മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.107.1
युध्यतामेव तेषां तु भास्करेऽस्तमुपागते ।
सन्ध्या समभवद्धोरा नापश्याम ततो रणम् ॥ ६.१०७.१ ॥
അവർ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോഴേക്കും സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു. ഭയങ്കരമായ സന്ധ്യ വന്നു; അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമി ഞങ്ങൾക്ക് കാണാനായില്ല.
6.107.2
ततो युधिष्ठिरो राजा सन्ध्यां संदृश्य भारत ।
वध्यमानं च भीष्मेण त्यक्तास्त्रं भयविह्वलम् ॥ ६.१०७.२ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ സന്ധ്യ കണ്ടു; ഹേ ഭാരതാ, ഭീഷ്മരാൽ അടിക്കപ്പെടുന്നവരും ആയുധങ്ങൾ വെടിഞ്ഞവരും ഭയത്താൽ വിഹ്വലരായവരുമായ സൈനികരെയും അവൻ കണ്ടു.
6.107.3
स्वसैन्यं च परावृत्तं पलायनपरायणम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धं पीडयन्तं महारथम् ॥ ६.१०७.३ ॥
തന്റെ സൈന്യം തിരിഞ്ഞോടുന്നതും, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച മഹാരഥനായ ഭീഷ്മർ പീഡിപ്പിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
6.107.4
सोमकांश्च जितान्दृष्ट्वा निरुत्साहान्महारथान् ।
निशामुखं च संप्रेक्ष्य घोररूपं भयानकम्।
चिन्तयित्वा ततो राज्ञामपहारमकारयत् ॥ ६.१०७.४ ॥
സോമകരെ തോറ്റവരും ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ട മഹാരഥന്മാരുമായി കണ്ടും, രാത്രിയുടെ ഭയങ്കരവും ഭീതിദവുമായ രൂപം നോക്കിയും, ചിന്തിച്ചശേഷം രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കാൻ അവൻ ആജ്ഞ നൽകി.
6.107.5
ततोऽपहारं सैन्यानां चक्रे राजा युधिष्ठिरः ।
तथैव तव सैन्यानामपहारे ह्यभूत्तदा ॥ ६.१०७.५ ॥
അതിനുശേഷം രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ സൈന്യങ്ങളെ പിൻവലിച്ചു; അതുപോലെ അപ്പോൾ അങ്ങയുടെ സൈന്യങ്ങളും പിൻവാങ്ങി.
6.107.6
ततोऽपहारं सैन्यानां कृत्वा तत्र महारथाः ।
न्यविशन्त कुरुश्रेष्ठ संग्रामे क्षतविक्षताः ॥ ६.१०७.६ ॥
സൈന്യങ്ങളെ പിൻവലിച്ച ശേഷം, അവിടത്തെ മഹാരഥന്മാർ, ഹേ കുരുശ്രേഷ്ഠാ, യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റും ചിതറിയും അകത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
6.107.7
भीष्मस्य समरे कर्म चिन्तयानास्तु पाण्डवाः ।
नालभन्त तदा शान्तिं भीष्मबाणप्रपीडिताः ॥ ६.१०७.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരുടെ കർമ്മങ്ങളെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പാണ്ഡവർ, ഭീഷ്മബാണങ്ങളാൽ പീഡിതരായി, അപ്പോൾ ശാന്തി പ്രാപിച്ചില്ല.
6.107.8
भीष्मोऽपि समरे जित्वा पाण्डवान्सह सृञ्जयान् ।
पूज्यमानस्तव सुतैर्वन्द्यमानश्च भारत ॥ ६.१०७.८ ॥
ഭീഷ്മരും യുദ്ധത്തിൽ സൃഞ്ജയരോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെ ജയിച്ച്, ഭാരതാ, നിന്റെ പുത്രന്മാരാൽ പൂജിതനും വന്ദിതനുമായി.
6.107.9
न्यविशत्कुरुभिः सार्धं हृष्टरूपैः समन्ततः ।
ततो रात्रिः समभवत्सर्वभूतप्रमोहिनी ॥ ६.१०७.९ ॥
കൗരവരോടൊപ്പം സന്തോഷഭാവത്തോടെ അവർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പ്രവേശിച്ചു. അപ്പോൾ സർവഭൂതങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്ന രാത്രി ഉണ്ടായി.
6.107.10
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे पाण्डवा वृष्णिभिः सह ।
सृञ्जयाश्च दुराधर्षा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ६.१०७.१० ॥
ആ ഭയങ്കരമായ രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ പാണ്ഡവർ വൃഷ്ണികളോടൊപ്പം, അജയ്യരായ സൃഞ്ജയരും ആലോചനയ്ക്കായി ഇരുന്നു.
6.107.11
आत्मनिःश्रेयसं सर्वे प्राप्तकालं महाबलाः ।
मन्त्रयामासुरव्यग्रा मन्त्रनिश्चयकोविदाः ॥ ६.१०७.११ ॥
മഹാബലരായ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പരമശ്രേയസ്സിനെയും കാലോചിതമായ കാര്യത്തെയും കുറിച്ച്, ഇളകാത്ത മനസ്സോടെ, ആലോചനാനിശ്ചയത്തിൽ വിദഗ്ധരായി ആലോചിച്ചു.
6.107.12
ततो युधिष्ठिरो राजा मन्त्रयित्वा चिरं नृप ।
वासुदेवं समुद्वीक्ष्य वचनं चेदमाददे ॥ ६.१०७.१२ ॥
പിന്നെ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഏറെനേരം ആലോചിച്ച ശേഷം, നൃപാ, വാസുദേവനെ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.107.13
कृष्ण पश्य माहात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
गजं नलवनानीव विमृद्गन्तं बलं मम ॥ ६.१०७.१३ ॥
കൃഷ്ണാ, ഭീഷ്മരെ നോക്കൂ, മഹാത്മാവും ഭയങ്കര പരാക്രമിയുമാണ്. ആന ഞാങ്ങണക്കാടിനെ ചവിട്ടിമെതിക്കുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം എന്റെ സേനയെ മെതിക്കുന്നു.
6.107.14
न चैवैनं महात्मानमुत्सहामो निरीक्षितुम् ।
लेलिह्यमानं सैन्येषु प्रवृद्धमिव पावकम् ॥ ६.१०७.१४ ॥
ആ മഹാത്മാവിനെ നേരിൽ നോക്കാൻ പോലും ഞങ്ങൾക്കു കഴിയുന്നില്ല. സേനകൾക്കിടയിൽ ആളിപ്പടരുന്ന അഗ്നി നക്കുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം നക്കിത്തുടയ്ക്കുന്നു.
