મહાભારત · અધ્યાય 6.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.111.1
सात्यकिं दंशितं युद्धे भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
आर्श्यशृङ्गिर्महेष्वासो वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१ ॥
યુદ્ધમાં કવચ ધારણ કરીને રણમાં ભીષ્મ તરફ ધસી જતા સાત્યકિને મહાધનુર્ધર આર્શ્યશૃંગીએ એ સંગ્રામમાં રોક્યો.
6.111.2
माधवस्तु सुसंक्रुद्धो राक्षसं नवभिः शरैः ।
आजघान रणे राजन्प्रहसन्निव भारत ॥ ६.१११.२ ॥
પણ માધવે અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તે રાક્ષસને રણમાં નવ બાણોથી પ્રહાર કર્યો; હે રાજન, જાણે હસતાં હસતાં, હે ભારત.
6.111.3
तथैव राक्षसो राजन्माधवं नवभिः शरैः ।
अर्दयामास राजेन्द्र संक्रुद्धः शिनिपुङ्गवम् ॥ ६.१११.३ ॥
એ જ રીતે તે રાક્ષસે, હે રાજન, નવ બાણોથી માધવને પીડ્યો; હે રાજેન્દ્ર, ક્રોધે ભરાઈને શિનિશ્રેષ્ઠને.
6.111.4
शैनेयः शरसङ्घं तु प्रेषयामास संयुगे ।
राक्षसाय सुसंक्रुद्धो माधवः परवीरहा ॥ ६.१११.४ ॥
શૈનેયે યુદ્ધમાં અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તે રાક્ષસ પર બાણોની વર્ષા મોકલી; શત્રુવીરોનો સંહારક માધવ.
6.111.5
ततो रक्षो महाबाहुं सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
विव्याध विशिखैस्तीक्ष्णैः सिंहनाद ननाद च ॥ ६.१११.५ ॥
ત્યારે તે રાક્ષસે મહાબાહુ, સત્યપરાક્રમી સાત્યકિને તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો અને સિંહનાદ કર્યો.
6.111.6
माधवस्तु भृशं विद्धो राक्षसेन रणे तदा ।
धैर्यमालम्ब्य तेजस्वी जहास च ननाद च ॥ ६.१११.६ ॥
પણ માધવ ત્યારે રણમાં રાક્ષસથી અત્યંત વીંધાયો; પછી ધૈર્ય ધારણ કરી એ તેજસ્વીએ હસી અને ગર્જના કરી.
6.111.7
भगदत्तस्ततः क्रुद्धो माधवं निशितैः शरैः ।
ताडयामास समरे तोत्रैरिव महागजम् ॥ ६.१११.७ ॥
ત્યારે ક્રોધિત ભગદત્તે સમરભૂમિમાં તીક્ષ્ણ બાણોથી માધવને પ્રહાર કર્યો, જેમ અંકુશથી મહાગજને મારાય.
6.111.8
विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वरः ।
प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान्संनतपर्वणः ॥ ६.१११.८ ॥
યુદ્ધમાં રાક્ષસને છોડીને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ શૈનેયે પ્રાગ્જ્યોતિષ તરફ વળેલી ગાંઠોવાળા બાણ છોડ્યા.
6.111.9
तस्य प्राग्ज्योतिषो राजा माधवस्य महद्धनुः ।
चिच्छेद शतधारेण भल्लेन कृतहस्तवत् ॥ ६.१११.९ ॥
પ્રાગ્જ્યોતિષના રાજાએ શતધાર ભલ્લથી કુશળ હાથની જેમ માધવનું મહાધનુષ્ય કાપ્યું.
6.111.10
अथान्यद्धनुरादाय वेगवत्परवीरहा ।
भगदत्तं रणे क्रुद्धं विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.१११.१० ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર વેગવાન માધવે રણમાં ક્રોધિત ભગદત્તને તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો.
6.111.11
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं कनकवैडूर्यभूषितामायसीं दृढाम् ॥ ६.१११.११ ॥
અતિશય વીંધાયેલો તે મહાધનુર્ધર હોઠના ખૂણા ચાટતાં, સોના અને વૈડૂર્યથી શોભતી લોખંડની દૃઢ શક્તિ ઉપાડવા લાગ્યો.
6.111.12
यमदण्डोपमां घोरां चिक्षेप परमाहवे ।
तामापतन्तीं सहसा तस्य बाहुबलेरिताम् ॥ ६.१११.१२ ॥
મહાયુદ્ધમાં તેણે યમદંડ જેવી ભયાનક શક્તિ ફેંકી; તે અચાનક તેના બાહુબળથી પ્રેરિત થઈને ધસી આવી.
6.111.13
सात्यकिः समरे राजन्द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
ततः पपात सहसा सहोल्केव हतप्रभा ॥ ६.१११.१३ ॥
હે રાજા, સાત્યકીએ યુદ્ધમાં બાણોથી તેને બે ટુકડા કરી નાખ્યા. ત્યારે તે અચાનક, પ્રભા ગુમાવેલી ઉલ્કાની જેમ પડી ગઈ.
6.111.14
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशांपते ।
महता रथवंशेन वारयामास माधवम् ॥ ६.१११.१४ ॥
હે પ્રજાપાલક, તમારા પુત્રે પોતાની શક્તિ નાશ પામેલી જોઈને મોટા રથસમૂહ વડે માધવ (સાત્યકી)ને રોક્યો.
6.111.15
तथा परिवृतं दृष्ट्वा वार्ष्णेयानां महारथम् ।
दुर्योधनो भृशं क्रुद्धो भ्रातॄन्सर्वानुवाच ह ॥ ६.१११.१५ ॥
વૃષ્ણિવંશના મહારથીને આ રીતે ઘેરાયેલા જોઈને દુર્યોધન ખૂબ ક્રોધે ભરાયો અને બધા ભાઈઓને બોલ્યો.
6.111.16
तथा कुरुत कौरव्या यथाः वः सात्यको युधि ।
न जीवन्प्रतिनिर्याति महतोऽस्माद्रथव्रजात् ॥ ६.१११.१६ ॥
હે કૌરવો, એવું કરો કે સાત્યકી યુદ્ધમાં આ મહાન રથસમૂહમાંથી જીવતો પાછો ન જઈ શકે.
6.111.17
तस्मिन्हते हतं मन्ये पाण्डवानां महद्बलम् ।
तथेति च वचस्तस्य परिगृह्य महारथाः ॥ ६.१११.१७ ॥
તે માર્યો જાય તો પાંડવોનું મહાન સૈન્ય પણ હણાયેલું છે એમ હું માનું છું. 'તથાસ્તુ' કહીને તે મહારથીઓએ તેનું વચન સ્વીકાર્યું.
6.111.18
शैनेयं योधयामासर्भीष्मायाभ्युद्यतं रणे ।
अभिमन्युं तदाऽऽयान्तं भीष्मस्याभ्युद्यतं वधे।
काम्भोजराजो बलवान्वारयामास संयुगे ॥ ६.१११.१८ ॥
યુદ્ધમાં ભીષ્મ માટે સાત્યકી સાથે લડનારાઓએ તેને રોક્યો. ત્યારે ભીષ્મના વધ માટે આગળ વધતા અભિમન્યુને બળવાન કંબોજરાજે યુદ્ધમાં રોક્યો.
6.111.19
आर्जुनिं नृपतिर्विद्ध्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पुनरेव चतुःषष्ट्या राजन्विव्याध तं नृप ॥ ६.१११.१९ ॥
રાજાએ વાંકી ગાંઠોવાળા બાણોથી અર્જુનપુત્રને વીંધ્યો; અને ફરી ચોસઠ બાણોથી, હે રાજન, તેને વીંધ્યો. હે નૃપ.
6.111.20
सुदक्षिणस्तु समरे पुनर्विव्याध तं पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य नवभिरिच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ॥ ६.१११.२० ॥
પરંતુ સુદક્ષિણે યુદ્ધમાં ફરી તેને પાંચ બાણોથી વીંધ્યો, અને તેના સારથિને નવ બાણોથી, ભીષ્મનું જીવન ઇચ્છતા.
6.111.21
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ।
यदाभ्यधावद्गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुकर्शनः ॥ ६.१११.२१ ॥
ત્યાં તે બંનેના મિલનમાં તે યુદ્ધ અતિ મહાન થયું; જ્યારે શત્રુકર્શન શિખંડી ગાંગેય પર ધસી ગયો.
6.111.22
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयनतौ महाचमूम् ।
भीष्मं च युधि संरब्धावाद्रवन्तौ महारथौ ॥ ६.१११.२२ ॥
વિરાટ અને દ્રુપદ, બંને વૃદ્ધ, મહાસેનાને રોકતા, અને યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાઈ ભીષ્મ પર ધસતા બે મહારથીઓ.
6.111.23
अश्वत्थामा रणे क्रुद्धः समियाद्रथसत्तमः ।
ततः प्रववृते युद्धं तयोस्तस्य च भारत ॥ ६.१११.२३ ॥
અશ્વત્થામા યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાઈ, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેમનો સામનો કરવા ગયો. પછી, હે ભારત, તેમની વચ્ચે અને તેની સાથે યુદ્ધ શરૂ થયું.
6.111.24
विराटो दशभिर्भल्लैराजघान परंतप ।
यतमानं महेष्वासं द्रौणिमाहवशोभिनम् ॥ ६.१११.२४ ॥
વિરાટે દસ ભલ્લ બાણોથી પ્રહાર કર્યો, હે પરંતપ; પ્રયત્ન કરતા મહાધનુર્ધર દ્રોણપુત્રને, યુદ્ધમાં શોભતા તેને.
6.111.25
द्रुपदश्च त्रिभिर्बाणैर्विव्याध निशितैस्तदा ।
गुरुपुत्रं समासाद्य प्रहरन्तौ महाबलौ ॥ ६.१११.२५ ॥
ત્યારે દ્રુપદે તીક્ષ્ણ ત્રણ બાણો વડે ગુરુપુત્ર (અશ્વત્થામા)ને વીંધ્યો; એ બંને મહાબલી એકબીજા પર પ્રહાર કરી રહ્યા હતા.
6.111.26
अश्वत्थामा ततस्तौ तु विव्याध बहुभिः शरैः ।
विराटद्रुपदौ वीरौ भीष्मं प्रति समुद्यतौ ॥ ६.१११.२६ ॥
પછી અશ્વત્થામાએ તે બંનેને ઘણા બાણો વડે વીંધ્યા—ભીષ્મ તરફ આગળ વધી રહેલા એ વીરો વિરાટ અને દ્રુપદ હતા.
6.111.27
तत्राद्भुतमपश्याम वृद्धयोश्चरितं महत् ।
यद्द्रौणिसायकान्घोरान्प्रत्यवारयतां युधि ॥ ६.१११.२७ ॥
ત્યાં અમે એ બંને વૃદ્ધ વીરોનો અદ્ભુત અને મહાન પરાક્રમ જોયો; યુદ્ધમાં દ્રૌણિનાં ભયાનક બાણોને તેમણે રોક્યાં.
6.111.28
सहदेवं तथाऽऽयान्तं कृपः शारद्वतोऽभ्ययात् ।
यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तमुपाद्रवत् ॥ ६.१११.२८ ॥
એ જ રીતે સહદેવ આગળ આવ્યો ત્યારે શારદ્વત કૃપ તેના પર ધસી ગયા—જંગલમાં મદમસ્ત હાથી બીજા મદમસ્ત હાથી પર ધસે તેમ.
6.111.29
कृपश्च समरे शूरो माद्रीपुत्रं महारथम् ।
आजघान शरैस्तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः ॥ ६.१११.२९ ॥
અને યુદ્ધમાં શૂરવીર કૃપે તરત જ સોનાથી શણગારેલાં સિત્તેર બાણો વડે માદ્રીપુત્ર મહારથી સહદેવને પ્રહાર કર્યો.
6.111.30
तस्य माद्रीसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद सायकैः ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.१११.३० ॥
પછી માદ્રીપુત્રે પોતાનાં બાણો વડે તેનું ધનુષ્ય બે ટુકડા કરી નાખ્યું; ધનુષ્ય તૂટેલા તેને નવ બાણો વડે વીંધ્યો.
6.111.31
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय समरे भारसाधनम् ।
माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टो दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.१११.३१ ॥
તેણે યુદ્ધમાં ભાર ઉપાડી શકે તેવું બીજું ધનુષ્ય લઈને, અત્યંત હર્ષિત થઈને માદ્રીપુત્ર (નકુલ)ને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી (વીંધ્યો).
6.111.32
आजघानोरसि क्रुद्ध इच्छन्भीष्मस्य जीवितम् ।
तथैव पाण्डवो राजञ्छारद्वतममर्षणम् ॥ ६.१११.३२ ॥
ક્રોધમાં ભીષ્મનો જીવ ઇચ્છતાં તેણે છાતી પર પ્રહાર કર્યો. હે રાજન્, એ જ રીતે પાંડવે અસહિષ્ણુ શારદ્વત (કૃપ)ની છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
6.111.33
आजघानोरसि क्रुद्धो भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ।
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं भयावहम् ॥ ६.१११.३३ ॥
ભીષ્મને મારવાની ઇચ્છાથી ક્રોધિત થઈને તેણે છાતી પર પ્રહાર કર્યો. તે બંને વચ્ચે ભયંકર અને ભયાવહ યુદ્ધ થયું.
6.111.34
नकुलं तु रणे क्रुद्धो विकर्णः शत्रुतापनः ।
विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन्भीष्मं महाबलम् ॥ ६.१११.३४ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધિત થયેલા શત્રુઓને તપાવનાર વિકર્ણે મહાબલી ભીષ્મની રક્ષા કરતાં નકુલને સાઠ બાણોથી વીંધ્યો.
6.111.35
नकुलोऽपि भृशं विद्धस्तव पुत्रेण धीमता ।
विकर्णं सप्तसप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः ॥ ६.१११.३५ ॥
નકુલ પણ તમારા બુદ્ધિમાન પુત્ર દ્વારા અત્યંત વીંધાયો; તેણે વિકર્ણને સિત્તેર-સાત બાણોથી ભેદ્યો.
6.111.36
तत्र तौ नरशार्दूलौ भीष्महेतोः परंतपौ ।
अन्योन्यं जघ्नुतुर्वीरौ गोष्ठे गोवृषभाविव ॥ ६.१११.३६ ॥
ત્યાં ભીષ્મ માટે, તે બંને શત્રુતાપક નરશાર્દૂલ વીરો ગૌશાળામાં બે બળદોની જેમ એકબીજા પર પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
6.111.37
घटोत्कचं रणे यान्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् ।
दुर्मुखः समरे प्रायाद्भीष्यहेतोः पराक्रमी ॥ ६.१११.३७ ॥
યુદ્ધમાં તમારી સેનાનો સંહાર કરતા આગળ વધતા ઘટોત્કચ સામે, પરાક્રમી દુર્મુખ ભીષ્મ માટે સમરાંગણમાં આગળ ધસ્યો.
6.111.38
हैडिम्बस्तु रणे राजन्दुर्मुखं शत्रुतापनम् ।
आजघानोरसि क्रुद्धः शरेणानतपर्वणा ॥ ६.१११.३८ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં હૈડિંબે ક્રોધે શત્રુઓને તપાવનાર દુર્મુખની છાતી પર વાંકા ગાંઠવાળા બાણથી પ્રહાર કર્યો.
6.111.39
भीमसेनसुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः ।
षष्ट्या वीरो नदन्हृष्टो विव्याध रणमूर्धनि ॥ ६.१११.३९ ॥
વીર દુર્મુખે હર્ષથી ગર્જના કરતાં, રણમોખરે ભીમસેનના પુત્રને પણ સાઠ સુંદર બાણોથી વીંધ્યો.
6.111.40
धृष्टद्युम्नं तथाऽऽयान्तं भीष्मस्य वधकाङ्क्षिणम् ।
हार्दिक्यो वारयामास रथश्रेष्ठं महारथः ॥ ६.१११.४० ॥
ભીષ્મના વધની ઇચ્છાથી આવતા રથશ્રેષ્ઠ ધૃષ્ટદ્યુમ્નને મહારથી હાર્દિક્યે રોક્યો.
6.111.41
हार्दिक्यः पार्षतं चापि विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ।
पुनः पञ्चाशता तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.१११.४१ ॥
હાર્દિક્યે પાર્ષત ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પણ પાંચ લોખંડી બાણોથી વીંધીને, પછી પચાસ બાણોથી ઝડપથી 'ઊભો રહે, ઊભો રહે' કહ્યું.
6.111.42
आजघान महाबाहुः पार्षतं तं महारथम् ।
तं चैव पार्षतो राजन्हार्दिक्यं नवभिः शरैः ॥ ६.१११.४२ ॥
મહાબાહુ હાર્દિક્યે તે મહારથી પાર્ષતને પ્રહાર કર્યો; હે રાજન, પાર્ષતે પણ હાર્દિક્યને નવ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
6.111.43
विव्याध निशितैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैरजिह्नगैः ।
तयोः समभवद्युद्धं भीष्महेतोर्महाहवे ॥ ६.१११.४३ ॥
તેણે તીક્ષ્ણ, ધારદાર, કંકપત્રવાળા, સીધા જનારા બાણોથી તેને વીંધી નાખ્યો. ભીષ્મને કારણે તે મહાયુદ્ધમાં એ બંને વચ્ચે યુદ્ધ થયું.
6.111.44
अन्योन्यातिशये युक्तं यथा वृत्रमहेन्द्रयोः ।
भीमसेनं तथाऽऽयान्तं भीष्मं प्रति महारथम् ॥ ६.१११.४४ ॥
વૃત્ર અને મહેન્દ્ર એકબીજાને હરાવવા લડ્યા તેમ, ભીષ્મ તરફ આવતા મહારથી ભીમસેન.
6.111.45
भूरिश्रवाभ्ययात्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
सौमदत्तिरथो भीममाजघान स्तनान्तरे ॥ ६.१११.४५ ॥
ભૂરિશ્રવા ઝડપથી દોડી આવ્યો અને કહ્યું, 'ઊભો રહે, ઊભો રહે!' સોમદત્તના પુત્રના રથે ભીમની છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
6.111.46
नाराचेन सुतीक्ष्णेन रुक्मपुङ्खेन संयुगे ।
उरःस्थेन बभौ तेन भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ६.१११.४६ ॥
યુદ્ધમાં અતિ તીક્ષ્ણ, સોનેરી પુંખવાળા નારાચથી, છાતીમાં ખૂંપી જતાં પ્રતાપી ભીમસેન શોભી ઊઠ્યો.
6.111.47
स्कन्दशक्त्या यथा क्रौञ्चः पुरा नृपतिसत्तम ।
तौ शरान्सूर्यसंकाशान्कर्मारपरिमार्जितान् ॥ ६.१११.४७ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, પૂર્વે સ્કંદની શક્તિથી ક્રૌંચ પર્વત ભેદાયો હતો તેમ, તે બંનેએ લુહારોએ ઘસેલા સૂર્યસમાન બાણો છોડ્યા.
6.111.48
अन्योन्यस्य रणे क्रुद्धौ चिक्षिपते नरर्षभौ ।
भीमो भीष्मवधाकाङ्क्षी सौमदत्तिं महारथम् ॥ ६.१११.४८ ॥
યુદ્ધમાં એકબીજા પર ક્રોધે ભરાઈને તે બંને નરશ્રેષ્ઠોએ બાણો છોડ્યાં. ભીષ્મના વધની ઇચ્છાવાળા ભીમે મહારથી સોમદત્તપુત્ર પર છોડ્યાં.
