ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.112.1
अथ वीरो महेष्वासो मत्तवारणविक्रमः ।
समादाय महच्चापं मत्तवारणवारणम् ॥ ६.११२.१ ॥
ਤਦ ਵੀਰ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਮਤਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਉਸ ਯੋਧੇ ਨੇ, ਮਤਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ।
6.112.2
विधुन्वानो नरश्रेष्ठो द्रावयाणो वरूथिनीम् ।
पृतनां पाण्डवेयानां गाहमानो महाबलः ॥ ६.११२.२ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ, ਮਹਾਬਲੀ।
6.112.3
निमित्तानि निमित्तज्ञः सर्वतो वीक्ष्य वीर्यवान् ।
प्रतपन्तमनीकानि द्रोणः पुत्रमभाषत ॥ ६.११२.३ ॥
ਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਗਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
6.112.4
अयं हि दिवसस्तात यत्र पार्थो महाबलः ।
जिघांसुः समरे भीष्मं परं यत्नं करिष्यति ॥ ६.११२.४ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਇਹੀ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ; ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਰਥ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ।
6.112.5
उत्पतन्ति हि मे बाणा धनुः प्रस्फुरतीव च ।
योगमस्त्राणि नेच्छन्ति क्रूरं मे वर्तते मनः ॥ ६.११२.५ ॥
ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਉੱਛਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਧਨੁਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਫੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਅਸਤ੍ਰ ਮੰਤਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕ੍ਰੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.112.6
दिक्ष्वशान्तानि घोराणि व्याहरन्ति मृगद्विजाः ।
नीचैर्गृध्रा निलीयन्ते भारतानां चमूं प्रति ॥ ६.११२.६ ॥
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਗਿਰਝਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲ ਛਿਪ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
6.112.7
नष्टप्रभ इवादित्यः सर्वतो लोहिता दिशः ।
रसते व्यथते भूमिः कम्पतीव च सर्वशः ॥ ६.११२.७ ॥
ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪੀੜ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
6.112.8
कङ्कगृध्रा बलाकाश्च व्याहरन्ति मुहुर्मुहुः ।
शिवाश्चैवाशिवा घोरा वेदयन्त्यो महद्भयम् ॥ ६.११२.८ ॥
ਕੰਕ, ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਬਗਲੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੀਕਦੇ ਹਨ। ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਗਿੱਦੜਨੀਆਂ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੋਂਦੀਆਂ ਹਨ।
6.112.9
पपात महती चोल्का मध्येनादित्यमण्डलात् ।
सकबन्धश्च परिघो भानुमावृत्य तिष्ठति ॥ ६.११२.९ ॥
ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ। ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਧੜ ਵਰਗਾ ਪਰਿਘ-ਘੇਰਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
6.112.10
परिवेषस्तथा घोरश्चन्द्रभास्करयोरभूत् ।
वेदयानो भयं घोरं राज्ञां देहावकर्तनम् ॥ ६.११२.१० ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਘੋਰ ਡਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.112.11
देवतायतनस्थाश्च कौरवेन्द्रस्य देवताः ।
कम्पन्ते च हसन्ते च नृत्यन्ति च रुदन्ति च ॥ ६.११२.११ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਦੇਵਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਂਦੇ ਵੀ ਹਨ।
6.112.12
अपसव्यं ग्रहाश्चक्रुरलक्ष्माणं दिवाकरम् ।
अवाक्शिराश्च भगवानुपातिष्ठत चन्द्रकमाः ॥ ६.११२.१२ ॥
ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਲਟੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਬੇਰੌਣਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ; ਭਗਵਾਨ ਚੰਦਰਮਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
6.112.13
वपूंषि च नरेन्द्राणां विगताभानि लक्षये ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु न च भ्राजन्ति दंशिताःक ॥ ६.११२.१३ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਆਭਾਹੀਨ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਚਧਾਰੀ ਯੋਧੇ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ।
6.112.14
सेनयोरुभयोश्चापि समन्ताच्छ्रूयते महान् ।
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषो गाण्डीवस्य च निःस्वनः ॥ ६.११२.१४ ॥
ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
6.112.15
ध्रुवमास्थाय बीभत्सुरुत्तमास्त्राणि संयुगे ।
अपास्यान्यान्रणे योधानभ्येष्यति पितामहम् ॥ ६.११२.१५ ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਉੱਤਮ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ।
6.112.16
हृष्यन्ति रोमकूपाणि सीदतीव च मे मनः ।
चिन्तयित्वा महाबाहो भीष्मार्जुनसमागमम् ॥ ६.११२.१६ ॥
ਮੇਰੇ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ।
6.112.17
तं चेह निकृतिप्रज्ञं पाञ्चाल्यं पापचेतसम् ।
पुरस्कृत्य रणे पार्थो भीष्मस्यायोधनं गतः ॥ ६.११२.१७ ॥
ਧੋਖੇ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ (ਸ਼ਿਖੰਡੀ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਣਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
6.112.18
अब्रवीच्च पुरा भीष्मो नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ।
स्त्री ह्येषा विहिता धात्रा दैवाच्च स पुनः पुमान् ॥ ६.११२.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੈਵ ਦੇ ਵਸ ਇਹ ਫਿਰ ਪੁਰਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'
6.112.19
असंकल्पध्वजश्चैव याज्ञसेनिर्महाबलः ।
न चामङ्गलिके तस्मिन्प्रहरेदापगासुतः ॥ ६.११२.१९ ॥
ਅਸੰਕਲਪਧ੍ਵਜ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਉੱਤੇ, ਅਮੰਗਲ ਸਮੇਂ ਆਪਗਾਸੁਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾ ਕਰੇ।
6.112.20
एतद्विचिन्तयानस्य प्रज्ञा सीदति मे भृशम् ।
अभ्युद्यतो रणे पार्थः कुरुवृद्धमुपाद्रवत् ॥ ६.११२.२० ॥
ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਬਹੁਤ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਪਾਰਥ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਹੈ।
6.112.21
युधिष्ठिरस्य च क्रोधो भीष्मश्चार्जुनसंगतः ।
मम चास्त्रसमारम्भः प्रजानामशिवं ध्रुवम् ॥ ६.११२.२१ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ, ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਅਸਤ੍ਰ-ਆਰੰਭ — ਪ੍ਰਜਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਅਮੰਗਲ।
6.112.22
मनस्वी बलवाञ्शूरः कृतास्त्रोऽलघुविक्रमः ।
दूरपाती दृढेषुश्च निमित्तज्ञश्च पाण्डवः ॥ ६.११२.२२ ॥
ਮਨਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਸੂਰਮਾ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਵੱਡੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਦੂਰ ਤੀਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੱਕੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਗਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਪਾਂਡਵ।
6.112.23
अजेयः समरे चापि देवैरपि सवासवैः ।
बलवान्बुद्धिमांश्चैव जितक्लेशो युधां वरः ॥ ६.११२.२३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਯ; ਬਲਵਾਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.112.24
विजयी च रणे नित्यं भैरवास्त्रश्च पाण्डवः ।
अभ्युद्यतं रणे दृष्ट्वा भैरवास्त्रं च पाण्डवम् ।
तस्य मार्गं परिहरन्द्रुतं गच्छ यतव्रत ॥ ६.११२.२४ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੇਤੂ, ਭੈਰਵਾਸਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਪਾਂਡਵ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਭੈਰਵਾਸਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਛੇਤੀ ਜਾ, ਹੇ ਯਤਵ੍ਰਤ।
6.112.25
पश्याद्यैतन्महाघोरे संयुगे वैशसं महत् ।
हेमचित्राणि शूरणां महान्ति च शुभानि च ॥ ६.११२.२५ ॥
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ (ਹਥਿਆਰ) ਵੇਖੋ।
6.112.26
कवचान्यवदीर्यन्ते शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छिद्यन्ते च ध्वजाग्राणि तोमराश्च धनूंषि च ॥ ६.११२.२६ ॥
ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਵਚ ਪਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
6.112.27
प्रासाश्च विमलास्तीक्ष्णाः शक्त्यश्च कनकोज्ज्वलाः ।
वैजयन्त्यश्च नागानां संक्रुद्धेन किरीटिना ॥ ६.११२.२७ ॥
ਚਮਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਾਸ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਜੈ-ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ (ਕੱਟੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ)।
6.112.28
नायं संरक्षितुं कालः प्राणान्पुत्रोपजीविभिः ।
याहि स्वर्गं पुरस्कृत्य यशसे विजयाय च ॥ ६.११२.२८ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ (ਬਚਾਅ ਕਰਨ)। ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਾਓ।
6.112.29
रथनागहयावर्तां महाघोरां सुदुर्गमाम् ।
रथेन संग्रामनदीं तरत्येष कपिध्वजः ॥ ६.११२.२९ ॥
