મહાભારત · અધ્યાય 6.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.113.1
भगदत्तः कृपः शल्यः कृतवर्ता तथैव च ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ ६.११३.१ ॥
ભગદત્ત, કૃપ, શલ્ય, કૃતવર્મા, તેમજ વિંદ અને અનુવિંદ, અવંતીના બે રાજકુમારો, અને સિંધુરાજ જયદ્રથ.
6.113.2
चित्रसेनो विकर्णश्च तथा दुर्मर्षणो युवा ।
दशैते तावका योधा भीमसेनमयोधयन् ॥ ६.११३.२ ॥
ચિત્રસેન, વિકર્ણ અને યુવાન દુર્મર્ષણ — આ દસ તમારા યોદ્ધાઓ ભીમસેન સાથે લડ્યા.
6.113.3
महत्या सेनया युक्ता नानादेशसमुत्थया ।
भीष्मस्य समरे राजन्प्रार्थयाना महद्यशः ॥ ६.११३.३ ॥
હે રાજા, અનેક દેશોમાંથી એકઠા થયેલા મોટા સૈન્ય સાથે, યુદ્ધમાં ભીષ્મની મહાન કીર્તિ ઇચ્છતા (તેઓ આગળ વધ્યા).
6.113.4
शल्यस्तु नवभिर्बाणैर्भीमसेनमताडयत् ।
कृतवर्मा त्रिभिर्भाणैः कृपश्च नवभिः शरैः ॥ ६.११३.४ ॥
શલ્યે નવ બાણોથી ભીમસેનને પ્રહાર કર્યો; કૃતવર્માએ ત્રણ બાણોથી; અને કૃપે નવ બાણોથી.
6.113.5
चित्रसेनो विकर्णश्च भगदत्तश्च मारिष ।
दशभिर्दशभिर्बाणैर्भीमसेनमताडयन् ॥ ६.११३.५ ॥
હે મારિષ, ચિત્રસેન, વિકર્ણ અને ભગદત્તે દસ-દસ બાણોથી ભીમસેનને પ્રહાર કર્યો.
6.113.6
सैन्धवश्च त्रिभिर्बाणैर्भीमसेनमडायत् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ६.११३.६ ॥
સિંધુરાજે ત્રણ બાણોથી ભીમસેનને પ્રહાર કર્યો; અવંતીના બે રાજકુમારો વિંદ અને અનુવિંદે પાંચ-પાંચ બાણોથી.
6.113.7
दुर्मर्षणस्तु विंशत्या पाण्डवं निशितैः शरैः ।
स तान्सर्वान्महाराज राजमानान्पृथक्पृथक् ॥ ६.११३.७ ॥
દુર્મર્ષણે તીક્ષ્ણ વીસ બાણોથી પાંડવ (ભીમ)ને વીંધ્યો. હે મહારાજ, તેણે તે બધા ઝળહળતા (યોદ્ધાઓ)ને એક એક કરીને (વીંધ્યા).
6.113.8
प्रवीरान्सर्वलोकस्य धार्तराष्ट्रान्महारथान् ।
जघान समरे वीरः पाण्डवः परवीरहा ॥ ६.११३.८ ॥
વિશ્વના શ્રેષ્ઠ વીર, મહારથી ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર તે વીર પાંડુપુત્રે યુદ્ધમાં મારી નાખ્યા.
6.113.9
सप्तभिः शल्यमाविध्यत्कृतवर्माणमष्टभिः ।
कृपस्य सशरं चापं मध्ये चिच्छेद भारत ॥ ६.११३.९ ॥
તેણે સાત બાણોથી શલ્યને વીંધ્યો અને આઠથી કૃતવર્માને. હે ભારત, તેણે કૃપનું ધનુષ્ય બાણ સહિત વચ્ચેથી કાપી નાખ્યું.
6.113.10
अथैनं च्छिन्नधन्वानं पुनर्विव्याध सप्तभिः ।
विन्दानुविन्दौ च तथा त्रिभिस्त्रिभिरताडयत् ॥ ६.११३.१० ॥
પછી તેનું ધનુષ્ય કપાતાં તેણે તેને ફરી સાત બાણોથી વીંધ્યો; અને વિંદ તથા અનુવિંદને પણ દરેકને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
6.113.11
दुर्मर्षणं च विंशत्या चित्रसेनं च पञ्चभिः ।
विकर्णं दशभिर्बाणैः पञ्चभिश्च जयद्रथम् ॥ ६.११३.११ ॥
તેણે દુર્મર્ષણને વીસ બાણોથી, ચિત્રસેનને પાંચથી, વિકર્ણને દસ બાણોથી અને જયદ્રથને પાંચથી વીંધ્યો.
