Mahābhārata · Adhyāya 6.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.109.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यधावत्पितामहम् ।
पाञ्चाल्यः समरे क्रुद्धो धर्मात्मानं यतव्रतम् ॥ ६.१०९.१ ॥
¿Cómo se lanzó Śikhaṇḍin, el príncipe de Pāñcāla, furioso en la batalla, contra el abuelo, el hijo de Gaṅgā, el justo firme en sus votos?
6.109.2
केऽरक्षन्पाण्डवानीके शिखण्डिनमुदायुधाः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले जिगीषन्तो महारथाः ॥ ६.१०९.२ ॥
¿Quiénes eran los grandes guerreros de carro, con las armas en alto y deseosos de victoria, que protegían en el ejército a los Pāṇḍavas y a Śikhaṇḍin en aquel tiempo apremiante?
6.109.3
कथं शान्तनवो भीष्मः स तस्मिन्दशमेऽहनि ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०९.३ ॥
¿Cómo combatió Bhīṣma, el hijo de Śantanu, de gran poder, aquel décimo día con los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas?
6.109.4
न मृष्यामि रणे भीष्मं प्रत्युद्यातं शिखण्डिना ।
कच्चिन्न रथमद्गोऽस्व धनुर्वाऽशीर्यतास्थतः ॥ ६.१०९.४ ॥
No soporto que Śikhaṇḍin haya atacado a Bhīṣma en respuesta en la batalla. ¿Acaso su carro, elefante, buey, caballo o arco no se rompieron mientras él estaba de pie?
6.109.5
नाशीर्यत धनुश्चास्य रथभङ्गो न चाप्यभूत् ।
युध्यमानस्य संग्रामे भीष्मस्य भरतर्षभ।
निघ्नतः समरे शत्रून्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०९.५ ॥
¡Oh, toro de los Bharatas! Mientras Bhīṣma luchaba en la batalla, su arco no se rompió ni su carro se destrozó, ni ocurrió tal percance, mientras derribaba a sus enemigos con flechas de juntas curvadas.
6.109.6
अनेकशतसाहस्रावकानां महारथाः ।
तथा दन्तिगणा राजन्हायश्चैव सुसञ्जिताः ॥ ६.१०९.६ ॥
Oh rey, muchos cientos de miles de infantes, grandes guerreros de carro, manadas de elefantes y caballos también estaban bien dispuestos allí.
6.109.7
अभ्यवर्तन्त युद्धाय पुरस्कृत्य पितामहम् ॥ ६.१०९.७ ॥
Colocando al abuelo Bhīṣma al frente, avanzaron hacia la batalla.
6.109.8
यथाप्रतिज्ञं कौरव्य स चापि समिर्तिजयः ।
पार्यानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.१०९.८ ॥
Oh descendiente de Kuru, según su voto, Bhīṣma, vencedor en batallas, causó continuamente la destrucción de los Pārtha en combate.
6.109.9
युध्यमानं महेष्वासं विनिघ्नन्तं पराञ्शरैः ।
पाञ्चालाः पाण्डवैः सार्ध सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ६.१०९.९ ॥
Los Pañcāla, junto con los Pāṇḍava, rodearon por todos lados al gran arquero que luchaba derribando al enemigo con flechas.
6.109.10
दशमेऽहनि संप्राप्ते ततस्तां रिपुवाहिनीम् ।
कीर्यमाणां शितैर्बाणैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०९.१० ॥
Cuando llegó el décimo día, aquel ejército enemigo era dispersado por flechas afiladas, por centenares y por miles.
6.109.11
न हि भीष्मं महेष्वासं पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अशक्नुवन्रणे जेतुं पाशहस्तमिवानतकम् ॥ ६.१०९.११ ॥
Oh antepasado de Pāṇḍu, los Pāṇḍava no pudieron vencer a Bhīṣma, el gran arquero, en la batalla, como no se puede vencer a la Muerte con el lazo en la mano.
6.109.12
अथोपायान्महाराज सव्यसाची धनञ्जयः ।
त्रासयन्रथिनः सर्वान्बीभत्सुरपराजितः ॥ ६.१०९.१२ ॥
Entonces, oh gran rey, Arjuna el diestro en ambas manos, Dhanañjaya, el invicto Bībhatsu, avanzó aterrorizando a todos los aurigas.
6.109.13
सिंहवद्विनदन्नुच्चैर्धनुर्ज्यां विक्षिपन्मुहुः ।
शरौघान्विसृजन्पार्थो व्यचरत्कालवद्रणे ॥ ६.१०९.१३ ॥
Rugiendo fuerte como un león, tensando repetidamente la cuerda del arco y lanzando torrentes de flechas, Pārtha se movía en la batalla como la Muerte misma.
6.109.14
तस्य शब्देन वित्रस्तास्तावका भारतर्षभ ।
सिंहस्येव मृगा राजन्व्यद्रवन्त महाभयात् ॥ ६.१०९.१४ ॥
Con su estruendo, tus hombres quedaron aterrados, oh toro de los Bhāratas; oh rey, como los ciervos huyen del león, huyeron en gran temor.
