Mahābhārata · Adhyāya 6.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.107.1
युध्यतामेव तेषां तु भास्करेऽस्तमुपागते ।
सन्ध्या समभवद्धोरा नापश्याम ततो रणम् ॥ ६.१०७.१ ॥
Enquanto eles lutavam, o sol se pôs. Um crepúsculo terrível chegou, e então já não podíamos ver o campo de batalha.
6.107.2
ततो युधिष्ठिरो राजा सन्ध्यां संदृश्य भारत ।
वध्यमानं च भीष्मेण त्यक्तास्त्रं भयविह्वलम् ॥ ६.१०७.२ ॥
Então o rei Yudhiṣṭhira, vendo o crepúsculo e vendo seu exército ser abatido por Bhīṣma, abandonando as armas, atordoado de medo, ó Bhārata:
6.107.3
स्वसैन्यं च परावृत्तं पलायनपरायणम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धं पीडयन्तं महारथम् ॥ ६.१०७.३ ॥
e viu seu próprio exército voltado para trás, decidido a fugir, e Bhīṣma, enfurecido na batalha, o grande guerreiro de carro, a afligi-los.
6.107.4
सोमकांश्च जितान्दृष्ट्वा निरुत्साहान्महारथान् ।
निशामुखं च संप्रेक्ष्य घोररूपं भयानकम्।
चिन्तयित्वा ततो राज्ञामपहारमकारयत् ॥ ६.१०७.४ ॥
Ao ver os Somakas derrotados e os grandes guerreiros de carro desanimados, e ao contemplar a terrível e temível chegada da noite, refletiu e depois ordenou que o exército dos reis se retirasse.
6.107.5
ततोऽपहारं सैन्यानां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
तथैव तव सैन्यानामपहारे ह्यभूत्तदा ॥ ६.१०७.५ ॥
Então o rei Yudhiṣṭhira fez os exércitos se retirarem; da mesma forma, naquele momento, também os vossos exércitos se retiraram.
6.107.6
ततोऽपहारं सैन्यानां कृत्वा तत्र महारथाः ।
न्यविशन्त कुरुश्रेष्ठ संग्रामे क्षतविक्षताः ॥ ६.१०७.६ ॥
Então, tendo feito retirar os exércitos, os grandes guerreiros de carro ali, ó melhor dos Kurus, feridos e mutilados na batalha, entraram.
6.107.7
भीष्मस्य समरे कर्म चिन्तयानास्तु पाण्डवाः ।
नालभन्त तदा शान्तिं भीष्मबाणप्रपीडिताः ॥ ६.१०७.७ ॥
Os Pāṇḍavas, ponderando os feitos de Bhīṣma na batalha e atormentados por suas flechas, não encontraram então paz.
6.107.8
भीष्मोऽपि समरे जित्वा पाण्डवान्सह सृञ्जयान् ।
पूज्यमानस्तव सुतैर्वन्द्यमानश्च भारत ॥ ६.१०७.८ ॥
Também Bhīṣma, tendo vencido na batalha os Pāṇḍavas juntamente com os Sṛñjayas, era honrado e saudado por teus filhos, ó descendente de Bharata.
6.107.9
न्यविशत्कुरुभिः सार्धं हृष्टरूपैः समन्ततः ।
ततो रात्रिः समभवत्सर्वभूतप्रमोहिनी ॥ ६.१०७.९ ॥
Entraram por todos os lados junto aos Kurus, de semblante alegre. Então sobreveio a noite, que confunde todos os seres.
6.107.10
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे पाण्डवा वृष्णिभिः सह ।
सृञ्जयाश्च दुराधर्षा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ६.१०७.१० ॥
No início daquela noite terrível, os Pāṇḍavas, junto aos Vṛṣṇi e aos invencíveis Sṛñjaya, sentaram-se para deliberar.
6.107.11
आत्मनिःश्रेयसं सर्वे प्राप्तकालं महाबलाः ।
मन्त्रयामासुरव्यग्रा मन्त्रनिश्चयकोविदाः ॥ ६.१०७.११ ॥
Todos aqueles poderosos, sem agitação e hábeis em chegar a decisões por meio do conselho, deliberaram sobre seu bem supremo e o que o momento exigia.
6.107.12
ततो युधिष्ठिरो राजा मन्त्रयित्वा चिरं नृप ।
वासुदेवं समुद्वीक्ष्य वचनं चेदमाददे ॥ ६.१०७.१२ ॥
Então o rei Yudhiṣṭhira, após deliberar por longo tempo, ó rei, olhou para Vāsudeva e proferiu estas palavras.
6.107.13
कृष्ण पश्य माहात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
गजं नलवनानीव विमृद्गन्तं बलं मम ॥ ६.१०७.१३ ॥
Ó Kṛṣṇa, olha o magnânimo Bhīṣma, de terrível valor, pisoteando o meu exército como um elefante pisoteia um canavial.
6.107.14
न चैवैनं महात्मानमुत्सहामो निरीक्षितुम् ।
लेलिह्यमानं सैन्येषु प्रवृद्धमिव पावकम् ॥ ६.१०७.१४ ॥
Nem conseguimos olhar para este magnânimo, que lambe as tropas como um fogo que se ergue alto.