6.113.12
विद्ध्वा भीमोऽनदद्धृष्टः सैन्धवं च पुनस्त्रिभिः ।
अथान्यद्धनुरादाय गौतमो रथिनां वरः ॥ ६.११३.१२ ॥
ભીમે હર્ષથી તેમને વીંધીને ગર્જના કરી; ફરી સૈંધવ (જયદ્રથ)ને ત્રણ બાણોથી વીંધ્યો. પછી રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગૌતમ (કૃપ) બીજું ધનુષ્ય ઉપાડીને આગળ વધ્યા.
6.113.13
भीमं विव्याध संरब्धो दशभिर्निशितैः शरैः ।
स विद्धो दशभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपः ॥ ६.११३.१३ ॥
ક્રોધે ભરાયેલા તેણે તીક્ષ્ણ દસ બાણોથી ભીમને વીંધ્યો. દસ બાણોથી વીંધાયેલો તે અંકુશથી ઘવાયેલા મહાહાથી જેવો લાગ્યો.
6.113.14
ततः क्रुद्धो महाराज भीमसेनः प्रतापवान् ।
गौतमं ताडयामास शरैर्बहुभिराहवे ॥ ६.११३.१४ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, પ્રતાપી ભીમસેન ક્રોધે ભરાયા અને યુદ્ધમાં અનેક બાણોથી ગૌતમને પ્રહારવા લાગ્યા.
6.113.15
सैन्धवस्य तथाऽश्वांश्च सारथिं च त्रिभिः शरैः ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय कालान्तकसमद्युतिः ॥ ६.११३.१५ ॥
સૈંધવના ઘોડા અને સારથિને પણ તેણે ત્રણ બાણોથી મૃત્યુલોકમાં મોકલ્યા; તે કાલાંતક સમાન તેજસ્વી હતો.
6.113.16
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः ।
शरांश्चिक्षेप निशितान्भीमसेनस्य संयुगे ॥ ६.११३.१६ ॥
ઘોડા મરાઈ જતાં તે મહારથી તરત રથ પરથી કૂદી પડ્યો અને યુદ્ધમાં ભીમસેન પર તીક્ષ્ણ બાણો ફેંકવા લાગ્યો.
6.113.17
तस्य भीमो धनुर्मध्ये द्वाभ्यां चिच्छेद मारिष ।
भल्लाभ्यां भरतश्रेष्ठ सैन्धवस्य महात्मनः ॥ ६.११३.१७ ॥
હે મારિષ, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભીમે તે મહાત્મા સૈંધવનું ધનુષ્ય વચ્ચેથી બે ભલ્લ બાણોથી કાપી નાખ્યું.
6.113.18
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
चित्रसेनरथं राजन्नारुरोह त्वरान्वितः ॥ ६.११३.१८ ॥
હે રાજન્, ધનુષ્ય તૂટેલો, રથવિહીન, ઘોડા અને સારથિ મરાયેલો તે ઉતાવળે ચિત્રસેનના રથ પર ચઢ્યો.
6.113.19
अत्यद्भुतं रणे कर्म कृतवांस्तत्र पाण्डवः ।
महारथाञ्शरैर्विद्ध्वा वारयित्वा च मारिष ॥ ६.११३.१९ ॥
હે મહાનુભાવ, ત્યાં યુદ્ધમાં પાંડુપુત્રે અત્યંત અદ્ભુત કર્મ કર્યું. મહારથીઓને બાણોથી વીંધીને તેમને રોક્યા.
6.113.20
विरथं सैन्धवं चक्रे सर्वलोकस्य पश्यतः ।
तदा न ममृषे शल्यो भीमसेस्य विक्रमम् ॥ ६.११३.२० ॥
સૌની આંખ સામે તેણે સૈંધવને રથવિહીન કર્યો. ત્યારે શલ્ય ભીમસેનનો પરાક્રમ સહન ન કરી શક્યો.
6.113.21
स संधाय शरांस्तीक्ष्णान्करमारपरिमार्जितान् ।
भीमं विव्याध समरे तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११३.२१ ॥
તીક્ષ્ણ બાણો ચઢાવીને, હાથની કુશળતાથી ઘસેલા બાણોથી યુદ્ધમાં ભીમને વીંધ્યો અને કહ્યું, "ઊભો રહે, ઊભો રહે!"
6.113.22
कृपश्च कृतवर्माच भगदत्तश्च वीर्यवान् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ चित्रसेनश्च संयुगे ॥ ६.११३.२२ ॥
કૃપ, કૃતવર્મા, પરાક્રમી ભગદત્ત, અવંતીના બે રાજકુમાર વિંદ અને અનુવિંદ, અને ચિત્રસેન યુદ્ધમાં.
6.113.23
दुर्मर्षणो विकर्णश्च सिन्धुराजश्च वीर्यवान् ।
भीमं ते विव्यधुस्तूर्णं शल्यहेतोररिन्दमाः ॥ ६.११३.२३ ॥
દુર્મર્ષણ, વિકર્ણ અને પરાક્રમી સિંધુરાજે શલ્ય માટે ભીમને તરત વીંધ્યો, હે શત્રુદમનો.
6.113.24
स च तान्प्रति विव्याध पञ्चभिः पञ्चभिः शरैःक ।
शल्यं विव्याध सप्तत्या पुनश्च दशभिः शरैः ॥ ६.११३.२४ ॥
તેણે તે દરેકને પાંચ-પાંચ બાણોથી વીંધ્યા; શલ્યને સિત્તેર બાણોથી વીંધ્યો, ફરી દસ બાણોથી.
6.113.25
तं शल्यो नवभिर्भित्त्वा पुनर्विव्याध पञ्चभिः ।
सारथिं चास्य भल्लेन गाढं विव्याध मर्मणि ॥ ६.११३.२५ ॥
શલ્યે તેને નવ બાણોથી વીંધીને ફરી પાંચ વડે વીંધ્યો; તેના સારથિને ભલ્લ બાણથી મર્મસ્થાને ઊંડો વીંધ્યો.
6.113.26
विशोकं प्रेक्ष्य निर्भिन्नं भीमसेनः प्रतापवान् ।
मद्रराजं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरुसि चार्पयत् ॥ ६.११३.२६ ॥
પરાક્રમી ભીમસેને, વિંધાયેલો છતાં શોકરહિત જોઈને, મદ્રરાજને ત્રણ બાણોથી તેના બાહુઓ, જાંઘો અને છાતીમાં પ્રહાર કર્યો.
6.113.27
तथेतरान्महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
ताजयामास समरे सिंहवाद्विननाद च ॥ ६.११३.२७ ॥
એ જ રીતે યુદ્ધમાં અન્ય મહાધનુર્ધરોને દરેકને ત્રણ ત્રણ સીધાં બાણોથી જીતી લીધા અને સિંહની જેમ ગર્જના કરી.
6.113.28
ते हि यत्ता महेष्वासाः पाण्डवं युद्धकोविदम् ।
त्रिभिस्त्रिभिरकुण्ठाग्रैर्भृशं मर्मस्वताडयन् ॥ ६.११३.२८ ॥
તૈયાર એવા તે મહાધનુર્ધરોએ યુદ્ધકુશળ પાંડવને બૂઠાં ન થયેલાં અણીવાળાં ત્રણ-ત્રણ બાણોથી મર્મસ્થાનોમાં ભારે પ્રહાર કર્યો.
6.113.29
सोऽतिविद्धो महेष्वासो भीमसेनो न विव्यथे ।
पर्वतो वारिधाराभिर्वर्षमाणैरिवाम्बुदैः ॥ ६.११३.२९ ॥
અતિશય વિંધાયો છતાં એ મહાધનુર્ધર ભીમસેન વ્યથિત ન થયો; વરસતા મેઘોની જળધારાથી પર્વત જેમ ડગે નહીં.
6.113.30
स तु क्रोधसमाविष्टः पाण्डवानां महारथः ।
मद्रेश्वरं त्रिभिर्बाणैर्भृशं विद्ध्वा महायशाः ॥ ६.११३.३० ॥
પણ ક્રોધથી ભરેલા, પાંડવોના તે મહારથી, મહાયશસ્વીએ મદ્રેશ્વરને ત્રણ બાણોથી અતિશય વીંધ્યો.
6.113.31
कृपं च नवभिर्बाणैर्भृशं विद्ध्वा समन्ततः ।
प्रग्ज्योतिषं शतैराजौ राजन्विव्याध सायकैः ॥ ६.११३.३१ ॥
કૃપને નવ બાણોથી ચારે બાજુથી ભારે ઘાયલ કરીને, હે રાજન, યુદ્ધમાં પ્રાગ્જ્યોતિષ (ભગદત્ત)ને સેંકડો બાણોથી વીંધી નાખ્યો.
6.113.32
ततस्तु सशरं चापं सात्वतस्य महात्मनः ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन चिच्छेद कृतहस्तवत् ॥ ६.११३.३२ ॥
પછી સાત્વત (સાત્યકિ) મહાત્માનું બાણ સહિત ધનુષ્ય કુશળ હાથવાળાની જેમ અતિ તીક્ષ્ણ ક્ષુરપ્રથી કાપી નાખ્યું.
6.113.33
तथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा वृकोदरम् ।
आजघान भ्रुवोर्मध्ये नाराचेन परंतपः ॥ ६.११३.३३ ॥
તેવી જ રીતે બીજું ધનુષ્ય લઈને શત્રુઓને તપાવનાર કૃતવર્માએ વૃકોદર (ભીમ)ને ભ્રમરો વચ્ચે નારાચથી પ્રહાર કર્યો.
6.113.34
भीमस्तु समरे विद्ध्वा शल्यं नवभिरायसैः ।
भगदत्तं त्रिभिश्चैव कृतवर्माणमष्टभिः ॥ ६.११३.३४ ॥
ભીમે યુદ્ધમાં શલ્યને નવ લોખંડના બાણોથી વીંધ્યો, ભગદત્તને ત્રણથી, અને કૃતવર્માને આઠથી.
6.113.35
द्वाभ्यां द्वाभ्यां तु विव्याध गौतमप्रभृतीन्रथान् ।
तेऽपि तं समरे राजन्विव्यधुर्निशितैः शरैः ॥ ६.११३.३५ ॥
બબ્બે બાણોથી તેણે ગૌતમ (કૃપ) આદિ રથીઓને વીંધ્યા. હે રાજન, તેઓએ પણ યુદ્ધમાં તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને વીંધ્યો.
6.113.36
स तथा पीड्यमानोऽपि सर्वशस्त्रैर्महारथैः ।
मत्वा तृणेन तांस्तुल्यान्विचचार गतव्यथः ॥ ६.११३.३६ ॥
મહારથીઓનાં સર્વ શસ્ત્રોથી આમ પીડાતો હોવા છતાં, તેમને તણખલા સમાન ગણીને, વ્યથા વિના તે વિચરતો રહ્યો.
6.113.37
ते चापि रथिनां श्रेष्ठा भीमाय निशिताञ्शरान् ।
प्रेषयामासुरव्याग्राः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.११३.३७ ॥
તે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અવિચલ વીરોએ ભીમ પર તીક્ષ્ણ બાણો સેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં છોડ્યાં.
6.113.38
तस्य शक्तिं महावेगां भगदत्तो महारथः ।
चिक्षेप समरे वीरः स्वर्णदण्डां महमते ॥ ६.११३.३८ ॥
હે મહામતિ, મહારથી ભગદત્તે યુદ્ધમાં તે વીરની મહાવેગવાળી, સોનેરી દંડવાળી શક્તિ ફેંકી.
6.113.39
तोमरं सैन्धवो राजा पट्टसं च महाभुजः ।
शतघ्नीं च कृपो राजञ्छरं शल्यश्च संयुगे ॥ ६.११३.३९ ॥
સૈંધવ રાજાએ તોમર, મહાબાહુએ પટ્ટિશ, હે રાજન, કૃપે શતઘ્ની અને શલ્યે યુદ્ધમાં બાણ છોડ્યું.
6.113.40
अथेतरे महेष्वासाः पञ्च पञ्च शिलीमुखान् ।
भीमसेनं समुद्दिश्य प्रेषयमासुरोजसा ॥ ६.११३.४० ॥
પછી બીજા મહાધનુર્ધરોએ ભીમસેનને લક્ષ્ય કરી બળપૂર્વક દરેકે પાંચ-પાંચ બાણ છોડ્યાં.
6.113.41
तोमरं च द्विधा चक्रे क्षुरप्रेणानिलात्मजः ।
पट्टसं च त्रिभिर्बाणैश्चिच्छेद तिलकाण्डवत् ॥ ६.११३.४१ ॥
વાયુપુત્રે ક્ષુરપ્ર બાણથી તોમરના બે ટુકડા કર્યા; ત્રણ બાણોથી પટ્ટિશને તલના દાંડલા જેમ કાપ્યો.
6.113.42
स बिभेद शतघ्नीं च नवभिः कङ्कपत्रिभिः ।
मद्रराजप्रयुक्तं च शरं छित्त्वा महारथः ॥ ६.११३.४२ ॥
તે મહારથીએ નવ કંકપત્ર બાણોથી શતઘ્નીને વીંધી, અને મદ્રરાજે છોડેલું બાણ પણ કાપ્યું.
