مهابهاراتا · أدهيايا 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ ६.११९.१ ॥
فهاجم جميع البانداويين، واضعين شيخنديين في المقدمة، بهيشما من كل جانب في المعركة محيطين به.
6.119.2
शतघ्नीभिः सुघोराभिः परिघैश्च परश्वथैः ।
मुद्गरैर्मुसलैः प्रासैः क्षेपणीयैश्च सर्वशः ॥ ६.११९.२ ॥
بالشتغني المرعبة للغاية، والعصي الحديدية، والفؤوس، والمطارق، والمداقّ، والرماح، والقذائف المقذوفة، من كل جانب.
6.119.3
शरैः कनकपुङ्खैश्च शक्तितोमरकम्पनैः ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च भुशुण्डीभिश्च सर्वशः ॥ ६.११९.३ ॥
بالسهام ذات الريش الذهبي، والرماح والتومرا المرتعشة، والسهام الحديدية، وسهام أسنان العجل، والبهوشونديات، بكل سبيل.
6.119.4
अताडयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयाः ।
स विशीर्णतनुत्रामाः पीडितो बहुभिस्तदा ॥ ६.११९.४ ॥
في المعركة ضرب جميع السرنجايين معًا بهيشما؛ فتحطم درعه حينئذٍ، وأصابه الألم من كثيرين.
6.119.5
न विव्यथे तदा भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ।
संदीप्तशरचापाग्निरस्त्रप्रसृतमारुतः ॥ ६.११९.५ ॥
ومع أنّ مقاتله الحيوية كانت تُخترق، لم يضطرب بهيشما حينئذٍ؛ كانت ناره السهام المشتعلة والقوس، وريحه انتشار الأسلحة.
6.119.6
नेमिनिर्ह्रादसंतापो महास्त्रोदयपावकः ।
चित्रचापमहाज्वालो वीरक्षयमहेन्धनः ॥ ६.११९.६ ॥
كان حرّه هدير عجلات العربات، ونارُه صعودُ الأسلحة العظيمة، ولهيبه العظيم قوسُه الملوّن، ووقودُه العظيم هلاكُ الأبطال.
6.119.7
युगान्तागनिसमप्रख्यः परेषां समपद्यत ।
निवृत्य रथसङ्घानामन्तरेण विनिःसृतः ॥ ६.११९.७ ॥
ظهر للأعداء كنار نهاية الدهر، ثم عاد فخرج من بين صفوف المركبات.
6.119.8
दृश्यते स्म नेरन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन् ।
ततः पाञ्चालराजं च धृष्टकेतुमतीत्य च ॥ ६.११९.८ ॥
رُئي مرة أخرى يتحرك في وسط سادة الناس؛ ثم بعد أن تجاوز ملك البانشالا وذا كيتو،
6.119.9
पाण्डवानीकिनीमध्यमाससाद विशांपते ।
ततः सात्यकिभीमौ च पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ६.११९.९ ॥
أيها السيد على الشعب، وصل إلى وسط جيش البانداڤا. ثم إلى ساتياكي وبهيما، والبانداڤي دانانجايا،
6.119.10
द्रुपदं च विराटं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
भीमघोषैर्महावेगैर्मर्मावरणभेदिभिः ॥ ६.११९.१० ॥
ودروبادا وفيراتا، ودهريشتادیومنا ابن برشاتا — بسهام ذات صوت مرعب وسرعة عظيمة، تخترق الدرع المقتلي.
6.119.11
षडेतान्निशितैर्भीष्मः प्रविव्याधोत्तकैः शरैः ।
तस्य ते निशितान्बाणात्सन्निवार्य महारथाः ॥ ६.११९.११ ॥
طعن بهيشما هؤلاء الستة بسهام حادة ممتازة؛ ودفع الرماة العظام سهامه الحادة،
6.119.12
दशभिर्दशभिर्भीष्ममर्दयामासुरोजसा ।
शिखण्डी तु महाबाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.१२ ॥
بعشرات العشرات هاجموا بهيشما بقوة؛ لكن الرامي العظيم شيخاندين أطلق سهامًا عظيمة.
6.119.13
न चक्रुस्ते रुजं तस्य स्वर्मपुङ्खाः शिलाशिताः ।
ततः किरीटी संरब्धो भीष्ममेवाभ्यधावत ॥ ६.११९.१३ ॥
لم تُصبه تلك السهام ذات الريش الذهبي المشحوذة على الحجر بأذى. فاندفع كِريطين (أرجونا) الغاضب نحو بهيشما مباشرة.
6.119.14
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
भीष्मस्य धनुषश्छेदं नामृष्यन्त महारथाः ॥ ६.११९.१४ ॥
وضع شيخانديين في المقدمة وقطع قوس بهيشما. ولم يحتمل الرماة العظام على العربات قطع قوس بهيشما.
6.119.15
द्रोणश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तस्तथैव च ॥ ६.११९.१५ ॥
دروناه وكريتافارمان، وجايادراثا ملك السند، وبهوريشرافاس، وشالا، وشالياه، وكذلك بهاغادازا.
6.119.16
सप्तैते परमक्रुद्धाः किरीटिनमभिद्रुताः ।
तत्र शस्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महारथाः ॥ ६.११९.१६ ॥
هؤلاء السبعة، وقد اشتد غضبهم، اندفعوا نحو كِريطين، وكان الرماة العظام يستعرضون هناك أسلحة إلهية.
6.119.17
अभिपेतुर्भृशं क्रुद्धाश्चादयन्तश्च पाण्डवम् ।
तेषामापततां शब्दः शुश्रुवे फल्गुनं प्रति ॥ ६.११९.१७ ॥
وقد اشتد غضبهم، فانقضّوا بعنف على البانداوي وأخذوا يغطّونه. وسُمع صوت هجومهم نحو فالغونا.
