മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.116.1
अभिमन्युर्महाराज तव पुत्रमयोधयत् ।
महत्या सेनया युक्तं भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.१ ॥
മഹാരാജാവേ, പരാക്രമശാലിയായ അഭിമന്യു ഭീഷ്മന്റെ പേരിൽ മഹാസേനയോടുകൂടി നിന്ന അങ്ങയുടെ പുത്രനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.116.2
दुर्योधनो रणे कार्षिं नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभिः शरैः ॥ ६.११६.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കോപിതനായ ദുര്യോധനൻ കൃഷ്ണയുടെ പുത്രനായ അഭിമന്യുവിന്റെ മാറിൽ വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ഒമ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; പിന്നെയും മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിച്ചു.
6.116.3
तस्य शक्तिं रणे कार्ष्णिर्मृत्योर्जिह्वामिवायसीम् ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो दुर्योधनरथं प्रति ॥ ६.११६.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അതിക്രുദ്ധനായ കൃഷ്ണപുത്രൻ, മരണത്തിന്റെ ഇരുമ്പുനാക്കു പോലുള്ള തന്റെ ശക്തി ദുര്യോധനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ എറിഞ്ഞു.
6.116.4
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां विशांपते ।
द्विधा चिच्छेद ते पुत्रः क्षुरप्रेण महारथः ॥ ६.११६.४ ॥
ഹേ പ്രഭോ, പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്ത ആ ഭയങ്കരരൂപിണിയായ ശക്തിയെ അങ്ങയുടെ മഹാരഥനായ പുത്രൻ ക്ഷുരപ്രം കൊണ്ട് രണ്ടായി മുറിച്ചു.
6.116.5
तां शक्तिं पतितां दृष्ट्वा कार्ष्णिः परमकोपनः ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.५ ॥
ആ ശക്തി വീണുപോയതു കണ്ട അത്യന്തം കോപിതനായ കൃഷ്ണപുത്രൻ ദുര്യോധനന്റെ ബാഹുക്കളിലും മാറിലും മൂന്ന് അമ്പുകൾ പതിപ്പിച്ചു.
6.116.6
पुनश्चैनं शरैर्घोरैराजघान स्तनान्तरे ।
दशभिर्भरतश्रेष्ठ दुर्योधनममर्षणम् ॥ ६.११६.६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നെയും അവൻ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട്, അസഹിഷ്ണുവായ ദുര്യോധനന്റെ മാറിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
6.116.7
तद्युद्धमभवद्धोरं चित्ररूपं च भारत ।
ईक्षितृप्रीतितजननं सर्वपार्थिवपूजितम् ॥ ६.११६.७ ॥
ഭാരതാ! ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരവും വിചിത്രരൂപവുമായിരുന്നു; കാണികൾക്ക് സന്തോഷം നൽകി, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും അതിനെ ആദരിച്ചു.
6.116.8
भीष्मस्य निधनार्थाय पार्थस्य विजयाय च ।
युयुधाते रणे वीरौ सौभद्रकुरुपुङ्गवौ ॥ ६.११६.८ ॥
ഭീഷ്മന്റെ നാശത്തിനും പാർത്ഥന്റെ വിജയത്തിനുമായി ആ രണ്ടു വീരന്മാർ — സൗഭദ്രനും കുരുവംശശ്രേഷ്ഠനും — യുദ്ധത്തിൽ പോരാടി.
6.116.9
सात्यकिं रभसं युद्धे द्रौणिर्ब्राह्मणपुङ्गवः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो नाराचेन परंतपः ॥ ६.११६.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തോടെ വന്ന സാത്യകിയെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണപുത്രൻ കോപത്തോടെ ഇരുമ്പമ്പുകൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു — ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന വീരൻ.
6.116.10
शैनेयोऽपि गुरोः पुत्रं सर्वमर्मसु भारत ।
अताडयदमेयात्मा नवभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.११६.१० ॥
ശിനിവംശജനായ സാത്യകിയും, ഭാരതാ, ഗുരുപുത്രനെ എല്ലാ മർമസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒൻപത് കങ്കപത്രി അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു — അപരിമിത ആത്മാവുള്ള ആ വീരൻ.