6.107.15
यथा घोरो महानागस्तक्षको वै विषोल्बणः ।
तथा भीष्मो रणे क्रुद्धस्तीक्ष्णशस्त्रः प्रतापवान् ॥ ६.१०७.१५ ॥
Como a feroz grande serpente Takṣaka, terrível com seu veneno, assim é Bhīṣma na batalha: irado, de armas afiadas e poderoso.
6.107.16
गृहीतचापः समरे प्रमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ।
शक्यो जेतुं यमः क्रुद्धो वज्रपाणिश्च देवराट् ॥ ६.१०७.१६ ॥
Até Yama, irado, disparando flechas afiadas com o arco na mão na batalha, poderia ser vencido, assim como o rei dos deuses que empunha o raio.
6.107.17
वरुणः पाशभृच्चापि सगदो वा धनेश्वरः ।
न तु भीष्मः सुसंक्रुद्धः शक्यो जेतुं महाहवे ॥ ६.१०७.१७ ॥
Varuṇa, portador do laço, ou Kubera, senhor da riqueza com sua maça, podem ser vencidos; mas Bhīṣma, profundamente irado, não pode ser vencido na grande batalha.
6.107.18
सोऽहमेवं गते कृष्ण निमग्नः शोकसागरे ।
आत्मनो बुद्धिदौर्बल्याद्भीष्ममासाद्य संयुगे ॥ ६.१०७.१८ ॥
Ó Kṛṣṇa, assim as coisas chegaram a este ponto, e eu estou afundado num oceano de dor; pela fraqueza do meu próprio entendimento, enfrentei Bhīṣma na batalha.
6.107.19
वनं यास्यामि दुर्धर्ष श्रेयो वै तत्र मे गतम् ।
न युद्धं रोचते कृष्ण हन्ति भीष्मो हि नः सदा ॥ ६.१०७.१९ ॥
Irei para a floresta, ó invencível; ali está o meu bem. Kṛṣṇa, a batalha não me agrada, pois Bhīṣma sempre nos abate.
6.107.20
यथा प्रज्वलितं वह्निं पतङ्गः समभिद्रवन् ।
एकतो मृत्युमभ्येति तथाऽहं भीष्ममेयिवान् ॥ ६.१०७.२० ॥
Assim como a mariposa que se lança ao fogo ardente encontra a morte de uma só maneira, assim eu, tendo chegado a Bhīṣma, (encontro a morte).
6.107.21
क्षयं नीतोऽस्मि वार्ष्णेय राज्यहेतोः पराक्रमी ।
भ्रातरश्चैव मे शुराः सायकैर्भृशपीडिताः ॥ ६.१०७.२१ ॥
Ó descendente de Vṛṣṇi, por causa do reino, eu, o poderoso guerreiro, fui levado à destruição; e meus valentes irmãos foram gravemente atormentados por flechas.
6.107.22
मत्कृते भ्रातृसौहार्दाद्राज्यभ्रष्टा वनं गताः ।
परिक्लिष्टा तथा कृष्णा मत्कृते मधुसूदन ॥ ६.१०७.२२ ॥
Por minha causa, por afeição fraterna, privados do reino, eles foram para a floresta; e por minha causa, ó Madhusūdana, Kṛṣṇā (Draupadī) também foi grandemente afligida.
6.107.23
जीवितं बहु मन्येऽहं जीवितं ह्यद्य दुर्लभम् ।
जीवितस्याद्य शेषेण चरिष्ये धर्ममुत्तमम् ॥ ६.१०७.२३ ॥
Valorizo muito a vida, pois hoje a vida é difícil de obter. Com o restante da minha vida praticarei o dharma supremo.
6.107.24
यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः स केशव ।
स्वधर्मस्याविरोधेन हितं व्याहर केशव ॥ ६.१०७.२४ ॥
Se, por meus irmãos, sou digno do teu favor, ó Keśava, então diz-me o que é benéfico, sem contradizer o próprio dharma, ó Keśava.
6.107.25
एवं श्रुत्वा वचस्तस्य कारुण्याद्बहुविस्तरम् ।
प्रत्युवाच ततः कृष्णः सान्त्वयानो युधिष्ठिरम् ॥ ६.१०७.२५ ॥
Tendo ouvido as palavras dele, Kṛṣṇa então respondeu longamente, por compaixão, consolando Yudhiṣṭhira.
6.107.26
धर्मपुत्र विषादं त्वं मा कृथाः सत्यसंगर ।
यस्य ते भ्रातरः शूरा दुर्जयाः सत्रुसूदनाः ॥ ६.१०७.२६ ॥
Filho de Dharma, fiel ao teu voto, não te entregues ao desalento; teus irmãos são heróis, invencíveis, destruidores de inimigos.
6.107.27
अर्जुनो भीमसेनश्च वाय्वग्निसमतेजसौ ।
माद्रीपुत्रौ च विक्रान्तौ त्रिदशानामिविश्वरौ ॥ ६.१०७.२७ ॥
Arjuna e Bhīmasena, iguais em esplendor ao vento e ao fogo, os dois poderosos filhos de Mādrī, são senhores invencíveis como os deuses.
