మహాభారతం · అధ్యాయం 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
अभिमन्युर्महाराज तव पुत्रमयोधयत् ।
महत्या सेनया युक्तं भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.१ ॥
మహారాజా, పరాక్రమశాలి అభిమన్యుడు భీష్ముని కోసం గొప్ప సైన్యంతో ఉన్న మీ కుమారునితో పోరాడాడు.
6.116.2
दुर्योधनो रणे कार्षिं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.११६.२ ॥
యుద్ధంలో కోపంతో దుర్యోధనుడు కృష్ణ కుమారుడు అభిమన్యుని ఛాతీపై వంగిన కీళ్లు కలిగిన తొమ్మిది బాణాలతో కొట్టాడు, మళ్ళీ అతనిని మూడు బాణాలతో కొట్టాడు.
6.116.3
तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर्मृत्योर्जिह्वामिवायसीम् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ ६.११६.३ ॥
యుద్ధంలో అత్యంత కోపించిన కృష్ణ కుమారుడు, మృత్యువు యొక్క ఇనుప నాలుకలాంటి తన శక్తిని దుర్యోధనుని రథం వైపు పంపాడు.
6.116.4
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां विशांपते ।
द्विधा चिच्छेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ ६.११६.४ ॥
ఓ ప్రభూ, అకస్మాత్తుగా దూసుకొచ్చిన ఆ భయంకర రూపంగల శక్తిని మీ మహారథి కుమారుడు క్షురప్ర బాణంతో రెండుగా తెగనరికాడు.
6.116.5
तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.५ ॥
ఆ శక్తి పడిపోవడం చూసిన అత్యంత కోపోద్రిక్తుడైన కృష్ణ కుమారుడు దుర్యోధనుని భుజాలపైన, ఛాతీపైన మూడు బాణాలను గుచ్చాడు.
6.116.6
पुनश्चैनं शरैर्घोरैराजघान स्तनान्तरे ।
दशभिर्भरतश्रेष्ठ दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.११६.६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, మళ్ళీ అతడు భయంకరమైన బాణాలతో, సహించలేని దుర్యోధనుని ఛాతీ మధ్యభాగంపై పది బాణాలతో కొట్టాడు.
6.116.7
तद्युद्धमभवद्धोरं चित्ररूपं च भारत ।
ईक्षितृप्रीतितजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ ६.११६.७ ॥
భరతవంశీయుడా! ఆ యుద్ధం భయంకరమైనదిగా, విచిత్ర రూపాలతో సాగింది; చూసేవారికి ఆనందం కలిగించింది, రాజులందరూ దాన్ని కీర్తించారు.
6.116.8
भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च ।
युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुङ्गवौ ॥ ६.११६.८ ॥
భీష్ముని వధకు, పార్థుని విజయానికి — ఆ ఇద్దరు వీరులు, సౌభద్రుడు మరియు కురువంశశ్రేష్ఠుడు, రణంలో పోరాడారు.
6.116.9
सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर्ब्राह्मणपुङ्गवः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ ६.११६.९ ॥
యుద్ధంలో వేగంగా ఉన్న సాత్యకిని, బ్రాహ్మణోత్తముడైన ద్రోణపుత్రుడు కోపంతో ఇనుప బాణంతో అతని రొమ్ముపై కొట్టాడు — శత్రువులను బాధించే ఆ వీరుడు.
6.116.10
शैनेयोऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत ।
अताडयदमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.११६.१० ॥
శినివంశీయుడైన సాత్యకి కూడా, భారతా, గురుపుత్రుని సమస్త మర్మస్థానాలపై తొమ్మిది కంకపత్రి బాణాలతో కొట్టాడు — అపరిమిత ఆత్మ గల ఆ వీరుడు.
6.116.11
अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः ।
त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.११ ॥
కానీ అశ్వత్థామ యుద్ధంలో సాత్యకిని తొమ్మిది బాణాలతో, తర్వాత ముప్పై బాణాలతో, వేగంగా అతని భుజాలపై, రొమ్ముపై కొట్టాడు.
6.116.12
सोऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्यकिः ।
द्रोणपुत्रं त्रिभिर्बाणैराजघान महायशाः ॥ ६.११६.१२ ॥
ద్రోణపుత్రునిచే తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ మహాధనుర్ధరుడు సాత్యకి, మహాయశస్వి, ద్రోణపుత్రుని మూడు బాణాలతో కొట్టాడు.
