ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.111.1
सात्यकिं दंशितं युद्धे भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
आर्श्यशृङ्गिर्महेष्वासो वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କବଚ ପରିହିତ ହୋଇ ରଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ମହାଧନୁର୍ଧର ଆର୍ଶ୍ୟଶୃଙ୍ଗି ସେହି ସଂଗ୍ରାମରେ ରୋକିଲେ।
6.111.2
माधवस्तु सुसंक्रुद्धो राक्षसं नवभिः शरैः ।
आजघान रणे राजन्प्रहसन्निव भारत ॥ ६.१११.२ ॥
କିନ୍ତୁ ମାଧବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ନଅଟି ବାଣରେ ରଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ହେ ରାଜନ, ଯେପରି ହସୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
6.111.3
तथैव राक्षसो राजन्माधवं नवभिः शरैः ।
अर्दयामास राजेन्द्र संक्रुद्धः शिनिपुङ्गवम् ॥ ६.१११.३ ॥
ସେହିପରି ସେହି ରାକ୍ଷସ, ହେ ରାଜନ, ନଅଟି ବାଣରେ ମାଧବଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲା; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କ୍ରୋଧରେ ଶିନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ।
6.111.4
शैनेयः शरसङ्घं तु प्रेषयामास संयुगे ।
राक्षसाय सुसंक्रुद्धो माधवः परवीरहा ॥ ६.१११.४ ॥
ଶୈନେୟ ସଂଗ୍ରାମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଉପରକୁ ବାଣବର୍ଷା ପଠାଇଲେ; ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ମାଧବ।
6.111.5
ततो रक्षो महाबाहुं सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
विव्याध विशिखैस्तीक्ष्णैः सिंहनाद ननाद च ॥ ६.१११.५ ॥
ତାପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ମହାବାହୁ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା ଏବଂ ସିଂହନାଦ କଲା।
6.111.6
माधवस्तु भृशं विद्धो राक्षसेन रणे तदा ।
धैर्यमालम्ब्य तेजस्वी जहास च ननाद च ॥ ६.१११.६ ॥
କିନ୍ତୁ ମାଧବ ସେତେବେଳେ ରଣରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ; ତାପରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ହସିଲେ ଏବଂ ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.111.7
भगदत्तस्ततः क्रुद्धो माधवं निशितैः शरैः ।
ताडयामास समरे तोत्रैरिव महागजम् ॥ ६.१११.७ ॥
ଏଥିରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭଗଦତ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ, ଅଙ୍କୁଶରେ ମହାଗଜକୁ ମାରିବା ପରି।
6.111.8
विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वरः ।
प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान्संनतपर्वणः ॥ ६.१११.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈନେୟ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ଆଡ଼କୁ ନତ ପର୍ବଯୁକ୍ତ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.111.9
तस्य प्राग्ज्योतिषो राजा माधवस्य महद्धनुः ।
चिच्छेद शतधारेण भल्लेन कृतहस्तवत् ॥ ६.१११.९ ॥
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ଶତଧାର ଭଲ୍ଲରେ ନିପୁଣ ହସ୍ତ ପରି ମାଧବଙ୍କ ମହାଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
6.111.10
अथान्यद्धनुरादाय वेगवत्परवीरहा ।
भगदत्तं रणे क्रुद्धं विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१११.१० ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ହନ୍ତା ବେଗବାନ ମାଧବ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
6.111.11
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं कनकवैडूर्यभूषितामायसीं दृढाम् ॥ ६.१११.११ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ସେ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର, ଓଷ୍ଠର ପ୍ରାନ୍ତ ଲେହନ କରି, ସୁନା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ଭୂଷିତ ଲୌହମୟ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି ଧରିଲେ।
6.111.12
यमदण्डोपमां घोरां चिक्षेप परमाहवे ।
तामापतन्तीं सहसा तस्य बाहुबलेरिताम् ॥ ६.१११.१२ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ତାହା ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଧାଇଁ ଆସିଲା।
6.111.13
सात्यकिः समरे राजन्द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
ततः पपात सहसा सहोल्केव हतप्रभा ॥ ६.१११.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ତାକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କଲେ। ତା'ପରେ ସେ ହଠାତ୍ ଆଲୋକହୀନ ଉଲ୍କା ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
6.111.14
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशांपते ।
महता रथवंशेन वारयामास माधवम् ॥ ६.१११.१४ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ତୁମ ପୁତ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତି ବିନଷ୍ଟ ହେବା ଦେଖି ବିଶାଳ ରଥସମୂହ ସହ ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ରୋକିଲା।
6.111.15
तथा परिवृतं दृष्ट्वा वार्ष्णेयानां महारथम् ।
दुर्योधनो भृशं क्रुद्धो भ्रातॄन्सर्वानुवाच ह ॥ ६.१११.१५ ॥
ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଏହିପରି ଘେରାଯାଇଥିବା ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.111.16