6.107.28
मां वा नियुङ्क्ष्व सौहार्दाद्योत्स्ये भीष्मेण पाण्डव ।
त्वप्रयुक्तो महाराज किं न कुर्यां महाहवे ॥ ६.१०७.२८ ॥
Ou emprega-me, filho de Pāṇḍu: por afeição lutarei com Bhīṣma. Grande rei, impelido por ti, o que não faria nesta grande batalha?
6.107.29
हनिष्यामि रणे भीष्ममाहूय पुरुषर्षभम् ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां यदि नेच्छति फल्गुनः ॥ ६.१०७.२९ ॥
Se Phalguna (Arjuna) não o desejar, desafiarei em batalha o touro entre os homens, Bhīṣma, e o matarei enquanto os filhos de Dhṛtarāṣṭra observam.
6.107.30
यदि भीष्मे हते वीरे जयं पश्यसि पण्डव ।
हन्तास्म्येकरथेनाद्य कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१०७.३० ॥
Filho de Pāṇḍu, se após a morte do herói Bhīṣma vês a vitória, então hoje, com um único carro, matarei o ancião dos Kurus, o avô.
6.107.31
पश्य मे विक्रमं राजन्महेन्द्रस्येव संयुगे ।
विमुञ्चन्तं महास्त्रामि पातयिष्यामि तं रथात् ॥ ६.१०७.३१ ॥
Ó rei, vê o meu valor na batalha, como o de Mahendra. Lançando grandes armas, derrubá-lo-ei do seu carro.
6.107.32
यः शत्रुः पाण्डुपुत्राणां मच्छत्रुः स न संशयः ।
मदर्था भवदर्था ये ये मदीयास्तवैव ते ॥ ६.१०७.३२ ॥
Quem é inimigo dos filhos de Pāṇḍu é, sem dúvida, também meu inimigo. Os que agem por mim e os que agem por ti, todos os que são meus são de fato teus.
6.107.33
तव भ्राता मम सखा संबन्धी शिष्य एव च ।
मांसान्युत्कृत्य दास्यामि फल्गुनार्थे महीपते ॥ ६.१०७.३३ ॥
Ele é teu irmão, meu amigo, parente e também discípulo. Ó senhor da terra, por Phalguna cortarei a minha carne e a darei.
6.107.34
एष चापि नरव्याघ्रो मत्कृते जीवितं त्यजेत् ।
एष नः समयस्तात तारयेम परस्परम् ॥ ६.१०७.३४ ॥
E que este tigre entre os homens também dê a vida por mim. Este é o nosso acordo, querido: salvemo-nos um ao outro.
6.107.35
स मां नियुङ्क्ष्व राजेन्द्र यावत्सज्जो भवाम्यहम् ।
प्रतिज्ञातमुपप्लाव्ये यत्तत्पार्थेन पूर्वतः ॥ ६.१०७.३५ ॥
Ó rei dos reis, designa-o contra mim até que eu esteja pronto. Esta é a promessa que o filho de Pṛthā fez antecipadamente em Upaplavya.
6.107.36
पातयिष्यामि गाङ्गेयमित्युलूकस्य संनिधौ ।
परिरक्ष्यमिदं तावद्वचः पार्थस्य धीमतः ॥ ६.१०७.३६ ॥
Diga-se na presença de Ulūka: 'Derrubarei Gāṅgeya (Bhīṣma).' Por agora, guarde-se esta palavra do sábio Pārtha.
6.107.37
अनुज्ञातेन पार्थेन मया कार्यं न संशयः ।
अथवा फल्गुनस्यैष भारः परिमितो रणे ॥ ६.१०७.३७ ॥
Com a permissão de Arjuna, realizarei esta tarefa, sem dúvida. Ou então, na batalha, este fardo é destinado apenas a Phalguna (Arjuna).
6.107.38
स हनिष्यति संग्रामे भीष्मं परपुरंजयम् ।
अशक्यमपि कुर्याद्धि रणे पार्थः समुद्यतः ॥ ६.१०७.३८ ॥
Ele matará Bhīṣma, o conquistador de cidades inimigas, na batalha; pois Pārtha, decidido para a luta, poderia até realizar o impossível.
6.107.39
त्रिदशान्वा समुद्युक्तान्सहितान्दैत्यदानवैः ।
निहन्त्यादर्जुनः सङ्ख्ये किमु भीष्मं नराधिप ॥ ६.१०७.३९ ॥
Na batalha, Arjuna poderia matar até os deuses, dispostos e unidos aos Daitya e Dānava; quanto mais Bhīṣma, ó senhor dos homens!
6.107.40
विपरीतो महावीर्यो गतसत्वोऽल्पजीवनः ।
भीष्मः शान्तनवो नूनं कर्तव्यं नावबुध्यते ॥ ६.१०७.४० ॥
Bhīṣma, filho de Śāntanu, de grande valor, tornou-se adverso; seu vigor está esgotado e sua vida é curta. Certamente ele não percebe o que deve ser feito.