6.109.15
जयन्तं पाण्डवं दृष्ट्वा त्वत्सैन्यं चाभिपीडितम् ।
दुर्योधनस्ततो भीष्ममब्रवीद्भृशपीडितः ॥ ६.१०९.१५ ॥
Al ver al Pāṇḍava triunfando y a tu ejército afligido, Duryodhana, profundamente angustiado, habló entonces a Bhīṣma.
6.109.16
एष पाण्डुसुतस्तात श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
दहते मामकान्सर्वान्कृष्णवर्त्मेन काननम् ॥ ६.१०९.१६ ॥
Mira, querido tío, aquí está el hijo de Pāṇḍu, de caballos blancos y con Kṛṣṇa como auriga; está quemando a todos mis hombres como un bosque en llamas.
6.109.17
पश्य सैन्यानि गाङ्गेय द्रवमाणानि सर्वशः ।
पण्डवेन युधां श्रेष्ठ काल्यमानानि संयुगे ॥ ६.१०९.१७ ॥
Mira, oh hijo de Gaṅgā, los ejércitos huyendo por todas partes; oh mejor de los guerreros, dispersados en batalla por el Pāṇḍava.
6.109.18
यथा पशुगणान्पालः संकालयति कानने ।
तथेदं मामकं सैन्यं काल्यते शत्रुतापन ॥ ६.१०९.१८ ॥
Como un pastor dispersa su rebaño de ganado en el bosque, así, oh atormentador de enemigos, está siendo dispersado este mi ejército.
6.109.19
धनञ्जयशरैर्भग्नं द्रवमाणं ततस्ततः ।
भीमोऽप्येवं दुराधर्पो विद्रावयति मे बलम् ॥ ६.१०९.१९ ॥
Bhīma, invencible, de igual modo dispersa mi ejército, que quebrado por las flechas de Dhanañjaya huye de un lado a otro.
6.109.20
सात्यकिश्चेकितानश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
अभिमन्युः सुविक्रान्तो वाहिनीं द्रवते मम ॥ ६.१०९.२० ॥
Sātyaki, Ekitāna, los dos hijos pāṇḍavas de Mādrī y el muy valeroso Abhimanyu también están poniendo en fuga a mi ejército.
6.109.21
धृष्टद्युम्नस्तथा शूरो राक्षसश्च घटोत्कचः ।
व्यद्रावयेतां सहसा सैन्यं मम महारणे ॥ ६.१०९.२१ ॥
El héroe Dhṛṣṭadyumna y el rākṣasa Ghaṭotkaca también han dispersado de repente a mi ejército en esta gran batalla.
6.109.22
वध्यमानस्य सैन्यस्य सर्वैरेतैर्महारथैः ।
नान्यां गतिं प्रपश्यामि स्थाने युद्धे च भारत ॥ ६.१०९.२२ ॥
Oh Bhārata, para este ejército que es masacrado por todos estos grandes guerreros de carro, no veo otro refugio, ni siquiera en su propio puesto de batalla.
6.109.23
ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र देवतुल्यपराक्रमम् ।
पर्याप्तस्तु भवाञ्शीघ्रं पीडितानां गतिर्भव ॥ ६.१०९.२३ ॥
¡Oh tigre entre los hombres, de valor igual al de los dioses! Nadie sino tú es suficiente; tú solo basta. Pronto sé el refugio de los afligidos.
6.109.24
एवमुक्तो महाराज पिता देवव्रतस्तव ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु कृत्वा निश्चयमात्मनः ॥ ६.१०९.२४ ॥
Oh gran rey, así interpelado, tu padre Devavrata reflexionó un momento y tomó su decisión.
6.109.25
तव संधारयन्पुत्रमब्रवीच्छंतनोः सुतः ।
दुर्योधन विजानीहि स्थिरो भूत्वा विशांपते ॥ ६.१०९.२५ ॥
El hijo de Śaṃtanu (Bhīṣma), animando a su hijo (Duryodhana), dijo: 'Duryodhana, comprende, sé firme, oh señor de los hombres.'
6.109.26
पातयिष्ये रिपूनन्यान्पाण्डवान्प्रतिपालयन् ।
प्रतिज्ञातो जयो ह्यद्य पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२६ ॥
'Derribaré a los demás enemigos mientras protejo a los Pāṇḍavas.' Hoy se ha prometido la victoria sobre los magnánimos Pāṇḍavas.
6.109.27
पूर्वकालं तव मया प्रतिज्ञानं महाबल ।
हत्वा दशसहस्राणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२७ ॥
Oh poderoso, antes te hice una promesa: tras dar muerte a diez mil de los magnánimos kṣatriyas,
6.109.28
संग्रामादपयास्यामि ह्येतत्कर्म समाहितम् ।
इति तत्कृतवांश्चाहं यथोक्तं भरतर्षभ ॥ ६.१०९.२८ ॥
'Me retiraré de la batalla.' Esta acción quedó decidida de antemano. Así hice lo que se había dicho, oh toro de los Bharatas.
