มหาภารตะ · อัธยายะ 6.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.115.1
कथं शान्तनवो भीष्मो दशमेऽहनि सञ्जय ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृज्जयैः ॥ ६.११५.१ ॥
สัญชัย ภีษมะ บุตรของศานตนุผู้มีพลังยิ่งใหญ่ได้ต่อสู้กับบรรดาปาณฑพและสฤญชัยในวันที่สิบอย่างไร
6.115.2
कुरवश्च कथं युद्धे पाण्डवान्प्रत्यवारयन् ।
आचक्ष्व मे महायुद्धं भीष्मस्याहवशोभिनः ॥ ६.११५.२ ॥
และเหล่าเการพต่อสู้กับบรรดาปาณฑพในสงครามได้อย่างไร จงเล่าให้ข้าฟังถึงมหาสงครามของภีษมะผู้รุ่งโรจน์ในการรบนั้น
6.115.3
कुरवः पाण्डवैः सार्धं यदयुध्यन्त भारत ।
यथा च तदभूद्युद्धं तत्तु वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ ६.११५.३ ॥
โอ้ผู้สืบเชื้อสายภรตะ เหล่าเการพต่อสู้กับปาณฑพอย่างไร และสงครามนั้นเกิดขึ้นอย่างไร ข้าจะเล่าให้ท่านฟังบัดนี้
6.115.4
गमिताः परलोकाय परमास्त्रैः किरीटिना ।
अहन्यहनि संप्राप्ते तावकानां महारथाः ॥ ६.११५.४ ॥
เมื่อการรบดำเนินไปวันแล้ววันเล่า อรชุนผู้สวมมงกุฎได้ส่งมหารถของฝ่ายท่านไปยังโลกอื่นด้วยอาวุธอันยอดเยี่ยม
6.115.5
यथाप्रतिज्ञं कौरव्यः स चापि समितिंजयः ।
पार्थानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.११५.५ ॥
ตามคำปฏิญาณของตน ภีษมะผู้เป็นเการพผู้ชนะในการรบ ก็ได้ทำให้บุตรของปฤถาต้องพินาศในสงครามอย่างไม่หยุดยั้ง
6.115.6
कुरुभिः सहितं भीष्मं युध्यमानं परंतप ।
अर्जुनं च सपाञ्चाल्यं दृष्ट्वा संशयिता जनाः ॥ ६.११५.६ ॥
โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู เมื่อผู้คนเห็นภีษมะต่อสู้อยู่ร่วมกับเการพ และอรชุนต่อสู้อยู่ร่วมกับปาญจาละ ก็เกิดความสงสัยในใจ
6.115.7
दशमेऽहनि तस्मिंस्तु भीष्मार्जुनसमागमे ।
अवर्तत महारौद्रः सततं समिति क्षयः ॥ ६.११५.७ ॥
ในวันที่สิบนั้น เมื่อภีษมะและอรชุนได้มาประจันหน้ากัน การสังหารอันน่าสยดสยองก็เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในการรบ
6.115.8
तस्मिन्नयुतशो राजन्भूयशश्च परंतपः ।
भीष्मः शान्तनवो योधाञ्जघान परामास्त्रवित् ॥ ६.११५.८ ॥
ในสงครามนั้น โอ้พระราชา ภีษมะ บุตรของศานตนุ ผู้เผาผลาญศัตรูและรู้อาวุธอันยอดเยี่ยม ได้สังหารนักรบนับหมื่นและยิ่งกว่านั้นหลายเท่า
6.115.9
येषामज्ञातकल्पानि नामगोत्राणि पार्थिव ।
ते हतास्तत्र भीष्मेण शूराः सर्वेऽनिवर्तिनः ॥ ६.११५.९ ॥
โอ้พระราชา บรรดาวีรบุรุษผู้ไม่เคยถอยหนี ซึ่งชื่อและตระกูลของพวกเขาเหมือนไม่เป็นที่รู้จัก ทั้งหมดได้ถูกภีษมะสังหารที่นั่น
6.115.10
दशाहानि तथा तप्त्वा भीष्मः पाण्डववाहिनीम् ।
निरविद्यत धर्मात्मा जीविते स परंतपः ॥ ६.११५.१० ॥
หลังจากทรมานกองทัพของปาณฑพเช่นนี้ตลอดสิบวัน ภีษมะผู้มีจิตใจชอบธรรมและเผาผลาญศัตรู ก็เบื่อหน่ายในชีวิตของตน
6.115.11
स क्षिप्रं वधमन्विच्छन्नात्मनोऽभिसुखं रणे ।
न हन्यां मानवश्रेष्ठान्संग्रामेऽभिमुखानिति ॥ ६.११५.११ ॥
ท่านปรารถนาความตายของตนอย่างรวดเร็ว จึงคิดว่า "เราไม่ควรสังหารบรรดาผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ผู้เผชิญหน้ากับเราในสงคราม"
