Mahābhārata · Adhyāya 6.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.111.1
सात्यकिं दंशितं युद्धे भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
आर्श्यशृङ्गिर्महेष्वासो वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१ ॥
En la batalla, el gran arquero Ārśyaśṛṅgi detuvo en aquel combate a Sātyaki, que avanzaba protegido por su armadura hacia Bhīṣma.
6.111.2
माधवस्तु सुसंक्रुद्धो राक्षसं नवभिः शरैः ।
आजघान रणे राजन्प्रहसन्निव भारत ॥ ६.१११.२ ॥
Pero Mādhava, sumamente airado, hirió al rākṣasa en la batalla con nueve flechas, oh rey, como si riera, oh Bhārata.
6.111.3
तथैव राक्षसो राजन्माधवं नवभिः शरैः ।
अर्दयामास राजेन्द्र संक्रुद्धः शिनिपुङ्गवम् ॥ ६.१११.३ ॥
Asimismo, el rākṣasa, oh rey, atormentó a Mādhava con nueve flechas; oh señor de reyes, enfurecido, hostigó al mejor de los Śini.
6.111.4
शैनेयः शरसङ्घं तु प्रेषयामास संयुगे ।
राक्षसाय सुसंक्रुद्धो माधवः परवीरहा ॥ ६.१११.४ ॥
El descendiente de Śini, muy airado en el combate, lanzó una lluvia de flechas contra el rākṣasa; Mādhava, matador de héroes enemigos.
6.111.5
ततो रक्षो महाबाहुं सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
विव्याध विशिखैस्तीक्ष्णैः सिंहनाद ननाद च ॥ ६.१११.५ ॥
Entonces el rākṣasa atravesó con flechas afiladas a Sātyaki, el de brazos poderosos y valor verdadero, y rugió como un león.
6.111.6
माधवस्तु भृशं विद्धो राक्षसेन रणे तदा ।
धैर्यमालम्ब्य तेजस्वी जहास च ननाद च ॥ ६.१११.६ ॥
Pero Mādhava fue entonces gravemente herido por el rākṣasa en la batalla; aferrándose a la firmeza, el radiante rió y también rugió.
6.111.7
भगदत्तस्ततः क्रुद्धो माधवं निशितैः शरैः ।
ताडयामास समरे तोत्रैरिव महागजम् ॥ ६.१११.७ ॥
Entonces Bhagadatta, enfurecido, golpeó a Mādhava en la batalla con agudas flechas, como se pincha a un gran elefante con una vara.
6.111.8
विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वरः ।
प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान्संनतपर्वणः ॥ ६.१११.८ ॥
Abandonando al rākṣasa en la batalla, Śaineya, el mejor de los aurigas, lanzó contra el rey de Prāgjyotiṣa flechas de astiles curvados.
6.111.9
तस्य प्राग्ज्योतिषो राजा माधवस्य महद्धनुः ।
चिच्छेद शतधारेण भल्लेन कृतहस्तवत् ॥ ६.१११.९ ॥
El rey de Prāgjyotiṣa cortó el gran arco de Mādhava con un bhalla de cien filos, con la destreza de una mano diestra.
6.111.10
अथान्यद्धनुरादाय वेगवत्परवीरहा ।
भगदत्तं रणे क्रुद्धं विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१११.१० ॥
Entonces, tomando otro arco, el veloz matador de héroes enemigos atravesó en la batalla al enfurecido Bhagadatta con flechas agudas.
6.111.11
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं कनकवैडूर्यभूषितामायसीं दृढाम् ॥ ६.१११.११ ॥
Gravemente herido, el gran arquero, lamiéndose las comisuras de los labios, tomó una lanza de hierro, firme, adornada con oro y lapislázuli.
6.111.12
यमदण्डोपमां घोरां चिक्षेप परमाहवे ।
तामापतन्तीं सहसा तस्य बाहुबलेरिताम् ॥ ६.१११.१२ ॥
En la gran batalla lanzó una lanza terrible como el bastón de Yama; de pronto llegó volando, impulsada por la fuerza de sus brazos.
