മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.109.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यधावत्पितामहम् ।
पाञ्चाल्यः समरे क्रुद्धो धर्मात्मानं यतव्रतम् ॥ ६.१०९.१ ॥
പാഞ്ചാല രാജകുമാരൻ ശിഖണ്ഡി യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ ധർമാത്മാവും വ്രതനിഷ്ഠനുമായ ഗാംഗേയ പിതാമഹനെ എങ്ങനെ ആക്രമിച്ചു?
6.109.2
केऽरक्षन्पाण्डवानीके शिखण्डिनमुदायुधाः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले जिगीषन्तो महारथाः ॥ ६.१०९.२ ॥
ആ തിടുക്കമുള്ള സമയത്ത്, ആയുധങ്ങളുയർത്തി ജയം കൊതിച്ച മഹാരഥന്മാർ ആരൊക്കെ സൈന്യത്തിൽ ശിഖണ്ഡിയെയും പാണ്ഡവരെയും രക്ഷിച്ചു?
6.109.3
कथं शान्तनवो भीष्मः स तस्मिन्दशमेऽहनि ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०९.३ ॥
ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാവീര്യനായ ഭീഷ്മർ ആ പത്താം ദിവസം പാണ്ഡവരോടും സൃഞ്ജയരോടുമൊപ്പം എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു?
6.109.4
न मृष्यामि रणे भीष्मं प्रत्युद्यातं शिखण्डिना ।
कच्चिन्न रथमद्गोऽस्व धनुर्वाऽशीर्यतास्थतः ॥ ६.१०९.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശിഖണ്ഡി ഭീഷ്മരെ പ്രത്യാക്രമിച്ചത് ഞാൻ സഹിക്കുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രഥമോ ആനയോ കാളയോ കുതിരയോ വില്ലോ നിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ തകർന്നുപോയോ?
6.109.5
नाशीर्यत धनुश्चास्य रथभङ्गो न चाप्यभूत् ।
युध्यमानस्य संग्रामे भीष्मस्य भरतर्षभ।
निघ्नतः समरे शत्रून्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०९.५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതിയ ഭീഷ്മരുടെ വില്ല് ഒടിഞ്ഞില്ല, രഥത്തിനും തകരാർ സംഭവിച്ചില്ല. വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളെ വധിക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെയൊരു ഭംഗവും ഉണ്ടായില്ല.
6.109.6
अनेकशतसाहस्रावकानां महारथाः ।
तथा दन्तिगणा राजन्हायश्चैव सुसञ्जिताः ॥ ६.१०९.६ ॥
രാജാവേ! അനേകം ലക്ഷം കാലാൾപ്പടയാളികളും മഹാരഥന്മാരും ആനക്കൂട്ടങ്ങളും കുതിരകളും അവിടെ നന്നായി സജ്ജമായിരുന്നു.
6.109.7
अभ्यवर्तन्त युद्धाय पुरस्कृत्य पितामहम् ॥ ६.१०९.७ ॥
പിതാമഹനായ ഭീഷ്മരെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവർ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി.
6.109.8
यथाप्रतिज्ञं कौरव्य स चापि समिर्तिजयः ।
पार्यानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.१०९.८ ॥
കൗരവ്യാ, തന്റെ പ്രതിജ്ഞപോലെ യുദ്ധവിജയിയായ ഭീഷ്മർ പാണ്ഡവരെ നിരന്തരം സംഹരിച്ചു.
6.109.9
युध्यमानं महेष्वासं विनिघ्नन्तं पराञ्शरैः ।
पाञ्चालाः पाण्डवैः सार्ध सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ६.१०९.९ ॥
ശത്രുക്കളെ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ച് പൊരുതുന്ന ആ മഹാധനുർധരനെ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം പാഞ്ചാലർ നാലുവശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.
6.109.10
दशमेऽहनि संप्राप्ते ततस्तां रिपुवाहिनीम् ।
कीर्यमाणां शितैर्बाणैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०९.१० ॥
പത്താം ദിവസം വന്നപ്പോൾ, മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകളാൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും തവണ ആ ശത്രുസേന ചിതറിക്കപ്പെട്ടു.
6.109.11
न हि भीष्मं महेष्वासं पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अशक्नुवन्रणे जेतुं पाशहस्तमिवानतकम् ॥ ६.१०९.११ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പൂർവ്വജനേ, പാണ്ഡവർക്ക് ആ മഹാധനുർധരനായ ഭീഷ്മരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനായില്ല; കയ്യിൽ പാശമേന്തിയ യമനെ ജയിക്കാനാകാത്തതുപോലെ.