6.116.11
अश्वत्थामा तु समरे सात्यकिं नवभिः शरैः ।
त्रिंशता च पुनस्तूर्णं बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ६.११६.११ ॥
എന്നാൽ അശ്വത്ഥാമാവ് യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകിയെ ഒൻപത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും, പിന്നീട് മുപ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും, വേഗത്തിൽ തോളുകളിലും നെഞ്ചിലും അടിച്ചു.
6.116.12
सोऽतिविद्धो महेष्वासो द्रोणपुत्रेण सात्यकिः ।
द्रोणपुत्रं त्रिभिर्बाणैराजघान महायशाः ॥ ६.११६.१२ ॥
ദ്രോണപുത്രനാൽ അതിവേദന പ്രാപിച്ച ആ മഹാധനുർധരനായ സാത്യകി, മഹായശസ്വി, ദ്രോണപുത്രനെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.
6.116.13
पौरवो धृष्टकेतुं च शरैराच्छाद्य संयुगे ।
बहुधा दारयांचक्रे महेष्वासं महारथः ॥ ६.११६.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പൗരവൻ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ധൃഷ്ടകേതുവിനെ മൂടി, പല വിധത്തിൽ ആ മഹാധനുർധരനെ പിളർത്തി, ആ മഹാരഥൻ.
6.116.14
तथैव पौरवं युद्धे धृष्टकेतुर्महारथः ।
त्रिंशता निशितैर्बाणैर्विव्याधाशु महाभुजः ॥ ६.११६.१४ ॥
അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥൻ ധൃഷ്ടകേതു പൗരവനെ മുപ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ തുളച്ചു, ആ മഹാബാഹു.
6.116.15
पौरवस्तु धनुश्छित्त्वा धृष्टकेतोर्महारथः ।
ननाद बलवन्नादं विव्याध च शितैः शरैः ॥ ६.११६.१५ ॥
പൗരവൻ ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു, ആ മഹാരഥൻ ശക്തമായി ഗർജ്ജിച്ചു, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.116.16
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पौरवं निशितैः शरैः ।
आजघान महाराज त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ ६.११६.१६ ॥
അവൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, മഹാരാജാവേ, പൗരവനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, എഴുപത്തിമൂന്ന് ശിലീമുഖങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
6.116.17
तौ तु तत्र महेष्वासौ महामात्रौ महारथौ ।
महता शरवर्षेण परस्परमवर्षताम् ॥ ६.११६.१७ ॥
ആ രണ്ട് മഹാധനുർധരർ, മഹായോദ്ധാക്കൾ, മഹാരഥന്മാർ അവിടെ വലിയ അമ്പുമഴ കൊണ്ട് പരസ്പരം വർഷിച്ചു.
6.116.18
अन्योन्यस्य धनुश्छित्त्वा हयान्हत्वा च भारत ।
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ॥ ६.११६.१८ ॥
ഭാരതാ, പരസ്പരം വില്ലുകൾ മുറിച്ച്, കുതിരകളെ കൊന്ന്, രഥമില്ലാത്തവരായി, കോപത്തോടെ ഇരുവരും വാൾയുദ്ധത്തിനായി ഏറ്റുമുട്ടി.
6.116.19
आर्षभे चर्मणी चित्रे शतचन्द्रपुरस्कृते ।
तारकाशतचित्रे च निस्त्रिंशौ सुमहाप्रभौ ॥ ६.११६.१९ ॥
കാളത്തോൽകൊണ്ടുള്ളതും നൂറു ചന്ദ്രക്കലകളാൽ അലങ്കരിച്ചതും നൂറു നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചിത്രീകരിച്ചതുമായ രണ്ടു പരിചകളും അതിമഹത്തായ പ്രഭയുള്ള രണ്ടു വാളുകളും.
6.116.20
प्रगृह्य विमलौ राजंस्तावन्योन्यमभिद्रुतौ ।
वासितासंगमे यत्तौ सिंहाविव महावने ॥ ६.११६.२० ॥
രാജാവേ, അവർ ഇരുവരും നിർമ്മലമായ വാളുകളേന്തി പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്തു; വലിയ വനത്തിൽ പെൺയാനയ്ക്കായി പൊരുതുന്ന രണ്ടു സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ.
6.116.21
मण्डलानि विचित्राणि गतप्रत्यागतानि च ।
चेरतुर्दर्शयन्तौ च प्रार्थयन्तौ परस्परम् ॥ ६.११६.२१ ॥
ആ രണ്ടുപേരും വിചിത്രമായ വൃത്താകാരചലനങ്ങളും മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടുമുള്ള ഗതികളും കാണിച്ചു; തങ്ങളുടെ വൈദഗ്ധ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചും പരസ്പരം അടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചും.
