มหาภารตะ · อัธยายะ 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
अभिमन्युर्महाराज तव पुत्रमयोधयत् ।
महत्या सेनया युक्तं भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.१ ॥
ข้าแต่มหาราช อภิมนยุผู้กล้าหาญได้ต่อสู้กับพระโอรสของพระองค์ซึ่งมีกองทัพใหญ่ติดตาม เพื่อเห็นแก่ภีษมะ
6.116.2
दुर्योधनो रणे कार्षिं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.११६.२ ॥
ในการรบ ทุรโยธน์ผู้โกรธเกรี้ยวได้ยิงลูกชายของเทราปทีด้วยลูกศรปลายโค้งเก้าดอกที่หน้าอก แล้วยิงซ้ำอีกด้วยลูกศรสามดอก
6.116.3
तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर्मृत्योर्जिह्वामिवायसीम् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ ६.११६.३ ॥
ในการรบ บุตรของเทราปทีผู้โกรธจัดได้ส่งหอกของตน ซึ่งเหมือนลิ้นเหล็กของความตาย พุ่งไปยังรถศึกของทุรโยธน์
6.116.4
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां विशांपते ।
द्विधा चिच्छेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ ६.११६.४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ พระโอรสของพระองค์ผู้เป็นมหารถได้ตัดหอกอันน่าสะพรึงกลัวที่พุ่งเข้าหาตนอย่างฉับพลันออกเป็นสองท่อนด้วยลูกศรปลายรูปใบมีด
6.116.5
तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.५ ॥
เมื่อเห็นหอกนั้นตกลงมา บุตรของเทราปทีผู้โกรธเกรี้ยวยิ่งจึงยิงทุรโยธน์ด้วยลูกศรสามดอกที่แขนและหน้าอก
6.116.6
पुनश्चैनं शरैर्घोरैराजघान स्तनान्तरे ।
दशभिर्भरतश्रेष्ठ दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.११६.६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ เขายิงทุรโยธน์ผู้ไม่อดกลั้นซ้ำอีกที่กลางอก ด้วยลูกศรอันน่ากลัวสิบดอก
6.116.7
तद्युद्धमभवद्धोरं चित्ररूपं च भारत ।
ईक्षितृप्रीतितजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ ६.११६.७ ॥
ข้าแต่ภารตะ การรบนั้นได้เกิดขึ้นอย่างน่าสะพรึงและมีรูปลักษณ์อันวิจิตร ก่อให้เกิดความยินดีแก่ผู้ที่มาดู และได้รับการยกย่องจากบรรดากษัตริย์ทั้งปวง
6.116.8
भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च ।
युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुङ्गवौ ॥ ६.११६.८ ॥
เพื่อให้ภีษมะตาย และเพื่อชัยชนะของปารถะ วีรบุรุษทั้งสองคือเจ้าแห่งโสภัทรและวีรบุรุษแห่งกุรุวงศ์ได้ต่อสู้กันในสนามรบ
6.116.9
सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर्ब्राह्मणपुङ्गवः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ ६.११६.९ ॥
ในการรบ พระโอรสของทโรณะผู้เป็นยอดพราหมณ์ ผู้โกรธเกรี้ยวได้ยิงซาตยกีผู้ไม่รอช้าที่หน้าอกด้วยลูกศรเหล็ก ผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่นนั้น
6.116.10
शैनेयोऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत ।
अताडयदमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.११६.१० ॥
ข้าแต่ภารตะ ซาตยกีผู้สืบเชื้อสายจากศินีก็ได้ยิงบุตรของอาจารย์ตรงจุดสำคัญทุกแห่งด้วยลูกศรขนนกกังกาเก้าดอก วีรบุรุษผู้มีจิตใจที่หาที่สุดมิได้
6.116.11
अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः ।
त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.११ ॥
ส่วนอัศวัตถามันในการรบได้ยิงซาตยกีอย่างรวดเร็วที่แขนและหน้าอกด้วยลูกศรเก้าดอก แล้วยิงซ้ำอีกด้วยสามสิบดอก
6.116.12
सोऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्यकिः ।