ਰਥ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਜਿਸ ਦੇ ਵਹਿਣ ਹਨ, ਐਸੀ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਣਲੰਘਣਯੋਗ ਯੁੱਧ-ਨਦੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਪਿਧਵਜ (ਅਰਜੁਨ) ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.112.30
ब्रह्मण्यता दमो दानं तपश्च चरितं महत् ।
इहैव दृश्यते पार्थे भ्राता यस्य धनञ्जयः ॥ ६.११२.३० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਸੰਜਮ, ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਚਰਣ — ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸਦਾ ਭਰਾ ਧਨੰਜਯ ਹੈ।
6.112.31
भीमसेनश्च बलवान्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
वासुदेवश्च वार्ष्णेयो यस्य नाथो व्यवस्थितः ॥ ६.११२.३१ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭੀਮਸੇਨ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਉਹ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
6.112.32
तस्यैष मन्युप्रभवो धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
तपोभावितदेहस्य कोपो दहति वाहिनीम् ॥ ६.११२.३२ ॥
ਇਹ ਦੁਰਮਤੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ; ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਦਾ ਇਹ ਕ੍ਰੋਧ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.112.33
एष संदृश्यते पार्थो वासुदेवव्यपाश्रयः ।
दारयन्सर्वसैन्यानि धार्तराष्ट्राणि सर्वशः ॥ ६.११२.३३ ॥
ਇਹ ਪਾਰਥ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ।
6.112.34
एतदालोक्यते सैन्यं क्षोभ्यमाणं किरीटिना ।
महोर्मिनद्धं सुमहत्तिमिनेव महाजलम् ॥ ६.११२.३४ ॥
ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ ਖਲਭਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਹੈ—ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ, ਤਿਮੀ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਾਂਗ।
6.112.35
हाहाकिलकिलाशब्दाः श्रूयन्ते च चमूमुखे ।
याहि पाञ्चालदायादमहं यास्ये युधिष्ठिरम् ॥ ६.११२.३५ ॥
ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ 'ਹਾਹਾਕਾਰ' ਅਤੇ 'ਕਿਲਕਿਲਾ' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। (ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ—) ਚੱਲ! ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਵਾਰਸ ਕੋਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
6.112.36
दुर्गमं ह्यन्तरं राज्ञो व्यूहस्यामिततेजसः ।
समुद्रकुक्षिप्रतिमं सर्वतोऽतिरथैः स्थितैः ॥ ६.११२.३६ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਿਊਹ ਦਾ ਪਾੜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਰਗਮ ਹੈ—ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਤਿਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
6.112.37
सात्यकिश्चाभिमन्युश्च धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ।
पर्यरक्षन्त राजानं यमौ च मनुजेश्वरम् ॥ ६.११२.३७ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਅਭਿਮੰਨਿਊ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
6.112.38
उपेन्द्रसदृशश्यामो महाशाल इवोद्गतः ।
एष गच्छत्यनीकाग्रे द्वितीय इव फल्गुनः ॥ ६.११२.३८ ॥
ਉਪੇਂਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਨ, ਉੱਚੇ ਉੱਗੇ ਮਹਾਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਵਰਗਾ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਫਲਗੁਨ ਹੋਵੇ।
6.112.39
उत्तमास्त्राणि चाधत्स्व गृहीत्वा च महद्धनुः ।
पार्षतं याहि राजानं युध्यस्व च वृकोदरम् ॥ ६.११२.३९ ॥
ਉੱਤਮ ਅਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਮਹਾਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵੱਲ ਜਾ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨਾਲ ਲੜ।
6.112.40
को हि नेच्छेत्प्रियं पुत्रं जीवन्तं शाश्वतीः समाः ।
क्षत्रधर्मं तु संप्रेक्ष्य ततस्त्वां नियुनज्म्यहम् ॥ ६.११२.४० ॥
ਕੌਣ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ? ਪਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
6.112.41
एष चातिरणे भीष्मो दहते वै महाचमूम् ।
युद्धेषु सदृशस्तात यमस्य वरुणस्य च ॥ ६.११२.४१ ॥
ਇਹ ਭੀਸ਼ਮ ਘੋਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ! ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗੇ ਹਨ।
6.112.42
पुत्रं समनुशास्यैवं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
महारणे महाराज धर्मराजमयोधयत् ॥ ६.११२.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਮਹਾਰਣ ਵਿੱਚ ਧਰਮਰਾਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।