6.111.13
सात्यकिः समरे राजन्द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
ततः पपात सहसा सहोल्केव हतप्रभा ॥ ६.१११.१३ ॥
Oh rey, Sātyaki en la batalla lo cortó en dos con sus flechas. Entonces cayó de repente, como un meteoro con su brillo destruido.
6.111.14
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशांपते ।
महता रथवंशेन वारयामास माधवम् ॥ ६.१११.१४ ॥
Oh señor de los pueblos, tu hijo, al ver su lanza destruida, detuvo a Mādhava (Sātyaki) con una gran hueste de carros.
6.111.15
तथा परिवृतं दृष्ट्वा वार्ष्णेयानां महारथम् ।
दुर्योधनो भृशं क्रुद्धो भ्रातॄन्सर्वानुवाच ह ॥ ६.१११.१५ ॥
Al ver al gran auriga de los guerreros Vṛṣṇi así rodeado, Duryodhana, muy enojado, habló a todos sus hermanos.
6.111.16
तथा कुरुत कौरव्या यथाः वः सात्यको युधि ।
न जीवन्प्रतिनिर्याति महतोऽस्माद्रथव्रजात् ॥ ६.१११.१६ ॥
Haced, oh hijos de Kuru, que Sātyaki no pueda regresar vivo de esta gran hueste de carros en la batalla.
6.111.17
तस्मिन्हते हतं मन्ये पाण्डवानां महद्बलम् ।
तथेति च वचस्तस्य परिगृह्य महारथाः ॥ ६.१११.१७ ॥
Cuando él sea abatido, creo que el gran ejército de los Pāṇḍavas también será abatido. Diciendo 'así sea', aquellos grandes aurigas aceptaron sus palabras.
6.111.18
शैनेयं योधयामासर्भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
अभिमन्युं तदाऽऽयान्तं भीष्मस्याभ्युद्यतं वधे।
काम्भोजराजो बलवान्वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१८ ॥
En la batalla, quienes combatían contra Sātyaki por Bhīṣma lo contuvieron. Entonces el poderoso rey de Kamboja detuvo en la batalla a Abhimanyu, que avanzaba para dar muerte a Bhīṣma.
6.111.19
आर्जुनिं नृपतिर्विद्ध्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पुनरेव चतुःषष्ट्या राजन्विव्याध तं नृप ॥ ६.१११.१९ ॥
El rey hirió al hijo de Arjuna con flechas de nudos curvos, y de nuevo, oh rey, lo hirió con sesenta y cuatro, oh señor de hombres.
6.111.20
सुदक्षिणस्तु समरे पुनर्विव्याध तं पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य नवभिरिच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ॥ ६.१११.२० ॥
Pero Sudakṣiṇa, en la batalla, volvió a herirlo con cinco flechas, y a su auriga con nueve, deseando la vida de Bhīṣma.
6.111.21
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ।
यदाभ्यधावद्गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुकर्शनः ॥ ६.१११.२१ ॥
Allí, en su encuentro, aquella batalla se volvió muy grande, cuando Śikhaṇḍī, el domador de enemigos, se lanzó contra Bhīṣma, el hijo de Gaṅgā.
6.111.22
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयनतौ महाचमूम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धावाद्रवन्तौ महारथौ ॥ ६.१११.२२ ॥
Virāṭa y Drupada, ambos ancianos, contenían al gran ejército, y ambos grandes aurigas, airados en la batalla, atacaban a Bhīṣma.
6.111.23
अश्वत्थामा रणे क्रुद्धः समियाद्रथसत्तमः ।
ततः प्रववृते युद्धं तयोस्तस्य च भारत ॥ ६.१११.२३ ॥
Aśvatthāman, airado en la batalla, el mejor de los aurigas, salió a su encuentro. Entonces, oh Bhārata, comenzó la batalla entre ellos y él.
6.111.24
विराटो दशभिर्भल्लैराजघान परंतप ।
यतमानं महेष्वासं द्रौणिमाहवशोभिनम् ॥ ६.१११.२४ ॥
Virāṭa lo golpeó con diez flechas de cabeza ancha, oh abrasador de enemigos, al hijo de Droṇa, el gran arquero que se esforzaba, glorioso en la batalla.