द्रोणपुत्रं त्रिभिर्बाणैराजघान महायशाः ॥ ६.११६.१२ ॥
ซาตยกีผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่และเป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ถูกบุตรของทโรณะยิงจนได้รับบาดเจ็บสาหัส จึงยิงบุตรของทโรณะด้วยลูกศรสามดอก
6.116.13
पौरवो धृष्टकेतुं च शरैराच्छाद्य संयुगे ।
बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथः ॥ ६.११६.१३ ॥
ในการรบ ปาวรผู้เป็นมหารถได้ปกคลุมธฤษฏเกตุด้วยลูกศร และฉีกนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นออกเป็นหลายส่วน
6.116.14
तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथः ।
त्रिंशता निशितैर्बाणैर्विव्याधाशु महाभुजः ॥ ६.११६.१४ ॥
ในทำนองเดียวกัน ในการรบ ธฤษฏเกตุผู้เป็นมหารถผู้มีแขนทรงพลังได้ยิงปาวรอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรคมสามสิบดอก
6.116.15
पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर्महारथः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ६.११६.१५ ॥
ส่วนปาวรผู้เป็นมหารถได้ตัดคันธนูของธฤษฏเกตุ คำรามเสียงดังสนั่น และยิงเขาด้วยลูกศรคม
6.116.16
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पौरवं निशितैः शरैः ।
आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ ६.११६.१६ ॥
ข้าแต่มหาราช ธฤษฏเกตุจึงหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง แล้วยิงปาวรด้วยลูกศรคมเจ็ดสิบสามดอกที่เรียกว่าศิลีมุข
6.116.17
तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ ।
महता शरवर्षेण परस्परमवर्षताम् ॥ ६.११६.१७ ॥
นักรบทั้งสองนั้น ซึ่งเป็นนักธนู นายทหารผู้ยิ่งใหญ่ และมหารถ ได้โปรยฝนลูกศรใส่กันและกันอย่างมากมายที่นั่น
6.116.18
अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान्हत्वा च भारत ।
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ॥ ६.११६.१८ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อทั้งสองตัดคันธนูของกันและกัน และฆ่าม้าของกันและกันแล้ว ทั้งสองผู้ไม่ยอมลดละ ซึ่งไม่มีรถศึกเหลืออยู่ ก็เข้าประจันหน้ากันเพื่อการต่อสู้ด้วยดาบ
6.116.19
आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपुरस्कृते ।
तारकाशतचित्रे च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ ६.११६.१९ ॥
โล่หนังวัวสองอันสว่างไสวและมีลวดลาย ประดับด้วยพระจันทร์เสี้ยวหนึ่งร้อนดวง และมีดาวหนึ่งร้อยดวงประดับ กับดาบสองเล่มที่มีประกายแสงเจิดจ้ายิ่ง
6.116.20
प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यमभिद्रुतौ ।
वासितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ ६.११६.२० ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งสองคนชักดาบอันบริสุทธิ์ขึ้น พุ่งเข้าใส่กันและกัน ปรารถนาจะประจัญบานเหมือนราชสีห์สองตัวที่พบกันเพื่อชิงช้างตัวเมียในป่าใหญ่
6.116.21
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ।
चेरतुर्दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ ६.११६.२१ ॥
พวกเขาหมุนวนเป็นวงซับซ้อน รุกไปและถอยกลับ แสดงฝีมือของตน และต่างก็พยายามจะฟันอีกฝ่าย
6.116.22
पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना ।
ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.२२ ॥
ปเราวะผู้โกรธจัด ฟันธฤษฏเกตุที่ขมับด้วยดาบใหญ่ พลางร้องว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!"