6.116.22
पौरवो धृष्टकेतुं तु शङ्खदेशे महासिना ।
ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.२२ ॥
കോപിഷ്ഠനായ പൗരവൻ ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ ശംഖഭാഗത്ത് വലിയ വാളുകൊണ്ട് അടിച്ചു, "നില്ക്ക്, നില്ക്ക്!" എന്നു പറഞ്ഞു.
6.116.23
चेदिराजोऽपि समरे पौरवं पुरुषर्षभम् ।
आजघान शिताग्रेण जत्रुदेशे महासिना ॥ ६.११६.२३ ॥
ചേദിരാജാവും യുദ്ധത്തിൽ പൗരവനെ, ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെ, മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രമുള്ള വലിയ വാളുകൊണ്ട് തോൾഎല്ലിന്റെ ഭാഗത്ത് അടിച്ചു.
6.116.24
तावन्योन्यं महाराज समासाद्य महाहवे ।
अन्योन्यवेगाभिहतौ निपेततुररिंदमौ ॥ ६.११६.२४ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം നേരിട്ട്, ഒരാളുടെ വേഗത്താൽ മറ്റൊരാൾ അടിക്കപ്പെട്ട്, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ആ രണ്ടു വീരന്മാരും വീണു.
6.116.25
ततः स्वरथमारोप्य पौरवं तनयस्तव ।
जयत्सेनो रथेनाजावपोवाह रणाजिरात् ॥ ६.११६.२५ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ജയത്സേനൻ പൗരവനെ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി യുദ്ധഭൂമിയിൽനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
6.116.26
धृष्टकेतु तु समरे माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
अपोवाह रणे क्रुद्धः सहदेवः पराक्रमी ॥ ६.११६.२६ ॥
എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ മാദ്രിയുടെ പരാക്രമിയായ പുത്രൻ സഹദേവൻ കോപത്തോടെ ധൃഷ്ടകേതുവിനെ രണഭൂമിയിൽനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
6.116.27
चित्रसेनः सुशर्माणं विद्ध्वा बहुभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध तं षष्ट्या पुनश्च नवभि शरैः ॥ ६.११६.२७ ॥
ചിത്രസേനൻ സുശർമനെ പല ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു; പിന്നെ അറുപതും ഒൻപതും അമ്പുകളാൽ വീണ്ടും മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.116.28
सुशर्मा तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं विशांपते ।
दशमिर्दशभिश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.११६.२८ ॥
രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച സുശർമൻ നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പത്തും പത്തും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.116.29
चित्रसेनश्च तं राजंस्त्रिंशता नतपर्वभिः ।
आजघान रमे क्रुद्धः स च तं प्रत्यविध्यत ॥ ६.११६.२९ ॥
രാജാവേ! ചിത്രസേനൻ കോപത്തോടെ സുശർമനെ മുപ്പത് വളഞ്ഞ മുനയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അടിച്ചു; സുശർമനും അവനെ തിരിച്ചു വേധിച്ചു.
6.116.30
भीष्मस्य समरे राजन्यशो मानं च वर्धयन् ।
सौभद्रो राजपुत्रं तु बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.११६.३० ॥
രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ യശസ്സും മാനവും വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സൗഭദ്രൻ രാജപുത്രനായ ബൃഹദ്ബലനോട് പൊരുതി.
6.116.31
पार्थहेतोः पराक्रान्तो भीष्मस्य निधनं प्रति ।
आर्जुनिं कोसलेन्द्रस्तु विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः ॥ ६.११६.३१ ॥
പാർത്ഥന്റെ പേരിൽ, ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി വീരതയോടെ മുന്നേറിയ കോസലരാജാവ്, അർജുനപുത്രനെ അഞ്ച് ഇരുമ്പുബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.116.32
पुनर्विव्याध विंशत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सौभद्रः कोसलेन्द्रं तु विव्याधाष्टभिरायसैः ॥ ६.११६.३२ ॥
വീണ്ടും സുഭദ്രാപുത്രൻ വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ഇരുപത് ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു; കോസലരാജാവിനെ എട്ട് ഇരുമ്പുബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.116.33
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरैः ।
कौसल्यस्य धनुश्चापि पुनश्चिच्छेद फाल्गुनिः ॥ ६.११६.३३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവൻ ഇളകിയില്ല; വീണ്ടും ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. അർജുനപുത്രൻ കൗസല്യന്റെ വില്ലും വീണ്ടും മുറിച്ചു.
