മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.115.1
कथं शान्तनवो भीष्मो दशमेऽहनि सञ्जय ।
अयुध्यत महावीर्यः पाण्डवैः सह सृज्जयैः ॥ ६.११५.१ ॥
സഞ്ജയാ, പത്താം ദിവസം ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ പാണ്ഡവരോടും സൃഞ്ജയരോടും ചേർന്ന് എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു?
6.115.2
कुरवश्च कथं युद्धे पाण्डवान्प्रत्यवारयन् ।
आचक्ष्व मे महायुद्धं भीष्मस्याहवशोभिनः ॥ ६.११५.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കൗരവർ പാണ്ഡവരെ എങ്ങനെ തടുത്തു? യുദ്ധശോഭിതനായ ഭീഷ്മന്റെ ആ മഹായുദ്ധം എനിക്ക് പറയൂ.
6.115.3
कुरवः पाण्डवैः सार्धं यदयुध्यन्त भारत ।
यथा च तदभूद्युद्धं तत्तु वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ ६.११५.३ ॥
ഭാരതാ, കൗരവർ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തുവോ, ആ യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നുവോ, അത് ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയാം.
6.115.4
गमिताः परलोकाय परमास्त्रैः किरीटिना ।
अहन्यहनि संप्राप्ते तावकानां महारथाः ॥ ६.११५.४ ॥
ദിവസംതോറും യുദ്ധം വന്നപ്പോൾ കിരീടി അർജുനൻ പരമാസ്ത്രങ്ങളാൽ നിന്റെ മഹാരഥന്മാരെ പരലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
6.115.5
यथाप्रतिज्ञं कौरव्यः स चापि समितिंजयः ।
पार्थानामकरोद्भीष्मः सततं समिति क्षयम् ॥ ६.११५.५ ॥
പ്രതിജ്ഞയ്ക്കനുസരിച്ച്, യുദ്ധവിജയിയായ കൗരവവംശജനായ ഭീഷ്മരും യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്മാർക്ക് നിരന്തരം നാശം വരുത്തി.
6.115.6
कुरुभिः सहितं भीष्मं युध्यमानं परंतप ।
अर्जुनं च सपाञ्चाल्यं दृष्ट्वा संशयिता जनाः ॥ ६.११५.६ ॥
ശത്രുതാപനനേ, കൗരവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഭീഷ്മരെയും പാഞ്ചാലരോടൊപ്പമുള്ള അർജുനനെയും കണ്ട് ജനങ്ങൾ സംശയത്തിലായി.
6.115.7
दशमेऽहनि तस्मिंस्तु भीष्मार्जुनसमागमे ।
अवर्तत महारौद्रः सततं समिति क्षयः ॥ ६.११५.७ ॥
പത്താം ദിവസം ഭീഷ്മനും അർജുനനും തമ്മിലുള്ള ആ സമാഗമത്തിൽ തുടർച്ചയായി അതിഭയങ്കരമായ സംഹാരം നടന്നു.
6.115.8
तस्मिन्नयुतशो राजन्भूयशश्च परंतपः ।
भीष्मः शान्तनवो योधाञ्जघान परामास्त्रवित् ॥ ६.११५.८ ॥
രാജാവേ, ആ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന, പരാസ്ത്രങ്ങളറിയുന്ന ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മർ പതിനായിരക്കണക്കിനും പലവട്ടവും യോദ്ധാക്കളെ വധിച്ചു.
6.115.9
येषामज्ञातकल्पानि नामगोत्राणि पार्थिव ।
ते हतास्तत्र भीष्मेण शूराः सर्वेऽनिवर्तिनः ॥ ६.११५.९ ॥
രാജാവേ, ആരുടെ പേരും ഗോത്രവും അജ്ഞാതമെന്നപോലെയായോ, പിന്മാറാത്ത ആ വീരന്മാരെല്ലാം അവിടെ ഭീഷ്മരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
6.115.10
दशाहानि तथा तप्त्वा भीष्मः पाण्डववाहिनीम् ।
निरविद्यत धर्मात्मा जीविते स परंतपः ॥ ६.११५.१० ॥
ഇങ്ങനെ പത്തു ദിവസം പാണ്ഡവസേനയെ പീഡിപ്പിച്ച ശേഷം, ധർമാത്മാവും ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്നവനുമായ ഭീഷ്മർ തന്റെ ജീവിതത്തോട് വിരക്തനായി.