6.116.13
पौरवो धृष्टकेतुं च शरैराच्छाद्य संयुगे ।
बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथः ॥ ६.११६.१३ ॥
యుద్ధంలో పౌరవుడు బాణాలతో ధృష్టకేతుని కప్పి, అనేక విధాలుగా ఆ మహాధనుర్ధరుడిని చీల్చాడు, ఆ మహారథుడు.
6.116.14
तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथः ।
त्रिंशता निशितैर्बाणैर्विव्याधाशु महाभुजः ॥ ६.११६.१४ ॥
అలాగే యుద్ధంలో మహారథుడు ధృష్టకేతుడు పౌరవుని ముప్పై వాడి బాణాలతో వెంటనే గుచ్చాడు, ఆ మహాబాహువు.
6.116.15
पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर्महारथः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ६.११६.१५ ॥
పౌరవుడు మాత్రం ధృష్టకేతుని విల్లును ఛేదించి, ఆ మహారథుడు బలంగా గర్జించి వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు.
6.116.16
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पौरवं निशितैः शरैः ।
आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ ६.११६.१६ ॥
అతను మరొక విల్లు తీసుకొని, మహారాజా, పౌరవుని వాడి బాణాలతో, డెబ్బై మూడు శిలీముఖ బాణాలతో కొట్టాడు.
6.116.17
तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ ।
महता शरवर्षेण परस्परमवर्षताम् ॥ ६.११६.१७ ॥
ఆ ఇద్దరు మహాధనుర్ధరులు, మహా యోధులు, మహారథులు అక్కడ గొప్ప బాణవర్షంతో ఒకరిపై ఒకరు కురిపించారు.
6.116.18
अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान्हत्वा च भारत ।
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ॥ ६.११६.१८ ॥
ఓ భారతా, ఒకరి విల్లు ఒకరు ఛేదించి, గుర్రాలను చంపి, రథహీనులై, రోషంతో ఇద్దరూ ఖడ్గయుద్ధానికి ఎదురెదురయ్యారు.
6.116.19
आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपुरस्कृते ।
तारकाशतचित्रे च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ ६.११६.१९ ॥
ఎద్దు చర్మంతో చేసినవి, వందలాది చంద్రవంకలతో అలంకరించినవి, వందలాది తారలతో చిత్రించినవి అయిన రెండు డాళ్లు, అత్యంత కాంతివంతమైన రెండు కత్తులు.
6.116.20
प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यमभिद्रुतौ ।
वासितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ ६.११६.२० ॥
ఓ రాజా, వారిద్దరూ తమ స్వచ్ఛమైన కత్తులను పట్టుకొని ఒకరిపై ఒకరు దూకారు; గొప్ప అడవిలో ఆడ ఏనుగు కోసం పోరాడే రెండు సింహాల వలె.
6.116.21
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ।
चेरतुर्दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ ६.११६.२१ ॥
వారిద్దరూ విచిత్రమైన వృత్తాకార విన్యాసాలు చేస్తూ ముందుకు వెనక్కు తిరిగారు; తమ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఒకరినొకరు కొట్టాలని కోరుకున్నారు.
6.116.22
पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना ।
ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.२२ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన పౌరవుడు ధృష్టకేతువు శంఖప్రదేశంపై పెద్ద కత్తితో కొట్టి, "ఆగు, ఆగు!" అని అన్నాడు.
6.116.23
चेदिराजोऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् ।
आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ ६.११६.२३ ॥
చేదిరాజు కూడా యుద్ధంలో పౌరవుడిని, ఆ నరశ్రేష్ఠుడిని, పదునైన కొనగల పెద్ద కత్తితో కంఠాస్థి ప్రదేశంలో కొట్టాడు.
6.116.24
तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे ।
अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुररिंदमौ ॥ ६.११६.२४ ॥
ఓ మహారాజా, ఆ మహాయుద్ధంలో వారిద్దరూ ఒకరికొకరు ఎదురై, ఒకరి వేగానికి మరొకరు తాకబడి, శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరూ కూలిపోయారు.
6.116.25
ततः स्वरथमारोप्य पौरवं तनयस्तव ।
जयत्सेनो रथेनाजावपोवाह रणाजिरात् ॥ ६.११६.२५ ॥
అప్పుడు మీ కుమారుడు జయత్సేనుడు పౌరవుడిని తన రథంపై ఎక్కించుకొని రణభూమి నుండి తీసుకువెళ్లాడు.