6.107.41
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
सर्वे ह्येते न पर्याप्तास्तव वेगविधारणे ॥ ६.१०७.४१ ॥
Assim é, ó Mādhava de braços poderosos, como dizes; nenhum deles basta para resistir ao teu ímpeto.
6.107.42
नियतं समावाप्स्यामि सर्वमेतद्यथेप्सितम् ।
यस्य मे पुरुषव्याघ्र भवान्पक्षे व्यवस्थितः ॥ ६.१०७.४२ ॥
Certamente obterei tudo isso como desejo, ó tigre entre os homens, pois tu te manténs firme do meu lado.
6.107.43
सेन्द्रानपि रणे देवाञ्जयेयं जयतां वर ।
त्वया नाथेन गोविन्द किमु भीष्मं महारथम् ॥ ६.१०७.४३ ॥
Ó melhor dos vencedores, com você como protetor, Govinda, eu poderia vencer em batalha os deuses junto com Indra; o que dizer então do grande guerreiro Bhīṣma?
6.107.44
न तु त्वामनृतं कर्तुमुत्सहे स्वात्मगौरवात् ।
अयुध्यमानाः सहाय्यं यथोक्तं कुरु माधव ॥ ६.१०७.४४ ॥
Mas, por respeito à minha própria honra, não ouso enganar-te com uma mentira; ó Mādhava, cumpre a tua ajuda como foi dito, sem combater.
6.107.45
समयस्तु कृतः कश्चिन्मम भीष्मेण संयुगे ।
मन्त्रयिष्ये तवार्थाय न तु योत्स्ये कथंचन ॥ ६.१०७.४५ ॥
Um acordo, de fato, foi feito por mim com Bhīṣma na batalha; deliberarei pelo teu propósito, mas de modo algum combaterei.
6.107.46
दुर्योधनार्थं योत्स्यामि सत्यमेतदिति प्रभो ।
स हि राज्यस्य मे दाता मन्त्रस्यैव च माधव ॥ ६.१०७.४६ ॥
Ó senhor, é verdade que combaterei por Duryodhana; ele, ó Mādhava, é quem me deu o reino e também o meu conselho.
6.107.47
तस्माद्देवव्रतं भूयो वधोपायार्थमात्मनः ।
भवता सहिताः सर्वे प्रयाम मधुसूदन ॥ ६.१०७.४७ ॥
Portanto, ó Madhusūdana, vamos todos juntos contigo mais uma vez a Devavrata (Bhīṣma), em busca do meio da nossa própria destruição.
6.107.48
तद्वयं सहिता गत्वा भीष्ममाशु नरोत्तमम् ।
रुचिते तव पृच्छामि मन्त्रं वार्ष्णेय माचिरम् ॥ ६.१०७.४८ ॥
Então vamos todos juntos e depressa a Bhīṣma, o melhor dos homens; ó Vārṣṇeya, se te agradar, peço-te este conselho — não tardes.
6.107.49
स वक्ष्यति हितं वाक्यं सत्यमस्माज्जनार्दन ।
यथा च वक्ष्यते कृष्ण तथा कर्तास्मि संयुगे ॥ ६.१०७.४९ ॥
Ele dirá uma palavra benéfica, com verdade, ó Janārdana. Ó Kṛṣṇa, como ele falar, assim farei na batalha.
6.107.50
स नो जयस्य दाता स्यान्मन्त्रस्य च दृढव्रतः ।
बालाः पित्रा विहीनाश्च तेन संवर्धिता वयम् ॥ ६.१०७.५० ॥
Ele seria o doador da nossa vitória e firme em seu voto de conselho; nós, crianças privadas do pai, fomos criadas por ele.
6.107.51
तं चेत्पितामहं वृद्धं हन्तुमिच्छामि माधव ।
पितुः पितरमिष्टं च धिगस्तु क्षत्रजीविकाम् ॥ ६.१०७.५१ ॥
Ó Mādhava, se eu desejo matar aquele velho avô, o pai do meu pai e querido para mim, então desgraça sobre o sustento do guerreiro.
6.107.52
ततोऽब्रवीन्महाराज वार्ष्णेयः कुरुनन्दनम् ।
रोचते मे महाप्राज्ञ राजेन्द्र तव भाषितम् ॥ ६.१०७.५२ ॥
Então, ó grande rei, o Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) disse à alegria dos Kuru: Ó homem de grande sabedoria, ó senhor dos reis, as tuas palavras agradam-me.
6.107.53
देवव्रतः कृती भीष्मः प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ।
गम्यतां स्ववधोपायं प्रष्टुं सागरगासुतम् ॥ ६.१०७.५३ ॥
Devavrata Bhīṣma é hábil e poderia queimar com um simples olhar. Vamos perguntar ao filho da que corre para o mar (Gaṅgā) o meio da sua própria morte.
6.107.54
वक्तमर्हति सत्यं स त्वया पृष्टो विशेषतः ।
ते वयं तत्र गच्छामः प्रष्टुं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०७.५४ ॥
Ele é digno de dizer a verdade, sobretudo quando tu perguntas. Vamos até lá perguntar ao avô dos Kuru.