6.107.15
यथा घोरो महानागस्तक्षको वै विषोल्बणः ।
तथा भीष्मो रणे क्रुद्धस्तीक्ष्णशस्त्रः प्रतापवान् ॥ ६.१०७.१५ ॥
വിഷം നിറഞ്ഞ ഭയങ്കരനായ മഹാനാഗം തക്ഷകനെപ്പോലെ, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ഭീഷ്മൻ മൂർച്ചയേറിയ ആയുധങ്ങളോടെ പ്രതാപവാനായി നിൽക്കുന്നു.
6.107.16
गृहीतचापः समरे प्रमुञ्चन्निशिताञ्छरान् ।
शक्यो जेतुं यमः क्रुद्धो वज्रपाणिश्च देवराट् ॥ ६.१०७.१६ ॥
വില്ലേന്തി, യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകൾ തൊടുക്കുന്ന, കോപിച്ച യമനെയും വജ്രപാണിയായ ദേവേന്ദ്രനെയും ജയിക്കാൻ കഴിയും.
6.107.17
वरुणः पाशभृच्चापि सगदो वा धनेश्वरः ।
न तु भीष्मः सुसंक्रुद्धः शक्यो जेतुं महाहवे ॥ ६.१०७.१७ ॥
പാശം ധരിച്ച വരുണനും, ഗദയോടെ ധനേശ്വരനും ജയിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. എന്നാൽ അത്യന്തം കോപിച്ച ഭീഷ്മരെ മഹായുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
6.107.18
सोऽहमेवं गते कृष्ण निमग्नः शोकसागरे ।
आत्मनो बुद्धिदौर्बल्याद्भीष्ममासाद्य संयुगे ॥ ६.१०७.१८ ॥
കൃഷ്ണാ, ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ച സ്ഥിതിയിൽ ഞാൻ ദുഃഖസാഗരത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്റെ ബുദ്ധിയുടെ ദൗർബല്യം കൊണ്ടുതന്നെയാണ് യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെ ഞാൻ നേരിട്ടത്.
6.107.19
वनं यास्यामि दुर्धर्ष श्रेयो वै तत्र मे गतम् ।
न युद्धं रोचते कृष्ण हन्ति भीष्मो हि नः सदा ॥ ६.१०७.१९ ॥
ദുർധർഷനേ, ഞാൻ വനത്തിലേക്കു പോകും; അവിടെയാണ് എനിക്ക് ശ്രേയസ്സ് ലഭിക്കുക. കൃഷ്ണാ, യുദ്ധം എനിക്കിഷ്ടമല്ല; ഭീഷ്മൻ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ വധിക്കുന്നു.
6.107.20
यथा प्रज्वलितं वह्निं पतङ्गः समभिद्रवन् ।
एकतो मृत्युमभ्येति तथाऽहं भीष्ममेयिवान् ॥ ६.१०७.२० ॥
ജ്വലിക്കുന്ന തീയിലേക്ക് പാഞ്ഞടുക്കുന്ന ശലഭം ഒരേ വഴിയിൽ മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, ഞാനും ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച് അങ്ങനെതന്നെ (മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു).
6.107.21
क्षयं नीतोऽस्मि वार्ष्णेय राज्यहेतोः पराक्रमी ।
भ्रातरश्चैव मे शुराः सायकैर्भृशपीडिताः ॥ ६.१०७.२१ ॥
വാർഷ്ണേയാ, രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി പരാക്രമിയായ ഞാൻ നാശത്തിലേക്കു നയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എന്റെ വീരസഹോദരന്മാരും അമ്പുകളാൽ കഠിനമായി പീഡിതരായി.
6.107.22
मत्कृते भ्रातृसौहार्दाद्राज्यभ्रष्टा वनं गताः ।
परिक्लिष्टा तथा कृष्णा मत्कृते मधुसूदन ॥ ६.१०७.२२ ॥
എന്റെ കാരണത്താൽ, സഹോദരസ്നേഹത്താൽ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് അവർ വനത്തിലേക്കു പോയി; എന്റെ കാരണത്താൽത്തന്നെ, മധുസൂദനാ, കൃഷ്ണയും (ദ്രൗപദി) അതുപോലെ കഠിനമായി ക്ലേശിച്ചു.
6.107.23
जीवितं बहु मन्येऽहं जीवितं ह्यद्य दुर्लभम् ।
जीवितस्याद्य शेषेण चरिष्ये धर्ममुत्तमम् ॥ ६.१०७.२३ ॥
ജീവിതത്തെ ഞാൻ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കരുതുന്നു, കാരണം ഇന്ന് ജീവിതം ദുർലഭമാണ്. ഇനി ജീവിതത്തിന്റെ ശേഷിച്ച ഭാഗംകൊണ്ട് ഞാൻ ഉത്തമധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കും.
6.107.24
यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः स केशव ।
स्वधर्मस्याविरोधेन हितं व्याहर केशव ॥ ६.१०७.२४ ॥
സഹോദരന്മാരാൽ ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനെങ്കിൽ, കേശവാ, സ്വധർമ്മത്തിന് വിരോധമില്ലാതെ എനിക്ക് ഹിതകരമായ വാക്ക് പറയൂ, കേശവാ.
6.107.25
एवं श्रुत्वा वचस्तस्य कारुण्याद्बहुविस्तरम् ।
प्रत्युवाच ततः कृष्णः सान्त्वयानो युधिष्ठिरम् ॥ ६.१०७.२५ ॥
ഇങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കാരുണ്യത്താൽ വളരെ വിസ്തരിച്ച്, കൃഷ്ണൻ യുധിഷ്ഠിരനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
6.107.26
धर्मपुत्र विषादं त्वं मा कृथाः सत्यसंगर ।
यस्य ते भ्रातरः शूरा दुर्जयाः सत्रुसूदनाः ॥ ६.१०७.२६ ॥
ധർമ്മപുത്രാ, സത്യസന്ധാ, വിഷാദം കൊള്ളരുത്; നിന്റെ സഹോദരന്മാർ ശൂരന്മാരും ജയിക്കാനാവാത്തവരും ശത്രുസംഹാരകരുമാണ്.
6.107.27
अर्जुनो भीमसेनश्च वाय्वग्निसमतेजसौ ।
माद्रीपुत्रौ च विक्रान्तौ त्रिदशानामिविश्वरौ ॥ ६.१०७.२७ ॥
അർജ്ജുനനും ഭീമസേനനും വായുവിനും അഗ്നിക്കും തുല്യ തേജസ്സുള്ളവരാണ്; മാദ്രിയുടെ പരാക്രമികളായ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ അജയ്യരായ പ്രഭുക്കളാണ്.
