ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
अभिमन्युर्महाराज तव पुत्रमयोधयत् ।
महत्या सेनया युक्तं भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପରାକ୍ରମୀ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ଥିବା ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.2
दुर्योधनो रणे कार्षिं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.११६.२ ॥
ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କୃଷ୍ଣାପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଛାତିରେ ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ନଅ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.3
तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर्मृत्योर्जिह्वामिवायसीम् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ ६.११६.३ ॥
ରଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ କୃଷ୍ଣାପୁତ୍ର ମୃତ୍ୟୁର ଲୌହଜିହ୍ୱା ପରି ନିଜର ଶକ୍ତି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲେ।
6.116.4
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां विशांपते ।
द्विधा चिच्छेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ ६.११६.४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ହଠାତ୍ ଧାଇଁ ଆସିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଶକ୍ତିକୁ ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ର କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଦୁଇ ଭାଗ କଲେ।
6.116.5
तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.५ ॥
ସେହି ଶକ୍ତି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧୀ କୃଷ୍ଣାପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବାହୁ ଓ ଛାତିରେ ତିନି ବାଣ ମାରିଲେ।
6.116.6
पुनश्चैनं शरैर्घोरैराजघान स्तनान्तरे ।
दशभिर्भरतश्रेष्ठ दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.११६.६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣି ସେ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦଶ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.7
तद्युद्धमभवद्धोरं चित्ररूपं च भारत ।
ईक्षितृप्रीतितजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ ६.११६.७ ॥
ହେ ଭରତ! ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଚିତ୍ର ରୂପର ହେଲା; ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲା।
6.116.8
भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च ।
युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुङ्गवौ ॥ ६.११६.८ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବଧ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଜୟ ପାଇଁ, ସେହି ଦୁଇ ବୀର — ସୌଭଦ୍ର ଓ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ — ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.9
सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर्ब्राह्मणपुङ्गवः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ ६.११६.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଗରେ ଆସିଥିବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଲୌହବାଣରେ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ — ଶତ୍ରୁ ତାପକାରୀ ସେ ବୀର।
6.116.10
शैनेयोऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत ।
अताडयदमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.११६.१० ॥
ଶିନିବଂଶୀୟ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ, ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ନଅଟି କଙ୍କପତ୍ରୀ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ — ଅପରିମିତ ଆତ୍ମାର ସେ ବୀର।
6.116.11
अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः ।
त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.११ ॥
କିନ୍ତୁ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ, ପୁଣି ତିରିଶଟି ବାଣରେ, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.12
सोऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्यकिः ।
द्रोणपुत्रं त्रिभिर्बाणैराजघान महायशाः ॥ ६.११६.१२ ॥
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅତିଶୟ ଆହତ ହୋଇଥିବା ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର ସାତ୍ୟକି, ମହାଯଶସ୍ୱୀ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.13
पौरवो धृष्टकेतुं च शरैराच्छाद्य संयुगे ।
बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथः ॥ ६.११६.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌରବ ବାଣରେ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ବହୁ ପ୍ରକାରେ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲା, ସେ ମହାରଥୀ।
6.116.14
तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथः ।
त्रिंशता निशितैर्बाणैर्विव्याधाशु महाभुजः ॥ ६.११६.१४ ॥
ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ପୌରବଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲା, ସେ ମହାବାହୁ।
6.116.15
पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर्महारथः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ६.११६.१५ ॥
କିନ୍ତୁ ପୌରବ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କ ଧନୁ ଛେଦନ କରି, ସେ ମହାରଥୀ ପ୍ରବଳ ଗର୍ଜନ କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.116.16
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पौरवं निशितैः शरैः ।
आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ ६.११६.१६ ॥
ସେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ, ହେ ମହାରାଜ, ପୌରବଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ତେସତୁରି ଶିଲୀମୁଖ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲା।
6.116.17
तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ ।
महता शरवर्षेण परस्परमवर्षताम् ॥ ६.११६.१७ ॥
ସେହି ଦୁଇ ମହାଧନୁର୍ଧର, ମହାଯୋଦ୍ଧା, ମହାରଥୀ ସେଠାରେ ମହା ବାଣବର୍ଷଣରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ।
6.116.18
अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान्हत्वा च भारत ।
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ॥ ६.११६.१८ ॥
ହେ ଭାରତ, ପରସ୍ପରର ଧନୁ ଛେଦନ କରି, ଘୋଡ଼ା ବଧ କରି, ରଥହୀନ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ଦୁହେଁ ଖଡ୍ଗ-ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମନାସାମନି ହେଲେ।
6.116.19
आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपुरस्कृते ।
तारकाशतचित्रे च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ ६.११६.१९ ॥
ଷଣ୍ଢ ଚମଡ଼ାର, ଶହେ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନରେ ସଜ୍ଜିତ, ଶହେ ତାରାରେ ଚିତ୍ରିତ ଦୁଇଟି ଢାଲ ଏବଂ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇଟି ଖଡ୍ଗ।
6.116.20