6.107.55
गत्वा शान्तनवं वृद्धं मन्त्रं पृच्छाम भारत ।
स नो दास्यति मन्त्रं यं तेन योत्स्यामहे परान् ॥ ६.१०७.५५ ॥
Ó Bhārata, vamos ao velho filho de Śantanu e pedamos conselho. Ele nos dará o conselho com o qual lutaremos contra os inimigos.
6.107.56
एवमामन्त्र्य ते वीराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
जग्मुस्ते सहिताः सर्वे वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ ६.१०७.५६ ॥
Tendo assim se despedido, aqueles heróis pāṇḍavas, ó filho mais velho de Pāṇḍu, partiram todos juntos, e também o poderoso Vāsudeva.
6.107.57
विमुक्तशस्त्रकवचा भीष्मस्य सदनं प्रति ।
प्रविश्य च तदा भीष्मं शिरोभिः प्रणिपेदिरे ॥ ६.१०७.५७ ॥
Depondo armas e armaduras, dirigiram-se à morada de Bhīṣma, e ao entrar, inclinaram as cabeças diante de Bhīṣma.
6.107.58
पूजयन्तो महाराज पाण्डवा भरतर्षभम् ।
प्रणम्य शिरसा चैनं भीष्मं शरणमभ्ययुः ॥ ६.१०७.५८ ॥
Honrando o touro entre os bharatas, ó grande rei, os pāṇḍavas inclinaram-se diante dele e buscaram refúgio em Bhīṣma.
6.107.59
तानुवाच महाबाहुर्भीष्मः कुरुपितामहः ।
स्वागतं तव वार्ष्णेय स्वागतं ते धनञ्जय ॥ ६.१०७.५९ ॥
Disse-lhes o de grandes braços, avô dos kurus, Bhīṣma: 'Bem-vindo sejas, filho de Vṛṣṇi; bem-vindo sejas, Dhanañjaya.'
6.107.60
स्वागतं धर्मपुत्राय भीमाय यमयोस्तथा ।
किं वा कार्यं करोम्यद्य युष्माकं प्रीतिवर्धनं ॥ ६.१०७.६० ॥
Bem-vindo seja o filho de Dharma, Bhīma, e igualmente os dois filhos de Yama. Que tarefa devo cumprir hoje por vós que aumente a vossa alegria?
6.107.61
युद्धादन्यत्र हे वत्साः प्रीयन्तां मा विशङ्कथ ।
सर्वात्मनापि कर्तास्मि यदपि स्यात्सदुष्करम् ।
तथा ब्रुवाणं गाङ्गेयं प्रीतियुक्तं पुनःपुनः ॥ ६.१०७.६१ ॥
«Ó queridos filhos, estai contentes e não temais, exceto quanto à guerra. Até o que for muito difícil, farei com todo o meu ser.» A Gāṅgeya (Bhīṣma), que assim falava repetidamente com afeto—
6.107.62
उवाच राजा दीनात्मा प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
कथं जयेम सर्वज्ञ कथं राज्यं लभेमहि ॥ ६.१०७.६२ ॥
O rei, de coração aflito, proferiu estas palavras cheias de afeto: «Ó onisciente, como venceremos? Como obteremos o reino?»
6.107.63
प्रजानां संशयो न स्यात्कथं तन्मे बद प्रभो ।
भवान्हि नो वधोपायं ब्रवीतु स्वयमात्मनः ॥ ६.१०७.६३ ॥
«Ó senhor, dize-me como pode não haver dúvida entre o povo. Dize tu mesmo o meio da destruição deles (dos inimigos).»
6.107.64
भवन्तं समरे वीर विषहेम कथं वयम् ।
न हि ते सूक्ष्ममप्यस्ति रन्ध्रं कुरुपितामह ॥ ६.१०७.६४ ॥
«Ó herói, como resistiremos a ti na batalha? Ó avô dos Kurus, em ti não há nem a mais pequena brecha.»
6.107.65
मण्डलेनैव धनुषा दृश्यसे संयुगे सदा ।
आददानं संदधानं विकर्षन्तं धनुर्न च ॥ ६.१०७.६५ ॥
«Na batalha, és sempre visto apenas fazendo girar o arco em círculo; não se vê que tomes, armes ou tenses o arco.»
6.107.66
पश्यामस्त्वां महाबाहो रथे सूर्यमिवापरम् ।
रथाश्वनरनागानां हन्तारं परवीरहन् ॥ ६.१०७.६६ ॥
«Ó de braços poderosos, no carro vemos-te como outro sol: aniquilador de carros, cavalos, homens e elefantes, destruidor dos heróis inimigos.»
6.107.67
कोऽथवोत्सहते जेतुं वां पुमान्भरतर्षभ ।
वर्षता शरवर्षाणि महान्ति पुरुषर्षभ ॥ ६.१०७.६७ ॥
Ó touro dos Bharatas, ó touro entre os homens! Que homem ousaria vencer-vos a vós dois, que derramais grandes chuvas de flechas?
6.107.68
क्षयं निता हि पृतना संयुगे महती मम ।
यथा युधि जयेम त्वां यथा राज्यं भृशं मम ॥ ६.१०७.६८ ॥
O meu grande exército foi levado à destruição na batalha. Diz-nos como poderíamos vencer-te na guerra e como o meu reino poderia ficar muito bem assegurado.