6.111.25
द्रुपदश्च त्रिभिर्बाणैर्विव्याध निशितैस्तदा ।
गुरुपुत्रं समासाद्य प्रहरन्तौ महाबलौ ॥ ६.१११.२५ ॥
Entonces Drupada hirió con tres flechas afiladas al hijo del maestro (Aśvatthāman); los dos poderosos guerreros, al encontrarse, se golpeaban mutuamente.
6.111.26
अश्वत्थामा ततस्तौ तु विव्याध बहुभिः शरैः ।
विराटद्रुपदौ वीरौ भीष्मं प्रति समुद्यतौ ॥ ६.१११.२६ ॥
Entonces Aśvatthāman hirió a esos dos con muchas flechas: los héroes Virāṭa y Drupada, que avanzaban hacia Bhīṣma.
6.111.27
तत्राद्भुतमपश्याम वृद्धयोश्चरितं महत् ।
यद्द्रौणिसायकान्घोरान्प्रत्यवारयतां युधि ॥ ६.१११.२७ ॥
Allí presenciamos una hazaña maravillosa y grande de aquellos dos ancianos, que en la batalla repelieron las terribles flechas de Drauṇi.
6.111.28
सहदेवं तथाऽऽयान्तं कृपः शारद्वतोऽभ्ययात् ।
यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तमुपाद्रवत् ॥ ६.१११.२८ ॥
Cuando Sahadeva avanzó, Kṛpa, hijo de Śaradvat, se lanzó contra él, como en el bosque un elefante en celo arremete contra otro en celo.
6.111.29
कृपश्च समरे शूरो माद्रीपुत्रं महारथम् ।
आजघान शरैस्तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः ॥ ६.१११.२९ ॥
Y en la batalla el valiente Kṛpa golpeó rápidamente al gran conductor de carros, hijo de Mādrī, con setenta flechas adornadas de oro.
6.111.30
तस्य माद्रीसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.१११.३० ॥
Entonces el hijo de Mādrī partió su arco en dos con flechas; y luego, con el arco roto, lo hirió con nueve flechas.
6.111.31
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय समरे भारसाधनम् ।
माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टो दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.१११.३१ ॥
Tomando otro arco apto para soportar el peso en la batalla, y muy complacido, hirió al hijo de Mādrī (Nakula) con diez flechas afiladas.
6.111.32
आजघानोरसि क्रुद्ध इच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ।
तथैव पाण्डवो राजञ्छारद्वतममर्षणम् ॥ ६.१११.३२ ॥
Enfurecido, deseando la vida de Bhīṣma, lo golpeó en el pecho. Oh rey, de igual modo el Pāṇḍava golpeó en el pecho al iracundo hijo de Śaradvat (Kṛpa).
6.111.33
आजघानोरसि क्रुद्धो भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ।
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं भयावहम् ॥ ६.१११.३३ ॥
Enfurecido, con deseo de matar a Bhīṣma, lo golpeó en el pecho. Entre ambos se produjo un combate terrible y espantoso.
6.111.34
नकुलं तु रणे क्रुद्धो विकर्णः शत्रुतापनः ।
विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन्भीष्मं महाबलम् ॥ ६.१११.३४ ॥
En la batalla, el enfurecido Vikarṇa, atormentador de enemigos, hirió a Nakula con sesenta flechas, protegiendo al poderoso Bhīṣma.
6.111.35
नकुलोऽपि भृशं विद्धस्तव पुत्रेण धीमता ।
विकर्णं सप्तसप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः ॥ ६.१११.३५ ॥
Nakula también fue gravemente herido por vuestro sabio hijo, y atravesó a Vikarṇa con setenta y siete flechas.
6.111.36
तत्र तौ नरशार्दूलौ भीष्महेतोः परंतपौ ।
अन्योन्यं जघ्नुतुर्वीरौ गोष्ठे गोवृषभाविव ॥ ६.१११.३६ ॥
Allí, por causa de Bhīṣma, aquellos dos tigres entre los hombres, atormentadores de enemigos, se hirieron mutuamente como dos toros en un establo.