6.109.29
अद्य चापि महत्कर्म प्रकरिष्ये यथाबलम् ।
अहं वाऽद्य हतः शेष्ये हनिष्ये वाऽद्य पाण्डवान् ॥ ६.१०९.२९ ॥
Hoy también realizaré una gran hazaña según mis fuerzas. Hoy yaceré muerto, o hoy mataré a los Pāṇḍavas.
6.109.30
अशक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ।
किं पुनर्मर्त्यधर्मेण क्षत्रियेण महाबलाः ॥ ६.१०९.३० ॥
Los Pāṇḍavas no pueden ser vencidos ni siquiera por los dioses junto con Vāsava (Indra); ¿cuánto menos por un kṣatriya sujeto al deber mortal, oh poderosos?
6.109.31
अद्य ते पुरुषव्याघ्र प्रतरिष्ये ऋणं तव ।
भर्तृपिण्डकृतं राजन्निहताः पृतनामुखे ॥ ६.१०९.३१ ॥
Oh tigre entre los hombres, hoy saldaré tu deuda. Oh rey, la deuda contraída por el alimento de mi señor la saldaré con los muertos al frente del ejército.
6.109.32
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठ क्षत्रियान्प्रवपञ्छरैः ।
आससाद दुराधर्षः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.१०९.३२ ॥
Habiendo dicho esto, oh mejor de los Bharatas, el invencible dispersó a los guerreros con sus flechas y llegó al ejército de los Pāṇḍavas.
6.109.33
अनीकमध्ये तिष्ठन्तं गाङ्गेयं भारतर्षभ ।
आशीविषमिव क्रुद्धं पाण्डवाः प्रत्यवारयन् ॥ ६.१०९.३३ ॥
Oh toro de los Bharatas, los Pāṇḍavas contuvieron a Gāṅgeya, que estaba en medio del ejército, airado como una serpiente venenosa.
6.109.34
दशमेऽहनि भीष्मस्तु दर्शयञ्शक्तिमात्मनः ।
राजञ्शतसहस्राणि सोऽवधीत्कुरुनन्दन ॥ ६.१०९.३४ ॥
En el décimo día, oh deleite de los Kurus, Bhīṣma, mostrando su propio poder, oh rey, mató a cientos de miles.
6.109.35
पाञ्चालानां च ये श्रेष्ठा राजपुत्रा महारथाः ।
तेषामादत्त तेजांसि जलं सूर्य इवांशुभिः ॥ ६.१०९.३५ ॥
Arrebató el ardor de los príncipes más destacados y grandes guerreros en carros de los Pañcālas, como el sol absorbe el agua con sus rayos.
6.109.36
हत्वा दशसहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
सारोहाणां महाराज हयानां चायुतं तथा ॥ ६.१०९.३६ ॥
Habiendo matado diez mil elefantes veloces con sus jinetes, oh gran rey, y asimismo diez mil caballos.
6.109.37
पूर्णे शतसहस्रे द्वे पादातानां नरोत्तमः ।
प्रजज्वाल रणे भीष्मो विधूम इव पावकः ॥ ६.१०९.३७ ॥
Cuando cayeron doscientos mil soldados de infantería, Bhīṣma, el mejor de los hombres, ardió en la batalla como un fuego sin humo.
6.109.38
न चैवं पाण्डवेयानां केचिच्छेकुर्निरीक्षितुम् ।
उत्तरं मार्गमास्थाय तपन्तमिव भास्करम् ॥ ६.१०९.३८ ॥
Nadie del bando de los Pāṇḍavas podía mirarlo de frente; él estaba como el sol ardiente en su curso del norte.
6.109.39
ते पाण्डवेवाः संरब्धा महेष्वासेन पीडिताः ।
वधायाभ्यद्रवन्भीष्मं सृञ्जयाश्च महारथाः ॥ ६.१०९.३९ ॥
Enfurecidos y acosados por el gran arquero, los hijos de Pāṇḍu y los Sṛñjayas, grandes guerreros de carro, se lanzaron contra Bhīṣma para matarlo.
6.109.40
स वध्यमानो बहुभिर्भीष्मः शान्तनवस्तथा ।
अवकीर्णो महेष्वासैः शैलो मेघैरिवावृतः ॥ ६.१०९.४० ॥
Golpeado por muchos grandes arqueros y cubierto de flechas, Bhīṣma, hijo de Śantanu, parecía una montaña envuelta en nubes.
6.109.41
पुत्रास्तु तव गाङ्गेयं समन्तात्पर्यवारयन् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.१०९.४१ ॥
Pero tus hijos rodearon a Gāṅgeya por todas partes, y entonces la batalla se desató con el gran ejército.