6.116.34
आजघान शरैश्चापि त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय राजपुत्रो बृहद्बलः ॥ ६.११६.३४ ॥
മുപ്പത് കങ്കപ്പക്ഷിച്ചിറകുള്ള ബാണങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ രാജകുമാരൻ ബൃഹദ്ബലൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്—
6.116.35
फाल्गुनिं समरे क्रुद्धो विव्याध बहुभिः शरैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्भीष्महेतोः परंतप ॥ ६.११६.३५ ॥
കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ അർജുനപുത്രനെ പല ബാണങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. ഭീഷ്മന്റെ പേരിൽ അവർ ഇരുവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നു, ശത്രുതാപനാ.
6.116.36
संरब्धयोर्महाराज समरे चित्रयोधिनोः ।
यथा देवासुरे युद्धे बलिवासवयोरभूत् ॥ ६.११६.३६ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച, അത്ഭുത യോദ്ധാക്കളായ ഇരുവരുടെയും യുദ്ധം ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ബലിയും വാസവനും തമ്മിലുണ്ടായതുപോലെയായിരുന്നു.
6.116.37
भीमसेनो गजानीकं योधयन्बह्वशोभत ।
यथा शक्रो वज्रपाणिर्दारयन्पर्वतोत्तमान् ॥ ६.११६.३७ ॥
ഭീമസേനൻ ആനപ്പടയോട് പൊരുതി വളരെ ശോഭിച്ചു; വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ ഉത്തമപർവതങ്ങളെ പിളർക്കുന്നതുപോലെ.
6.116.38
ते वध्यमाना भीमेन मात्गा गिरिसन्निभाः ।
निपेतुरुर्व्यां सहिता नादयन्तो वसुधराम् ॥ ६.११६.३८ ॥
ഭീമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ പർവതതുല്യ ആനകൾ ഒന്നിച്ചു ഭൂമിയിൽ വീണു, ഭൂമിയെ മുഴക്കി.
6.116.39
गिरिमात्रा हि ते नागा भिन्नाञ्जनचयोपमाः ।
विरेजुर्वसुधां प्राप्ता विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.११६.३९ ॥
പർവതപ്രമാണമുള്ള ആ ആനകൾ, പിളർന്ന കണ്ണെഴുത്തുകൂമ്പാരങ്ങൾപോലെ, ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടന്ന പർവതങ്ങൾപോലെ ശോഭിച്ചു.
6.116.40
युधिष्ठिरो महेष्वासो मद्रराजानमाहवे ।
महत्या सेनया गुप्तं पीडयामास संगतम् ॥ ६.११६.४० ॥
മഹാധനുർധരനായ യുധിഷ്ഠിരൻ യുദ്ധത്തിൽ, വലിയ സേനയാൽ സംരക്ഷിതനായി എതിർത്തുനിന്ന മദ്രരാജാവിനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.116.41
मद्रेश्वरश्च समरे धर्मपुत्रं महारथम् ।
पीडयामास संरब्धो भीष्महेतोः पराक्रमी ॥ ६.११६.४१ ॥
മദ്രേശ്വരനും യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച്, പരാക്രമിയായി, ഭീഷ്മനുവേണ്ടി ധർമപുത്ര മഹാരഥനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.116.42
विराटं सैन्धवो राजा विद्ध्वा सन्नतपर्वभिः ।
नवभिः सायकैस्तीक्ष्णैस्त्रिंशता पुनरार्पयत् ॥ ६.११६.४२ ॥
സൈന്ധവരാജാവ് വിരാടനെ വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ഒമ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ച്, വീണ്ടും മുപ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.
6.116.43
विराटश्च महाराज सैन्धवं वाहिनीपतिः ।
त्रिंशद्भिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.११६.४३ ॥
മഹാരാജാവേ, സേനാപതിയായ വിരാടൻ സിന്ധുരാജാവിനെ മൂർച്ചയുള്ള മുപ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് മാറത്ത് പ്രഹരിച്ചു.