6.111.37
घटोत्कचं रणे यान्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् ।
दुर्मुखः समरे प्रायाद्भीष्यहेतोः पराक्रमी ॥ ६.१११.३७ ॥
Durmukha, el valiente, avanzó en la batalla por causa de Bhīṣma para enfrentarse a Ghaṭotkacha, que avanzaba abatiendo a tu ejército.
6.111.38
हैडिम्बस्तु रणे राजन्दुर्मुखं शत्रुतापनम् ।
आजघानोरसि क्रुद्धः शरेणानतपर्वणा ॥ ६.१११.३८ ॥
Oh rey, en la batalla Haiḍimba, enfurecido, hirió a Durmukha, el atormentador de enemigos, en el pecho con una flecha de juntas curvadas.
6.111.39
भीमसेनसुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः ।
षष्ट्या वीरो नदन्हृष्टो विव्याध रणमूर्धनि ॥ ६.१११.३९ ॥
El héroe Durmukha, rugiendo de alegría, hirió también al hijo de Bhīmasena con sesenta hermosas flechas en la primera línea de la batalla.
6.111.40
धृष्टद्युम्नं तथाऽऽयान्तं भीष्मस्य वधकाङ्क्षिणम् ।
हार्दिक्यो वारयामास रथश्रेष्ठं महारथः ॥ ६.१११.४० ॥
El gran auriga Hārdikya detuvo a Dhṛṣṭadyumna, el mejor de los aurigas, que avanzaba con deseo de matar a Bhīṣma.
6.111.41
हार्दिक्यः पार्षतं चापि विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ।
पुनः पञ्चाशता तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.१११.४१ ॥
Hārdikya también hirió a Pārṣata con cinco flechas de hierro y luego, rápidamente, con cincuenta más, dijo: '¡Detente, detente!'
6.111.42
आजघान महाबाहुः पार्षतं तं महारथम् ।
तं चैव पार्षतो राजन्हार्दिक्यं नवभिः शरैः ॥ ६.१११.४२ ॥
El de grandes brazos Hārdikya golpeó a aquel gran auriga Pārṣata; y Pārṣata, oh rey, golpeó a Hārdikya con nueve flechas.
6.111.43
विव्याध निशितैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैरजिह्नगैः ।
तयोः समभवद्युद्धं भीष्महेतोर्महाहवे ॥ ६.१११.४३ ॥
Lo atravesó con flechas afiladas, agudas, con plumas de garza, que volaban rectas. Por causa de Bhīṣma, entre ellos dos se libró un combate en aquella gran batalla.
6.111.44
अन्योन्यातिशये युक्तं यथा वृत्रमहेन्द्रयोः ।
भीमसेनं तथाऽऽयान्तं भीष्मं प्रति महारथम् ॥ ६.१११.४४ ॥
Como Vṛtra y el gran Indra luchaban por superarse mutuamente, así Bhīmasena, el gran auriga, avanzaba hacia Bhīṣma.
6.111.45
भूरिश्रवाभ्ययात्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
सौमदत्तिरथो भीममाजघान स्तनान्तरे ॥ ६.१११.४५ ॥
Bhūriśravas se lanzó rápidamente, gritando: '¡Detente, detente!' Y el carro del hijo de Somadatta golpeó a Bhīma en el pecho.
6.111.46
नाराचेन सुतीक्ष्णेन रुक्मपुङ्खेन संयुगे ।
उरःस्थेन बभौ तेन भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ६.१११.४६ ॥
Con aquella flecha de hierro muy aguda, de plumas doradas, clavada en su pecho, el poderoso Bhīmasena brilló en la batalla.
6.111.47
स्कन्दशक्त्या यथा क्रौञ्चः पुरा नृपतिसत्तम ।
तौ शरान्सूर्यसंकाशान्कर्मारपरिमार्जितान् ॥ ६.१११.४७ ॥
Oh, el mejor de los reyes, como antaño el monte Krauñca fue hendido por la lanza de Skanda, así aquellos dos dispararon flechas brillantes como el sol, pulidas por los herreros.