6.107.28
मां वा नियुङ्क्ष्व सौहार्दाद्योत्स्ये भीष्मेण पाण्डव ।
त्वप्रयुक्तो महाराज किं न कुर्यां महाहवे ॥ ६.१०७.२८ ॥
അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ നിയോഗിക്കൂ, പാണ്ഡവാ! സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ ഭീഷ്മരോട് യുദ്ധം ചെയ്യും. മഹാരാജാവേ, നിന്നാൽ പ്രേരിതനായി ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യില്ല?
6.107.29
हनिष्यामि रणे भीष्ममाहूय पुरुषर्षभम् ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां यदि नेच्छति फल्गुनः ॥ ६.१०७.२९ ॥
ഫൽഗുനൻ (അർജ്ജുനൻ) ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിൽ നരശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മരെ വെല്ലുവിളിച്ച്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ കാൺകെ ഞാൻ വധിക്കും.
6.107.30
यदि भीष्मे हते वीरे जयं पश्यसि पण्डव ।
हन्तास्म्येकरथेनाद्य कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१०७.३० ॥
പാണ്ഡവാ, വീരനായ ഭീഷ്മർ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ നീ വിജയം കാണുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഒറ്റ രഥത്തിൽ കുരുവൃദ്ധനായ പിതാമഹനെ ഞാൻ വധിക്കും.
6.107.31
पश्य मे विक्रमं राजन्महेन्द्रस्येव संयुगे ।
विमुञ्चन्तं महास्त्रामि पातयिष्यामि तं रथात् ॥ ६.१०७.३१ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള എന്റെ പരാക്രമം കാണുക. മഹാസ്ത്രങ്ങൾ തൊടുത്ത് അവനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തും.
6.107.32
यः शत्रुः पाण्डुपुत्राणां मच्छत्रुः स न संशयः ।
मदर्था भवदर्था ये ये मदीयास्तवैव ते ॥ ६.१०७.३२ ॥
പാണ്ഡുപുത്രർക്ക് ശത്രുവായവൻ എനിക്കും ശത്രുവാണ്, സംശയമില്ല. എനിക്കായുള്ളവരും നിനക്കായുള്ളവരും എന്റേതും നിന്റേതുമാണ്.
6.107.33
तव भ्राता मम सखा संबन्धी शिष्य एव च ।
मांसान्युत्कृत्य दास्यामि फल्गुनार्थे महीपते ॥ ६.१०७.३३ ॥
നിന്റെ സഹോദരനും എന്റെ സുഹൃത്തും ബന്ധുവും ശിഷ്യനുമാണവൻ. മഹീപതേ, ഫല്ഗുനനുവേണ്ടി എന്റെ മാംസം അറുത്തു നൽകും.
6.107.34
एष चापि नरव्याघ्रो मत्कृते जीवितं त्यजेत् ।
एष नः समयस्तात तारयेम परस्परम् ॥ ६.१०७.३४ ॥
ഈ നരവ്യാഘ്രനും എനിക്കുവേണ്ടി ജീവൻ ത്യജിക്കട്ടെ. ഇതാണ് നമ്മുടെ കരാർ, പ്രിയനേ, നാം പരസ്പരം രക്ഷിക്കാം.
6.107.35
स मां नियुङ्क्ष्व राजेन्द्र यावत्सज्जो भवाम्यहम् ।
प्रतिज्ञातमुपप्लाव्ये यत्तत्पार्थेन पूर्वतः ॥ ६.१०७.३५ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഞാൻ തയ്യാറാകുന്നതുവരെ അവനെ എന്റെ നേരെ നിയോഗിക്കുക. ഉപപ്ലവ്യത്തിൽ പാർത്ഥൻ മുൻപേ ചെയ്ത പ്രതിജ്ഞയാണത്.
6.107.36
पातयिष्यामि गाङ्गेयमित्युलूकस्य संनिधौ ।
परिरक्ष्यमिदं तावद्वचः पार्थस्य धीमतः ॥ ६.१०७.३६ ॥
'ഗാംഗേയനെ (ഭീഷ്മനെ) വീഴ്ത്തും' എന്ന് ഉലൂകന്റെ മുന്നിൽ പറയുക. ബുദ്ധിമാനായ പാർത്ഥന്റെ ഈ വാക്ക് ഇപ്പോൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക.
6.107.37
अनुज्ञातेन पार्थेन मया कार्यं न संशयः ।
अथवा फल्गुनस्यैष भारः परिमितो रणे ॥ ६.१०७.३७ ॥
അർജുനന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചാൽ ഈ കാര്യം ഞാൻ ചെയ്യും, സംശയമില്ല. അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഈ ഭാരം ഫൽഗുനനു മാത്രം നിശ്ചയിച്ചതാണ്.
6.107.38
स हनिष्यति संग्रामे भीष्मं परपुरंजयम् ।
अशक्यमपि कुर्याद्धि रणे पार्थः समुद्यतः ॥ ६.१०७.३८ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ഭീഷ്മരെ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കും. യുദ്ധസന്നദ്ധനായ പാർത്ഥന് അസാധ്യമായതും ചെയ്യാനാകും.
6.107.39
त्रिदशान्वा समुद्युक्तान्सहितान्दैत्यदानवैः ।
निहन्त्यादर्जुनः सङ्ख्ये किमु भीष्मं नराधिप ॥ ६.१०७.३९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യദാനവന്മാരോടു ചേർന്ന് സന്നദ്ധരായ ദേവന്മാരെപ്പോലും അർജുനൻ വധിക്കും; പിന്നെ ഭീഷ്മരെപ്പറ്റി എന്തു പറയാൻ, ഓ നരാധിപാ!
6.107.40
विपरीतो महावीर्यो गतसत्वोऽल्पजीवनः ।
भीष्मः शान्तनवो नूनं कर्तव्यं नावबुध्यते ॥ ६.१०७.४० ॥
മഹാവീര്യനായ ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മൻ ഇപ്പോൾ വിപരീത പക്ഷത്താണ്; ശക്തി ക്ഷയിച്ച് ആയുസ്സ് കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; തന്റെ കർത്തവ്യം അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.