6.116.26
धृष्टकेतु तु समरे माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
अपोवाह रणे क्रुद्धः सहदेवः पराक्रमी ॥ ६.११६.२६ ॥
అయితే యుద్ధంలో మాద్రి పరాక్రమశాలి కుమారుడు సహదేవుడు కోపంతో ధృష్టకేతువును రణభూమి నుండి తీసుకువెళ్లాడు.
6.116.27
चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभि शरैः ॥ ६.११६.२७ ॥
చిత్రసేనుడు సుశర్మను అనేక ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచి, మళ్ళీ అరవై మరియు తొమ్మిది బాణాలతో మళ్ళీ గాయపరిచాడు.
6.116.28
सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशांपते ।
दशमिर्दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.११६.२८ ॥
ప్రభూ! యుద్ధంలో కోపించిన సుశర్మ మీ కుమారుడిని వాడి బాణాలతో పదేసి బాణాలతో గాయపరిచాడు.
6.116.29
चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वभिः ।
आजघान रमे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत ॥ ६.११६.२९ ॥
రాజా! చిత్రసేనుడు కోపంతో సుశర్మను ముప్పై వంగిన కొనల బాణాలతో కొట్టాడు; సుశర్మ కూడా అతడిని ప్రతిగా గాయపరిచాడు.
6.116.30
भीष्मस्य समरे राजन्यशो मानं च वर्धयन् ।
सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.११६.३० ॥
రాజా! యుద్ధంలో భీష్ముని కీర్తిని, గౌరవాన్ని పెంచుతూ, సౌభద్రుడు రాజకుమారుడు బృహద్బలునితో పోరాడాడు.
6.116.31
पार्थहेतोः पराक्रान्तो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ॥ ६.११६.३१ ॥
పార్థుని కోసం, భీష్ముని మరణం వైపు పరాక్రమంతో ముందుకు సాగిన కోసల రాజు, అర్జునుని కుమారుడిని ఐదు ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు.
6.116.32
पुनर्विव्याध विंशत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सौभद्रः कोसलेन्द्रं तु विव्याधाष्टभिरायसैः ॥ ६.११६.३२ ॥
మళ్లీ సుభద్ర కుమారుడు వంగిన కొనలు గల ఇరవై బాణాలతో గాయపరిచాడు; కోసల రాజును ఎనిమిది ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు.
6.116.33
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरैः ।
कौसल्यस्य धनुश्चापि पुनश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ६.११६.३३ ॥
యుద్ధంలో అతడు కదలలేదు; మళ్లీ బాణాలతో గాయపరిచాడు. అర్జునుని కుమారుడు కోసలుని విల్లును కూడా మళ్లీ తెగ్గొట్టాడు.
6.116.34
आजघान शरैश्चापि त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११६.३४ ॥
ముప్పై కంక-పక్షి ఈకల బాణాలతో కొట్టాడు. తరువాత రాజకుమారుడు బృహద్బలుడు మరొక విల్లును తీసుకుని—
6.116.35
फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्भीष्महेतोः परंतप ॥ ६.११६.३५ ॥
కోపంతో యుద్ధంలో అర్జునుని కుమారుడిని అనేక బాణాలతో గాయపరిచాడు. భీష్ముని కోసం వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం జరిగింది, శత్రుతాపనా.
6.116.36
संरब्धयोर्महाराज समरे चित्रयोधिनोः ।
यथा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोरभूत् ॥ ६.११६.३६ ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో కోపోద్రిక్తులైన, విచిత్ర యోధులైన వారిద్దరి పోరాటం దేవాసుర యుద్ధంలో బలి, వాసవుల మధ్య జరిగినట్లు జరిగింది.
6.116.37
भीमसेनो गजानीकं योधयन्बह्वशोभत ।
यथा शक्रो वज्रपाणिर्दारयन्पर्वतोत्तमान् ॥ ६.११६.३७ ॥
భీమసేనుడు ఏనుగుల సేనతో పోరాడుతూ ఎంతో ప్రకాశించాడు; వజ్రపాణి అయిన ఇంద్రుడు ఉత్తమ పర్వతాలను చీల్చినట్లు.