6.107.69
मम सैन्यस्य च क्षेमं तन्मे ब्रूहि पितामह ।
ततोऽब्रवीच्छान्तनवः पाण्डवान्पाण्डुपूर्वज ॥ ६.१०७.६९ ॥
"Avô, diz-me qual é o bem-estar do meu exército." Então Bhīṣma, filho de Śāntanu, antepassado de Pāṇḍu, falou aos Pāṇḍavas.
6.107.70
न कथंचन कौन्तेय मयि जीवति संयुगे ।
जयो भवति सर्वज्ञ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.१०७.७० ॥
Filho de Kuntī, enquanto eu viver na batalha, a vitória de modo algum virá até ti. Ó conhecedor de tudo, esta é a verdade que te digo.
6.107.71
निर्जिते मयि युद्धेन रणे जेष्यथ पाण्डवाः ।
क्षिप्रं मयि प्रहरत यदीच्छथ रणे जयम् ॥ ६.१०७.७१ ॥
Ó Pāṇḍavas, só depois de me vencerdes na batalha vencereis na guerra. Se desejais a vitória no combate, atacai-me depressa.
6.107.72
अनुजानामि वः पार्थाः प्रहरध्वं यथासुखम् ।
एवं हि सुकृतं मन्ये भवतां विदितो ह्यहम् ।
हते मयि हतं सर्वं तस्मादेवं विधीयताम् ॥ ६.१०७.७२ ॥
Filhos de Pṛthā, dou-vos licença; atacai como quiserdes. Penso que este é o vosso bom proceder, pois conheceis-me bem. Quando eu for abatido, tudo será abatido; que assim se faça.
6.107.73
ब्रूहि तस्मादुपायं नो यथा युद्धे जयेमहि ।
भवन्तं समरे क्रुद्धं दण्डहस्तमिवान्तकम् ॥ ६.१०७.७३ ॥
Diz-nos, portanto, um meio pelo qual possamos vencer na batalha, quando te ergues, irado no combate, como o Ender com o bastão na mão.
6.107.74
शक्यो वज्रधरो जेतुं वरुणोऽथ यमस्तथा ।
न भवान्समरे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.१०७.७४ ॥
O portador do vajra Indra, Varuṇa e Yama podem ser vencidos, mas tu não podes ser vencido na batalha, nem mesmo pelos deuses e demônios junto com Indra.
6.107.75
सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डव ॥ ६.१०७.७५ ॥
Isso é verdade, ó Pāṇḍava de braços poderosos, como dizes.
6.107.76
नाहं जेतुं रणे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।
आत्तशस्त्रो रणे यत्तो गृहीतवरकार्मुकः ।
ततो मां न्यस्तशस्त्रं तु एते हन्युर्महारथाः ॥ ६.१०७.७६ ॥
Não posso ser vencido na batalha, nem mesmo pelos deuses e demônios junto com Indra, enquanto estiver armado, empenhado no combate com um arco excelente na mão. Mas, se eu depuser as armas, esses grandes guerreiros de carro poderão matar-me.
6.107.77
निक्षिप्तशस्त्रे पतिते विमुक्तकवचध्वजे ।
द्रवमाणे च भीते च तवास्मीति च वादिनि ॥ ६.१०७.७७ ॥
Quem depôs as armas, caiu, teve a armadura e o estandarte retirados, foge ou está aterrorizado, e diz: «Sou teu».
6.107.78
स्त्रीजिते स्त्रीप्रधाने च स्त्रीप्रधायिनि धर्मज ।
स्त्रियां स्त्रीनामधेये च विकले चैकपुत्रिणि ।
अप्रसूते च षण्डे च न युद्धं रोचते मम ॥ ६.१०७.७८ ॥
Ó filho de Dharma, não me agrada combater quem foi vencido por uma mulher, em quem a mulher é primeira, quem põe uma mulher em primeiro lugar, quem é mulher ou leva nome de mulher, quem é aleijado, quem tem um só filho, quem não gerou descendência, ou quem é eunuco.
6.107.79
इमं मे शृणु राजेन्द्र संकल्पं पूर्वचिन्तितम् ।
असंकल्पध्वजं दृष्ट्वा न युध्येयं कदाचन ॥ ६.१०७.७९ ॥
Ó senhor dos reis, ouve este propósito que há muito ponderei: ao ver aquele cujo estandarte não é propósito, nunca combaterei.
6.107.80
य एष द्रौपदो राजंस्तव सैन्ये महारथः ।
शिखण्डी समरामर्षी शूरश्च समितिंजयः ॥ ६.१०७.८० ॥
Ó rei, no teu exército está este grande condutor de carro, o filho de Draupadī, Śikhaṇḍin, irado na batalha, valente e vencedor nos combates.
6.107.81
यथाऽभवच्च स्त्रीपूर्वं पश्चात्पुंस्त्वं समागतः ।
जानन्ति च भवन्तोऽपि सर्वमेतद्यथातथम् ॥ ६.१०७.८१ ॥
Antes foi mulher e depois alcançou a masculinidade; vós também sabeis tudo isto exatamente como é.