6.107.41
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव ।
सर्वे ह्येते न पर्याप्तास्तव वेगविधारणे ॥ ६.१०७.४१ ॥
മഹാബാഹോ മാധവാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ തന്നെ ഇതാണ്; ഇവരെല്ലാവരും നിന്റെ വേഗം തടയാൻ മതിയായവരല്ല.
6.107.42
नियतं समावाप्स्यामि सर्वमेतद्यथेप्सितम् ।
यस्य मे पुरुषव्याघ्र भवान्पक्षे व्यवस्थितः ॥ ६.१०७.४२ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, എന്റെ പക്ഷത്ത് നീ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതിനാൽ, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നിശ്ചയമായും നേടും.
6.107.43
सेन्द्रानपि रणे देवाञ्जयेयं जयतां वर ।
त्वया नाथेन गोविन्द किमु भीष्मं महारथम् ॥ ६.१०७.४३ ॥
ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഗോവിന്ദാ, നീ രക്ഷകനായിരിക്കെ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാരെപ്പോലും യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ജയിക്കും; മഹാരഥനായ ഭീഷ്മരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
6.107.44
न तु त्वामनृतं कर्तुमुत्सहे स्वात्मगौरवात् ।
अयुध्यमानाः सहाय्यं यथोक्तं कुरु माधव ॥ ६.१०७.४४ ॥
എന്നാൽ എന്റെ ആത്മാഭിമാനം കാരണം നിന്നോട് അസത്യം പറയാൻ ഞാൻ ഒരുക്കമല്ല; മാധവാ, പറഞ്ഞതുപോലെ യുദ്ധം ചെയ്യാതെ സഹായിക്കുക.
6.107.45
समयस्तु कृतः कश्चिन्मम भीष्मेण संयुगे ।
मन्त्रयिष्ये तवार्थाय न तु योत्स्ये कथंचन ॥ ६.१०७.४५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരുമായി എനിക്ക് ഒരു കരാർ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്; നിന്റെ ആവശ്യത്തിനായി ഞാൻ ആലോചിക്കാം, എന്നാൽ ഒരു വിധത്തിലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല.
6.107.46
दुर्योधनार्थं योत्स्यामि सत्यमेतदिति प्रभो ।
स हि राज्यस्य मे दाता मन्त्रस्यैव च माधव ॥ ६.१०७.४६ ॥
പ്രഭോ, ദുര്യോധനനുവേണ്ടി ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും എന്നത് സത്യമാണ്; മാധവാ, അവനാണ് എനിക്ക് രാജ്യം നൽകിയവൻ, എന്റെ ആലോചനകൾക്കും അവനാണ് ആധാരം.
6.107.47
तस्माद्देवव्रतं भूयो वधोपायार्थमात्मनः ।
भवता सहिताः सर्वे प्रयाम मधुसूदन ॥ ६.१०७.४७ ॥
അതുകൊണ്ട്, മധുസൂദനാ, നമുക്കെല്ലാവർക്കും നിന്നോടൊപ്പം, നമ്മുടെ തന്നെ വധോപായത്തിനായി വീണ്ടും ദേവവ്രതന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകാം.
6.107.48
तद्वयं सहिता गत्वा भीष्ममाशु नरोत्तमम् ।
रुचिते तव पृच्छामि मन्त्रं वार्ष्णेय माचिरम् ॥ ६.१०७.४८ ॥
അപ്പോൾ നമുക്കെല്ലാവർക്കും ഒരുമിച്ച് നരോത്തമനായ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തേക്ക് വേഗം പോകാം; വാർഷ്ണേയാ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ ഈ ആലോചന നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, താമസിക്കരുത്.
6.107.49
स वक्ष्यति हितं वाक्यं सत्यमस्माज्जनार्दन ।
यथा च वक्ष्यते कृष्ण तथा कर्तास्मि संयुगे ॥ ६.१०७.४९ ॥
അവൻ ഹിതകരമായ വാക്ക് സത്യമായി പറയും, ജനാർദ്ദനാ. കൃഷ്ണാ, അവൻ പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ചെയ്യും.
6.107.50
स नो जयस्य दाता स्यान्मन्त्रस्य च दृढव्रतः ।
बालाः पित्रा विहीनाश्च तेन संवर्धिता वयम् ॥ ६.१०७.५० ॥
അവൻ നമുക്ക് ജയം നൽകുന്നവനും ആലോചനയിൽ ദൃഢവ്രതനും ആകും. പിതാവില്ലാത്ത ബാലരായ നാം അവനാൽ വളർത്തപ്പെട്ടു.
6.107.51
तं चेत्पितामहं वृद्धं हन्तुमिच्छामि माधव ।
पितुः पितरमिष्टं च धिगस्तु क्षत्रजीविकाम् ॥ ६.१०७.५१ ॥
മാധവാ, എന്റെ പിതാവിന്റെ പിതാവും പ്രിയനുമായ ആ വൃദ്ധ പിതാമഹനെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ക്ഷത്രിയ ജീവിതത്തിന് ധിക്കാരം.
6.107.52
ततोऽब्रवीन्महाराज वार्ष्णेयः कुरुनन्दनम् ।
रोचते मे महाप्राज्ञ राजेन्द्र तव भाषितम् ॥ ६.१०७.५२ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, വാർഷ്ണേയൻ (കൃഷ്ണൻ) കുരുനന്ദനനോട് പറഞ്ഞു: മഹാപ്രാജ്ഞാ, രാജേന്ദ്രാ, നിന്റെ വാക്ക് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്.
6.107.53
देवव्रतः कृती भीष्मः प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ।
गम्यतां स्ववधोपायं प्रष्टुं सागरगासुतम् ॥ ६.१०७.५३ ॥
ദേവവ്രതനായ ഭീഷ്മൻ സമർത്ഥനാണ്, നോട്ടത്താൽ പോലും ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. സാഗരഗയുടെ പുത്രനോട് സ്വന്തം മരണോപായം ചോദിക്കാൻ പോകണം.
6.107.54
वक्तमर्हति सत्यं स त्वया पृष्टो विशेषतः ।
ते वयं तत्र गच्छामः प्रष्टुं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०७.५४ ॥
അവൻ സത്യം പറയാൻ അർഹനാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് നീ ചോദിച്ചാൽ. നാം അവിടെ ചെന്ന് കുരുപിതാമഹനോട് ചോദിക്കാം.
6.107.55
गत्वा शान्तनवं वृद्धं मन्त्रं पृच्छाम भारत ।
स नो दास्यति मन्त्रं यं तेन योत्स्यामहे परान् ॥ ६.१०७.५५ ॥
ഭാരതാ, വൃദ്ധനായ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രന്റെ അടുത്തു ചെന്ന് നമുക്ക് ഉപദേശം ചോദിക്കാം. അദ്ദേഹം നമുക്ക് ആ ഉപദേശം തരും; അതിനാൽ നാം ശത്രുക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്യും.