6.116.23
चेदिराजोऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् ।
आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ ६.११६.२३ ॥
ท้าวเจทิราชก็ฟันปเราวะ บุรุษผู้เป็นเลิศในหมู่มนุษย์ ในการรบ ที่ไหปลาร้า ด้วยดาบใหญ่ปลายคม
6.116.24
तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे ।
अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुररिंदमौ ॥ ६.११६.२४ ॥
ข้าแต่มหาราช ในการรบใหญ่นั้น ทั้งสองปะทะกัน ถูกแรงปะทะของกันและกันจนล้มลง ทั้งสองผู้ปราบศัตรู
6.116.25
ततः स्वरथमारोप्य पौरवं तनयस्तव ।
जयत्सेनो रथेनाजावपोवाह रणाजिरात् ॥ ६.११६.२५ ॥
ครั้นแล้ว ชยตเสนะ โอรสของท่าน ยกปเราวะขึ้นรถของตน แล้วนำออกไปจากสนามรบ
6.116.26
धृष्टकेतु तु समरे माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
अपोवाह रणे क्रुद्धः सहदेवः पराक्रमी ॥ ६.११६.२६ ॥
ส่วนในการรบ สหเทวะ โอรสของนางมาทรี ผู้กล้าหาญและทรงพลัง โกรธแค้น ได้นำธฤษฏเกตุออกไปจากสนามรบ
6.116.27
चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभि शरैः ॥ ६.११६.२७ ॥
จิตรเสนะยิงสุศรรมันด้วยลูกศรเหล็กจำนวนมากจนบาดเจ็บ แล้วยิงอีกด้วยหกสิบลูก และยิงอีกด้วยเก้าลูก
6.116.28
सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशांपते ।
दशमिर्दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.११६.२८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ สุศรรมันโกรธในการรบ ยิงโอรสของท่านด้วยลูกศรคมกล้า ครั้งละสิบ สิบลูก
6.116.29
चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वभिः ।
आजघान रमे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत ॥ ६.११६.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา จิตรเสนะโกรธ ฟันเขาด้วยลูกศรปลายโค้งสามสิบลูก และสุศรรมันก็ยิงตอบ
6.116.30
भीष्मस्य समरे राजन्यशो मानं च वर्धयन् ।
सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.११६.३० ॥
ข้าแต่พระราชา โอรสของสุภัทรา เพิ่มชื่อเสียงและเกียรติของภีษมะในการรบ ได้ต่อสู้กับโอรสของกษัตริย์ พฤหัทพละ
6.116.31
पार्थहेतोः पराक्रान्तो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ॥ ६.११६.३१ ॥
เพื่อเห็นแก่ปารถ กษัตริย์แห่งโกศล ผู้กล้าหาญ มุ่งไปสู่ความตายของภีษมะ ยิงอารชุนิด้วยลูกศรเหล็กห้าลูก
6.116.32
पुनर्विव्याध विंशत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सौभद्रः कोसलेन्द्रं तु विव्याधाष्टभिरायसैः ॥ ६.११६.३२ ॥
อีกครั้ง โอรสของสุภัทราได้ยิงเขาด้วยลูกศรยี่สิบลูกที่มีก้านโค้ง และยิงเจ้าแห่งโกศลด้วยลูกศรเหล็กแปดลูก
6.116.33
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरैः ।
कौसल्यस्य धनुश्चापि पुनश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ६.११६.३३ ॥
เขามิได้สะทกสะท้านในการรบ เขาจึงยิงอีกด้วยลูกศร และโอรสของผาลคุนะก็ตัดคันธนูของเจ้าชายโกศลอีกครั้ง
6.116.34
आजघान शरैश्चापि त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११६.३४ ॥
เขาฟันด้วยลูกศรสามสิบลูกที่มีขนนกกังกะ แล้วพฤหัทพละ ราชกุมาร หยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา
6.116.35
फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्भीष्महेतोः परंतप ॥ ६.११६.३५ ॥
ด้วยความโกรธ เขายิงโอรสของผาลคุนะในการรบด้วยลูกศรจำนวนมาก การต่อสู้ของทั้งสองเกิดขึ้นเพื่อภีษมะ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
6.116.36
संरब्धयोर्महाराज समरे चित्रयोधिनोः ।
यथा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोरभूत् ॥ ६.११६.३६ ॥
ข้าแต่มหาราช ระหว่างสองนักรบผู้โกรธจัดและมีฝีมืออันน่าพิศวงในการรบ การต่อสู้ได้เกิดขึ้นคล้ายกับของพลีและวาสวะ ในสงครามระหว่างเทพกับอสูร
6.116.37
भीमसेनो गजानीकं योधयन्बह्वशोभत ।
यथा शक्रो वज्रपाणिर्दारयन्पर्वतोत्तमान् ॥ ६.११६.३७ ॥