6.115.11
स क्षिप्रं वधमन्विच्छन्नात्मनोऽभिसुखं रणे ।
न हन्यां मानवश्रेष्ठान्संग्रामेऽभिमुखानिति ॥ ६.११५.११ ॥
അദ്ദേഹം വേഗം തന്റെ മരണം ആഗ്രഹിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ തനിക്കെതിരെ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠന്മാരെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലരുത് എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
6.115.12
चिन्तयित्वा महाबाहुः पिता देवव्रतस्तव ।
अभ्याशस्थं महाराज पाण्डवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.११५.१२ ॥
മഹാരാജാവേ, അങ്ങയുടെ പിതാവായ മഹാബാഹുവായ ദേവവ്രതൻ ചിന്തിച്ച ശേഷം, അടുത്തു നിന്ന പാണ്ഡവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.115.13
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
शृणुष्व वचनं तात धर्म्यं स्वर्ग्यं च जल्पतः ॥ ६.११५.१३ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനായ യുധിഷ്ഠിരാ, സർവശാസ്ത്രവിശാരദാ, പ്രിയ പുത്രാ, ഞാൻ പറയുന്ന ധർമ്യവും സ്വർഗ്ഗ്യവുമായ വചനങ്ങൾ കേൾക്കുക.
6.115.14
निर्विष्णोऽस्मि भृशं तात देहेनानेन भारत ।
घ्नतश्च मे गतः कालः सुबहून्प्राणिनो रणे ॥ ६.११५.१४ ॥
പ്രിയ പുത്രാ, ഭാരതാ, ഈ ദേഹത്തിൽ ഞാൻ അത്യധികം വിരക്തനായിരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ പല പ്രാണികളെയും കൊന്നുകൊണ്ട് എന്റെ ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞുപോയി.
6.115.15
तस्मात्पार्थं पुरोधाय पाञ्चालान्सृज्जयांस्तथा ।
मद्वधे क्रियतां यत्नो मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ६.११५.१५ ॥
അതിനാൽ പാർത്ഥനെ മുൻനിർത്തി, പാഞ്ചാലരെയും സൃഞ്ജയരെയും മുൻനിർത്തി, എന്റെ വധത്തിന് യത്നിക്കുക. എനിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
6.115.16
तस्य तन्मतमाज्ञाय पाण्डवः सत्यदर्शनः ।
भीष्मं प्रति ययौ राजा संग्रामे सह सृञ्जयैः ॥ ६.११५.१६ ॥
അവന്റെ ആ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കിയ സത്യദർശിയായ പാണ്ഡവരാജാവ് സൃഞ്ജയരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരുടെ നേർക്ക് പോയി.
6.115.17
धृष्टद्युम्नस्ततो राजन्पाण्डवश्च युधिष्ठिरः ।
श्रुत्वा भीष्मस्य तां वाचं चोदयामासतुर्बलम् ॥ ६.११५.१७ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും പാണ്ഡവനായ യുധിഷ്ഠിരനും ഭീഷ്മരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട് സൈന്യത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
6.115.18
अभिद्रवध्यं युद्ध्यध्वं भीष्मं जयत संयुगे ।
रक्षिताः सत्यसन्धेन जिष्णुना रिपुजिष्णुना ॥ ६.११५.१८ ॥
ആക്രമിക്കുക, യുദ്ധം ചെയ്യുക, യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെ ജയിക്കുക. സത്യസന്ധനും ശത്രുജയിയുമായ ജിഷ്ണുവിനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായി.
6.115.19
अयं चापि महेष्वासः पार्षतो वाहिनीपतिः ।
भीमसेनश्च समरे पालयिष्यति वो ध्रुवम् ॥ ६.११५.१९ ॥
ഈ മഹാധനുർധരനായ പാർഷതനും സേനാപതിയും ഭീമസേനനും യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളെ തീർച്ചയായും രക്ഷിക്കും.
6.115.20
मा वो भीष्माद्भयं किंचिदस्त्वद्य युधि सृञ्जयाः ।
ध्रुवं भीष्मं विजेष्यामः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२० ॥
സൃഞ്ജയരേ, ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ഭയവും വേണ്ട. ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി നാം ഭീഷ്മനെ തീർച്ചയായും ജയിക്കും.
6.115.21
ते तथा समयं कृत्वा दशमेऽहनि पाण्डवाः ।
ब्रह्मलोकपरा भूत्वा संजग्मुः क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११५.२१ ॥
പാണ്ഡവർ ഇപ്രകാരം പത്താം ദിവസം നിശ്ചയിച്ച്, ബ്രഹ്മലോകത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി, കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതരായി മുന്നേറി.
6.115.22
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
भीष्मस्य पातने यत्नं परमं ते समास्थिताः ॥ ६.११५.२२ ॥
ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനെയും മുന്നിൽ നിർത്തി, ഭീഷ്മനെ വീഴ്ത്താൻ അവർ പരമമായ പ്രയത്നം ആരംഭിച്ചു.