6.107.56
एवमामन्त्र्य ते वीराः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
जग्मुस्ते सहिताः सर्वे वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ ६.१०७.५६ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ആ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവർ, പാണ്ഡുവിന്റെ മൂത്ത പുത്രനേ, എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചു പുറപ്പെട്ടു; പരാക്രമശാലിയായ വാസുദേവനും.
6.107.57
विमुक्तशस्त्रकवचा भीष्मस्य सदनं प्रति ।
प्रविश्य च तदा भीष्मं शिरोभिः प्रणिपेदिरे ॥ ६.१०७.५७ ॥
ആയുധങ്ങളും കവചങ്ങളും അഴിച്ചുവെച്ച് ഭീഷ്മന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി; അകത്തു പ്രവേശിച്ച് ഭീഷ്മരെ തലകുനിച്ച് വണങ്ങി.
6.107.58
पूजयन्तो महाराज पाण्डवा भरतर्षभम् ।
प्रणम्य शिरसा चैनं भीष्मं शरणमभ्ययुः ॥ ६.१०७.५८ ॥
മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവർ ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മരെ ബഹുമാനിച്ച്, തലകുനിച്ച് വണങ്ങി, അദ്ദേഹത്തെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
6.107.59
तानुवाच महाबाहुर्भीष्मः कुरुपितामहः ।
स्वागतं तव वार्ष्णेय स्वागतं ते धनञ्जय ॥ ६.१०७.५९ ॥
അവരോട് മഹാബാഹുവായ കുരുപിതാമഹൻ ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: 'വാർഷ്ണേയാ, സ്വാഗതം; ധനഞ്ജയാ, സ്വാഗതം.'
6.107.60
स्वागतं धर्मपुत्राय भीमाय यमयोस्तथा ।
किं वा कार्यं करोम्यद्य युष्माकं प्रीतिवर्धनं ॥ ६.१०७.६० ॥
ധർമ്മപുത്രനും ഭീമനും യമന്റെ ഇരട്ടപ്പുത്രന്മാർക്കും സ്വാഗതം. ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്ന എന്ത് കാര്യമാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി ചെയ്യേണ്ടത്?
6.107.61
युद्धादन्यत्र हे वत्साः प्रीयन्तां मा विशङ्कथ ।
सर्वात्मनापि कर्तास्मि यदपि स्यात्सदुष्करम् ।
तथा ब्रुवाणं गाङ्गेयं प्रीतियुक्तं पुनःपुनः ॥ ६.१०७.६१ ॥
പ്രിയ മക്കളേ, യുദ്ധമല്ലാതെ മറ്റെന്തിലും സന്തുഷ്ടരായിരിക്കൂ, സംശയിക്കേണ്ട. എത്ര കഠിനമായതും ഞാൻ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ ചെയ്യും." ഇങ്ങനെ സ്നേഹത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞ ഗാംഗേയനോട്—
6.107.62
उवाच राजा दीनात्मा प्रीतियुक्तमिदं वचः ।
कथं जयेम सर्वज्ञ कथं राज्यं लभेमहि ॥ ६.१०७.६२ ॥
ദുഃഖിതമനസ്സോടെ ആ രാജാവ് സ്നേഹപൂർവ്വം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—"സർവ്വജ്ഞാ, ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ ജയിക്കും? എങ്ങനെ രാജ്യം നേടും?"
6.107.63
प्रजानां संशयो न स्यात्कथं तन्मे बद प्रभो ।
भवान्हि नो वधोपायं ब्रवीतु स्वयमात्मनः ॥ ६.१०७.६३ ॥
"പ്രഭോ, ജനങ്ങൾക്ക് സംശയമില്ലാതിരിക്കാൻ അത് എങ്ങനെ സാധിക്കുമെന്ന് എന്നോട് പറയൂ. അങ്ങുതന്നെ (ശത്രുക്കളുടെ) വധോപായം ഞങ്ങളോട് പറയണം."
6.107.64
भवन्तं समरे वीर विषहेम कथं वयम् ।
न हि ते सूक्ष्ममप्यस्ति रन्ध्रं कुरुपितामह ॥ ६.१०७.६४ ॥
"വീരാ, യുദ്ധത്തിൽ അങ്ങയെ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ നേരിടും? കുരുപിതാമഹാ, അങ്ങയിൽ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു ദ്വാരം പോലുമില്ലല്ലോ."
6.107.65
मण्डलेनैव धनुषा दृश्यसे संयुगे सदा ।
आददानं संदधानं विकर्षन्तं धनुर्न च ॥ ६.१०७.६५ ॥
"യുദ്ധത്തിൽ അങ്ങ് എപ്പോഴും വില്ല് വൃത്താകൃതിയിലാണ് ചുഴറ്റുന്നത് കാണുന്നത്; അമ്പെടുക്കുന്നതോ തൊടുക്കുന്നതോ വില്ല് വലിക്കുന്നതോ കാണുന്നില്ല."
6.107.66
पश्यामस्त्वां महाबाहो रथे सूर्यमिवापरम् ।
रथाश्वनरनागानां हन्तारं परवीरहन् ॥ ६.१०७.६६ ॥
"മഹാബാഹോ, രഥത്തിൽ അങ്ങയെ മറ്റൊരു സൂര്യനെപ്പോലെ ഞങ്ങൾ കാണുന്നു—രഥങ്ങളെയും കുതിരകളെയും മനുഷ്യരെയും ആനകളെയും സംഹരിക്കുന്നവനേ, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവനേ."
6.107.67
कोऽथवोत्सहते जेतुं वां पुमान्भरतर्षभ ।
वर्षता शरवर्षाणि महान्ति पुरुषर्षभ ॥ ६.१०७.६७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, മഹത്തായ ശരവർഷം ചൊരിയുന്ന നിങ്ങളിരുവരെയും ജയിക്കാൻ ഏത് മനുഷ്യനാണ് ധൈര്യപ്പെടുക?
6.107.68
क्षयं निता हि पृतना संयुगे महती मम ।
यथा युधि जयेम त्वां यथा राज्यं भृशं मम ॥ ६.१०७.६८ ॥
എന്റെ വലിയ സൈന്യം യുദ്ധത്തിൽ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ ജയിക്കാം, എന്റെ രാജ്യം എങ്ങനെ സുരക്ഷിതമാകും എന്ന് പറയൂ.
6.107.69
मम सैन्यस्य च क्षेमं तन्मे ब्रूहि पितामह ।
ततोऽब्रवीच्छान्तनवः पाण्डवान्पाण्डुपूर्वज ॥ ६.१०७.६९ ॥
"പിതാമഹാ, എന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ ക്ഷേമം എന്തെന്ന് എന്നോട് പറയൂ." അപ്പോൾ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനും പാണ്ഡുവിന്റെ പൂർവ്വജനുമായ ഭീഷ്മർ പാണ്ഡവരോട് പറഞ്ഞു.
6.107.70
न कथंचन कौन्तेय मयि जीवति संयुगे ।
जयो भवति सर्वज्ञ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.१०७.७० ॥
കൗന്തേയാ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഒരു വിധത്തിലും ജയം ഉണ്ടാകില്ല. സർവ്വജ്ഞാ, ഇത് സത്യമാണ്, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
6.107.71
निर्जिते मयि युद्धेन रणे जेष्यथ पाण्डवाः ।
क्षिप्रं मयि प्रहरत यदीच्छथ रणे जयम् ॥ ६.१०७.७१ ॥
പാണ്ഡവരേ, യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ശേഷമേ നിങ്ങൾ രണത്തിൽ ജയിക്കൂ. യുദ്ധത്തിൽ ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ വേഗം എന്റെ മേൽ പ്രഹരിക്കൂ.
6.107.72
अनुजानामि वः पार्थाः प्रहरध्वं यथासुखम् ।
एवं हि सुकृतं मन्ये भवतां विदितो ह्यहम् ।
हते मयि हतं सर्वं तस्मादेवं विधीयताम् ॥ ६.१०७.७२ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നു; സുഖമായി പ്രഹരിച്ചുകൊള്ളൂ. ഇതുതന്നെയാണ് നിങ്ങൾക്ക് നല്ല കർമ്മമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, കാരണം നിങ്ങൾ എന്നെ നന്നായി അറിയുന്നു. ഞാൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ എല്ലാം വധിക്കപ്പെടും; അതുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യട്ടെ.
6.107.73
ब्रूहि तस्मादुपायं नो यथा युद्धे जयेमहि ।
भवन्तं समरे क्रुद्धं दण्डहस्तमिवान्तकम् ॥ ६.१०७.७३ ॥
അതിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ജയിക്കാവുന്ന ഉപായം പറഞ്ഞുതന്നാലും; യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച് ദണ്ഡം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെയുള്ള അങ്ങയെ.
6.107.74
शक्यो वज्रधरो जेतुं वरुणोऽथ यमस्तथा ।
न भवान्समरे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.१०७.७४ ॥
വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും യമനെയും ജയിക്കാം; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവാസുരന്മാർക്കും അങ്ങയെ ജയിക്കാനാവില്ല.
6.107.75
सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डव ॥ ६.१०७.७५ ॥
മഹാബാഹുവായ പാണ്ഡവാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ ഇത് സത്യം.
6.107.76
नाहं जेतुं रणे शक्यः सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।
आत्तशस्त्रो रणे यत्तो गृहीतवरकार्मुकः ।
ततो मां न्यस्तशस्त्रं तु एते हन्युर्महारथाः ॥ ६.१०७.७६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവാസുരന്മാർക്കും ഞാൻ ജയിക്കപ്പെടാനാവാത്തവനാണ്; ആയുധമേന്തി, ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലെടുത്ത് യുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങി നിൽക്കുമ്പോൾ. എന്നാൽ ആയുധം താഴെവെച്ചാൽ ഈ മഹാരഥന്മാർക്ക് എന്നെ കൊല്ലാം.
6.107.77
निक्षिप्तशस्त्रे पतिते विमुक्तकवचध्वजे ।
द्रवमाणे च भीते च तवास्मीति च वादिनि ॥ ६.१०७.७७ ॥
ആയുധം താഴെവെച്ചവനും വീണവനും കവചവും കൊടിയും ഇല്ലാത്തവനും ഓടുന്നവനും ഭയന്നവനും "ഞാൻ അങ്ങയുടേതാണ്" എന്ന് പറയുന്നവനുമായ ഒരാളെ.
6.107.78
स्त्रीजिते स्त्रीप्रधाने च स्त्रीप्रधायिनि धर्मज ।
स्त्रियां स्त्रीनामधेये च विकले चैकपुत्रिणि ।
अप्रसूते च षण्डे च न युद्धं रोचते मम ॥ ६.१०७.७८ ॥
ധർമ്മപുത്രാ, സ്ത്രീയാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനും, സ്ത്രീ പ്രധാനമായവനും, സ്ത്രീയെ പ്രധാനമാക്കുന്നവനും, സ്ത്രീയോ സ്ത്രീനാമമുള്ളവനോ, വികലാംഗനും, ഒരേ ഒരു പുത്രനുള്ളവനും, പ്രസവിക്കാത്തവനും, നപുംസകനുമായവനോടുള്ള യുദ്ധം എനിക്കിഷ്ടമല്ല.
6.107.79
इमं मे शृणु राजेन्द्र संकल्पं पूर्वचिन्तितम् ।
असंकल्पध्वजं दृष्ट्वा न युध्येयं कदाचन ॥ ६.१०७.७९ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഞാൻ മുൻപേ ചിന്തിച്ചുറപ്പിച്ച ഈ സങ്കൽപം കേൾക്കുക. സങ്കൽപമില്ലാത്ത ധ്വജമുള്ളവനെ കണ്ടാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല.
6.107.80
य एष द्रौपदो राजंस्तव सैन्ये महारथः ।
शिखण्डी समरामर्षी शूरश्च समितिंजयः ॥ ६.१०७.८० ॥
രാജാവേ, നിന്റെ സൈന്യത്തിലുള്ള ഈ ദ്രൗപദീപുത്രനായ മഹാരഥൻ ശിഖണ്ഡി യുദ്ധത്തിൽ ക്രോധമുള്ളവനും ശൂരനും സമിതികളെ ജയിക്കുന്നവനുമാണ്.
6.107.81
यथाऽभवच्च स्त्रीपूर्वं पश्चात्पुंस्त्वं समागतः ।
जानन्ति च भवन्तोऽपि सर्वमेतद्यथातथम् ॥ ६.१०७.८१ ॥
അവൻ മുൻപ് സ്ത്രീയായിരുന്നു; പിന്നീട് പുരുഷത്വം നേടി. ഇതെല്ലാം നിങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നുണ്ട്.
6.107.82
अर्जुनः समरे शूरः पुरस्कृत्य शिखण्डीनम् ।
मामेव विशिखैस्तीक्ष्णैरभिद्रवतु दंशितः ॥ ६.१०७.८२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശൂരനായ അർജുനൻ ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, കവചമണിഞ്ഞ്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ എന്നെത്തന്നെ ആക്രമിക്കട്ടെ.
6.107.83
असंकल्पध्वजे तस्मिन्स्त्रीपूर्वे च विशेषतः ।
न प्रहर्तुमभीप्सामि गृहीतेषु कथंचन ॥ ६.१०७.८३ ॥
സങ്കൽപമില്ലാത്ത ധ്വജമുള്ളവനെയും, വിശേഷിച്ച് മുൻപ് സ്ത്രീയായിരുന്നവനെയും, ഏതുവിധത്തിലും എതിരെ വന്നാലും ഞാൻ പ്രഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
6.107.84
तदन्तरं समासाद्य पाण्डवो मां धनञ्जयः ।
शरैर्घातयतु क्षिप्रं समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ६.१०७.८४ ॥
ഭരതർഷഭാ, ആ അവസരം ലഭിച്ച് പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയൻ എന്നെ അമ്പുകളാൽ വേഗത്തിൽ എല്ലാവശത്തുനിന്നും പ്രഹരിക്കട്ടെ.
6.107.85
न तं पश्यामि लोकेष मां हन्याद्यः समुद्यतम् ।
ऋते कृष्णान्महाभागात्पाण्डवाद्वा धनञ्जयात् ॥ ६.१०७.८५ ॥
മുന്നേറിവരുന്ന എന്നെ ലോകത്തിൽ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന ആരെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല; മഹാഭാഗനായ കൃഷ്ണനെയും പാണ്ഡുപുത്രനായ ധനഞ്ജയനെയും ഒഴികെ.
6.107.86
पार्षतं तु पुरोधाय क्लीबमद्य ममाग्रतः ।
आत्तशस्त्रो रणे यत्तो गृहीतवरकार्मुकः ।
मां पातयतु बीभत्सुरेवं तव जयो ध्रुवम् ॥ ६.१०७.८६ ॥
ഇന്ന് എന്റെ മുന്നിൽ പാർഷതനെ (ശിഖണ്ഡിയെ) മുന്നിൽ നിർത്തി, ആയുധമേന്തി, യുദ്ധത്തിന് സന്നദ്ധനായി, ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലേന്തിയ ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) എന്നെ വീഴ്ത്തട്ടെ; ഇങ്ങനെ നിനക്ക് ജയം ഉറപ്പ്.
6.107.87
एतत्कुरुष्व कौन्तेय यथोक्तं मम सुव्रत ।
ततो जेष्वसि संग्रामे धार्तराष्ट्रान्समागतान् ॥ ६.१०७.८७ ॥
കൗന്തേയാ, സുവ്രതാ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ഇതു ചെയ്യുക; അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ നീ ജയിക്കും.
6.107.88
तेऽनुज्ञातास्ततः पार्था जग्मुः स्वशिबिरं प्रति ।
अभिवाद्य महात्मानं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.१०७.८८ ॥
അനുവാദം ലഭിച്ച പാർത്ഥന്മാർ കുരുപിതാമഹനും മഹാത്മാവുമായ ഭീഷ്മരെ വന്ദിച്ച് തങ്ങളുടെ പാളയത്തിലേക്ക് പോയി.
6.107.89
तथोक्तवति गाङ्गेये परलोकाय दीक्षिते ।
अर्जुनो दुःखसंतप्तः सव्रीडमिदमब्रवीत् ॥ ६.१०७.८९ ॥
ഗാംഗേയൻ (ഭീഷ്മൻ) ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പരലോകത്തിനായി ദീക്ഷിതനായവൻ, ദുഃഖത്താൽ സന്തപ്തനായ അർജ്ജുനൻ ലജ്ജയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.107.90
गुरुणा कुरुवृद्धेन कृतप्रज्ञेन धीमता ।
पितामहेन संग्रामे कथं योद्धास्मि माधव ॥ ६.१०७.९० ॥
ഗുരുവും, കുരുക്കളിൽ വൃദ്ധനും, കൃതപ്രജ്ഞനും, ബുദ്ധിമാനുമായ പിതാമഹനോട് യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ പോരാടും, മാധവാ?
6.107.91
क्रीडता हि मया बाल्ये वासुदेव महामनाः ।
पांसुरूषितगात्रेण महात्मा परुषीकृतः ॥ ६.१०७.९१ ॥
വാസുദേവാ! ബാല്യത്തിൽ കളിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ആ മഹാമനസ്കനായ മഹാത്മാവിനെ, പൊടിപുരണ്ട ശരീരത്തോടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, കഠിനമായി ശകാരിച്ചു.
6.107.92
यस्याहमधिरुह्याङ्कं वालः किल गदाग्रज ।
तातेत्यवोचं पितरं पितुः पाण्डोर्महात्मनः ॥ ६.१०७.९२ ॥
ഗദാഗ്രജാ! ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ ആരുടെ മടിയിൽ കയറി 'താതാ' എന്ന് വിളിച്ചുവോ, ആ മഹാത്മാവായ പാണ്ഡുവിന്റെ പിതാവിനെ.
6.107.93
नाहं तातस्तव पितुस्तातोऽस्मि तव भारत ।
इति मामब्रवीद्बाल्ये यः स वध्यः कथं मया ॥ ६.१०७.९३ ॥
ഭാരതാ! 'ഞാൻ നിന്റെ പിതാവല്ല, നിന്റെ പിതാവിന്റെ പിതാവാണ്' എന്ന് ബാല്യത്തിൽ എന്നോട് പറഞ്ഞവനെ ഞാൻ എങ്ങനെ വധിക്കും?
6.107.94
कामं वध्यतु सैन्यं मे नाहं योत्स्ये महात्मना ।
जयो वास्तु वधो वा मे कथं वा कृष्ण मन्यसे ॥ ६.१०७.९४ ॥
എന്റെ സൈന്യം നശിക്കട്ടെ; ഞാൻ ആ മഹാത്മാവുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല. വിജയമോ മരണമോ — കൃഷ്ണാ, നീ എന്ത് കരുതുന്നു?
6.107.95
कथमस्माद्विधः कृष्ण जानन्धर्मं सनातनम् ।
न्यस्तशस्त्रे च वृद्धे च प्रहरेद्धि पितामहे ॥ ६.१०७.९५ ॥
കൃഷ്ണാ! സനാതനധർമ്മം അറിയുന്ന എന്നെപ്പോലെയുള്ളവൻ, ആയുധം താഴെവെച്ച വൃദ്ധനായ ആ പിതാമഹനെ എങ്ങനെ പ്രഹരിക്കും?
6.107.96
प्रतिज्ञाय वधं जिष्णो पुरा भीष्मस्य संयुगे ।
क्षत्रधर्मे स्थितः पार्थ कथं नैनं हनिष्यसि ॥ ६.१०७.९६ ॥
ജിഷ്ണോ! മുമ്പ് യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെ വധിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാർത്ഥാ, നീ ഇവനെ എങ്ങനെ വധിക്കാതിരിക്കും?
6.107.97
पातयैनं रथात्पार्थ क्षत्रियं युद्धदुर्मदम् ।
नाहत्वा युधि गाङ्गेयं विजयस्ते भविष्यति ॥ ६.१०७.९७ ॥
പാർത്ഥാ, യുദ്ധമദത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ക്ഷത്രിയനെ രഥത്തിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തുക. ഗാംഗേയനെ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കാതെ നിനക്ക് വിജയം ഉണ്ടാകില്ല.
6.107.98
दृष्टमेतत्पुरा देवैर्भविष्यत्यवशस्य ते ।
यद्दृष्टं हि पुरा पार्थ तत्तथा न तदन्यथा ॥ ६.१०७.९८ ॥
ഇത് മുമ്പേ ദേവന്മാർ കണ്ടിട്ടുള്ളതാണ്; നിനക്ക് ഇത് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും. പാർത്ഥാ, മുമ്പ് കണ്ടത് അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കും, മറിച്ചല്ല.
6.107.99
न हि भीष्मं दुराधर्षं व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
त्वदन्यः शक्नुयाद्योद्धुमपि वज्रधरः स्वयम् ॥ ६.१०७.९९ ॥
വായ് തുറന്ന യമനെപ്പോലെ എതിർക്കാനാവാത്ത ഭീഷ്മനോട് നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റാരും യുദ്ധം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ പോലും.
6.107.100
जहि भीष्मं स्थिरो भूत्वा शृणु चेदं वचो मम ।
यथोवाच पुरा शक्रं महाबुद्धिर्बृहस्पतिः ॥ ६.१०७.१०० ॥
ഉറച്ചുനിന്ന് ഭീഷ്മനെ വധിക്കുക. എന്റെ ഈ വാക്കു കേൾക്കുക; പണ്ട് മഹാബുദ്ധിമാനായ ബൃഹസ്പതി ശക്രനോട് പറഞ്ഞതുപോലെ.
6.107.101
ज्यायांसमपि चेद्वृद्धं गुणैरपि समन्वितम् ।
आततायिनमायान्तं हन्याद्धातकमात्मनः ॥ ६.१०७.१०१ ॥
മൂത്തവനും വൃദ്ധനും ഗുണസമ്പന്നനുമായാലും, ആതതായിയായി തന്നെ കൊല്ലാൻ വരുന്നവനെ വധിക്കണം.
6.107.102
शाश्वतोऽयं स्थितो धर्मः क्षत्रियाणां धनञ्जय ।
योद्धव्यं रक्षितव्यं च यष्टव्यं चानसूयुभिः ॥ ६.१०७.१०२ ॥
ധനഞ്ജയാ, ക്ഷത്രിയർക്ക് ഇത് ശാശ്വതധർമ്മമായി സ്ഥാപിതമാണ്: യുദ്ധം ചെയ്യുക, രക്ഷിക്കുക, അസൂയയില്ലാതെ യജ്ഞം ചെയ്യുക.
6.107.103
शिखण्डी निधनं कृष्ण भीष्मस्य भविता ध्रुवम् ।
दृष्ट्वैव हि सदा भीष्मः पाञ्चाल्यं विनिवर्तते ॥ ६.१०७.१०३ ॥
കൃഷ്ണാ, ശിഖണ്ഡി ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തിന് നിശ്ചയമായും കാരണമാകും. പാഞ്ചാല്യനെ കാണുമ്പോഴേ ഭീഷ്മൻ എപ്പോഴും പിൻവാങ്ങുന്നു.
6.107.104
ते वयं प्रमुखे तस्य पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
गाङ्गेयं पातयिष्याम उपायेनेति मे मतिः ॥ ६.१०७.१०४ ॥
നമുക്ക് അവന്റെ മുന്നിൽ ശിഖണ്ഡിയെ നിർത്തി ഗാംഗേയനെ വീഴ്ത്താം; ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
6.107.105
अहमन्यान्महेष्वासान्वारयिष्यामि सायकैः ।
शिखण्ड्यपि युधां श्रेष्ठं भीष्ममेवाभियोधयेत् ॥ ६.१०७.१०५ ॥
ഞാൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മറ്റ് മഹാധനുർധരന്മാരെ തടയാം; യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശിഖണ്ഡി ഭീഷ്മനോടുതന്നെ യുദ്ധം ചെയ്യട്ടെ.
6.107.106
श्रुतं हि कुरुमुख्यस्य नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ।
कन्या ह्येषा पुरा भूत्वा पुरुषः समपद्यत ॥ ६.१०७.१०६ ॥
കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്റെ വാക്ക് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: ഞാൻ ശിഖണ്ഡിയെ കൊല്ലുകയില്ല; ഇവൾ മുമ്പ് കന്യകയായിരുന്നു, പിന്നീട് പുരുഷനായി.
6.107.107
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा भीष्मस्य वधसंयुतम् ।
जहृषुर्हृष्टरोमाणः सकृष्णाः पाण्डवास्तदा ॥ ६.१०७.१०७ ॥
ഭീഷ്മവധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അർജ്ജുനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കൃഷ്ണനോടൊപ്പമുള്ള പാണ്ഡവർ അപ്പോൾ രോമാഞ്ചം കൊണ്ട് സന്തോഷിച്ചു.
6.107.108
इत्येवं निश्चयं कृत्वा पाण्डवाः सहमाधवाः ।
अनुमान्य महात्मानं प्रययुर्हृष्टमानसाः।
शयनानि यथा स्वानि भेजिरे पुरुषर्षभाः ॥ ६.१०७.१०८ ॥
ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച്, മാധവനോടൊപ്പമുള്ള പാണ്ഡവർ മഹാത്മാവിനോട് അനുവാദം വാങ്ങി സന്തോഷമനസ്സോടെ പോയി; ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ തങ്ങളുടെ വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോയി.