Mahābhārata · Adhyāya 6.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.115.1
कथं शान्तनवो भीष्मो दशमेऽहनि सञ्जय ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृज्जयैः ॥ ६.११५.१ ॥
¿Cómo luchó Bhīṣma, hijo de Śantanu, de gran valor, en el décimo día contra los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas, oh Sañjaya?
6.115.2
कुरवश्च कथं युद्धे पाण्डवान्प्रत्यवारयन् ।
आचक्ष्व मे महायुद्धं भीष्मस्याहवशोभिनः ॥ ६.११५.२ ॥
¿Y cómo los Kurus contuvieron a los Pāṇḍavas en la batalla? Cuéntame aquella gran batalla de Bhīṣma, glorioso en la guerra.
6.115.3
कुरवः पाण्डवैः सार्धं यदयुध्यन्त भारत ।
यथा च तदभूद्युद्धं तत्तु वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ ६.११५.३ ॥
Oh descendiente de Bharata, cómo lucharon los Kurus con los Pāṇḍavas, y cómo fue aquella batalla, eso te lo diré ahora.
6.115.4
गमिताः परलोकाय परमास्त्रैः किरीटिना ।
अहन्यहनि संप्राप्ते तावकानां महारथाः ॥ ६.११५.४ ॥
Cuando la batalla llegó día tras día, el coronado Arjuna envió a tus grandes guerreros de carro al otro mundo con armas supremas.
6.115.5
यथाप्रतिज्ञं कौरव्यः स चापि समितिंजयः ।
पार्थानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.११५.५ ॥
Según su voto, Bhīṣma, el Kaurava, vencedor en las batallas, también causó constantemente la destrucción de los hijos de Pṛthā en la batalla.
6.115.6
कुरुभिः सहितं भीष्मं युध्यमानं परंतप ।
अर्जुनं च सपाञ्चाल्यं दृष्ट्वा संशयिता जनाः ॥ ६.११५.६ ॥
Oh abrasador de enemigos, al ver a Bhīṣma luchando junto a los Kurus y a Arjuna junto a los Pāñcāla, la gente cayó en la duda.
6.115.7
दशमेऽहनि तस्मिंस्तु भीष्मार्जुनसमागमे ।
अवर्तत महारौद्रः सततं समिति क्षयः ॥ ६.११५.७ ॥
En aquel décimo día, en el encuentro de Bhīṣma y Arjuna, se produjo en la batalla una matanza terrible y continua.
6.115.8
तस्मिन्नयुतशो राजन्भूयशश्च परंतपः ।
भीष्मः शान्तनवो योधाञ्जघान परामास्त्रवित् ॥ ६.११५.८ ॥
En aquella batalla, oh rey, Bhīṣma, hijo de Śantanu, abrasador de enemigos y conocedor de las armas supremas, derribó guerreros por decenas de miles y muchas veces más.
6.115.9
येषामज्ञातकल्पानि नामगोत्राणि पार्थिव ।
ते हतास्तत्र भीष्मेण शूराः सर्वेऽनिवर्तिनः ॥ ६.११५.९ ॥
Oh rey, todos aquellos héroes que nunca retrocedieron, cuyos nombres y linajes quedaron como desconocidos, fueron muertos allí por Bhīṣma.
6.115.10
दशाहानि तथा तप्त्वा भीष्मः पाण्डववाहिनीम् ।
निरविद्यत धर्मात्मा जीविते स परंतपः ॥ ६.११५.१० ॥
Tras haber atormentado así al ejército de los Pāṇḍava durante diez días, Bhīṣma, de alma justa y abrasador de enemigos, se cansó de su propia vida.
6.115.11
स क्षिप्रं वधमन्विच्छन्नात्मनोऽभिसुखं रणे ।
न हन्यां मानवश्रेष्ठान्संग्रामेऽभिमुखानिति ॥ ६.११५.११ ॥
Deseando pronto su propia muerte, reflexionó: "No debo matar en la batalla a los mejores de los hombres que se enfrentan a mí."
6.115.12
चिन्तयित्वा महाबाहुः पिता देवव्रतस्तव ।
अभ्याशस्थं महाराज पाण्डवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.११५.१२ ॥
Oh gran rey, vuestro padre, Devavrata de brazos poderosos, tras meditar, dirigió estas palabras al Pāṇḍava que estaba cerca de él.
6.115.13
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
शृणुष्व वचनं तात धर्म्यं स्वर्ग्यं च जल्पतः ॥ ६.११५.१३ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, de gran sabiduría, experto en todas las ciencias, hijo querido, escucha mis palabras, justas y que conducen al cielo.
6.115.14
निर्विष्णोऽस्मि भृशं तात देहेनानेन भारत ।
घ्नतश्च मे गतः कालः सुबहून्प्राणिनो रणे ॥ ६.११५.१४ ॥
Querido hijo, descendiente de Bharata, estoy profundamente cansado de este cuerpo. Mucho tiempo ha pasado para mí matando a muchos seres vivos en la batalla.
6.115.15
तस्मात्पार्थं पुरोधाय पाञ्चालान्सृज्जयांस्तथा ।
मद्वधे क्रियतां यत्नो मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ६.११५.१५ ॥
Por tanto, poniendo a Pārtha (Arjuna) al frente, y también a los Pāñcālas y Sṛñjayas, esfuérzate en mi muerte, si deseas hacer lo que me es grato.
6.115.16
तस्य तन्मतमाज्ञाय पाण्डवः सत्यदर्शनः ।
भीष्मं प्रति ययौ राजा संग्रामे सह सृञ्जयैः ॥ ६.११५.१६ ॥
Habiendo comprendido su consejo, el rey pāṇḍava, vidente de la verdad, fue con los Sṛñjayas en la batalla hacia Bhīṣma.
6.115.17
धृष्टद्युम्नस्ततो राजन्पाण्डवश्च युधिष्ठिरः ।
श्रुत्वा भीष्मस्य तां वाचं चोदयामासतुर्बलम् ॥ ६.११५.१७ ॥
Entonces, oh rey, Dhṛṣṭadyumna y el pāṇḍava Yudhiṣṭhira, habiendo oído las palabras de Bhīṣma, incitaron al ejército.
6.115.18
अभिद्रवध्यं युद्ध्यध्वं भीष्मं जयत संयुगे ।
रक्षिताः सत्यसन्धेन जिष्णुना रिपुजिष्णुना ॥ ६.११५.१८ ॥
Avanzad, combatid, vencer a Bhīṣma en la batalla, protegidos por Jiṣṇu, el de voto verdadero, vencedor de enemigos.
6.115.19
अयं चापि महेष्वासः पार्षतो वाहिनीपतिः ।
भीमसेनश्च समरे पालयिष्यति वो ध्रुवम् ॥ ६.११५.१९ ॥
Este gran arquero, Pārṣata, comandante del ejército, y Bhīmasena, sin duda os protegerán en la batalla.
6.115.20
मा वो भीष्माद्भयं किंचिदस्त्वद्य युधि सृञ्जयाः ।
ध्रुवं भीष्मं विजेष्यामः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२० ॥
Sṛñjayas, que hoy no os inquiete temor alguno de Bhīṣma en la batalla. Poniendo a Śikhaṇḍin al frente, sin duda venceremos a Bhīṣma.
6.115.21
ते तथा समयं कृत्वा दशमेऽहनि पाण्डवाः ।
ब्रह्मलोकपरा भूत्वा संजग्मुः क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११५.२१ ॥
Habiendo así fijado el décimo día, los Pāṇḍavas, con la mirada puesta en el mundo de Brahmā y dominados por la ira, avanzaron.
6.115.22
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
भीष्मस्य पातने यत्नं परमं ते समास्थिताः ॥ ६.११५.२२ ॥
Poniendo a Śikhaṇḍin al frente, y también al Pāṇḍava Dhanañjaya, se entregaron con supremo esfuerzo a derribar a Bhīṣma.
6.115.23
ततस्त्व सुतादिष्टा नानाजनपदेश्वराः ।
द्रोणेन सहपुत्रेण सहसेना महाबलाः ॥ ६.११५.२३ ॥
Entonces, por orden de vuestros hijos, los señores de diversos reinos avanzaron con sus ejércitos, poderosos en fuerza, junto a Droṇa y su hijo.
6.115.24
दुःशासनश्च बलवान्सह सर्वैः सहोदरैः ।
भीष्मं समरमध्यस्थं पालयांचक्रिरे तदा ॥ ६.११५.२४ ॥
Y el poderoso Duḥśāsana, junto con todos sus hermanos, protegió entonces a Bhīṣma, que se hallaba en medio de la batalla.
6.115.25
ततस्तु तावकाः शूराः पुरस्कृत्य महाव्रतम् ।
शिखण्डिप्रमुखान्पार्थान्योधयन्ति स्म संयुगे ॥ ६.११५.२५ ॥
Entonces vuestros héroes, poniendo al gran votante (Bhīṣma) al frente, combatieron en la batalla contra los Pārthas encabezados por Śikhaṇḍin.
6.115.26
चेदिभिस्तु सपाञ्चालैः सहितो वानरध्वजः ।
ययौ शान्तनवं भीष्मं पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२६ ॥
Acompañado de los Cedis y los Pañcālas, el de estandarte de mono (Arjuna) marchó hacia Bhīṣma, hijo de Śantanu, poniendo a Śikhaṇḍin al frente.
6.115.27
द्रोणपुत्रं शिनेर्नप्ता धृष्टकेतुस्तु पौरवम् ।
अभिमन्युः सहामात्यं दुर्योधमयोधयत् ॥ ६.११५.२७ ॥
El nieto de Śini (Sātyaki) y Dhṛṣṭaketu lucharon contra el hijo de Droṇa, y Abhimanyu combatió al Paurava Duryodhana junto con sus ministros.
6.115.28
विराटस्तु सहानीकः सहसेनं जयद्रथम् ।
वृद्धक्षत्रस्य दायादमाससाद परंतप ॥ ६.११५.२८ ॥
Virāṭa, con su ejército y sus tropas, atacó a Jayadratha, heredero de Vṛddhakṣatra. ¡Oh abrasador de enemigos!
6.115.29
मद्रराजं महेष्वासं सहसैन्यं युधिष्ठिरः ।
भीमसेनोऽभिगुप्तस्तु नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ६.११५.२९ ॥
Yudhiṣṭhira atacó al rey de Madra, el gran arquero Śalya, con su ejército; y Bhīmasena, bien protegido, se lanzó sobre la división de elefantes.
6.115.30
अप्रधृष्यमनावार्यं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणं प्रति ययौ यत्तः पाञ्चाल्यः सह सोदरैः ॥ ६.११५.३० ॥
Alerta, el príncipe de los Pāñcāla fue con sus hermanos hacia Droṇa, invencible, irresistible, el mejor de todos los portadores de armas.
6.115.31
कर्णिकारध्वजं चैव सिंहकैतुररिंदमः ।
प्रत्युज्जगाम सौभद्रं राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११५.३१ ॥
Bṛhadbala, el hijo del rey, domador de enemigos, cuyo estandarte era la flor karṇikāra y cuyo emblema era el león, avanzó para enfrentar a Saubhadra (Abhimanyu).
6.115.32
शिखण्डिनं च पुत्रास्ते पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
राजभिः समरे पार्थमभिपेतुर्जिघांसवः ॥ ६.११५.३२ ॥
Vuestros hijos y los reyes, deseosos de matar, se lanzaron en batalla contra Śikhaṇḍin, Dhanañjaya el Pāṇḍava y Pārtha, el hijo de Pṛthā.
6.115.33
तस्मिन्नतिमहाभीमे सेनयोर्वै पराक्रमे ।
संप्रधावत्स्वनीकेषु मेदिनी समकम्पत ॥ ६.११५.३३ ॥
En aquel terrible choque de ambos ejércitos, cuando las tropas cargaron hacia adelante, la tierra tembló por completo.
6.115.34
तान्यनीकान्यनीकेषु समयुध्यन्त भारत ।
तावकानां परेषां च दृष्ट्वा शान्तनवं रणे ॥ ६.११५.३४ ॥
Oh descendiente de Bharata, aquellos ejércitos lucharon contra ejércitos, los vuestros y los enemigos, al ver en la batalla a Bhīṣma, hijo de Śāntanu.
6.115.35
ततस्तेषां प्रयततामन्योन्यमभिधावताम् ।
प्रादुरासीन्महाशब्दो दिक्षु सर्वासु भारत ॥ ६.११५.३५ ॥
Entonces, de ellos al lanzarse con ardor unos contra otros, oh descendiente de Bharata, se alzó un gran estruendo en todas las direcciones.
6.115.36
शङ्खदुन्दुभिघोषश्च वारणानां च बृंहितैः ।
सिंहनादश्च सैन्यानां दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३६ ॥
Se alzó terrible el estruendo de caracolas y tambores, el barrito de los elefantes y el rugido leonino de los ejércitos.
6.115.37
सा च सर्वनरेन्द्राणां चन्द्रार्कसदृशी प्रभा ।
हाराङ्गदकिरीटेषु निष्प्रभा समपद्यत ॥ ६.११५.३७ ॥
Y el esplendor de todos los reyes, semejante al de la luna y el sol, se volvió sin brillo en collares, brazaletes y diademas.
6.115.38
रजोमेघास्तु संजज्ञुः शस्त्रविद्युद्भिरावृताः ।
धनुषां चापि निर्घोषो दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३८ ॥
Surgieron nubes de polvo, cubiertas de destellos de armas como relámpagos, y también se alzó el terrible estruendo de los arcos.
6.115.39
बाणशङ्खप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
रथघोषश्च संजज्ञे सेनयोरुभयोरपि ॥ ६.११५.३९ ॥
Los sonidos de flechas y caracolas, el gran estruendo de los tambores y el rugido de los carros surgieron en ambos ejércitos.
6.115.40
प्रासशक्त्यृष्टिसङ्घैश्च बाणौघैश्च समाकुलम् ।
निष्प्रकाशमिवाकाशं सेनयोः समपद्यत ॥ ६.११५.४० ॥
El cielo de ambos ejércitos, abarrotado de masas de lanzas, picas y jabalinas y de torrentes de flechas, quedó como si careciera de luz.
6.115.41
अन्योन्यं रथिनः पेतुर्वाजिनश्च महाहवे ।
कुञ्जरान्कुञ्जरा जघ्नुः पादातांश्च पदातयः ॥ ६.११५.४१ ॥
En aquella gran batalla cayeron los aurigas unos sobre otros, y también los jinetes; los elefantes golpearon a los elefantes y los infantes a los infantes.
6.115.42
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह ।
भीष्महेतोर्नरव्याघ्र श्येनयोरामिषे यथा ॥ ६.११५.४२ ॥
Allí hubo una batalla muy grande entre los Kuru y los Pāṇḍava, por causa de Bhīṣma, oh tigre entre los hombres, como dos halcones por la carne.
6.115.43
तयोः समागमो घोरो बभूव युधि भारत ।
अन्योन्यस्य वधार्थाय जिगीषूणां महाहवे ॥ ६.११५.४३ ॥
Oh Bhārata, en la batalla hubo un terrible encuentro entre ambos, pues los que anhelaban la victoria buscaban la muerte del otro en aquella gran guerra.