ภีมเสนะ ต่อสู้กับกองช้างศึก ได้สง่างามยิ่งนัก ดุจพระศักระผู้ถือสายฟ้าในพระหัตถ์ ขณะผ่าภูเขาอันยอดเยี่ยม
6.116.38
ते वध्यमाना भीमेन मात्गा गिरिसन्निभाः ।
निपेतुरुर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुधराम् ॥ ६.११६.३८ ॥
ช้างเหล่านั้น ถูกภีมะฟันจนดุจภูเขา ล้มลงพร้อมกันบนพื้นดิน ทำให้แผ่นดินสะเทือนกึกก้อง
6.116.39
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ।
विरेजुर्वसुधां प्राप्ता विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.११६.३९ ॥
ช้างเหล่านั้นใหญ่เท่าภูเขา ดุจกองอัญชันที่ถูกแยกออก เมื่อล้มลงบนแผ่นดินก็งดงามยิ่ง ดุจภูเขาที่กระจัดกระจายอยู่
6.116.40
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानमाहवे ।
महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतम् ॥ ६.११६.४० ॥
ยุธิษฐิระ ผู้ทรงธนูยิ่งใหญ่ ในการรบ ได้เบียดเบียนพระราชาแห่งมัทระ ผู้ได้รับการคุ้มกันด้วยกองทัพใหญ่และมาประจันหน้ากับตน
6.116.41
मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ।
पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.४१ ॥
ท้าวมัทเรศ ผู้โกรธจัดในสนามรบและกล้าหาญ ได้รบกวนราชโอรสแห่งธรรม ผู้เป็นมหารถ เพื่อเห็นแก่ภีษมะ
6.116.42
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा सन्नतपर्वभिः ।
नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनरार्पयत् ॥ ६.११६.४२ ॥
พระราชาแห่งสินธุ ยิงวิราฏด้วยลูกศรคมเก้าดอก ที่มีข้อโค้ง แล้วยิงตอบกลับอีกด้วยสามสิบดอก
6.116.43
विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीपतिः ।
त्रिंशद्भिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.११६.४३ ॥
ข้าแต่มหาราชา วิราฏผู้เป็นจอมทัพ ยิงพระราชาแห่งสินธุที่อกด้วยลูกศรคมสามสิบดอก
6.116.44
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ।
रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ ६.११६.४४ ॥
ทั้งสองคน คือมัตสยะและพระราชาแห่งสินธุ ผู้มีคันธนู ดาบ เกราะ อาวุธ และธงอันงดงาม ต่างเปล่งรัศมีอย่างน่าอัศจรรย์ในสนามรบ
6.116.45
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे ।
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११६.४५ ॥
ในมหาสงคราม โทรณะพบกับราชโอรสแห่งปัญจาละ แล้วระดมยิงลูกศรที่มีข้อโค้งอย่างรุนแรง
6.116.46
ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद्धनुः ।
छित्त्वा पञ्चाशतेषूंश्च पार्षतं प्रति सृष्टवान् ॥ ६.११६.४६ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครานั้นโทรณะหักคันธนูอันใหญ่ของปารษตะ แล้วยิงลูกศรห้าสิบดอกใส่ปารษตะ
6.116.47
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.११६.४७ ॥
ปารษตะ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู หยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง แล้วส่งลูกศรออกไปในการรบ ขณะที่โทรณะกำลังมองดู
6.116.48
ताञ्छराञ्छरघातेन चिच्छेद स महारथः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत्पञ्च सायकान् ॥ ६.११६.४८ ॥
มหารถโทรณะตัดลูกศรเหล่านั้นด้วยการยิงลูกศรสวนออกไป แล้วส่งลูกศรห้าดอกไปยังโอรสของทรุปทะ
6.116.49
ततः क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ ६.११६.४९ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครานั้นปารษตะ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู โกรธจัด จึงขว้างคทาที่เหมือนไม้ค้อนของยมไปยังโทรณะในสนามรบ
6.116.50
तामापतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् ।
शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५० ॥
คทานั้นพุ่งเข้ามาอย่างฉับพลัน ประดับด้วยแถบทองคำ โทรณะขัดขวางไว้ในการรบด้วยลูกศรห้าสิบดอก
6.116.51
सा छिन्ना बहुधा राजन्द्रोगचापच्युतैः शरैः ।
चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ ६.११६.५१ ॥
ข้าแต่พระราชา คทานั้นถูกลูกศรที่ปล่อยจากคันธนูของโทรณะตัดเป็นชิ้นนับไม่ถ้วน บดเป็นผง กระจัดกระจาย แล้วตกลงสู่พื้นดิน