प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यमभिद्रुतौ ।
वासितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ ६.११६.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ ଧରି ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ମହାବନରେ ହସ୍ତିନୀ ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିବା ଦୁଇ ସିଂହ ପରି।
6.116.21
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ।
चेरतुर्दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ ६.११६.२१ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବିଚିତ୍ର ମଣ୍ଡଳ-ଗତି କରି ଆଗକୁ ପଛକୁ ଘୂରିଲେ, ନିଜର କୌଶଳ ଦେଖାଇ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।
6.116.22
पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना ।
ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.२२ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ପୌରବ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କ ଶଙ୍ଖସ୍ଥାନରେ ବଡ଼ ଖଡ୍ଗରେ ଆଘାତ କଲା ଏବଂ କହିଲା, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
6.116.23
चेदिराजोऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् ।
आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ ६.११६.२३ ॥
ଚେଦିରାଜ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌରବଙ୍କୁ, ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବଡ଼ ଖଡ୍ଗରେ ହାଡ଼ଥାଳି ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.24
तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे ।
अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुररिंदमौ ॥ ६.११६.२४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ପରସ୍ପରର ବେଗରେ ଆହତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ।
6.116.25
ततः स्वरथमारोप्य पौरवं तनयस्तव ।
जयत्सेनो रथेनाजावपोवाह रणाजिरात् ॥ ६.११६.२५ ॥
ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ ପୌରବଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ରଣଭୂମିରୁ ନେଇ ଗଲା।
6.116.26
धृष्टकेतु तु समरे माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
अपोवाह रणे क्रुद्धः सहदेवः पराक्रमी ॥ ६.११६.२६ ॥
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପରାକ୍ରମୀ ପୁତ୍ର ସହଦେବ କ୍ରୋଧରେ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ରଣଭୂମିରୁ ନେଇ ଗଲେ।
6.116.27
चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभि शरैः ॥ ६.११६.२७ ॥
ଚିତ୍ରସେନ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ଅନେକ ଲୌହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ପୁଣି ଷାଠିଏ ଓ ନଅଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.28
सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशांपते ।
दशमिर्दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.११६.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୁଶର୍ମା ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.29
चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वभिः ।
आजघान रमे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत ॥ ६.११६.२९ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଚିତ୍ରସେନ କ୍ରୋଧରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ବଙ୍କା ମୁନ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ସୁଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ।
6.116.30
भीष्मस्य समरे राजन्यशो मानं च वर्धयन् ।
सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.११६.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଯଶ ଓ ସମ୍ମାନ ବଢ଼ାଇ ସୌଭଦ୍ର ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳଙ୍ଗ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.31
पार्थहेतोः पराक्रान्तो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ॥ ६.११६.३१ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ପରାକ୍ରମରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ କୋଶଳ-ରାଜ ଅର୍ଜୁନ ପୁତ୍ରକୁ ପାଞ୍ଚଟି ଲୌହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.32
पुनर्विव्याध विंशत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सौभद्रः कोसलेन्द्रं तु विव्याधाष्टभिरायसैः ॥ ६.११६.३२ ॥
ପୁଣି ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ବଙ୍କା ମୁଣ୍ଡର କୋଡ଼ିଏଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କୋଶଳ-ରାଜଙ୍କୁ ଆଠଟି ଲୌହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.33
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरैः ।
कौसल्यस्य धनुश्चापि पुनश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ६.११६.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ପୁଣି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ପୁତ୍ର କୌଶଲ୍ୟଙ୍କ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ।
6.116.34
आजघान शरैश्चापि त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११६.३४ ॥
ତ୍ରିଶଟି କଙ୍କପକ୍ଷୀ ପଖା ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ। ତା ପରେ ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି—
6.116.35
फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्भीष्महेतोः परंतप ॥ ६.११६.३५ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବହୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ହେ ପରନ୍ତପ।
6.116.36
संरब्धयोर्महाराज समरे चित्रयोधिनोः ।
यथा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोरभूत् ॥ ६.११६.३६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ, ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ଦୁହିଁଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି ହୋଇଥିଲା।
6.116.37
भीमसेनो गजानीकं योधयन्बह्वशोभत ।
यथा शक्रो वज्रपाणिर्दारयन्पर्वतोत्तमान् ॥ ६.११६.३७ ॥
ଭୀମସେନ ହସ୍ତୀ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଭିତ ହେଲେ, ଯେପରି ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ବିଦାରଣ କରି ଶୋଭନ୍ତି।
6.116.38
ते वध्यमाना भीमेन मात्गा गिरिसन्निभाः ।
निपेतुरुर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुधराम् ॥ ६.११६.३८ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ସେହି ପର୍ବତସଦୃଶ ହସ୍ତୀମାନେ ଏକତ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ।
6.116.39
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ।
विरेजुर्वसुधां प्राप्ता विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.११६.३९ ॥
ପର୍ବତପ୍ରମାଣ ସେହି ହସ୍ତୀମାନେ, ଭଗ୍ନ ଅଞ୍ଜନ ରାଶି ପରି, ପୃଥିବୀରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.116.40
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानमाहवे ।
महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतम् ॥ ६.११६.४० ॥
ମହାଧନୁର୍ଧର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯୁଦ୍ଧରେ, ବିଶାଳ ସେନାଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.116.41
मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ।
पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.४१ ॥
ମଦ୍ରେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପରାକ୍ରମୀ ହୋଇ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ମହାରଥୀଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.116.42
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा सन्नतपर्वभिः ।
नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनरार्पयत् ॥ ६.११६.४२ ॥
ସୈନ୍ଧବ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କୁ ନଅଟି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ପୁନର୍ବାର ତିରିଶଟି ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.116.43
विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीपतिः ।
त्रिंशद्भिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.११६.४३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେନାପତି ବିରାଟ ସୈନ୍ଧବ ରାଜାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିରିଶ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.116.44
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ।
रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ ६.११६.४४ ॥
ବିଚିତ୍ର ଧନୁ, ଖଡ୍ଗ, କବଚ, ଆୟୁଧ ଓ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ ସେହି ଦୁଇ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ସୈନ୍ଧବ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚିତ୍ର ରୂପରେ ଝଲସିଲେ।
6.116.45
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे ।
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११६.४५ ॥
ମହାରଣରେ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣ ନତପର୍ବ ବାଣରେ ଏକ ବିରାଟ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.116.46
ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद्धनुः ।
छित्त्वा पञ्चाशतेषूंश्च पार्षतं प्रति सृष्टवान् ॥ ६.११६.४६ ॥
ଏହାପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣ ପାର୍ଷତଙ୍କ ବଡ଼ ଧନୁ କାଟି ପଚାଶ ବାଣ ପାର୍ଷତ ଆଡ଼କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.116.47
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.११६.४७ ॥
ଶତ୍ରୁ ବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ପାର୍ଷତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.116.48
ताञ्छराञ्छरघातेन चिच्छेद स महारथः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत्पञ्च सायकान् ॥ ६.११६.४८ ॥
ସେହି ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ ବାଣ ଆଘାତରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି, ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.116.49
ततः क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ ६.११६.४९ ॥
ତାପରେ ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାର୍ଷତ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଗଦା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.116.50
तामापतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् ।
शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५० ॥
ହଠାତ୍ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଟ୍ଟରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ଗଦାକୁ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଚାଶ ବାଣରେ ନିବାରଣ କଲେ।
6.116.51
सा छिन्ना बहुधा राजन्द्रोगचापच्युतैः शरैः ।
चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ ६.११६.५१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ସେ ଗଦା ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ କଟି, ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
6.116.52
गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुतापनः ।
द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ६.११६.५२ ॥
ଗଦା ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଶତ୍ରୁତାପନ ପାର୍ଷତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ସର୍ବଲୌହ ନିର୍ମିତ ସୁନ୍ଦର ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.116.53
तां द्रोणो नवभिर्बाणैश्चिच्छेद युधि भारत ।
पार्षतं च महेष्वासं पीजयामास संयुगे ॥ ६.११६.५३ ॥
ହେ ଭାରତ, ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଅ ବାଣରେ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଛେଦନ କଲେ; ଏବଂ ମହାଧନୁର୍ଧର ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.116.54
एवमेतन्महायुद्धं द्रोणपार्षतयोरभूत् ।
भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ ६.११६.५४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ଭାବରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଘୋର ଓ ଭୟଙ୍କର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା।
6.116.55
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः ।
अभ्यद्रवत संयत्तो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.११६.५५ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି, ବନରେ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.116.56
प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ ६.११६.५६ ॥
ପ୍ରତାପୀ ମହାବଳ ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ, ମଦାନ୍ଧ ଓ ତିନି ସ୍ଥାନରୁ ମଦ ସ୍ରବ ହେଉଥିବା ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ତାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.116.57
तमापतन्तं सहसा महेन्द्रगजसन्निभम् ।
परं यत्नं समस्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ ६.११६.५७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହସ୍ତୀ ପରି ହଠାତ୍ ନିଜ ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ହସ୍ତୀକୁ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପରମ ପ୍ରୟାସରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ମୁକାବିଲା କଲେ।
6.116.58
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५८ ॥
ତା'ପରେ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଥିବା ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
6.116.59
अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः ।
विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे ॥ ६.११६.५९ ॥
କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ହସ୍ତୀକୁ ରୂପା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନିର୍ମଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୌହ ବାଣରେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.116.60
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत् ।
भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.६० ॥
କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ "ଯାଅ, ଯାଅ" ବୋଲି ଉତ୍ସାହିତ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ବଧ କର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଲେ।
6.116.61
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ।
प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ ६.११६.६१ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୂର୍ବଜ! ତା’ପରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ।
6.116.62
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत । ॥ ६.११६.६२ ॥
ତା’ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଅର୍ଜୁନ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଶୀଘ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.116.63
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि ।
समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११६.६३ ॥
ତା’ପରେ ତୁମର ସେଇ ବୀରମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ବେଗରେ ଧାଇଁଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା।
6.116.64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ६.११६.६४ ॥
ହେ ଜନାଧିପ! ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କର ନାନା ପ୍ରକାର ସେନାକୁ ଅର୍ଜୁନ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ; ଆକାଶରେ ପବନ ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦେଇଥିବା ପରି।
6.116.65
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ ६.११६.६५ ॥
କିନ୍ତୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଭରତବଂଶର ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ଶୀଘ୍ର ବହୁ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
6.116.66
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः ।
शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत् ॥ ६.११६.६६ ॥
ରଥର ଅଗ୍ନିଗୃହ ପରି, ଧନୁର ଶିଖାରେ, ଶକ୍ତି ଓ ଗଦା ଇନ୍ଧନରେ, ବାଣପୁଞ୍ଜର ମହାଜ୍ୱାଳାରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲା।
6.116.67
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः ।
तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ ६.११६.६७ ॥
ପବନ ସହିତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବନରେ ବ୍ୟାପେ, ସେପରି ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
6.116.68
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ।
न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः ॥ ६.११६.६८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ସୋମକମାନଙ୍କୁ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ସେହି ମହାରଥୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟକୁ ରୋକିଲେ।
6.116.69
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः ।
नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे ॥ ६.११६.६९ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଙ୍ଖଯୁକ୍ତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଭୀଷ୍ମ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ।
6.116.70
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.११६.७० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ରଥୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀ ସହିତ ପାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ରଥସମୂହକୁ ମୁଣ୍ଡକଟା ତାଳବନ ପରି କଲେ।
6.116.71
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.११६.७१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସର୍ବ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟଶୂନ୍ୟ କଲେ।
6.116.72
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः ॥ ६.११६.७२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ଧନୁ ଦଉଡ଼ି ଓ କରତଳର ଘୋଷ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଶୁଣି ସବୁ ଦିଗର ସୈନିକମାନେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କମ୍ପିଗଲେ।
6.116.73
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर ।
नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.११६.७३ ॥
ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଦିଗରେ ତଳକୁ ପଡ଼ିଥିବା ବାଣ; ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ଶରୀରରେ ଲାଗିଲା ନାହିଁ।
6.116.74
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते ॥ ६.११६.७४ ॥
ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡାମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁଯୋଜିତ ରଥଗୁଡ଼ିକ ମନୁଷ୍ୟବିହୀନ ହୋଇ ବାୟୁ ପରି ଧାବମାନ ଦେଖିଲି, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
6.116.75
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.११६.७५ ॥
ଚେଦି, କାଶି ଓ କାରୂଷଙ୍କ ଚଉଦ ହଜାର ମହାରଥୀ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଉଚ୍ଚ କୁଳର ପୁତ୍ର, ଦେହତ୍ୟାଗୀ।
6.116.76
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.११६.७६ ॥
ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ଶୂରବୀର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଚିତ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ।
6.116.77
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः ॥ ६.११६.७७ ॥
ସେମାନେ ଖୋଲା ମୁହଁ ଯମପରି ପରଲୋକକୁ ଗଲେ; ହେ ରାଜନ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୋମକଙ୍କ ଜଣେ ମହାରଥୀ ସେଠାରେ ରହିଲେ ନାହିଁ।
6.116.78
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ।
तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.११६.७८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି ଜୀବନରେ ମନ ରଖିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯମପୁର ଦିଗରେ ପଠାଯାଇଥିଲା।
6.116.79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ।
न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः ॥ ६.११६.७९ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ମହାରଥୀ ତାଙ୍କ ସାମନା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ।
6.116.80
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम् ॥ ६.११६.८० ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବୀର, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ଓ କୃଷ୍ଣ ସାରଥି ଅର୍ଜୁନ, ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ଅମିତତେଜା ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ଛଡ଼ା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଉ କେହି ତାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କଲେ ନାହିଁ।