6.111.48
अन्योन्यस्य रणे क्रुद्धौ चिक्षिपते नरर्षभौ ।
भीमो भीष्मवधाकाङ्क्षी सौमदत्तिं महारथम् ॥ ६.१११.४८ ॥
En la batalla, encolerizados el uno contra el otro, los dos toros entre los hombres lanzaron sus dardos; y Bhīma, deseando la muerte de Bhīṣma, los lanzó contra el gran auriga, el hijo de Somadatta.
6.111.49
तथा भीष्मजये गृध्नुः सौमदत्तिस्तू पाण्डवम् ।
कृतप्रतिकृते यत्तौ योधयामासतू रणे ॥ ६.१११.४९ ॥
Del mismo modo, el hijo de Somadatta, ansioso por la victoria de Bhīṣma, luchó contra el Pāṇḍava; ambos, esforzándose y devolviéndose golpe por golpe, combatieron en la batalla.
6.111.50
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयं महत्या सेनया वृत्तम् ।
भीष्माभिमुखमायान्तं भारद्वाजो न्यवारयत् ॥ ६.१११.५० ॥
Pero Droṇa, hijo de Bharadvāja, detuvo a Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, que avanzaba hacia Bhīṣma rodeado de un gran ejército.
6.111.51
द्रोणस्य रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ।
श्रुत्वा प्रभद्रका राजन्समकम्पन्त मारिष ॥ ६.१११.५१ ॥
¡Oh rey! Al oír el estruendo del carro de Droṇa, semejante al trueno de una nube, los Prabhadrakas temblaron todos a una, oh señor.
6.111.52
सा सेना महती राजन्पाण्डुपुत्रस्य संयुगे ।
द्रोणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात्पदम् ॥ ६.१११.५२ ॥
Oh rey, aquel gran ejército del hijo de Pāṇḍu, aunque detenido por Droṇa en la batalla y esforzándose, no se movió ni un paso de su lugar.
6.111.53
चेकितान रणे यत्तं भीष्मं प्रति जनेश्वर ।
चित्रसेनस्तव सुतः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ६.१११.५३ ॥
Oh señor de los hombres, tu hijo Citrasena detuvo a Chekitāna, que en la batalla se esforzaba hacia Bhīṣma y tenía aspecto iracundo.
6.111.54
भीष्महेतोः पराक्रान्तश्चित्रसेनः पराक्रमी ।
चेकितानं परं शक्त्या योधयामास भारत ॥ ६.१११.५४ ॥
Por Bhīṣma, el valiente Citrasena, avanzando con audacia, combatió ferozmente contra Chekitāna con su lanza, oh Bhārata.
6.111.55
तथैव चेकितानोऽपि चित्रसेनमवारयत् ।
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.१११.५५ ॥
De la misma manera, Chekitāna también contuvo a Citrasena, y allí, en su encuentro, se libró una batalla muy grande.
6.111.56
अर्जुनो वार्यमाणस्तु बहुशस्तत्र भारत ।
विमुखीकृत्य पुत्रं ते सेनां तव ममर्द ह ॥ ६.१११.५६ ॥
Aunque fue contenido muchas veces allí, Arjuna, oh Bhārata, apartó a tu hijo y aplastó a tu ejército.
6.111.57
दुःशासनोऽपि परया शक्त्या पार्थमवारयत् ।
कथं भीष्मं न नो हन्यादिति निश्चित्य भारत ॥ ६.१११.५७ ॥
Duḥśāsana también, con suprema fuerza, contuvo al hijo de Pṛthā, decidido a que no matara a nuestro Bhīṣma, oh Bhārata.
6.111.58
सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी ।
लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैस्तत्रतत्रैव भारत ॥ ६.१११.५८ ॥
Aquel ejército de tu hijo, siendo muerto en la batalla, oh Bhārata, era sacudido de aquí para allá por los mejores aurigas.