6.107.82
अर्जुनः समरे शूरः पुरस्कृत्य शिखण्डीनम् ।
मामेव विशिखैस्तीक्ष्णैरभिद्रवतु दंशितः ॥ ६.१०७.८२ ॥
Que o heroico Arjuna, colocando Śikhaṇḍin à frente, blindado e ávido, me ataque somente a mim com flechas afiadas na batalha.
6.107.83
असंकल्पध्वजे तस्मिन्स्त्रीपूर्वे च विशेषतः ।
न प्रहर्तुमभीप्सामि गृहीतेषु कथंचन ॥ ६.१०७.८३ ॥
Contra aquele cujo estandarte não é propósito, e sobretudo quem foi antes mulher, não desejo golpear, por mais que se apresente diante de mim.
6.107.84
तदन्तरं समासाद्य पाण्डवो मां धनञ्जयः ।
शरैर्घातयतु क्षिप्रं समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ६.१०७.८४ ॥
Ó touro dos Bharatas, aproveitando essa brecha, que o Pāṇḍava Dhanañjaya me atinja rapidamente de todos os lados com flechas.
6.107.85
न तं पश्यामि लोकेष मां हन्याद्यः समुद्यतम् ।
ऋते कृष्णान्महाभागात्पाण्डवाद्वा धनञ्जयात् ॥ ६.१०७.८५ ॥
Não vejo ninguém nos mundos que pudesse me matar quando avanço, exceto o afortunado Kṛṣṇa ou o Pāṇḍava Dhanañjaya.
6.107.86
पार्षतं तु पुरोधाय क्लीबमद्य ममाग्रतः ।
आत्तशस्त्रो रणे यत्तो गृहीतवरकार्मुकः ।
मां पातयतु बीभत्सुरेवं तव जयो ध्रुवम् ॥ ६.१०७.८६ ॥
Colocando hoje Pārṣata (Śikhaṇḍin) à minha frente, que Bībhatsu (Arjuna), armado e disposto à batalha, empunhando um bom arco, me derrube; assim tua vitória é certa.
6.107.87
एतत्कुरुष्व कौन्तेय यथोक्तं मम सुव्रत ।
ततो जेष्वसि संग्रामे धार्तराष्ट्रान्समागतान् ॥ ६.१०७.८७ ॥
Faze isto, filho de Kuntī, como eu disse, ó de bons votos; então na batalha vencerás os filhos de Dhṛtarāṣṭra que se reuniram.
6.107.88
तेऽनुज्ञातास्ततः पार्था जग्मुः स्वशिबिरं प्रति ।
अभिवाद्य महात्मानं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०७.८८ ॥
Então, tendo recebido licença, os Pārthas saudaram o magnânimo Bhīṣma, avô dos Kurus, e foram para o seu acampamento.
6.107.89
तथोक्तवति गाङ्गेये परलोकाय दीक्षिते ।
अर्जुनो दुःखसंतप्तः सव्रीडमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०७.८९ ॥
Quando o filho de Gaṅgā falou assim, consagrado ao outro mundo, Arjuna, atormentado pela dor, disse com vergonha:
6.107.90
गुरुणा कुरुवृद्धेन कृतप्रज्ञेन धीमता ।
पितामहेन संग्रामे कथं योद्धास्मि माधव ॥ ६.१०७.९० ॥
Como hei de combater na batalha contra o meu mestre, o ancião dos Kurus, o avô sábio e prudente, ó Mādhava?
6.107.91
क्रीडता हि मया बाल्ये वासुदेव महामनाः ।
पांसुरूषितगात्रेण महात्मा परुषीकृतः ॥ ६.१०७.९१ ॥
Ó Vāsudeva, quando brincava na infância, humilhei aquele de mente generosa e grande alma, com o corpo coberto de poeira.
6.107.92
यस्याहमधिरुह्याङ्कं वालः किल गदाग्रज ।
तातेत्यवोचं पितरं पितुः पाण्डोर्महात्मनः ॥ ६.१०७.९२ ॥
Ó irmão mais velho de Gada, quando criança subi ao colo daquele a quem chamei de 'pai' — o pai do grande Pāṇḍu.
6.107.93
नाहं तातस्तव पितुस्तातोऽस्मि तव भारत ।
इति मामब्रवीद्बाल्ये यः स वध्यः कथं मया ॥ ६.१०७.९३ ॥
Ó Bhārata, aquele que me disse na infância: 'Não sou teu pai, sou o pai de teu pai' — como poderia eu matá-lo?
6.107.94
कामं वध्यतु सैन्यं मे नाहं योत्स्ये महात्मना ।
जयो वास्तु वधो वा मे कथं वा कृष्ण मन्यसे ॥ ६.१०७.९४ ॥
Que meu exército seja destruído; não lutarei com aquele de grande alma. Seja vitória ou morte para mim — ó Kṛṣṇa, o que pensas?
6.107.95
कथमस्माद्विधः कृष्ण जानन्धर्मं सनातनम् ।
न्यस्तशस्त्रे च वृद्धे च प्रहरेद्धि पितामहे ॥ ६.१०७.९५ ॥
Ó Kṛṣṇa, como alguém como eu, conhecedor do dharma eterno, poderia ferir o avô — velho, com as armas depostas?