6.116.44
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशौ चित्रवर्मायुधध्वजौ ।
रेजतुश्चित्ररूपौ तौ संग्रामे मत्स्यसैन्धवौ ॥ ६.११६.४४ ॥
വിചിത്രമായ വില്ലും വാളും കവചവും ആയുധവും കൊടിയുമുള്ള ആ ഇരുവരും, മത്സ്യനും സിന്ധുരാജാവും, യുദ്ധത്തിൽ വിചിത്ര രൂപത്തിൽ തിളങ്ങി.
6.116.45
द्रोणः पाञ्चालपुत्रेण समागम्य महारणे ।
महासमुदयं चक्रे शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.११६.४५ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലപുത്രനെ നേരിട്ട ദ്രോണൻ, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഒരു വലിയ ആക്രമണം നടത്തി.
6.116.46
ततो द्रोणो महाराज पार्षतस्य महद्धनुः ।
छित्त्वा पञ्चाशतेषूंश्च पार्षतं प्रति सृष्टवान् ॥ ६.११६.४६ ॥
പിന്നെ മഹാരാജാവേ, ദ്രോണൻ പാർഷതന്റെ വലിയ വില്ല് മുറിച്ച് അമ്പതു അമ്പുകൾ പാർഷതനുനേരെ അയച്ചു.
6.116.47
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणस्य मिषतो युद्धे प्रेषयामास सायकान् ॥ ६.११६.४७ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന പാർഷതൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, ദ്രോണൻ കാൺകെ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകൾ അയച്ചു.
6.116.48
ताञ्छराञ्छरघातेन चिच्छेद स महारथः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्राय प्राहिणोत्पञ्च सायकान् ॥ ६.११६.४८ ॥
ആ മഹാരഥൻ ദ്രോണൻ അമ്പേറിന്റെ ആഘാതത്താൽ അവയെ മുറിച്ച്, ദ്രുപദപുത്രനുനേരെ അഞ്ച് അമ്പുകൾ അയച്ചു.
6.116.49
ततः क्रुद्धो महाराज पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणाय चिक्षेप गदां यमदण्डोपमां रणे ॥ ६.११६.४९ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, കോപിതനായ പാർഷതൻ, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധത്തിൽ യമദണ്ഡത്തിനു തുല്യമായ ഗദ ദ്രോണനുനേരെ എറിഞ്ഞു.
6.116.50
तामापतन्तीं सहसा हेमपट्टविभूषिताम् ।
शरैः पञ्चाशता द्रोणो वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५० ॥
പെട്ടെന്ന് തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്ത, സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളാൽ അലങ്കരിച്ച ആ ഗദയെ ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പത് ശരങ്ങളാൽ തടഞ്ഞു.
6.116.51
सा छिन्ना बहुधा राजन्द्रोगचापच्युतैः शरैः ।
चूर्णीकृता विशीर्यन्ती पपात वसुधातले ॥ ६.११६.५१ ॥
രാജാവേ, ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത ശരങ്ങളാൽ അത് പലതായി മുറിഞ്ഞ്, പൊടിഞ്ഞ്, ചിതറി ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.116.52
गदां विनिहतां दृष्ट्वा पार्षतः शत्रुतापनः ।
द्रोणाय शक्तिं चिक्षेप सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ६.११६.५२ ॥
ഗദ നശിച്ചത് കണ്ട ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പാർഷതൻ, ദ്രോണനുനേരെ പൂർണ്ണമായും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ ശക്തി എറിഞ്ഞു.
6.116.53
तां द्रोणो नवभिर्बाणैश्चिच्छेद युधि भारत ।
पार्षतं च महेष्वासं पीजयामास संयुगे ॥ ६.११६.५३ ॥
ഭാരതാ, ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ ഒമ്പത് ശരങ്ങളാൽ ആ ശക്തിയെ മുറിച്ചു; മഹാധനുർദ്ധരനായ പാർഷതനെയും യുദ്ധത്തിൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.116.54
एवमेतन्महायुद्धं द्रोणपार्षतयोरभूत् ।
भीष्मं प्रति महाराज घोररूपं भयानकम् ॥ ६.११६.५४ ॥
മഹാരാജാവേ, ഇങ്ങനെ ദ്രോണനും പാർഷതനും തമ്മിൽ ഭീഷ്മരെ മുൻനിർത്തി ഈ ഘോരവും ഭയാനകവുമായ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി.
6.116.55
अर्जुनः प्राप्य गाङ्गेयं पीडयन्निशितैः शरैः ।
अभ्यद्रवत संयत्तो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.११६.५५ ॥
അർജുനൻ ഗാംഗേയനെ സമീപിച്ച്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അദ്ദേഹത്തെ പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, കാട്ടിലെ മദം പൊട്ടിയ ആനയെപ്പോലെ ജാഗ്രതയോടെ അദ്ദേഹത്തിനു നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.116.56
प्रत्युद्ययौ च तं राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
त्रिधा भिन्नेन नागेन मदान्धेन महाबलः ॥ ६.११६.५६ ॥
പ്രതാപശാലിയും മഹാബലനുമായ രാജാവ് ഭഗദത്തൻ, മദാന്ധമായി മൂന്നിടങ്ങളിൽ മദം ചൊരിയുന്ന ആനപ്പുറത്ത് അദ്ദേഹത്തെ എതിരിടാൻ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
6.116.57
तमापतन्तं सहसा महेन्द्रगजसन्निभम् ।
परं यत्नं समस्थाय बीभत्सुः प्रत्यपद्यत ॥ ६.११६.५७ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ ആനയ്ക്കു തുല്യമായി പെട്ടെന്ന് തന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത ആ ആനയെ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) പരമമായ പ്രയത്നത്തോടെ നിന്ന് എതിരിട്ടു.
6.116.58
ततो गजगतो राजा भगदत्तः प्रतापवान् ।
अर्जुनं शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.११६.५८ ॥
അപ്പോൾ ആനപ്പുറത്തിരുന്ന പ്രതാപശാലിയായ രാജാവ് ഭഗദത്തൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുമഴകൊണ്ട് അർജുനനെ തടഞ്ഞു.
6.116.59
अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः ।
विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे ॥ ६.११६.५९ ॥
എന്നാൽ അർജുനൻ അടുത്തെത്തുന്ന ആനയെ വെള്ളിപോലെ തിളങ്ങുന്ന, നിർമ്മലമായ, മൂർച്ചയുള്ള ഇരുമ്പമ്പുകളാൽ മഹായുദ്ധത്തിൽ തുളച്ചു.
6.116.60
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत् ।
भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत् ॥ ६.११६.६० ॥
കൗന്തേയൻ (അർജുനൻ) ശിഖണ്ഡിയെ "പോ, പോ" എന്ന് പ്രേരിപ്പിച്ചു; മഹാരാജാവേ, ഭീഷ്മരുടെ നേരെ ചെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കൂ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
6.116.61
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज ।
प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति ॥ ६.११६.६१ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പൂർവ്വജാ! അപ്പോൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷൻ പാണ്ഡവനെ വിട്ട് രാജാവേ, ദ്രുപദന്റെ രഥത്തിനു നേരെ വേഗത്തിൽ പോയി.
6.116.62
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत । ॥ ६.११६.६२ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, അർജ്ജുനൻ ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി വേഗത്തിൽ ഭീഷ്മരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു; പിന്നെ യുദ്ധം തുടങ്ങി.
6.116.63
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि ।
समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११६.६३ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ആ വീരന്മാർ ആർത്തുവിളിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവന്റെ നേരെ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞു; അത് അത്ഭുതകരമായി തോന്നി.
6.116.64
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप ।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ६.११६.६४ ॥
ജനാധിപാ! നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരുടെ നാനാവിധ സേനകളെ അർജ്ജുനൻ തക്ക സമയത്ത് ചിതറിച്ചു; ആകാശത്തിൽ കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ.
6.116.65
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत् ॥ ६.११६.६५ ॥
എന്നാൽ ശിഖണ്ഡി ഭരതവംശത്തിന്റെ പിതാമഹനായ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തെത്തി, കലങ്ങാതെ വേഗത്തിൽ പല അമ്പുകൾകൊണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ മൂടി.
6.116.66
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः ।
शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत् ॥ ६.११६.६६ ॥
രഥങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച അഗ്നിഗൃഹം പോലെ, വില്ലിന്റെ ജ്വാലകളോടും ശക്തി-ഗദകളാകുന്ന ഇന്ധനത്തോടും അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളുടെ മഹാജ്വാലയോടും കൂടി അത് യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രിയരെ ദഹിപ്പിച്ചു.
6.116.67
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः ।
तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन् ॥ ६.११६.६७ ॥
കാറ്റോടുകൂടിയ മഹാാഗ്നി കാട്ടിൽ പടരുന്നതുപോലെ, ഭീഷ്മരും ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ട് ജ്വലിച്ചു.