6.116.38
ते वध्यमाना भीमेन मात्गा गिरिसन्निभाः ।
निपेतुरुर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुधराम् ॥ ६.११६.३८ ॥
భీముడి చేత చంపబడిన ఆ పర్వతసమాన ఏనుగులు ఒక్కసారిగా భూమిపై పడి భూదేవిని ప్రతిధ్వనింపజేశాయి.
6.116.39
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ।
विरेजुर्वसुधां प्राप्ता विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.११६.३९ ॥
పర్వతప్రమాణమైన ఆ ఏనుగులు, చీలిపోయిన కాటుక రాశుల వలె, భూమిపై పడి చెల్లాచెదురైన పర్వతాల వలె ప్రకాశించాయి.
6.116.40
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानमाहवे ।
महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतम् ॥ ६.११६.४० ॥
మహాధనుర్ధరుడైన యుధిష్ఠిరుడు యుద్ధంలో, మహత్తరమైన సేనచే రక్షించబడి ఎదురొచ్చిన మద్రరాజును బాధించాడు.
6.116.41
मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ।
पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.४१ ॥
మద్రేశ్వరుడు కూడా యుద్ధంలో కోపోద్రిక్తుడై, పరాక్రమశాలియై, భీష్ముని కోసం ధర్మపుత్ర మహారథుడిని బాధించాడు.
6.116.42
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा सन्नतपर्वभिः ।
नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनरार्पयत् ॥ ६.११६.४२ ॥
సైంధవ రాజు విరాటుడిని వంగిన కీళ్ళున్న తొమ్మిది వాడి బాణాలతో గాయపరచి, మళ్ళీ ముప్పది బాణాలతో ప్రతిదాడి చేశాడు.
6.116.43
विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीपतिः ।
त्रिंशद्भिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.११६.४३ ॥
మహారాజా, సేనాపతి విరాటుడు సైంధవ రాజును పదునైన ముప్పై బాణాలతో అతని ఛాతీలో కొట్టాడు.
6.116.44
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ।
रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ ६.११६.४४ ॥
విచిత్రమైన విల్లు, ఖడ్గం, కవచం, ఆయుధాలు, ధ్వజాలతో ఆ ఇద్దరు, మత్స్యరాజు మరియు సైంధవ రాజు, యుద్ధంలో విచిత్ర రూపాలతో మెరిశారు.
6.116.45
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे ।
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११६.४५ ॥
మహాసంగ్రామంలో పాంచాల కుమారుడిని ఎదుర్కొన్న ద్రోణుడు, వంగిన కణుపులు కల బాణాలతో గొప్ప దాడి చేశాడు.
6.116.46
ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद्धनुः ।
छित्त्वा पञ्चाशतेषूंश्च पार्षतं प्रति सृष्टवान् ॥ ६.११६.४६ ॥
అప్పుడు మహారాజా, ద్రోణుడు పార్షతుని పెద్ద విల్లును ఖండించి, యాభై బాణాలను పార్షతునిపైకి ప్రయోగించాడు.
6.116.47
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.११६.४७ ॥
శత్రువీరులను సంహరించే పార్షతుడు మరో విల్లు తీసుకుని, యుద్ధంలో ద్రోణుడు చూస్తుండగా బాణాలను ప్రయోగించాడు.
6.116.48
ताञ्छराञ्छरघातेन चिच्छेद स महारथः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत्पञ्च सायकान् ॥ ६.११६.४८ ॥
ఆ మహారథుడైన ద్రోణుడు బాణ ఘాతంతో వాటిని ఖండించి, ద్రుపదపుత్రుని వైపు ఐదు బాణాలను ప్రయోగించాడు.
6.116.49
ततः क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ ६.११६.४९ ॥
అప్పుడు మహారాజా, కోపోద్రిక్తుడైన పార్షతుడు, శత్రువీరులను సంహరించువాడు, యుద్ధంలో యమదండంతో సమానమైన గదను ద్రోణునిపై విసిరాడు.
6.116.50
तामापतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् ।
शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५० ॥
తన వైపు అకస్మాత్తుగా దూసుకొస్తున్న, బంగారు పట్టీలతో అలంకరించబడిన ఆ గదను ద్రోణుడు యుద్ధంలో యాభై బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
6.116.51
सा छिन्ना बहुधा राजन्द्रोगचापच्युतैः शरैः ।
चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ ६.११६.५१ ॥
ఓ రాజా, ద్రోణుని విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాలతో అది అనేక ముక్కలుగా తెగి, చూర్ణమై, విరిగిపడుతూ నేలపై పడింది.
6.116.52
गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुतापनः ।
द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ६.११६.५२ ॥
గద నాశనమైనదని చూసిన శత్రువులను తపింపజేసే పార్షతుడు, ద్రోణునిపై సర్వ ఇనుముతో చేసిన అందమైన శక్తిని విసిరాడు.
6.116.53
तां द्रोणो नवभिर्बाणैश्चिच्छेद युधि भारत ।
पार्षतं च महेष्वासं पीजयामास संयुगे ॥ ६.११६.५३ ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, ద్రోణుడు యుద్ధంలో తొమ్మిది బాణాలతో ఆ శక్తిని ఛేదించాడు; మహాధనుర్ధరుడైన పార్షతుడినీ యుద్ధంలో బాధించాడు.
6.116.54
एवमेतन्महायुद्धं द्रोणपार्षतयोरभूत् ।
भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ ६.११६.५४ ॥
మహారాజా, ఈ విధంగా ద్రోణుడు, పార్షతుడు మధ్య భీష్ముని కోసం ఈ భయంకరమైన, భయానకమైన మహాయుద్ధం జరిగింది.
6.116.55
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः ।
अभ्यद्रवत संयत्तो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.११६.५५ ॥
అర్జునుడు గాంగేయుని చేరి, వాడి బాణాలతో అతనిని బాధిస్తూ, అడవిలో మదించిన ఏనుగులా ఉత్సాహంతో అతనిపై దూకాడు.
6.116.56
प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ ६.११६.५६ ॥
మహాబలుడు ప్రతాపవంతుడైన రాజు భగదత్తుడు, మదాంధమై మూడుచోట్ల మదం స్రవిస్తున్న ఏనుగుపై ఎక్కి అతనిని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు వెళ్ళాడు.
6.116.57
तमापतन्तं सहसा महेन्द्रगजसन्निभम् ।
परं यत्नं समस्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ ६.११६.५७ ॥
ఇంద్రుని ఏనుగులా అకస్మాత్తుగా తనపైకి దూకివచ్చిన ఆ ఏనుగును బీభత్సుడు (అర్జునుడు) మహా ప్రయత్నంతో నిలబడి ఎదుర్కొన్నాడు.
6.116.58
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५८ ॥
అప్పుడు ఏనుగుపై ఉన్న ప్రతాపవంతుడైన రాజు భగదత్తుడు యుద్ధంలో బాణవర్షంతో అర్జునుని అడ్డుకున్నాడు.
6.116.59
अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः ।
विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे ॥ ६.११६.५९ ॥
అర్జునుడు మాత్రం అప్పుడు దగ్గరకు వస్తున్న ఆ ఏనుగును వెండిలా మెరిసే, నిర్మలమైన, వాడి ఇనుప బాణాలతో మహాయుద్ధంలో గుచ్చాడు.
6.116.60
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत् ।
भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.६० ॥
కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) శిఖండిని "వెళ్ళు, వెళ్ళు" అని ప్రోత్సహించాడు; ఓ మహారాజా, భీష్ముని వైపు వెళ్లి అతనిని సంహరించు అని కూడా అన్నాడు.
6.116.61
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ।
प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ ६.११६.६१ ॥
పాండు పూర్వజా! అప్పుడు ప్రాగ్జ్యోతిషుడు పాండవుని విడిచి, రాజా, త్వరగా ద్రుపదుని రథం వైపు వెళ్ళాడు.
6.116.62
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत । ॥ ६.११६.६२ ॥
అప్పుడు మహారాజా, అర్జునుడు శిఖండిని ముందు ఉంచి వేగంగా భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్ళాడు; అప్పుడు యుద్ధం మొదలైంది.
6.116.63
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि ।
समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११६.६३ ॥
అప్పుడు మీ ఆ శూరులు కేకలు వేస్తూ యుద్ధంలో పాండవుని మీదికి వేగంగా దూకారు; అది అద్భుతంగా తోచింది.
6.116.64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ६.११६.६४ ॥
ప్రజాధిపా! మీ కుమారుల నానావిధ సేనలను అర్జునుడు తగిన సమయంలో చెదరగొట్టాడు; ఆకాశంలో గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు.
6.116.65
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ ६.११६.६५ ॥
అయితే శిఖండి భరతవంశ పితామహుడైన భీష్ముని దగ్గరకు చేరి, చలించకుండా వేగంగా అనేక బాణాలతో ఆయనను కప్పాడు.
6.116.66
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः ।
शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत् ॥ ६.११६.६६ ॥
రథాలనే అగ్నిగృహంగా, ధనుస్సుల జ్వాలలతో, శక్తి గదలనే ఇంధనంతో, బాణ సమూహాల మహా జ్వాలతో క్షత్రియులను యుద్ధంలో దహించింది.
6.116.67
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः ।
तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ ६.११६.६७ ॥
గాలితో కూడిన మహాగ్ని అడవిలో వ్యాపించినట్లు, భీష్ముడు దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగిస్తూ ప్రజ్వరిల్లాడు.
6.116.68
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ।
न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः ॥ ६.११६.६८ ॥
యుద్ధంలో భీష్ముడు సోమకులను, పార్థుని అనుచరులను సంహరించాడు; ఆ మహారథుడు పాండవుల సైన్యాన్ని నిలువరించాడు.
6.116.69
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः ।
नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे ॥ ६.११६.६९ ॥
బంగారు రెక్కలు, పదునైన, వంగిన కణుపులు గల బాణాలతో భీష్ముడు ఆ మహాయుద్ధంలో దిక్కులను ప్రతిదిక్కులను మారుమోగించాడు.
6.116.70
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.११६.७० ॥
రాజా, అతడు రథికులను, గుర్రాలను వాటి స్వారీ వీరులతో సహా కూలదోస్తూ, రథసమూహాలను తలలు నరికిన తాటివనాల్లా చేశాడు.
6.116.71
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.११६.७१ ॥
రాజా, సర్వ శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు యుద్ధంలో రథాలను, ఏనుగులను, గుర్రాలను మనుషులు లేనివిగా చేశాడు.
6.116.72
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः ॥ ६.११६.७२ ॥
రాజా, అతని విల్లు తాడు, అరచేతి ధ్వని పిడుగు గర్జనలా ఉండగా విని నలుదిక్కులా సైనికులు ఒక్కసారిగా వణికిపోయారు.
6.116.73
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर ।
नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.११६.७३ ॥
మానవేశ్వరా, నీ తండ్రి వైపు క్రిందికి పడిన బాణాలు, భీష్ముని విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాలు శరీరాలలో అతుక్కోలేదు.
6.116.74
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते ॥ ६.११६.७४ ॥
రాజా, వేగమైన గుర్రాలతో బాగా కట్టబడిన రథాలు మనుషులు లేకుండా గాలివలె పరుగెత్తుతూ, గుర్రాలచే లాగబడుతుండగా చూశాను, ప్రజాపతీ.
6.116.75
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.११६.७५ ॥
చేదులు, కాశులు, కరూషుల పదునాలుగు వేల మహారథులు—ప్రసిద్ధులు, ఉత్తమ కులాల పుత్రులు, శరీరాన్ని త్యజించినవారు.
6.116.76
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.११६.७६ ॥
వెనుదిరగని శూరులు, బంగారు అలంకృత ధ్వజాలు కలవారు, యుద్ధంలో భీష్ముని చేరి, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో.
6.116.77
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः ॥ ६.११६.७७ ॥
వారు తెరిచిన నోరు కల యముని వలె పరలోకానికి వెళ్లారు; రాజా, ఆ యుద్ధంలో సోమకుల మహారథుడు ఒక్కడూ అక్కడ మిగలలేదు.
6.116.78
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ।
तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.११६.७८ ॥
యుద్ధంలో భీష్ముని చేరి జీవితాన్ని ఆశించిన ఆ యోధులందరినీ యుద్ధంలో యమపురి వైపు పంపారు.
6.116.79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ।
न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः ॥ ६.११६.७९ ॥
భీష్ముని పరాక్రమాన్ని చూసి జనులు వారిని నశించినవారిగా భావించారు. యుద్ధంలో ఏ మహారథుడూ అతనిని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు రాలేదు.
6.116.80
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम् ॥ ६.११६.८० ॥
పాండుపుత్రుడైన వీరుడు, తెల్లని గుర్రాలు కలవాడు, కృష్ణుడు సారథిగా కలవాడు అయిన అర్జునుడు, శిఖండి, అమిత తేజస్సు గల పాంచాల వీరుడు తప్ప యుద్ధంలో మరెవ్వరూ అతనిని ఎదుర్కోలేదు.