6.107.96
प्रतिज्ञाय वधं जिष्णो पुरा भीष्मस्य संयुगे ।
क्षत्रधर्मे स्थितः पार्थ कथं नैनं हनिष्यसि ॥ ६.१०७.९६ ॥
Ó Jiṣṇu, tendo prometido outrora matar Bhīṣma na batalha, firme no dever do guerreiro — ó Pārtha, como não o matarás?
6.107.97
पातयैनं रथात्पार्थ क्षत्रियं युद्धदुर्मदम् ।
नाहत्वा युधि गाङ्गेयं विजयस्ते भविष्यति ॥ ६.१०७.९७ ॥
Filho de Pṛthā, derruba do carro este guerreiro embriagado de batalha. Sem matar Gāṅgeya em combate, não haverá vitória para ti.
6.107.98
दृष्टमेतत्पुरा देवैर्भविष्यत्यवशस्य ते ।
यद्दृष्टं हि पुरा पार्थ तत्तथा न तदन्यथा ॥ ६.१०७.९८ ॥
Isto foi visto de antemão pelos deuses, e acontecerá a ti, que és impotente. Filho de Pṛthā, o que foi visto antes é assim, e não de outro modo.
6.107.99
न हि भीष्मं दुराधर्षं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
त्वदन्यः शक्नुयाद्योद्धुमपि वज्रधरः स्वयम् ॥ ६.१०७.९९ ॥
Ninguém além de ti poderia combater Bhīṣma, inatingível como a Morte de boca aberta, nem mesmo o portador do raio, o próprio Indra.
6.107.100
जहि भीष्मं स्थिरो भूत्वा शृणु चेदं वचो मम ।
यथोवाच पुरा शक्रं महाबुद्धिर्बृहस्पतिः ॥ ६.१०७.१०० ॥
Permanece firme e mata Bhīṣma. Ouve esta minha palavra, como outrora o muito sábio Bṛhaspati a disse a Śakra.
6.107.101
ज्यायांसमपि चेद्वृद्धं गुणैरपि समन्वितम् ।
आततायिनमायान्तं हन्याद्धातकमात्मनः ॥ ६.१०७.१०१ ॥
Mesmo um ancião, um velho dotado de virtudes, que vem como agressor e assassino de alguém, deve ser morto.
6.107.102
शाश्वतोऽयं स्थितो धर्मः क्षत्रियाणां धनञ्जय ।
योद्धव्यं रक्षितव्यं च यष्टव्यं चानसूयुभिः ॥ ६.१०७.१०२ ॥
Dhanañjaya, este é o dharma eterno estabelecido para os guerreiros: devem combater, proteger e sacrificar, livres de inveja.
6.107.103
शिखण्डी निधनं कृष्ण भीष्मस्य भविता ध्रुवम् ।
दृष्ट्वैव हि सदा भीष्मः पाञ्चाल्यं विनिवर्तते ॥ ६.१०७.१०३ ॥
Ó Kṛṣṇa, Śikhaṇḍin certamente será a causa da morte de Bhīṣma; ao ver o príncipe dos Pāñcāla, Bhīṣma sempre se retira.
6.107.104
ते वयं प्रमुखे तस्य पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
गाङ्गेयं पातयिष्याम उपायेनेति मे मतिः ॥ ६.१०७.१०४ ॥
Colocando Śikhaṇḍin à sua frente, derrubaremos Gāṅgeya por este estratagema; tal é a minha opinião.
6.107.105
अहमन्यान्महेष्वासान्वारयिष्यामि सायकैः ।
शिखण्ड्यपि युधां श्रेष्ठं भीष्ममेवाभियोधयेत् ॥ ६.१०७.१०५ ॥
Eu conterei os outros grandes arqueiros com as minhas flechas, e Śikhaṇḍin, o melhor dos guerreiros, combaterá apenas contra Bhīṣma.
6.107.106
श्रुतं हि कुरुमुख्यस्य नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ।
कन्या ह्येषा पुरा भूत्वा पुरुषः समपद्यत ॥ ६.१०७.१०६ ॥
Ouvi a palavra do mais eminente dos Kuru: não matarei Śikhaṇḍin, pois ela foi outrora uma donzela que se tornou homem.
6.107.107
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा भीष्मस्य वधसंयुतम् ।
जहृषुर्हृष्टरोमाणः सकृष्णाः पाण्डवास्तदा ॥ ६.१०७.१०७ ॥
Ao ouvir as palavras de Arjuna sobre a morte de Bhīṣma, os Pāṇḍava, junto com Kṛṣṇa, alegraram-se, com os cabelos eriçados.
6.107.108
इत्येवं निश्चयं कृत्वा पाण्डवाः सहमाधवाः ।
अनुमान्य महात्मानं प्रययुर्हृष्टमानसाः।
शयनानि यथा स्वानि भेजिरे पुरुषर्षभाः ॥ ६.१०७.१०८ ॥
Tomada esta resolução, os Pāṇḍava com Mādhava despediram-se do magnânimo e partiram de coração alegre; aqueles touros entre os homens foram aos seus próprios leitos.