6.109.12
अथोपायान्महाराज सव्यसाची धनञ्जयः ।
त्रासयन्रथिनः सर्वान्बीभत्सुरपराजितः ॥ ६.१०९.१२ ॥
മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ സവ്യസാചിയായ ധനഞ്ജയൻ മുന്നോട്ടുവന്നു; തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്ത ബീഭത്സു രഥികളെയെല്ലാം ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്.
6.109.13
सिंहवद्विनदन्नुच्चैर्धनुर्ज्यां विक्षिपन्मुहुः ।
शरौघान्विसृजन्पार्थो व्यचरत्कालवद्रणे ॥ ६.१०९.१३ ॥
സിംഹത്തെപ്പോലെ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചും വില്ലിന്റെ ഞാൺ പലവട്ടം മീട്ടിയും അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം അയച്ചും പാർത്ഥൻ യുദ്ധത്തിൽ കാലനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
6.109.14
तस्य शब्देन वित्रस्तास्तावका भारतर्षभ ।
सिंहस्येव मृगा राजन्व्यद्रवन्त महाभयात् ॥ ६.१०९.१४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ ശബ്ദത്താൽ നിന്റെ സൈന്യം ഭയന്നുവിറച്ചു; രാജാവേ, സിംഹത്തെ കണ്ട് മാൻകൂട്ടങ്ങൾ ഓടുന്നതുപോലെ അവർ മഹാഭയത്താൽ ഓടി.
6.109.15
जयन्तं पाण्डवं दृष्ट्वा त्वत्सैन्यं चाभिपीडितम् ।
दुर्योधनस्ततो भीष्ममब्रवीद्भृशपीडितः ॥ ६.१०९.१५ ॥
പാണ്ഡവൻ ജയിക്കുന്നതും നിന്റെ സൈന്യം പീഡിതമാകുന്നതും കണ്ട്, അതീവ വേദനയോടെ ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ ഭീഷ്മരോട് പറഞ്ഞു.
6.109.16
एष पाण्डुसुतस्तात श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
दहते मामकान्सर्वान्कृष्णवर्त्मेन काननम् ॥ ६.१०९.१६ ॥
താതാ, ഇതാ പാണ്ഡുപുത്രൻ; വെള്ളക്കുതിരകളുള്ളവനും കൃഷ്ണൻ സാരഥിയായവനുമാണ്. കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ എന്റെ എല്ലാ ആളുകളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
6.109.17
पश्य सैन्यानि गाङ्गेय द्रवमाणानि सर्वशः ।
पण्डवेन युधां श्रेष्ठ काल्यमानानि संयुगे ॥ ६.१०९.१७ ॥
ഗാംഗേയാ, എല്ലായിടത്തും ഓടുന്ന സൈന്യങ്ങളെ നോക്കൂ; യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവനാൽ ചിതറിക്കപ്പെടുന്നവയാണിവ.
6.109.18
यथा पशुगणान्पालः संकालयति कानने ।
तथेदं मामकं सैन्यं काल्यते शत्रुतापन ॥ ६.१०९.१८ ॥
കാട്ടിൽ ഇടയൻ കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ, ശത്രുക്കളെ താപിപ്പിക്കുന്നവനേ, എന്റെ ഈ സൈന്യം ചിതറിക്കപ്പെടുന്നു.
6.109.19
धनञ्जयशरैर्भग्नं द्रवमाणं ततस्ततः ।
भीमोऽप्येवं दुराधर्पो विद्रावयति मे बलम् ॥ ६.१०९.१९ ॥
ധനഞ്ജയന്റെ അമ്പുകളാൽ തകർന്ന് ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടുന്ന എന്റെ സേനയെ, അജയ്യനായ ഭീമനും അതുപോലെ ചിതറിക്കുന്നു.
6.109.20
सात्यकिश्चेकितानश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
अभिमन्युः सुविक्रान्तो वाहिनीं द्रवते मम ॥ ६.१०९.२० ॥
സാത്യകിയും ഏകിതാനനും മാദ്രിയുടെ ഇരട്ടപുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും അതിവീരനായ അഭിമന്യുവും എന്റെ സേനയെ ഓടിക്കുന്നു.
