ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
अभिमन्युर्महाराज तव पुत्रमयोधयत् ।
महत्या सेनया युक्तं भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
6.116.2
दुर्योधनो रणे कार्षिं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.११६.२ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਰਿਆ।
6.116.3
तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर्मृत्योर्जिह्वामिवायसीम् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ ६.११६.३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਜੀਭ ਵਰਗੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਛੱਡੀ।
6.116.4
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां विशांपते ।
द्विधा चिच्छेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ ६.११६.४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਚਾਨਕ ਝਪਟਦੀ ਆਈ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੁਪ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.116.5
तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.५ ॥
ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬਾਣ ਮਾਰੇ।
6.116.6
पुनश्चैनं शरैर्घोरैराजघान स्तनान्तरे ।
दशभिर्भरतश्रेष्ठ दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.११६.६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.116.7
तद्युद्धमभवद्धोरं चित्ररूपं च भारत ।
ईक्षितृप्रीतितजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ ६.११६.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ; ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ।
6.116.8
भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च ।
युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुङ्गवौ ॥ ६.११६.८ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ — ਸੌਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਰੂ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ — ਰਣ ਵਿੱਚ ਲੜੇ।
6.116.9
सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर्ब्राह्मणपुङ्गवः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ ६.११६.९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਆਏ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ — ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ।
6.116.10
शैनेयोऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत ।
अताडयदमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.११६.१० ॥
ਸ਼ਿਨਿ-ਵੰਸ਼ੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨੌਂ ਕੰਕਪੱਤਰੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ — ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ।
6.116.11
अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः ।
त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.११ ॥
ਪਰ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਤੀਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ।
6.116.12
सोऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्यकिः ।
द्रोणपुत्रं त्रिभिर्बाणैराजघान महायशाः ॥ ६.११६.१२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.116.13
पौरवो धृष्टकेतुं च शरैराच्छाद्य संयुगे ।
बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथः ॥ ६.११६.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੌਰਵ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁੱਧਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ।
6.116.14
तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथः ।
त्रिंशता निशितैर्बाणैर्विव्याधाशु महाभुजः ॥ ६.११६.१४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੇ ਪੌਰਵ ਨੂੰ ਤੀਹ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਝਟਪਟ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ।
6.116.15
पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर्महारथः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ६.११६.१५ ॥
ਪਰ ਪੌਰਵ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਦਾ ਧਨੁੱਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.116.16
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पौरवं निशितैः शरैः ।
आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ ६.११६.१६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪੌਰਵ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਹੱਤਰ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.116.17
तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ ।
महता शरवर्षेण परस्परमवर्षताम् ॥ ६.११६.१७ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਧਨੁੱਧਰ, ਮਹਾਯੋਧੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹੇ।
6.116.18
अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान्हत्वा च भारत ।
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ॥ ६.११६.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਨੁੱਖ ਕੱਟ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਥਹੀਣ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਦੋਵੇਂ ਤਲਵਾਰ-ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ।
6.116.19
आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपुरस्कृते ।
तारकाशतचित्रे च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ ६.११६.१९ ॥
ਬਲਦ ਦੀ ਖੱਲ ਦੀਆਂ, ਸੌ ਚੰਦਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੌ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰੀਆਂ ਦੋ ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਤਿ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ।
6.116.20
प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यमभिद्रुतौ ।
वासितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ ६.११६.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਝਪਟੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਥਣੀ ਲਈ ਲੜਦੇ ਦੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ।
6.116.21
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ।
चेरतुर्दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ ६.११६.२१ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਮੰਡਲ ਚਾਲਾਂ ਚਲਦੇ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਘੁੰਮੇ, ਆਪਣੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ।
6.116.22
पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना ।
ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.२२ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪੌਰਵ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ!"
