es la verdad que te digo.

6.107.71

निर्जिते मयि युद्धेन रणे जेष्यथ पाण्डवाः ।
क्षिप्रं मयि प्रहरत यदीच्छथ रणे जयम् ॥ ६.१०७.७१ ॥

Oh Pāṇḍavas, solo tras vencerme en la batalla conquistaréis en la guerra. Si deseáis la victoria en combate, golpeadme pronto.

6.107.72

अनुजानामि वः पार्थाः प्रहरध्वं यथासुखम् ।
एवं हि सुकृतं मन्ये भवतां विदितो ह्यहम् ।
हते मयि हतं सर्वं तस्मादेवं विधीयताम् ॥ ६.१०७.७२ ॥

Hijos de Pṛthā, os doy permiso; golpead como queráis. Creo que este es vuestro buen proceder, pues me conocéis bien. Cuando yo sea abatido, todo será abatido; que así se haga.

6.107.73

ब्रूहि तस्मादुपायं नो यथा युद्धे जयेमहि ।
भवन्तं समरे क्रुद्धं दण्डहस्तमिवान्तकम् ॥ ६.१०७.७३ ॥

Por tanto, dinos un medio por el cual podamos vencer en la batalla, cuando tú, airado en el combate, te alzas como el Ender con el bastón en la mano.

6.107.74

शक्यो वज्रधरो जेतुं वरुणोऽथ यमस्तथा ।
न भवान्समरे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.१०७.७४ ॥

Al portador del vajra Indra, a Varuṇa y a Yama se les puede vencer, pero tú no puedes ser vencido en la batalla, ni siquiera por los dioses y los demonios junto con Indra.

6.107.75

सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डव ॥ ६.१०७.७५ ॥

Eso es verdad, oh Pāṇḍava de grandes brazos, como dices.

6.107.76

नाहं जेतुं रणे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।
आत्तशस्त्रो रणे यत्तो गृहीतवरकार्मुकः ।
ततो मां न्यस्तशस्त्रं तु एते हन्युर्महारथाः ॥ ६.१०७.७६ ॥

No puedo ser vencido en la batalla, ni siquiera por los dioses y demonios junto con Indra, mientras esté armado, dispuesto en el combate con un arco excelente en la mano. Pero si depongo mis armas, estos grandes guerreros de carro podrían matarme.

6.107.77

निक्षिप्तशस्त्रे पतिते विमुक्तकवचध्वजे ।
द्रवमाणे च भीते च तवास्मीति च वादिनि ॥ ६.१०७.७७ ॥

Quien ha depuesto sus armas, ha caído, ha quitado su armadura y su estandarte, huye o está aterrado, y dice: «Soy tuyo».

6.107.78

स्त्रीजिते स्त्रीप्रधाने च स्त्रीप्रधायिनि धर्मज ।
स्त्रियां स्त्रीनामधेये च विकले चैकपुत्रिणि ।
अप्रसूते च षण्डे च न युद्धं रोचते मम ॥ ६.१०७.७८ ॥

Oh hijo de Dharma, no me agrada combatir contra quien ha sido vencido por una mujer, en quien la mujer es lo primero, quien hace primera a una mujer, quien es mujer o lleva nombre de mujer, quien está lisiado, quien tiene un solo hijo, quien no ha engendrado descendencia, o quien es eunuco.