6.109.21
धृष्टद्युम्नस्तथा शूरो राक्षसश्च घटोत्कचः ।
व्यद्रावयेतां सहसा सैन्यं मम महारणे ॥ ६.१०९.२१ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും രാക്ഷസനായ ഘടോത്കചനും ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് എന്റെ സേനയെ ചിതറിച്ചു.
6.109.22
वध्यमानस्य सैन्यस्य सर्वैरेतैर्महारथैः ।
नान्यां गतिं प्रपश्यामि स्थाने युद्धे च भारत ॥ ६.१०९.२२ ॥
ഭാരതാ, ഈ മഹാരഥന്മാരാൽ വധിക്കപ്പെടുന്ന സേനയ്ക്ക്, യുദ്ധത്തിൽ സ്വന്തം സ്ഥാനത്തുപോലും മറ്റൊരു ഗതി ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
6.109.23
ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र देवतुल्यपराक्रमम् ।
पर्याप्तस्तु भवाञ्शीघ्रं पीडितानां गतिर्भव ॥ ६.१०९.२३ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ദേവതുല്യപരാക്രമാ! നിന്നെ കൂടാതെ ഇതിന് മതിയായവനില്ല; നീ തന്നെ മതിയായവൻ, വേഗം പീഡിതർക്ക് അഭയമാകൂ.
6.109.24
एवमुक्तो महाराज पिता देवव्रतस्तव ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु कृत्वा निश्चयमात्मनः ॥ ६.१०९.२४ ॥
മഹാരാജാവേ, ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ നിന്റെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച് തന്റെ തീരുമാനമെടുത്തു.
6.109.25
तव संधारयन्पुत्रमब्रवीच्छंतनोः सुतः ।
दुर्योधन विजानीहि स्थिरो भूत्वा विशांपते ॥ ६.१०९.२५ ॥
ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ (ഭീഷ്മൻ) തന്റെ പുത്രനെ (ദുര്യോധനനെ) ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ദുര്യോധനാ, അറിയുക, സ്ഥിരചിത്തനായിരിക്കുക, രാജാവേ.'
6.109.26
पातयिष्ये रिपूनन्यान्पाण्डवान्प्रतिपालयन् ।
प्रतिज्ञातो जयो ह्यद्य पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२६ ॥
'മറ്റു ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തും, പാണ്ഡവരെ സംരക്ഷിക്കും.' ഇന്ന് മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ വിജയം പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
6.109.27
पूर्वकालं तव मया प्रतिज्ञानं महाबल ।
हत्वा दशसहस्राणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२७ ॥
മഹാബലനേ, മുൻകാലത്ത് ഞാൻ നിനക്ക് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നു, മഹാത്മാക്കളായ ക്ഷത്രിയരിൽ പതിനായിരം പേരെ കൊന്ന ശേഷം.
6.109.28
संग्रामादपयास्यामि ह्येतत्कर्म समाहितम् ।
इति तत्कृतवांश्चाहं यथोक्तं भरतर्षभ ॥ ६.१०९.२८ ॥
'യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ഞാൻ പിന്മാറും.' ഈ കർമ്മം മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടതാണ്. പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ അത് ചെയ്തു, ഭരതർഷഭാ.
6.109.29
अद्य चापि महत्कर्म प्रकरिष्ये यथाबलम् ।
अहं वाऽद्य हतः शेष्ये हनिष्ये वाऽद्य पाण्डवान् ॥ ६.१०९.२९ ॥
ഇന്നും എന്റെ ബലത്തിനൊത്ത് മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്യും. ഇന്ന് ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് കിടക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ന് പാണ്ഡവരെ കൊല്ലും.
6.109.30
अशक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ।
किं पुनर्मर्त्यधर्मेण क्षत्रियेण महाबलाः ॥ ६.१०९.३० ॥
ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കും പാണ്ഡവരെ ജയിക്കാനാവില്ല; പിന്നെ മർത്യധർമ്മമുള്ള ക്ഷത്രിയന് എങ്ങനെ കഴിയും, മഹാബലന്മാരേ?
6.109.31
अद्य ते पुरुषव्याघ्र प्रतरिष्ये ऋणं तव ।
भर्तृपिण्डकृतं राजन्निहताः पृतनामुखे ॥ ६.१०९.३१ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രമേ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ ഋണം വീട്ടും. രാജാവേ, നിന്റെ അന്നത്തിന്റെ ഋണം സേനയുടെ മുന്നണിയിൽ വധിക്കപ്പെട്ടവരിലൂടെ ഞാൻ വീട്ടും.