6.113.43
शक्तिं चिच्छेद सहसा भगदत्तेरितां रणे ।
तथेतराञ्शरान्घोराञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११३.४३ ॥
યુદ્ધમાં ભગદત્તે ફેંકેલી શક્તિને તેણે તરત કાપી નાખી; એ જ રીતે બીજા ઘોર બાણોને પણ વળેલા પર્વવાળા બાણોથી કાપ્યા.
6.113.44
भीमसेनो रणश्लाघी त्रिधैकैकं समाच्छिनत् ।
तांश्च सर्वान्महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरताडयत् ॥ ६.११३.४४ ॥
યુદ્ધમાં પોતાના પરાક્રમની બડાઈ કરતા ભીમસેને દરેક બાણને ત્રણ ટુકડા કરી કાપ્યું; તે બધા મહાધનુર્ધરોને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
6.113.45
ततो धनञ्जयस्तत्र वर्तमाने महारणे ।
आजगाम रथेनाजौ भीमं दृष्ट्वा महारथम् ॥ ६.११३.४५ ॥
ત્યાં એ મહાયુદ્ધ ચાલતું હતું ત્યારે ધનંજય રથ પર રણભૂમિમાં આવ્યા અને મહારથી ભીમને જોયા.
6.113.46
निघ्नन्तं समरे शत्रून्योधयानं च सायकैः ।
तौ तु तत्र महात्मानौ समेतौ वीक्ष्य पाण्डवौ ॥ ६.११३.४६ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરતા અને બાણોથી લડતા તેણે ત્યાં એ બે મહાત્મા પાંડવોને ભેગા થતા જોયા.
6.113.47
न शशंसुर्जयं तत्र तावकाः पुरुषर्षभाः ।
अथार्जुनो रणे भीमं योधयन्तं महारथान् ॥ ६.११३.४७ ॥
ત્યાં તમારા પુરુષશ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓએ વિજયની ઘોષણા ન કરી. પછી અર્જુને યુદ્ધમાં ભીમને મહારથીઓ સાથે લડતા જોયો.
6.113.48
भीष्मस्य निधनाकाङ्क्षी पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
आससाद रणे वीरांस्तावकान्दश भारत ॥ ६.११३.४८ ॥
ભીષ્મના વધની ઇચ્છાથી શિખંડીને આગળ રાખી, હે ભારત, યુદ્ધમાં તમારા દસ વીરોનો સામનો કર્યો.
6.113.49
ये स्म भीमं रणे राजन्योधयन्तो व्यवस्थिताः ।
बीभत्सुस्तानथाविध्यद्भीमस्य प्रियकाम्यया ॥ ६.११३.४९ ॥
હે રાજન, રણમાં ભીમ સાથે યુદ્ધ કરવા ઊભેલા લોકોને, ભીમનું પ્રિય કરવાની ઇચ્છાથી અર્જુને બાણોથી વીંધ્યા.
6.113.50
ततो दुर्योधनो राजा सुशर्माणमचोदयत् ।
अर्जुनस्य वधार्थाय भीमसेनस्य चोभयोः ॥ ६.११३.५० ॥
ત્યારે રાજા દુર્યોધને સુશર્માને પ્રેર્યો, અર્જુન અને ભીમસેન બંનેના વધ માટે.
6.113.51
सुशर्मन्गच्छ शीघ्रं त्वं बलौघैः परिवारितः ।
जहि पाण्डुसुतावेतौ धनञ्जयवृकोदरौ ॥ ६.११३.५१ ॥
હે સુશર્મા, તું સૈન્યના સમૂહોથી ઘેરાઈને ઝડપથી જા. પાંડુના આ બે પુત્રો — ધનંજય અને વૃકોદરને — મારી નાખ.
6.113.52
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य त्रैगर्तः प्रस्थलाधिपः ।
अभिद्रुत्य रणे भीममर्जुनं चैव धन्विनौ ॥ ६.११३.५२ ॥
તેનું એ વચન સાંભળીને, પ્રસ્થલનો અધિપતિ ત્રૈગર્ત રણમાં ભીમ અને અર્જુન, બંને ધનુર્ધરો પર ધસી ગયો.
6.113.53
रथैरनेकसाहस्रैः समन्तात्पर्यवारयत् ।
ततः प्रववृते युद्धमर्जुनस्य परैः सह ॥ ६.११३.५३ ॥
અનેક હજાર રથોથી તેણે ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો. ત્યારે અર્જુનનું શત્રુઓ સાથે યુદ્ધ શરૂ થયું.