6.116.52
गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुतापनः ।
द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ६.११६.५२ ॥
เมื่อเห็นคทาถูกทำลาย โอรสของปฤษตะผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่น จึงขว้างหอกอันงดงามที่ทำด้วยเหล็กทั้งอันไปยังโทรณะ
6.116.53
तां द्रोणो नवभिर्बाणैश्चिच्छेद युधि भारत ।
पार्षतं च महेष्वासं पीजयामास संयुगे ॥ ६.११६.५३ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภารตะ โทรณะตัดหอกนั้นด้วยลูกศรเก้าดอกในการรบ และยังทำให้ปารษตะผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ลำบากในการต่อสู้อีกด้วย
6.116.54
एवमेतन्महायुद्धं द्रोणपार्षतयोरभूत् ।
भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ ६.११६.५४ ॥
ข้าแต่มหาราชา มหาสงครามนี้ระหว่างโทรณะกับปารษตะ อันมีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัวและน่าหวาดหวั่น ได้เกิดขึ้นเพราะเรื่องของภีษมะ
6.116.55
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः ।
अभ्यद्रवत संयत्तो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.११६.५५ ॥
อรชุนไปถึงโอรสแห่งคงคา และบีบคั้นด้วยลูกศรคม แล้วพุ่งเข้าใส่ ด้วยความตั้งใจมั่น เหมือนช้างตกมันในป่า
6.116.56
प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ ६.११६.५६ ॥
พระราชาภคทัตผู้มีอานุภาพและทรงพลังอย่างยิ่ง ได้เข้าปะทะกับเขา ขี่ช้างที่มึนเมาด้วยมทะจนมืดบอด และมีมันไหลออกมาจากสามแห่ง
6.116.57
तमापतन्तं सहसा महेन्द्रगजसन्निभम् ।
परं यत्नं समस्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ ६.११६.५७ ॥
พีภัตสุ เมื่อเห็นช้างนั้นพุ่งเข้ามาอย่างฉับพลัน เหมือนช้างของพระอินทร์ ได้ยืนหยัดด้วยความพยายามสูงสุดและเผชิญหน้ากับมัน
6.116.58
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५८ ॥
ครานั้น พระราชาภคทัตผู้มีอานุภาพ ผู้ประทับบนช้าง ได้ขัดขวางอรชุนไว้ในการรบด้วยฝนลูกศร
6.116.59
अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः ।
विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे ॥ ६.११६.५९ ॥
ส่วนอรชุน เมื่อเห็นช้างกำลังเข้ามา จึงยิงมันในมหาสงครามด้วยลูกศรเหล็กคมกริบ ใสสะอาดและวาววับดุจเงิน
6.116.60
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत् ।
भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.६० ॥
และกเนยะ (อรชุน) เร่งให้ศิขัณฑินเดินหน้า พลางกล่าวว่า "ไปเถิด ไปเถิด" และกล่าวว่า "ข้าแต่มหาราชา จงมุ่งไปยังภีษมะและสังหารเขาเสีย"
6.116.61
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ।
प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ ६.११६.६१ ॥
จากนั้น กษัตริย์แห่งปราคชโยติษะ โอ้ผู้เป็นบรรพบุรุษของปาณฑุ ได้ทิ้งปาณฑพไว้เบื้องหลัง แล้วรีบรุดไปยังรถศึกของทรุปทะ โอ้พระราชา
6.116.62
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत । ॥ ६.११६.६२ ॥
จากนั้น โอ้พระมหาราชา อรชุนได้พุ่งเข้าหาภีษมะอย่างรวดเร็ว โดยให้ศิขัณฑินอยู่เบื้องหน้า แล้วการรบจึงเริ่มขึ้น
6.116.63
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि ।
समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११६.६३ ॥
จากนั้น บรรดาวีรบุรุษของท่านต่างโห่ร้องและรุดเข้าใส่ปาณฑพในสนามรบอย่างดุดัน และเหตุการณ์นั้นก็ดูน่าอัศจรรย์ยิ่ง
6.116.64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ६.११६.६४ ॥
โอ้ผู้เป็นเจ้าของมนุษย์ อรชุนได้กระจายกองทัพต่างๆ ของบุตรชายของท่านไปในเวลาอันควร ดังลมพัดกระจายเมฆบนท้องฟ้า
6.116.65
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ ६.११६.६५ ॥
ส่วนศิขัณฑินนั้น เมื่อเข้าถึงปู่แห่งวงศ์ภรตะแล้ว ด้วยความไม่หวั่นไหว ได้รีบปกคลุมท่านด้วยลูกศรจำนวนมาก
6.116.66
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः ।
शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत् ॥ ६.११६.६६ ॥
ดุจกองไฟที่ทำจากรถศึก มีเปลวจากคันธนู มีเชื้อเพลิงคือหอกและกระบอง และมีกองลูกศรเป็นเปลวใหญ่ ได้เผาพวกกษัตริย์ในสนามรบ
6.116.67
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः ।
तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ ६.११६.६७ ॥
ดังไฟใหญ่ที่ลุกโชนและถูกลมพัดพาไปในป่ารก ภีษมะก็ลุกโชนเช่นนั้นเช่นกัน โดยปล่อยอาวุธทิพย์ออกไป
6.116.68
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ।
न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः ॥ ६.११६.६८ ॥
ในการรบ ภีษมะได้สังหารพวกโสมกะและผู้ที่ติดตามรอยเท้าของปารถะ และนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ได้ตีกองทัพของปาณฑพให้ถอยกลับ
6.116.69
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः ।
नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे ॥ ६.११६.६९ ॥
ด้วยลูกศรคมกริบมีขนนกสีทอง มีข้อที่โค้งงอ ภีษมะทำให้ทิศและทิศรองดังก้องไปในสงครามครั้งใหญ่นั้น
6.116.70
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.११६.७० ॥
โอ้พระราชา ท่านได้ฟาดฟันนักรบรถศึกและม้าพร้อมผู้ขี่ของมัน ทำให้ฝูงรถศึกเหมือนป่าต้นตาลที่ถูกตัดหัวขาด
6.116.71
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.११६.७१ ॥
โอ้พระราชา ภีษมะผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง ได้ทำให้รถศึก ช้าง และม้าในสนามรบปราศจากคนขับ
6.116.72
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः ॥ ६.११६.७२ ॥
โอ้พระราชา เมื่อได้ยินเสียงสายธนูและเสียงตบของท่านดังเหมือนฟ้าผ่า เหล่าทหารทั้งสี่ทิศต่างสั่นสะท้านพร้อมกัน
6.116.73
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर ।
नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.११६.७३ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ ลูกศรได้พุ่งลงต่ำไปยังบิดาของท่าน ลูกศรที่ยิงจากคันธนูของภีษมะไม่ได้ปักติดอยู่ในร่างกายเลย
6.116.74
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते ॥ ६.११६.७४ ॥
โอ้พระราชา ข้าพเจ้าได้เห็นรถศึกที่เทียมม้าเร็วไว้อย่างดี ปราศจากคนขับ วิ่งพุ่งไปดังลม และถูกม้ายื้อยุดไว้ โอ้เจ้าแห่งประชาชน
6.116.75
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.११६.७५ ॥
นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของเจทิ กาศี และกรูษะ จำนวนสิบสี่พันคน เป็นที่เลื่องชื่อ เป็นบุตรของตระกูลสูงศักดิ์ ผู้สละร่างกายของตน
6.116.76
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.११६.७६ ॥
วีรบุรุษผู้ไม่เคยหันหลังกลับ มีธงประดับทอง เมื่อเข้าถึงภีษมะในการรบ ทั้งพร้อมม้า รถศึก และช้าง
6.116.77
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः ॥ ६.११६.७७ ॥
พวกเขาได้ไปสู่โลกอื่น ดุจไปยังความตายที่อ้าปากกว้าง โอ้พระราชา ในการรบครั้งนั้น ไม่มีนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของโสมกะเหลืออยู่แม้แต่คนเดียว
6.116.78
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ।
तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.११६.७८ ॥
บรรดาวีรบุรุษที่เมื่อเข้าถึงภีษมะในการรบแล้วยังตั้งใจจะมีชีวิตอยู่ ทั้งหมดนั้นในการรบก็ถูกส่งไปยังนครของพระยมราช
6.116.79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ।
न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः ॥ ६.११६.७९ ॥
เมื่อเห็นความกล้าหาญของภีษมะ ผู้คนต่างคิดว่าตนถูกขับไล่และสังหารเสียแล้ว ในการรบไม่มีนักรบรถศึกผู้ใดก้าวออกมาเผชิญหน้ากับท่าน
6.116.80
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम् ॥ ६.११६.८० ॥
ยกเว้นวีรบุรุษบุตรของปาณฑุ ผู้มีม้าสีขาวและมีพระกฤษณะเป็นสารถี และยกเว้นศิขัณฑินกับปาญจาลยะผู้มีพลังอันไร้ขอบเขต ไม่มีผู้ใดในการรบที่ต่อต้านท่านได้