6.109.32
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठ क्षत्रियान्प्रवपञ्छरैः ।
आससाद दुराधर्षः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.१०९.३२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അമ്പുകളാൽ ക്ഷത്രിയരെ ചിതറിച്ചുകൊണ്ട് അജയ്യനായ അവൻ പാണ്ഡവസേനയെ സമീപിച്ചു.
6.109.33
अनीकमध्ये तिष्ठन्तं गाङ्गेयं भारतर्षभ ।
आशीविषमिव क्रुद्धं पाण्डवाः प्रत्यवारयन् ॥ ६.१०९.३३ ॥
ഭരതർഷഭാ, സേനാമധ്യത്തിൽ നിന്ന കോപിതനായ ഗാംഗേയനെ, വിഷസർപ്പത്തെപ്പോലെ, പാണ്ഡവർ തടഞ്ഞു.
6.109.34
दशमेऽहनि भीष्मस्तु दर्शयञ्शक्तिमात्मनः ।
राजञ्शतसहस्राणि सोऽवधीत्कुरुनन्दन ॥ ६.१०९.३४ ॥
കുരുനന്ദനാ, പത്താം ദിവസം ഭീഷ്മൻ തന്റെ ശക്തി പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവേ, നൂറായിരങ്ങളെ വധിച്ചു.
6.109.35
पाञ्चालानां च ये श्रेष्ठा राजपुत्रा महारथाः ।
तेषामादत्त तेजांसि जलं सूर्य इवांशुभिः ॥ ६.१०९.३५ ॥
പാഞ്ചാലരിലെ ശ്രേഷ്ഠരായ മഹാരഥരായ രാജപുത്രന്മാരുടെ തേജസ്സ് അവൻ അപഹരിച്ചു, സൂര്യൻ കിരണങ്ങളാൽ ജലം വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ.
6.109.36
हत्वा दशसहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
सारोहाणां महाराज हयानां चायुतं तथा ॥ ६.१०९.३६ ॥
മഹാരാജാവേ, വേഗമുള്ള പതിനായിരം ആനകളെയും അവയുടെ പാപ്പാന്മാരെയും, അതുപോലെ പതിനായിരം കുതിരകളെയും അവൻ വധിച്ചു.
6.109.37
पूर्णे शतसहस्रे द्वे पादातानां नरोत्तमः ।
प्रजज्वाल रणे भीष्मो विधूम इव पावकः ॥ ६.१०९.३७ ॥
രണ്ടു ലക്ഷം കാലാൾപ്പടയാളികൾ വീണപ്പോൾ നരോത്തമനായ ഭീഷ്മർ പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ യുദ്ധത്തിൽ ജ്വലിച്ചു.
6.109.38
न चैवं पाण्डवेयानां केचिच्छेकुर्निरीक्षितुम् ।
उत्तरं मार्गमास्थाय तपन्तमिव भास्करम् ॥ ६.१०९.३८ ॥
പാണ്ഡവപക്ഷത്തിലാരും അദ്ദേഹത്തെ നേരെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഉത്തരമാർഗത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
6.109.39
ते पाण्डवेवाः संरब्धा महेष्वासेन पीडिताः ।
वधायाभ्यद्रवन्भीष्मं सृञ्जयाश्च महारथाः ॥ ६.१०९.३९ ॥
മഹാധനുർധരനാൽ പീഡിതരായ പാണ്ഡവപുത്രന്മാരും സൃഞ്ജയരും മഹാരഥന്മാരും കോപത്തോടെ ഭീഷ്മനെ വധിക്കാൻ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.109.40
स वध्यमानो बहुभिर्भीष्मः शान्तनवस्तथा ।
अवकीर्णो महेष्वासैः शैलो मेघैरिवावृतः ॥ ६.१०९.४० ॥
പല മഹാധനുർധരന്മാരാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മൻ മേഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പർവതംപോലെ കാണപ്പെട്ടു.
6.109.41
पुत्रास्तु तव गाङ्गेयं समन्तात्पर्यवारयन् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.१०९.४१ ॥
എന്നാൽ നിന്റെ പുത്രന്മാർ ഗാംഗേയനെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു; അപ്പോൾ മഹാസേനയോടൊപ്പം യുദ്ധം തുടർന്നു.