6.115.23
ततस्त्व सुतादिष्टा नानाजनपदेश्वराः ।
द्रोणेन सहपुत्रेण सहसेना महाबलाः ॥ ६.११५.२३ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരാൽ കല്പിക്കപ്പെട്ട്, വിവിധ ജനപദങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ, പുത്രനോടുകൂടിയ ദ്രോണനോടൊപ്പം, സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം മഹാബലന്മാരായി മുന്നോട്ടു വന്നു.
6.115.24
दुःशासनश्च बलवान्सह सर्वैः सहोदरैः ।
भीष्मं समरमध्यस्थं पालयांचक्रिरे तदा ॥ ६.११५.२४ ॥
ബലവാനായ ദുഃശാസനനും തന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരോടും ചേർന്ന്, അന്ന് യുദ്ധമധ്യത്തിൽ നിന്ന ഭീഷ്മനെ സംരക്ഷിച്ചു.
6.115.25
ततस्तु तावकाः शूराः पुरस्कृत्य महाव्रतम् ।
शिखण्डिप्रमुखान्पार्थान्योधयन्ति स्म संयुगे ॥ ६.११५.२५ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ വീരന്മാർ മഹാവ്രതനായ ഭീഷ്മരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, യുദ്ധത്തിൽ ശിഖണ്ഡി പ്രമുഖരായ പാർഥന്മാരോട് പൊരുതി.
6.115.26
चेदिभिस्तु सपाञ्चालैः सहितो वानरध्वजः ।
ययौ शान्तनवं भीष्मं पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११५.२६ ॥
ചേദികളോടും പാഞ്ചാലരോടും കൂടിയ വാനരധ്വജൻ (അർജുനൻ) ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി ശന്തനുപുത്രനായ ഭീഷ്മനെ ലക്ഷ്യമാക്കി പോയി.
6.115.27
द्रोणपुत्रं शिनेर्नप्ता धृष्टकेतुस्तु पौरवम् ।
अभिमन्युः सहामात्यं दुर्योधमयोधयत् ॥ ६.११५.२७ ॥
ശിനിയുടെ പൗത്രനും (സാത്യകി) ധൃഷ്ടകേതുവും ദ്രോണപുത്രനോട് പൊരുതി; അഭിമന്യു അമാത്യരോടൊപ്പമുള്ള പൗരവനായ ദുര്യോധനനോട് പൊരുതി.
6.115.28
विराटस्तु सहानीकः सहसेनं जयद्रथम् ।
वृद्धक्षत्रस्य दायादमाससाद परंतप ॥ ६.११५.२८ ॥
വിരാടൻ തന്റെ സേനയോടൊപ്പം വൃദ്ധക്ഷത്രന്റെ അവകാശിയായ ജയദ്രഥനെ എതിർത്തു; ഹേ പരന്തപാ!
6.115.29
मद्रराजं महेष्वासं सहसैन्यं युधिष्ठिरः ।
भीमसेनोऽभिगुप्तस्तु नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ६.११५.२९ ॥
മദ്രരാജാവായ മഹാധനുർധരൻ (ശല്യൻ) തന്റെ സേനയോടൊപ്പമുള്ളപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ; സംരക്ഷിതനായ ഭീമസേനൻ ആനപ്പടയിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
6.115.30
अप्रधृष्यमनावार्यं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
द्रोणं प्रति ययौ यत्तः पाञ्चाल्यः सह सोदरैः ॥ ६.११५.३० ॥
ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാനാവാത്ത, തടുക്കാനാവാത്ത, സർവ്വ ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണരെ ലക്ഷ്യമാക്കി ജാഗ്രതയോടെ പാഞ്ചാല്യൻ സഹോദരരോടൊപ്പം പോയി.
6.115.31
कर्णिकारध्वजं चैव सिंहकैतुररिंदमः ।
प्रत्युज्जगाम सौभद्रं राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११५.३१ ॥
കർണികാരധ്വജനും സിംഹകേതുവുമായ ശത്രുനിഗ്രഹിയായ രാജപുത്രൻ ബൃഹദ്ബലൻ സൗഭദ്രനെ (അഭിമന്യുവിനെ) എതിരിടാൻ മുന്നോട്ടു പോയി.
6.115.32
शिखण्डिनं च पुत्रास्ते पाण्डवं च धनञ्जयम् ।
राजभिः समरे पार्थमभिपेतुर्जिघांसवः ॥ ६.११५.३२ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും രാജാക്കന്മാരും കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ ശിഖണ്ഡിയെയും പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനെയും പൃഥാപുത്രനായ പാർത്ഥനെയും ആക്രമിച്ചു.
6.115.33
तस्मिन्नतिमहाभीमे सेनयोर्वै पराक्रमे ।
संप्रधावत्स्वनीकेषु मेदिनी समकम्पत ॥ ६.११५.३३ ॥
ആ അതിഭീകരമായ രണ്ടു സേനകളുടെ പരാക്രമത്തിൽ, സൈന്യങ്ങൾ കുതിച്ചുപായുമ്പോൾ ഭൂമി പൂർണമായി വിറച്ചു.