तथा कुरुत कौरव्या यथाः वः सात्यको युधि ।
न जीवन्प्रतिनिर्याति महतोऽस्माद्रथव्रजात् ॥ ६.१११.१६ ॥
ହେ କୌରବଗଣ, ଏପରି କର ଯେ ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ବିଶାଳ ରଥସମୂହ ମଧ୍ୟରୁ ଜୀବିତ ଫେରିପାରିବ ନାହିଁ।
6.111.17
तस्मिन्हते हतं मन्ये पाण्डवानां महद्बलम् ।
तथेति च वचस्तस्य परिगृह्य महारथाः ॥ ६.१११.१७ ॥
ତାକୁ ହତ କଲେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହତୀ ସେନା ମଧ୍ୟ ହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ। 'ଠିକ୍ ଅଛି' କହି ସେଇ ମହାରଥୀମାନେ ତାଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
6.111.18
शैनेयं योधयामासर्भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
अभिमन्युं तदाऽऽयान्तं भीष्मस्याभ्युद्यतं वधे।
काम्भोजराजो बलवान्वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ସାତ୍ୟକି ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ। ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ବଳବାନ କାମ୍ବୋଜରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟକାଇଲେ।
6.111.19
आर्जुनिं नृपतिर्विद्ध्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पुनरेव चतुःषष्ट्या राजन्विव्याध तं नृप ॥ ६.१११.१९ ॥
ରାଜା ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ପୁଣି ଚଉଷଠି ବାଣରେ, ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ହେ ନୃପ।
6.111.20
सुदक्षिणस्तु समरे पुनर्विव्याध तं पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य नवभिरिच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ॥ ६.१११.२० ॥
କିନ୍ତୁ ସୁଦକ୍ଷିଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ନଅ ବାଣରେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଜୀବନ ଇଚ୍ଛା କରି।
6.111.21
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ।
यदाभ्यधावद्गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुकर्शनः ॥ ६.१११.२१ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ମହାନ ହେଲା; ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗାଙ୍ଗେୟ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.111.22
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयनतौ महाचमूम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धावाद्रवन्तौ महारथौ ॥ ६.१११.२२ ॥
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ, ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧ, ମହାସେନାକୁ ରୋଧୁଥିବା, ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦୁଇ ମହାରଥୀ।
6.111.23
अश्वत्थामा रणे क्रुद्धः समियाद्रथसत्तमः ।
ततः प्रववृते युद्धं तयोस्तस्य च भारत ॥ ६.१११.२३ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କ ସାମନା କରିବାକୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.111.24
विराटो दशभिर्भल्लैराजघान परंतप ।
यतमानं महेष्वासं द्रौणिमाहवशोभिनम् ॥ ६.१११.२४ ॥
ବିରାଟ ଦଶ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ, ହେ ପରନ୍ତପ; ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରକୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭୁଥିବାଙ୍କୁ।
6.111.25
द्रुपदश्च त्रिभिर्बाणैर्विव्याध निशितैस्तदा ।
गुरुपुत्रं समासाद्य प्रहरन्तौ महाबलौ ॥ ६.१११.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୁପଦ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନି ବାଣରେ ଗୁରୁପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେହି ଦୁଇ ମହାବଳୀ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରହାର କରୁଥିଲେ।
6.111.26
अश्वत्थामा ततस्तौ तु विव्याध बहुभिः शरैः ।
विराटद्रुपदौ वीरौ भीष्मं प्रति समुद्यतौ ॥ ६.१११.२६ ॥
ତେବେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ—ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ସେହି ବୀର ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ।
6.111.27
तत्राद्भुतमपश्याम वृद्धयोश्चरितं महत् ।
यद्द्रौणिसायकान्घोरान्प्रत्यवारयतां युधि ॥ ६.१११.२७ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ସେହି ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧ ବୀରଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବାଣକୁ ସେମାନେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
6.111.28
सहदेवं तथाऽऽयान्तं कृपः शारद्वतोऽभ्ययात् ।
यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तमुपाद्रवत् ॥ ६.१११.२८ ॥
ସେହିପରି ସହଦେବ ଆଗକୁ ଆସିବାରୁ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ—ବନରେ ମତ୍ତ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ମତ୍ତ ହାତୀ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିବା ପରି।
6.111.29
कृपश्च समरे शूरो माद्रीपुत्रं महारथम् ।
आजघान शरैस्तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः ॥ ६.१११.२९ ॥
ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର କୃପ ଶୀଘ୍ର ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସତୁରି ବାଣରେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ସହଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.111.30
तस्य माद्रीसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.१११.३० ॥
ତା'ପରେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ନିଜ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କଲେ; ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.111.31
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय समरे भारसाधनम् ।
माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टो दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.१११.३१ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାର ବହନ ଯୋଗ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ନେଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର (ନକୁଳ) ଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ (ବିଦ୍ଧ କଲା)।
6.111.32
आजघानोरसि क्रुद्ध इच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ।
तथैव पाण्डवो राजञ्छारद्वतममर्षणम् ॥ ६.१११.३२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଶାରଦ୍ୱତ (କୃପ) ଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.111.33
आजघानोरसि क्रुद्धो भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ।
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं भयावहम् ॥ ६.१११.३३ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା। ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାବହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
6.111.34
नकुलं तु रणे क्रुद्धो विकर्णः शत्रुतापनः ।
विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन्भीष्मं महाबलम् ॥ ६.१११.३४ ॥
ରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ଶତ୍ରୁତାପକ ବିକର୍ଣ୍ଣ ମହାବଳୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ନକୁଳଙ୍କୁ ଷାଠିଏ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.111.35
नकुलोऽपि भृशं विद्धस्तव पुत्रेण धीमता ।
विकर्णं सप्तसप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः ॥ ६.१११.३५ ॥
ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସତୁରି-ସାତଟି ବାଣରେ ଭେଦ କଲେ।
6.111.36
तत्र तौ नरशार्दूलौ भीष्महेतोः परंतपौ ।
अन्योन्यं जघ्नुतुर्वीरौ गोष्ठे गोवृषभाविव ॥ ६.१११.३६ ॥
ସେଠାରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ, ସେହି ଦୁହେଁ ଶତ୍ରୁତାପକ ନରଶାର୍ଦୁଳ ବୀର ଗୋଶାଳାରେ ଦୁଇ ବୃଷଭ ପରି ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.111.37
घटोत्कचं रणे यान्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् ।
दुर्मुखः समरे प्रायाद्भीष्यहेतोः पराक्रमी ॥ ६.१११.३७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସେନାକୁ ସଂହାର କରି ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ, ପରାକ୍ରମୀ ଦୁର୍ମୁଖ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ରଣକୁ ଗଲା।
6.111.38
हैडिम्बस्तु रणे राजन्दुर्मुखं शत्रुतापनम् ।
आजघानोरसि क्रुद्धः शरेणानतपर्वणा ॥ ६.१११.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ହୈଡିମ୍ବ କ୍ରୋଧରେ ଶତ୍ରୁତାପନ ଦୁର୍ମୁଖର ଛାତିରେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲା।
6.111.39
भीमसेनसुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः ।
षष्ट्या वीरो नदन्हृष्टो विव्याध रणमूर्धनि ॥ ६.१११.३९ ॥
ବୀର ଦୁର୍ମୁଖ ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କରି, ରଣମୁଣ୍ଡରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଷାଠିଏଟି ସୁନ୍ଦର ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲା।
6.111.40
धृष्टद्युम्नं तथाऽऽयान्तं भीष्मस्य वधकाङ्क्षिणम् ।
हार्दिक्यो वारयामास रथश्रेष्ठं महारथः ॥ ६.१११.४० ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିବା ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମହାରଥୀ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ରୋକିଲା।
6.111.41
हार्दिक्यः पार्षतं चापि विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ।
पुनः पञ्चाशता तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.१११.४१ ॥
ହାର୍ଦିକ୍ୟ ପାର୍ଷତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି ଲୌହ ବାଣରେ ବିନ୍ଧି, ପୁଣି ପଚାଶ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ' କହିଲା।
6.111.42
आजघान महाबाहुः पार्षतं तं महारथम् ।
तं चैव पार्षतो राजन्हार्दिक्यं नवभिः शरैः ॥ ६.१११.४२ ॥
ମହାବାହୁ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ସେ ମହାରଥୀ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା; ହେ ରାଜନ୍, ପାର୍ଷତ ମଧ୍ୟ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲା।
6.111.43
विव्याध निशितैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैरजिह्नगैः ।
तयोः समभवद्युद्धं भीष्महेतोर्महाहवे ॥ ६.१११.४३ ॥
ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଧାରିଆ, କଙ୍କପତ୍ରଯୁକ୍ତ, ସିଧାଗାମୀ ବାଣରେ ତାହାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
6.111.44
अन्योन्यातिशये युक्तं यथा वृत्रमहेन्द्रयोः ।
भीमसेनं तथाऽऽयान्तं भीष्मं प्रति महारथम् ॥ ६.१११.४४ ॥
ବୃତ୍ର ଓ ମହେନ୍ଦ୍ର ପରସ୍ପରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭୀଷ୍ମ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ମହାରଥୀ ଭୀମସେନ।
6.111.45
भूरिश्रवाभ्ययात्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
सौमदत्तिरथो भीममाजघान स्तनान्तरे ॥ ६.१११.४५ ॥
ଭୂରିଶ୍ରବା ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁ ଆସି କହିଲେ, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!' ସୋମଦତ୍ତ ପୁତ୍ରଙ୍କ ରଥ ଭୀମଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା।
6.111.46
नाराचेन सुतीक्ष्णेन रुक्मपुङ्खेन संयुगे ।
उरःस्थेन बभौ तेन भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ६.१११.४६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୁନାପଖା ନାରାଚ ସହ ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରତାପବାନ୍ ଭୀମସେନ ଶୋଭିଲେ।
6.111.47
स्कन्दशक्त्या यथा क्रौञ्चः पुरा नृपतिसत्तम ।
तौ शरान्सूर्यसंकाशान्कर्मारपरिमार्जितान् ॥ ६.१११.४७ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିଲା ପରି, ସେ ଦୁହେଁ କମାରଙ୍କ ଘଷା ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.111.48
अन्योन्यस्य रणे क्रुद्धौ चिक्षिपते नरर्षभौ ।
भीमो भीष्मवधाकाङ्क्षी सौमदत्तिं महारथम् ॥ ६.१११.४८ ॥
ରଣରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଭୀଷ୍ମବଧର ଇଚ୍ଛୁକ ଭୀମ ମହାରଥୀ ସୋମଦତ୍ତପୁତ୍ର ଉପରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.111.49
तथा भीष्मजये गृध्नुः सौमदत्तिस्तू पाण्डवम् ।
कृतप्रतिकृते यत्तौ योधयामासतू रणे ॥ ६.१११.४९ ॥
ସେହିପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା। ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କରି ରଣରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଲଢ଼ିଲେ।
6.111.50
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयं महत्या सेनया वृत्तम् ।
भीष्माभिमुखमायान्तं भारद्वाजो न्यवारयत् ॥ ६.१११.५० ॥
ମାତ୍ର ବିଶାଳ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ରୋକିଲେ।
6.111.51
द्रोणस्य रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ।
श्रुत्वा प्रभद्रका राजन्समकम्पन्त मारिष ॥ ६.१११.५१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥର ନିର୍ଘୋଷ ଶୁଣି ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର କମ୍ପିଗଲେ।
6.111.52
सा सेना महती राजन्पाण्डुपुत्रस्य संयुगे ।
द्रोणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात्पदम् ॥ ६.१११.५२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ବିଶାଳ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇ ଯତ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଟଳିଲା ନାହିଁ।
6.111.53
चेकितान रणे यत्तं भीष्मं प्रति जनेश्वर ।
चित्रसेनस्तव सुतः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ६.१११.५३ ॥
ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ରଣରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧରୂପୀ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରସେନ ରୋକିଲେ।
6.111.54
भीष्महेतोः पराक्रान्तश्चित्रसेनः पराक्रमी ।
चेकितानं परं शक्त्या योधयामास भारत ॥ ६.१११.५४ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିବା ପରାକ୍ରମୀ ଚିତ୍ରସେନ, ହେ ଭାରତ, ଶକ୍ତି (ବର୍ଛା) ଦ୍ୱାରା ଚେକିତାନଙ୍କ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.111.55
तथैव चेकितानोऽपि चित्रसेनमवारयत् ।
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.१११.५५ ॥
ସେହିପରି ଚେକିତାନ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଅତି ମହାନ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
6.111.56
अर्जुनो वार्यमाणस्तु बहुशस्तत्र भारत ।
विमुखीकृत्य पुत्रं ते सेनां तव ममर्द ह ॥ ६.१११.५६ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଥର ଅଟକାଯାଇ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିମୁଖ କରି ତୁମ ସେନାକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲେ।
6.111.57
दुःशासनोऽपि परया शक्त्या पार्थमवारयत् ।
कथं भीष्मं न नो हन्यादिति निश्चित्य भारत ॥ ६.१११.५७ ॥
ଦୁଃଶାସନ ମଧ୍ୟ ପରମ ଶକ୍ତିରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ; 'ସେ ଆମ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ନ ମାରୁ' ଏହା ସ୍ଥିର କରି, ହେ ଭାରତ।
6.111.58
सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी ।
लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैस्तत्रतत्रैव भारत ॥ ६.१११.५८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମରୁଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସେନା, ହେ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାସେଠି ମଥାଯାଉଥିଲା।