6.111.49
तथा भीष्मजये गृध्नुः सौमदत्तिस्तू पाण्डवम् ।
कृतप्रतिकृते यत्तौ योधयामासतू रणे ॥ ६.१११.४९ ॥
એ જ રીતે ભીષ્મની જીત માટે ઉત્સુક સોમદત્તનો પુત્ર પાંડવ સાથે લડ્યો. બંને એકબીજાનો પ્રતિકાર કરતાં યુદ્ધમાં પ્રયત્નપૂર્વક લડ્યા.
6.111.50
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयं महत्या सेनया वृत्तम् ।
भीष्माभिमुखमायान्तं भारद्वाजो न्यवारयत् ॥ ६.१११.५० ॥
પરંતુ વિશાળ સેનાથી ઘેરાયેલા, ભીષ્મ તરફ આગળ વધી રહેલા કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને ભારદ્વાજ (દ્રોણ) એ રોક્યા.
6.111.51
द्रोणस्य रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ।
श्रुत्वा प्रभद्रका राजन्समकम्पन्त मारिष ॥ ६.१११.५१ ॥
હે રાજન, મેઘગર્જના જેવો દ્રોણના રથનો ઘોષ સાંભળીને પ્રભદ્રકો સૌ સાથે કંપી ઊઠ્યા.
6.111.52
सा सेना महती राजन्पाण्डुपुत्रस्य संयुगे ।
द्रोणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात्पदम् ॥ ६.१११.५२ ॥
હે રાજન, પાંડુપુત્રની તે વિશાળ સેના યુદ્ધમાં દ્રોણ વડે રોકાયેલી હોવા છતાં પ્રયત્ન કરવા છતાં પોતાના સ્થાનેથી એક ડગલું પણ ખસી નહીં.
6.111.53
चेकितान रणे यत्तं भीष्मं प्रति जनेश्वर ।
चित्रसेनस्तव सुतः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ६.१११.५३ ॥
હે જનેશ્વર, રણમાં ભીષ્મ તરફ યત્ન કરતા ક્રોધરૂપ ચેકિતાનને તમારા પુત્ર ચિત્રસેને રોક્યો.
6.111.54
भीष्महेतोः पराक्रान्तश्चित्रसेनः पराक्रमी ।
चेकितानं परं शक्त्या योधयामास भारत ॥ ६.१११.५४ ॥
ભીષ્મ માટે પરાક્રમથી આગળ વધેલો પરાક્રમી ચિત્રસેન, હે ભારત, શક્તિ (ભાલા) વડે ચેકિતાન સાથે અતિશય ભીષણ યુદ્ધ કર્યું.
6.111.55
तथैव चेकितानोऽपि चित्रसेनमवारयत् ।
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.१११.५५ ॥
એ જ રીતે ચેકિતાને પણ ચિત્રસેનને અટકાવ્યો. ત્યાં બંનેના સમાગમમાં અતિ મહાન યુદ્ધ થયું.
6.111.56
अर्जुनो वार्यमाणस्तु बहुशस्तत्र भारत ।
विमुखीकृत्य पुत्रं ते सेनां तव ममर्द ह ॥ ६.१११.५६ ॥
હે ભારત, ત્યાં વારંવાર રોકાયા છતાં અર્જુને તમારા પુત્રને વિમુખ કરીને તમારી સેનાને કચડી નાખી.
6.111.57
दुःशासनोऽपि परया शक्त्या पार्थमवारयत् ।
कथं भीष्मं न नो हन्यादिति निश्चित्य भारत ॥ ६.१११.५७ ॥
દુઃશાસને પણ પરમ શક્તિથી પાર્થને રોક્યો; 'તે આપણા ભીષ્મને ન મારે' એવો નિશ્ચય કરીને, હે ભારત.
6.111.58
सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी ।
लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैस्तत्रतत्रैव भारत ॥ ६.१११.५८ ॥
યુદ્ધમાં માર્યા જતા તમારા પુત્રનું એ સૈન્ય, હે ભારત, શ્રેષ્ઠ રથીઓ દ્વારા અહીં-ત્યાં મથાતું હતું.