6.115.34
तान्यनीकान्यनीकेषु समयुध्यन्त भारत ।
तावकानां परेषां च दृष्ट्वा शान्तनवं रणे ॥ ६.११५.३४ ॥
ഭാരതവംശജാ, നിങ്ങളുടെയും ശത്രുക്കളുടെയും സേനകൾ പരസ്പരം പോരാടി; യുദ്ധത്തിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മരെ കണ്ടിട്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്.
6.115.35
ततस्तेषां प्रयततामन्योन्यमभिधावताम् ।
प्रादुरासीन्महाशब्दो दिक्षु सर्वासु भारत ॥ ६.११५.३५ ॥
അപ്പോൾ, പരസ്പരം ശ്രമത്തോടെ കുതിച്ചുപായുമ്പോൾ, ഭാരതാ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
6.115.36
शङ्खदुन्दुभिघोषश्च वारणानां च बृंहितैः ।
सिंहनादश्च सैन्यानां दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३६ ॥
ശംഖ-ദുന്ദുഭി ഘോഷവും ആനകളുടെ ബൃംഹിതവും സേനകളുടെ സിംഹനാദവും ഭയങ്കരമായി ഉയർന്നു.
6.115.37
सा च सर्वनरेन्द्राणां चन्द्रार्कसदृशी प्रभा ।
हाराङ्गदकिरीटेषु निष्प्रभा समपद्यत ॥ ६.११५.३७ ॥
ചന്ദ്രസൂര്യസമാനമായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും ആ പ്രഭ ഹാരങ്ങളിലും അംഗദങ്ങളിലും കിരീടങ്ങളിലും ശോഭയറ്റതായി.
6.115.38
रजोमेघास्तु संजज्ञुः शस्त्रविद्युद्भिरावृताः ।
धनुषां चापि निर्घोषो दारुणः समपद्यत ॥ ६.११५.३८ ॥
പൊടിമേഘങ്ങൾ ഉയർന്നു, ആയുധങ്ങളുടെ മിന്നലുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടവയായി; വില്ലുകളുടെ ഭയങ്കര മുഴക്കവും ഉണ്ടായി.
6.115.39
बाणशङ्खप्रणादाश्च भेरीणां च महास्वनाः ।
रथघोषश्च संजज्ञे सेनयोरुभयोरपि ॥ ६.११५.३९ ॥
അമ്പുകളുടെയും ശംഖുകളുടെയും ശബ്ദങ്ങളും, ഭേരികളുടെ മഹാനാദങ്ങളും, രഥഘോഷവും ഇരു സേനകളിലും ഉണ്ടായി.
6.115.40
प्रासशक्त्यृष्टिसङ्घैश्च बाणौघैश्च समाकुलम् ।
निष्प्रकाशमिवाकाशं सेनयोः समपद्यत ॥ ६.११५.४० ॥
കുന്തങ്ങൾ, ശക്തികൾ, ഋഷ്ടികൾ എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളാലും അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹങ്ങളാലും നിറഞ്ഞ ഇരു സേനകളുടെയും ആകാശം പ്രകാശമറ്റതുപോലെയായി.
6.115.41
अन्योन्यं रथिनः पेतुर्वाजिनश्च महाहवे ।
कुञ्जरान्कुञ्जरा जघ्नुः पादातांश्च पदातयः ॥ ६.११५.४१ ॥
ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ രഥികൾ പരസ്പരം വീണു, കുതിരപ്പടയാളികളും; ആനകൾ ആനകളെ കൊന്നു, കാലാളുകൾ കാലാളുകളെയും.
6.115.42
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह ।
भीष्महेतोर्नरव्याघ्र श्येनयोरामिषे यथा ॥ ६.११५.४२ ॥
അവിടെ ഭീഷ്മർക്കുവേണ്ടി കൗരവരും പാണ്ഡവരും തമ്മിൽ അതിമഹത്തായ യുദ്ധം നടന്നു, ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, രണ്ടു പരുന്തുകൾ ഇറച്ചിക്കുവേണ്ടി പോരാടുന്നതുപോലെ.
6.115.43
तयोः समागमो घोरो बभूव युधि भारत ।
अन्योन्यस्य वधार्थाय जिगीषूणां महाहवे ॥ ६.११५.४३ ॥
ഹേ ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ അവർ ഇരുവരുടെയും ഭയങ്കരമായ സംഗമം ഉണ്ടായി. വിജയം ആഗ്രഹിച്ചവർ പരസ്പരം വധിക്കാനായി നടന്ന ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ.