ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.109.1
कथं शिखण्डी गाङ्गेयमभ्यधावत्पितामहम् ।
पाञ्चाल्यः समरे क्रुद्धो धर्मात्मानं यतव्रतम् ॥ ६.१०९.१ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਵ੍ਰਤਨਿਸ਼ਠ ਗਾਂਗੇਯ ਪਿਤਾਮਹ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ?
6.109.2
केऽरक्षन्पाण्डवानीके शिखण्डिनमुदायुधाः ।
त्वरमाणास्त्वराकाले जिगीषन्तो महारथाः ॥ ६.१०९.२ ॥
ਉਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਹੜੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?
6.109.3
कथं शान्तनवो भीष्मः स तस्मिन्दशमेऽहनि ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ६.१०९.३ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੀਰਯ ਭੀਸ਼ਮ ਉਸ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜਿਆ?
6.109.4
न मृष्यामि रणे भीष्मं प्रत्युद्यातं शिखण्डिना ।
कच्चिन्न रथमद्गोऽस्व धनुर्वाऽशीर्यतास्थतः ॥ ६.१०९.४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਵੱਲੋਂ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਮੈਂ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਬਲਦ, ਘੋੜਾ ਜਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਖੜ੍ਹੇ-ਖੜ੍ਹੇ ਹੀ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?
6.109.5
नाशीर्यत धनुश्चास्य रथभङ्गो न चाप्यभूत् ।
युध्यमानस्य संग्रामे भीष्मस्य भरतर्षभ।
निघ्नतः समरे शत्रून्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.१०९.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਟ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਥ ਭੱਜਿਆ। ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
6.109.6
अनेकशतसाहस्रावकानां महारथाः ।
तथा दन्तिगणा राजन्हायश्चैव सुसञ्जिताः ॥ ६.१०९.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ, ਮਹਾਰਥੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
6.109.7
अभ्यवर्तन्त युद्धाय पुरस्कृत्य पितामहम् ॥ ६.१०९.७ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.109.8
यथाप्रतिज्ञं कौरव्य स चापि समिर्तिजयः ।
पार्यानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.१०९.८ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁੱਧਜਯੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
6.109.9
युध्यमानं महेष्वासं विनिघ्नन्तं पराञ्शरैः ।
पाञ्चालाः पाण्डवैः सार्ध सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ६.१०९.९ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜ ਰਹੇ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸਮੇਤ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
6.109.10
दशमेऽहनि संप्राप्ते ततस्तां रिपुवाहिनीम् ।
कीर्यमाणां शितैर्बाणैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१०९.१० ॥
ਦਸਵਾਂ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਉਸ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.109.11
न हि भीष्मं महेष्वासं पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
अशक्नुवन्रणे जेतुं पाशहस्तमिवानतकम् ॥ ६.१०९.११ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਪਾਂਡਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਲਈ ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
6.109.12
अथोपायान्महाराज सव्यसाची धनञ्जयः ।
त्रासयन्रथिनः सर्वान्बीभत्सुरपराजितः ॥ ६.१०९.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਦੋਂ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਧਨੰਜਯ ਅੱਗੇ ਆਇਆ; ਅਜੇਤੂ ਬੀਭਤਸੂ ਸਾਰੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
6.109.13
सिंहवद्विनदन्नुच्चैर्धनुर्ज्यां विक्षिपन्मुहुः ।
शरौघान्विसृजन्पार्थो व्यचरत्कालवद्रणे ॥ ६.१०९.१३ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਗਰਜਦਾ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਛੇੜਦਾ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛੱਡਦਾ ਪਾਰਥ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਿਆ।
6.109.14
तस्य शब्देन वित्रस्तास्तावका भारतर्षभ ।
सिंहस्येव मृगा राजन्व्यद्रवन्त महाभयात् ॥ ६.१०९.१४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਫ਼ੌਜ ਡਰ ਗਈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੇਰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ।
6.109.15
जयन्तं पाण्डवं दृष्ट्वा त्वत्सैन्यं चाभिपीडितम् ।
दुर्योधनस्ततो भीष्ममब्रवीद्भृशपीडितः ॥ ६.१०९.१५ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਤਦ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.109.16
एष पाण्डुसुतस्तात श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
दहते मामकान्सर्वान्कृष्णवर्त्मेन काननम् ॥ ६.१०९.१६ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.109.17
पश्य सैन्यानि गाङ्गेय द्रवमाणानि सर्वशः ।
पण्डवेन युधां श्रेष्ठ काल्यमानानि संयुगे ॥ ६.१०९.१७ ॥
ਹੇ ਗਾਂਗੇਯ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲੋਂ ਖਿੰਡਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
6.109.18
यथा पशुगणान्पालः संकालयति कानने ।
तथेदं मामकं सैन्यं काल्यते शत्रुतापन ॥ ६.१०९.१८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਰਵਾਹਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਖਿੰਡਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
6.109.19
धनञ्जयशरैर्भग्नं द्रवमाणं ततस्ततः ।
भीमोऽप्येवं दुराधर्पो विद्रावयति मे बलम् ॥ ६.१०९.१९ ॥
ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜਦੀ ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ, ਅਜੇਤੂ ਭੀਮ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਦੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.109.20