6.116.68
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् ।
न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः ॥ ६.११६.६८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മൻ സോമകരെയും പാർത്ഥന്റെ അനുയായികളെയും വധിച്ചു; ആ മഹാരഥൻ പാണ്ഡവസൈന്യത്തെ തടഞ്ഞുനിർത്തി.
6.116.69
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः ।
नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे ॥ ६.११६.६९ ॥
സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ളതും മൂർച്ചയുള്ളതും വളഞ്ഞ പർവ്വങ്ങളുള്ളതുമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭീഷ്മൻ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും മുഴക്കി.
6.116.70
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः ।
मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान् ॥ ६.११६.७० ॥
രാജാവേ, അവൻ തേരാളികളെയും കുതിരകളെയും അവയുടെ സവാരിക്കാരോടുകൂടി വീഴ്ത്തി, തേർസംഘങ്ങളെ തലയറ്റ പനങ്കാടുകൾപോലെയാക്കി.
6.116.71
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे ।
चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.११६.७१ ॥
രാജാവേ, സർവ ശസ്ത്രധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ യുദ്ധത്തിൽ തേരുകളെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും മനുഷ്യരില്ലാത്തവയാക്കി.
6.116.72
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः ॥ ६.११६.७२ ॥
രാജാവേ, അവന്റെ വില്ലുനാണിന്റെയും ഉള്ളംകൈയുടെയും ഘോഷം ഇടിമുഴക്കംപോലെ കേട്ട് ചുറ്റുമുള്ള സൈനികർ ഒരുമിച്ച് വിറച്ചു.
6.116.73
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर ।
नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः ॥ ६.११६.७३ ॥
മനുജേശ്വരാ, നിന്റെ പിതാവിന്റെ നേർക്ക് താഴോട്ട് വീണ അമ്പുകൾ; ഭീഷ്മന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് തെറിച്ച അമ്പുകൾ ശരീരങ്ങളിൽ തറച്ചില്ല.
6.116.74
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः ।
वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते ॥ ६.११६.७४ ॥
രാജാവേ, വേഗമേറിയ കുതിരകളാൽ നന്നായി കെട്ടിയ രഥങ്ങൾ മനുഷ്യരില്ലാതെ കാറ്റുപോലെ പായുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, പ്രജാപതേ.
6.116.75
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.११६.७५ ॥
ചേദി, കാശി, കാരൂഷർ എന്നിവരുടെ പതിനാലായിരം മഹാരഥന്മാർ—പ്രസിദ്ധരും ഉന്നതകുലജരും ശരീരം ത്യജിച്ചവരും.
6.116.76
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः ॥ ६.११६.७६ ॥
പിന്തിരിയാത്ത വീരന്മാർ, സ്വർണ്ണചിത്രിത കൊടികളുള്ളവർ, യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച്, കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളുമായി.
6.116.77
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः ॥ ६.११६.७७ ॥
അവർ തുറന്ന വായുള്ള യമനെപ്പോലെ പരലോകത്തേക്ക് പോയി; രാജാവേ, ആ യുദ്ധത്തിൽ സോമകരുടെ ഒരു മഹാരഥൻ പോലും അവിടെ അവശേഷിച്ചില്ല.
6.116.78
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे ।
तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति ॥ ६.११६.७८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച് ജീവിതത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച ആ യോദ്ധാക്കളെല്ലാം യമപുരിയിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടു.
6.116.79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ।
न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः ॥ ६.११६.७९ ॥
ഭീഷ്മന്റെ വിക്രമം കണ്ടപ്പോൾ ജനങ്ങൾ അവരെ മരിച്ചവരായി കരുതി. യുദ്ധത്തിൽ ഒരു മഹാരഥനും അവനെ എതിർക്കാൻ മുന്നോട്ടുവന്നില്ല.
6.116.80
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम् ॥ ६.११६.८० ॥
പാണ്ഡുപുത്രനായ വീരനെയും, വെള്ളക്കുതിരകളും കൃഷ്ണൻ സാരഥിയുമായ അർജുനനെയും, ശിഖണ്ഡിയെയും, അളവറ്റ ഓജസ്സുള്ള പാഞ്ചാല്യനെയും ഒഴികെ യുദ്ധത്തിൽ മറ്റാരും അവനെ എതിർത്തില്ല.