6.116.23
चेदिराजोऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् ।
आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ ६.११६.२३ ॥
ਚੇਦੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੌਰਵ, ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹੰਸਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ।
6.116.24
तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे ।
अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुररिंदमौ ॥ ६.११६.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.116.25
ततः स्वरथमारोप्य पौरवं तनयस्तव ।
जयत्सेनो रथेनाजावपोवाह रणाजिरात् ॥ ६.११६.२५ ॥
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਜਯਤਸੇਨ ਨੇ ਪੌਰਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਰਣਭੂਮੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
6.116.26
धृष्टकेतु तु समरे माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
अपोवाह रणे क्रुद्धः सहदेवः पराक्रमी ॥ ६.११६.२६ ॥
ਪਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ ਰਣਭੂਮੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
6.116.27
चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभि शरैः ॥ ६.११६.२७ ॥
ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਫਿਰ ਸੱਠ ਅਤੇ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.116.28
सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशांपते ।
दशमिर्दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.११६.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦਸ-ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.116.29
चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वभिः ।
आजघान रमे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत ॥ ६.११६.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਤੀਹ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.116.30
भीष्मस्य समरे राजन्यशो मानं च वर्धयन् ।
सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.११६.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
6.116.31
पार्थहेतोः पराक्रान्तो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ॥ ६.११६.३१ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮੌਤ ਵੱਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਕੋਸਲ-ਨਰੇਸ਼ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.116.32
पुनर्विव्याध विंशत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सौभद्रः कोसलेन्द्रं तु विव्याधाष्टभिरायसैः ॥ ६.११६.३२ ॥
ਫਿਰ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਕੋਸਲ-ਨਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਠ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.116.33
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरैः ।
कौसल्यस्य धनुश्चापि पुनश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ६.११६.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾ ਡੋਲਿਆ; ਫਿਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੌਸਲਯ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਫਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.116.34
आजघान शरैश्चापि त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११६.३४ ॥
ਤੀਹ ਕੰਕ-ਪੰਖੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ—
6.116.35
फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्भीष्महेतोः परंतप ॥ ६.११६.३५ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।
6.116.36
संरब्धयोर्महाराज समरे चित्रयोधिनोः ।
यथा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोरभूत् ॥ ६.११६.३६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਅਦਭੁਤ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਦੇਵ-ਦੈਂਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲਿ ਤੇ ਵਾਸਵ ਵਾਂਗ ਹੋਇਆ।
6.116.37
भीमसेनो गजानीकं योधयन्बह्वशोभत ।
यथा शक्रो वज्रपाणिर्दारयन्पर्वतोत्तमान् ॥ ६.११६.३७ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਇੰਦਰ ਉੱਤਮ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
6.116.38
ते वध्यमाना भीमेन मात्गा गिरिसन्निभाः ।
निपेतुरुर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुधराम् ॥ ६.११६.३८ ॥
ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
6.116.39
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ।
विरेजुर्वसुधां प्राप्ता विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.११६.३९ ॥
ਪਰਬਤ ਜਿੱਡੇ ਉਹ ਹਾਥੀ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੰਡੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੇ।
6.116.40
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानमाहवे ।
महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतम् ॥ ६.११६.४० ॥
ਮਹਾਨ ਧਨੁੱਖਧਾਰੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
6.116.41
मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ।
पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.४१ ॥
ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਲਈ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
6.116.42
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा सन्नतपर्वभिः ।
नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनरार्पयत् ॥ ६.११६.४२ ॥
ਸੈਂਧਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੀਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.116.43
विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीपतिः ।
त्रिंशद्भिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.११६.४३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਸੈਂਧਵ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ।
6.116.44
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ।
रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ ६.११६.४४ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ, ਕਵਚ, ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਮਤਸਿਆ ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ ਰਾਜੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕੇ।
6.116.45
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे ।
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११६.४५ ॥
ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.116.46
ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद्धनुः ।
छित्त्वा पञ्चाशतेषूंश्च पार्षतं प्रति सृष्टवान् ॥ ६.११६.४६ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਪੰਜਾਹ ਬਾਣ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵੱਲ ਛੱਡੇ।
6.116.47
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.११६.४७ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
6.116.48
ताञ्छराञ्छरघातेन चिच्छेद स महारथः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत्पञ्च सायकान् ॥ ६.११६.४८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਣ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਪੰਜ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
6.116.49
ततः क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ ६.११६.४९ ॥
ਤਦ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਰਸ਼ਤ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੀ ਗਦਾ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀ।
6.116.50
तामापतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् ।
शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५० ॥
ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਝਪਟਦੀ ਆ ਰਹੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਉਸ ਗਦਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ।
6.116.51
सा छिन्ना बहुधा राजन्द्रोगचापच्युतैः शरैः ।
चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ ६.११६.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਦਾ ਅਨੇਕਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੀ ਗਈ, ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ ਖਿੰਡਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
6.116.52
गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुतापनः ।
द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ६.११६.५२ ॥
ਗਦਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ।
6.116.53
तां द्रोणो नवभिर्बाणैश्चिच्छेद युधि भारत ।
पार्षतं च महेष्वासं पीजयामास संयुगे ॥ ६.११६.५३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੂੰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
6.116.54
एवमेतन्महायुद्धं द्रोणपार्षतयोरभूत् ।
भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ ६.११६.५४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵਿਚਕਾਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਘੋਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
6.116.55
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः ।
अभ्यद्रवत संयत्तो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.११६.५५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਗਾਂਗੇਯ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
6.116.56
प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ ६.११६.५६ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ, ਮਦ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਦ ਵਗਦੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.116.57
तमापतन्तं सहसा महेन्द्रगजसन्निभम् ।
परं यत्नं समस्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ ६.११६.५७ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਝਪਟਦੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਟਿਕ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
6.116.58
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५८ ॥
ਫਿਰ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.116.59
अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः ।
विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे ॥ ६.११६.५९ ॥
ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਮਲ, ਤਿੱਖੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.116.60
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत् ।
भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.६० ॥
ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ "ਚੱਲ, ਚੱਲ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਕਸਾਇਆ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਇਹ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
6.116.61
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ।
प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ ६.११६.६१ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ! ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
6.116.62
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत । ॥ ६.११६.६२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਰਜੁਨ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ; ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
6.116.63
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि ।
समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११६.६३ ॥
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟੇ; ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਦਭੁਤ ਜਾਪਿਆ।
6.116.64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ६.११६.६४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ! ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।
6.116.65
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ ६.११६.६५ ॥
ਪਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਅਵਿਚਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
6.116.66
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः ।
शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत् ॥ ६.११६.६६ ॥
ਰੱਥਾਂ ਦਾ ਅੱਗ-ਘਰ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਦਾ ਦਾ ਬਾਲਣ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਾਟ, ਇਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
6.116.67
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः ।
तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ ६.११६.६७ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਭੀਸ਼ਮ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭੜਕ ਉੱਠੇ।
6.116.68
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ।
न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः ॥ ६.११६.६८ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੋਮਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.116.69
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः ।
नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे ॥ ६.११६.६९ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
6.116.70
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.११६.७० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਤਾੜ-ਵਣਾਂ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.116.71
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.११६.७१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.116.72
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः ॥ ६.११६.७२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼-ਤੰਦ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਇੱਕਠੇ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
6.116.73
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर ।
नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.११६.७३ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੇ ਤੀਰ; ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਧਸੇ।
6.116.74
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते ॥ ६.११६.७४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਰੱਥ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਮੈਂ ਵੇਖੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
6.116.75
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.११६.७५ ॥
ਚੇਦੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਾਰੂਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਰਥੀ—ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ।
6.116.76
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.११६.७६ ॥
ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰੱਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
6.116.77
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः ॥ ६.११६.७७ ॥
ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਜਮ ਵਾਂਗ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਮਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਹਾਰਥੀ ਉੱਥੇ ਨਾ ਬਚਿਆ।
6.116.78
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ।
तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.११६.७८ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਿਉਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਯਮਪੁਰੀ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
6.116.79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ।
न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः ॥ ६.११६.७९ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹਾਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਾ ਆਇਆ।
6.116.80
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम् ॥ ६.११६.८० ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਸਨ ਉਹ ਅਰਜੁਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।