6.115.12
चिन्तयित्वा महाबाहुः पिता देवव्रतस्तव ।
अभ्याशस्थं महाराज पाण्डवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.११५.१२ ॥
โอ้มหาราช บิดาของท่าน ภีษมะผู้มีแขนทรงพลังนามเทวัพรต ครั้นพิจารณาแล้ว ได้ตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่ปาณฑพผู้ยืนอยู่ใกล้ท่าน
6.115.13
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
शृणुष्व वचनं तात धर्म्यं स्वर्ग्यं च जल्पतः ॥ ६.११५.१३ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ ผู้มีปัญญายิ่ง ผู้ชำนาญในศาสตร์ทั้งปวง ลูกรัก จงฟังถ้อยคำของเรา ซึ่งเป็นไปตามธรรมและนำไปสู่สวรรค์
6.115.14
निर्विष्णोऽस्मि भृशं तात देहेनानेन भारत ।
घ्नतश्च मे गतः कालः सुबहून्प्राणिनो रणे ॥ ६.११५.१४ ॥
ลูกรัก โอ้ผู้สืบเชื้อสายภรตะ เราเบื่อหน่ายร่างกายนี้อย่างยิ่ง กาลเวลาได้ผ่านไปมากแล้วขณะที่เราฆ่าสัตว์มีชีวิตนับจำนวนมากในการรบ
6.115.15
तस्मात्पार्थं पुरोधाय पाञ्चालान्सृज्जयांस्तथा ।
मद्वधे क्रियतां यत्नो मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ६.११५.१५ ॥
เพราะฉะนั้น จงตั้งปารถ (อรชุน) ไว้เบื้องหน้า และตั้งปาญจาละกับสฤญชัยไว้ด้วยเช่นกัน แล้วพยายามสังหารเรา หากเจ้าปรารถนาจะทำสิ่งที่เป็นที่รักของเรา
6.115.16
तस्य तन्मतमाज्ञाय पाण्डवः सत्यदर्शनः ।
भीष्मं प्रति ययौ राजा संग्रामे सह सृञ्जयैः ॥ ६.११५.१६ ॥
เมื่อปาณฑพผู้เห็นความจริงได้ทราบความเห็นของภีษมะแล้ว พระราชาก็ได้ไปยังภีษมะในสงครามพร้อมด้วยสฤญชัยทั้งหลาย
6.115.17
धृष्टद्युम्नस्ततो राजन्पाण्डवश्च युधिष्ठिरः ।
श्रुत्वा भीष्मस्य तां वाचं चोदयामासतुर्बलम् ॥ ६.११५.१७ ॥
โอ้พระราชา จากนั้นธฤษฏทยุมนและปาณฑพยุธิษฐิระ เมื่อได้ฟังถ้อยคำของภีษมะแล้ว ก็ได้เร่งเร้ากองทัพให้เคลื่อนไป
6.115.18
अभिद्रवध्यं युद्ध्यध्वं भीष्मं जयत संयुगे ।
रक्षिताः सत्यसन्धेन जिष्णुना रिपुजिष्णुना ॥ ६.११५.१८ ॥
จงพุ่งเข้าไป จงต่อสู้ จงเอาชนะภีษมะในสงคราม ได้รับการคุ้มครองโดยชิษณุผู้ซื่อสัตย์ต่อคำมั่นและเป็นผู้พิชิตศัตรู
6.115.19
अयं चापि महेष्वासः पार्षतो वाहिनीपतिः ।
भीमसेनश्च समरे पालयिष्यति वो ध्रुवम् ॥ ६.११५.१९ ॥
ปารษตผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่และเป็นแม่ทัพแห่งกองทัพนี้ และภีมเสนก็จะคุ้มครองพวกท่านในสงครามอย่างแน่นอน
6.115.20
मा वो भीष्माद्भयं किंचिदस्त्वद्य युधि सृञ्जयाः ।
ध्रुवं भीष्मं विजेष्यामः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२० ॥
โอ้สฤญชัยทั้งหลาย วันนี้อย่าให้มีความกลัวภีษมะเกิดขึ้นแก่พวกท่านในการรบเลย เราจะเอาชนะภีษมะอย่างแน่นอน โดยให้ศิขัณฑินอยู่เบื้องหน้า
6.115.21
ते तथा समयं कृत्वा दशमेऽहनि पाण्डवाः ।
ब्रह्मलोकपरा भूत्वा संजग्मुः क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११५.२१ ॥
ปาณฑพทั้งหลายตกลงกันว่าจะบุกในวันที่สิบ ใจมุ่งไปยังพรหมโลก และถูกความโกรธครอบงำ จึงเคลื่อนพลเข้าไป
6.115.22
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