सात्यकिश्चेकितानश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
अभिमन्युः सुविक्रान्तो वाहिनीं द्रवते मम ॥ ६.१०९.२० ॥
ਸਾਤਿਅਕੀ, ਏਕਿਤਾਨ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਹਾਦਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.109.21
धृष्टद्युम्नस्तथा शूरो राक्षसश्च घटोत्कचः ।
व्यद्रावयेतां सहसा सैन्यं मम महारणे ॥ ६.१०९.२१ ॥
ਸੂਰਮਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
6.109.22
वध्यमानस्य सैन्यस्य सर्वैरेतैर्महारथैः ।
नान्यां गतिं प्रपश्यामि स्थाने युद्धे च भारत ॥ ६.१०९.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੈਨਾ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
6.109.23
ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र देवतुल्यपराक्रमम् ।
पर्याप्तस्तु भवाञ्शीघ्रं पीडितानां गतिर्भव ॥ ६.१०९.२३ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ! ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਛੇਤੀ ਪੀੜਿਤਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ।
6.109.24
एवमुक्तो महाराज पिता देवव्रतस्तव ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु कृत्वा निश्चयमात्मनः ॥ ६.१०९.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
6.109.25
तव संधारयन्पुत्रमब्रवीच्छंतनोः सुतः ।
दुर्योधन विजानीहि स्थिरो भूत्वा विशांपते ॥ ६.१०९.२५ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ, 'ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜਾਣ ਲੈ, ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।'
6.109.26
पातयिष्ये रिपूनन्यान्पाण्डवान्प्रतिपालयन् ।
प्रतिज्ञातो जयो ह्यद्य पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२६ ॥
'ਹੋਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।' ਅੱਜ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
6.109.27
पूर्वकालं तव मया प्रतिज्ञानं महाबल ।
हत्वा दशसहस्राणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ॥ ६.१०९.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
6.109.28
संग्रामादपयास्यामि ह्येतत्कर्म समाहितम् ।
इति तत्कृतवांश्चाहं यथोक्तं भरतर्षभ ॥ ६.१०९.२८ ॥
'ਮੈਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਵਾਂਗਾ।' ਇਹ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.109.29
अद्य चापि महत्कर्म प्रकरिष्ये यथाबलम् ।
अहं वाऽद्य हतः शेष्ये हनिष्ये वाऽद्य पाण्डवान् ॥ ६.१०९.२९ ॥
ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡਾ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਪਿਆ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਅੱਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
6.109.30
अशक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ।
किं पुनर्मर्त्यधर्मेण क्षत्रियेण महाबलाः ॥ ६.१०९.३० ॥
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀਓ?
6.109.31
अद्य ते पुरुषव्याघ्र प्रतरिष्ये ऋणं तव ।
भर्तृपिण्डकृतं राजन्निहताः पृतनामुखे ॥ ६.१०९.३१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਰਜ਼ ਉਤਾਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਅੰਨ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਤਾਰਾਂਗਾ।
6.109.32
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठ क्षत्रियान्प्रवपञ्छरैः ।
आससाद दुराधर्षः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ६.१०९.३२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਜੇਯ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.109.33
अनीकमध्ये तिष्ठन्तं गाङ्गेयं भारतर्षभ ।
आशीविषमिव क्रुद्धं पाण्डवाः प्रत्यवारयन् ॥ ६.१०९.३३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ।
6.109.34
दशमेऽहनि भीष्मस्तु दर्शयञ्शक्तिमात्मनः ।
राजञ्शतसहस्राणि सोऽवधीत्कुरुनन्दन ॥ ६.१०९.३४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਂਦਿਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.109.35
पाञ्चालानां च ये श्रेष्ठा राजपुत्रा महारथाः ।
तेषामादत्त तेजांसि जलं सूर्य इवांशुभिः ॥ ६.१०९.३५ ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਉਸ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
6.109.36
हत्वा दशसहस्राणि कुञ्जराणां तरस्विनाम् ।
सारोहाणां महाराज हयानां चायुतं तथा ॥ ६.१०९.३६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਜ਼ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
6.109.37
पूर्णे शतसहस्रे द्वे पादातानां नरोत्तमः ।
प्रजज्वाल रणे भीष्मो विधूम इव पावकः ॥ ६.१०९.३७ ॥
ਦੋ ਲੱਖ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਨਰੋਤਮ ਭੀਸ਼ਮ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੜਕ ਉੱਠੇ।
6.109.38
न चैवं पाण्डवेयानां केचिच्छेकुर्निरीक्षितुम् ।
उत्तरं मार्गमास्थाय तपन्तमिव भास्करम् ॥ ६.१०९.३८ ॥
ਪਾਂਡਵ ਪੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉੱਤਰੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੀ।
6.109.39
ते पाण्डवेवाः संरब्धा महेष्वासेन पीडिताः ।
वधायाभ्यद्रवन्भीष्मं सृञ्जयाश्च महारथाः ॥ ६.१०९.३९ ॥
ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ, ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਝਪਟੇ।
6.109.40
स वध्यमानो बहुभिर्भीष्मः शान्तनवस्तथा ।
अवकीर्णो महेष्वासैः शैलो मेघैरिवावृतः ॥ ६.१०९.४० ॥
ਬਹੁਤ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਭੀਸ਼ਮ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਿਆ।
6.109.41
पुत्रास्तु तव गाङ्गेयं समन्तात्पर्यवारयन् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.१०९.४१ ॥
ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ ਚਹੁੰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।