भीष्मस्य पातने यत्नं परमं ते समास्थिताः ॥ ६.११५.२२ ॥
โดยให้ศิขัณฑินอยู่เบื้องหน้า และให้ปาณฑพธนัญชัยด้วย พวกเขาทุ่มเทความพยายามสูงสุดเพื่อให้ภีษมะล้มลง
6.115.23
ततस्त्व सुतादिष्टा नानाजनपदेश्वराः ।
द्रोणेन सहपुत्रेण सहसेना महाबलाः ॥ ६.११५.२३ ॥
ต่อมา บรรดาเจ้าผู้ครองแคว้นต่าง ๆ ซึ่งได้รับคำสั่งจากบุตรของท่าน พร้อมด้วยกองทัพ ผู้มีกำลังมหาศาล ได้ออกมาพร้อมกับโทรณะและบุตรของเขา
6.115.24
दुःशासनश्च बलवान्सह सर्वैः सहोदरैः ।
भीष्मं समरमध्यस्थं पालयांचक्रिरे तदा ॥ ६.११५.२४ ॥
ทุศาสนะผู้แข็งแกร่ง พร้อมด้วยพี่น้องทั้งหมด ได้คุ้มครองภีษมะซึ่งยืนอยู่กลางสมรภูมิในขณะนั้น
6.115.25
ततस्तु तावकाः शूराः पुरस्कृत्य महाव्रतम् ।
शिखण्डिप्रमुखान्पार्थान्योधयन्ति स्म संयुगे ॥ ६.११५.२५ ॥
แล้วนักรบผู้กล้าของท่าน โดยให้ผู้ถือมหาวรตะ (ภีษมะ) อยู่เบื้องหน้า ได้ต่อสู้ในสนามรบกับปาณฑพที่มีศิขัณฑินเป็นหัวหน้า
6.115.26
चेदिभिस्तु सपाञ्चालैः सहितो वानरध्वजः ।
ययौ शान्तनवं भीष्मं पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२६ ॥
ผู้มีธงเป็นรูปวานร (อรชุน) ร่วมไปกับเจทิและปัญจาละ มุ่งหน้าสู่ภีษมะบุตรของศานตนุ โดยให้ศิขัณฑินอยู่เบื้องหน้า
6.115.27
द्रोणपुत्रं शिनेर्नप्ता धृष्टकेतुस्तु पौरवम् ।
अभिमन्युः सहामात्यं दुर्योधमयोधयत् ॥ ६.११५.२७ ॥
หลานของศินี (สาตยกิ) และธฤษฏเกตุได้ต่อสู้กับบุตรของโทรณะ ส่วนอภิมันยุได้ต่อสู้กับเทารวะทุรโยธน์พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์
6.115.28
विराटस्तु सहानीकः सहसेनं जयद्रथम् ।
वृद्धक्षत्रस्य दायादमाससाद परंतप ॥ ६.११५.२८ ॥
วิราฏ พร้อมด้วยกองทัพของตน ได้เข้าโจมตีชยัทรถ ทายาทของวฤทธกษัตร ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
6.115.29
मद्रराजं महेष्वासं सहसैन्यं युधिष्ठिरः ।
भीमसेनोऽभिगुप्तस्तु नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ६.११५.२९ ॥
ยุธิษฐิระพร้อมกองทัพได้เข้าโจมตีพระเจ้าแผ่นดินมัทรา ศัลยะผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ส่วนภีมเสนที่ได้รับการคุ้มกันแน่นหนาก็พุ่งเข้าใส่กองพลช้าง
6.115.30
अप्रधृष्यमनावार्यं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणं प्रति ययौ यत्तः पाञ्चाल्यः सह सोदरैः ॥ ६.११५.३० ॥
ปาญจาลียผู้ระแวดระวัง ได้ไปพร้อมพี่น้องมุ่งสู่โทรณะ ผู้ที่ไม่มีใครต้านทานได้ ไม่มีใครปฏิเสธได้ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง
6.115.31
कर्णिकारध्वजं चैव सिंहकैतुररिंदमः ।
प्रत्युज्जगाम सौभद्रं राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११५.३१ ॥
พฤหัทพละ โอรสของกษัตริย์ ผู้ปราบศัตรู ผู้มีธงเป็นดอกกรรณิการ์และมีตราเป็นสิงโต ได้ก้าวออกไปรับเสาพระภัทร (อภิมันยุ)
6.115.32
शिखण्डिनं च पुत्रास्ते पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
राजभिः समरे पार्थमभिपेतुर्जिघांसवः ॥ ६.११५.३२ ॥
บุตรของท่านและบรรดากษัตริย์ ปรารถนาจะสังหาร ได้พุ่งเข้าโจมตีศิขัณฑิน ธนัญชัยปาณฑพ และปารถะ บุตรของปฤถา ในสนามรบ
6.115.33
तस्मिन्नतिमहाभीमे सेनयोर्वै पराक्रमे ।
संप्रधावत्स्वनीकेषु मेदिनी समकम्पत ॥ ६.११५.३३ ॥
ในการประจัญบานอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งของสองกองทัพนั้น เมื่อกองทหารพุ่งไปข้างหน้า แผ่นดินก็สั่นสะเทือนไปทั้งหมด
6.115.34
तान्यनीकान्यनीकेषु समयुध्यन्त भारत ।
तावकानां परेषां च दृष्ट्वा शान्तनवं रणे ॥ ६.११५.३४ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ กองทัพเหล่านั้นต่อสู้กับกองทัพ ทั้งของท่านและของศัตรู เมื่อได้เห็นภีษมะบุตรของศานตนุในสนามรบ
6.115.35
ततस्तेषां प्रयततामन्योन्यमभिधावताम् ।
प्रादुरासीन्महाशब्दो दिक्षु सर्वासु भारत ॥ ६.११५.३५ ॥
ต่อจากนั้น ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ ขณะที่พวกเขาพยายามอย่างเต็มที่และพุ่งเข้าหากัน เสียงอึกทึกใหญ่ก็ดังขึ้นไปทุกทิศ
6.115.36
शङ्खदुन्दुभिघोषश्च वारणानां च बृंहितैः ।
सिंहनादश्च सैन्यानां दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३६ ॥
เสียงสังข์และกลอง เสียงช้างร้อง และเสียงคำรามเหมือนสิงโตของกองทัพ ดังขึ้นอย่างน่าสะพรึงกลัว
6.115.37
सा च सर्वनरेन्द्राणां चन्द्रार्कसदृशी प्रभा ।
हाराङ्गदकिरीटेषु निष्प्रभा समपद्यत ॥ ६.११५.३७ ॥
และรัศมีของบรรดาพระมหากษัตริย์ทั้งปวง ที่งดงามดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์ ก็หมดความเรืองรองไปในสร้อยคอ กำไลแขน และมงกุฎของพวกเขา
6.115.38
रजोमेघास्तु संजज्ञुः शस्त्रविद्युद्भिरावृताः ।
धनुषां चापि निर्घोषो दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३८ ॥
เมฆฝุ่นก็ก่อตัวขึ้น ถูกปกคลุมด้วยแสงวาบของอาวุธดุจสายฟ้า และเสียงสายธนูดังกึกก้องน่ากลัวก็ดังขึ้นด้วย
6.115.39
बाणशङ्खप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
रथघोषश्च संजज्ञे सेनयोरुभयोरपि ॥ ६.११५.३९ ॥
เสียงลูกศรและสังข์ เสียงกลองใหญ่ก้องกังวาน และเสียงล้อรถครืนครางก็ดังขึ้นในกองทัพทั้งสองฝ่าย
6.115.40
प्रासशक्त्यृष्टिसङ्घैश्च बाणौघैश्च समाकुलम् ।
निष्प्रकाशमिवाकाशं सेनयोः समपद्यत ॥ ६.११५.४० ॥
ท้องฟ้าของทั้งสองกองทัพ เต็มไปด้วยกลุ่มหอก ทวนและหลาว และสายลูกศรที่พรั่งพรู ดูประหนึ่งไร้แสงสว่าง
6.115.41
अन्योन्यं रथिनः पेतुर्वाजिनश्च महाहवे ।
कुञ्जरान्कुञ्जरा जघ्नुः पादातांश्च पदातयः ॥ ६.११५.४१ ॥
ในมหาสงครามนั้น รถรบประจัญบานกัน ม้าศึกก็เช่นกัน ช้างฆ่าช้าง และทหารราบฆ่าทหารราบ
6.115.42
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह ।
भीष्महेतोर्नरव्याघ्र श्येनयोरामिषे यथा ॥ ६.११५.४२ ॥
ที่นั่นเกิดการรบอันยิ่งใหญ่ระหว่างเการพกับปาณฑพ เพื่อภีษมะ โอ้ ผู้เป็นเลิศในหมู่มนุษย์ ดุจนกเหยี่ยวสองตัวแย่งชิงเนื้อ
6.115.43
तयोः समागमो घोरो बभूव युधि भारत ।
अन्योन्यस्य वधार्थाय जिगीषूणां महाहवे ॥ ६.११५.४३ ॥
โอ้ ภารตะ ในการรบนั้นได้เกิดการปะทะอันน่าสะพรึงกลัวระหว่างสองฝ่าย ต่างฝ่ายต่างปรารถนาชัยชนะ และมุ่งหมายจะฆ่าอีกฝ่ายในมหาสงครามนั้น