6.119.18
उद्धूतानां यथा शब्दः समुद्राणां युगक्षये ।
घ्नत त्वरत गृह्णीत विद्ध्यध्वमवकर्तत ॥ ६.११९.१८ ॥
كهدير البحار المضطربة عند نهاية العصر: «اضربوا، أسرعوا، أمسكوا، اخترقوا، اقطعوا!»
6.119.19
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.११९.१९ ॥
فارتفعت ضوضاء صاخبة نحو عربة فالغونا. وعند سماع ذلك الصخب المدوي، قام محاربو العربات العظام من البانداڤا...
6.119.20
अभ्यधावन्परीप्सन्तः फल्गुनं भरतर्षभ ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.११९.२० ॥
يا ثور البهاراتا، رغبةً في حماية فالغونا، اندفعوا نحوه: ساتياكي وبهيمasena وداهريشتادyumna ابن بريشاتا...
6.119.21
विराटद्रुषदौ चोभौ राक्षसश्च घटोत्कचः ।
अभिमन्युश्च संक्रुद्धः सप्तैते क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११९.२१ ॥
فيراتا ودروبادا كلاهما، والرakshasa غاتوتكاتشا، وأبهيمانيو الغاضب جداً — هؤلاء السبعة، مغلوبون بالغضب...
6.119.22
समभ्यधावंस्त्वरिताश्चित्रकार्मुकधारिणः ।
तेषां समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.११९.२२ ॥
اندفعوا مسرعين، حاملين قسيّاً عجيبة، ونشبت بينهم معركة صاخبة تقشعر لها الأبدان...
6.119.23
संग्रमे भरतश्रेष्ठ देवानां दानवैरिव ।
शिखण्डी तु रणे श्रेष्ठो रक्ष्ममाणः किरीटिना ॥ ६.११९.२३ ॥
يا أفضل البهاراتا، كانت تلك المعركة كالصراع بين الآلهة والداناڤا. وكان شيخاندين، الأبرز في الحرب، محمياً من صاحب التاج (أرجونا)...
6.119.24
अविध्यद्दशभिर्भीषअमं छिन्नधन्वानमाहवे ।
सारथिं दशभिश्चास्य ध्वजं चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.२४ ॥
طعن بهيشما، الذي انكسرت قوسه في المعركة، بعشرة سهام، وأصاب سائقه بعشرة، وقطع راية بسهم واحد.
6.119.25
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो वेगवत्तरम् ।
तदप्यस्य शितैर्बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद फल्गुनः ॥ ६.११९.२५ ॥
أخذ قوساً آخر أسرع، فقطعه فالغونا أيضاً بثلاثة سهام حادة، هو جانغيا (بهيشما).
6.119.26
एवं स पाण्डवः क्रुद्ध आत्तमात्तं पुनः पुनः ।
धनुश्चिच्छेद भीष्मस्य सव्यसाची परंतपः ॥ ६.११९.२६ ॥
وهكذا، قطع الباندافي الغاضب، سافياساتشين مُعذِّب الأعداء، مرة بعد مرة كل قوس أخذه بهيشما.
6.119.27
स च्छिन्नधन्वा संक्रुद्धाः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं जग्राह तरसा गिरीणामपि दारणीम् ॥ ६.११९.२७ ॥
وقد انقطع قوسه، فاشتد غضبه، ولعق زاويتي فمه، وأمسك بسرعة برمح يشق حتى الجبال.
6.119.28
तां च चिक्षेप संक्रुद्धः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ६.११९.२८ ॥
وقذفها بغضب نحو عربة فالغونا؛ ولما رأى (أرجونا) وهي تنقضّ متوهجة كالصاعقة،
6.119.29
समादत्त शितान्भल्लान्पञ्च पाण्डवनन्दनः ।
तस्य चिच्छेद तां शक्तिं पञ्चधा पञ्चभिः शरैः ॥ ६.११९.२९ ॥
فأخذ (أرجونا) خمسة سهام حادة ذات رؤوس شائكة، وبخمسة سهام قطع ذلك الرمح خمس قطع.
6.119.30
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ भीष्मवाहुप्रवेरिताम् ।
सा पपात तथा च्छिन्ना संक्रुद्धेन किरीटिना ॥ ६.११९.३० ॥
يا خير بني بهاراتا! سقط ذلك الرمح الذي قذفته ذراع بهيشما، مقطوعاً هكذا بيد كيريتين (أرجونا) الغاضب.
6.119.31
मेघबृन्दपरिभ्रष्टा विच्छिन्नेव शतह्रदा ।
छिन्नां तां शक्तिमालोक्य भीष्मः क्रोधसमन्वितः । ॥ ६.११९.३१ ॥
ولما رأى ذلك الرمح المقطوع، الساقط كبرق مقطوع من تجمع السحب، امتلأ بهيشما غضبًا…
6.119.32
अचिन्तयद्रणे वीरो बुद्ध्या परपुरंजयः ।
शक्तोऽहं धनुषैकेन निहन्तुं सर्वपाण्डवान् ॥ ६.११९.३२ ॥
فكّر ذلك البطل في المعركة، فاتح مدن الأعداء، بعقله: «أنا قادر بقوس واحدة على قتل جميع البانداڤا».
6.119.33
यद्येषां न भवेद्गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः ।
अजय्यश्चैव सर्वेषां लोकानामिति मे मतिः ।
कारणद्वयमास्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवान् ॥ ६.११९.३३ ॥
لو لم يكن فيشفاكسينا، ذو القوة العظيمة، حاميًا لهم، ولو لم يكن لا يُقهر لجميع العوالم — هذا رأيي — لما قاتلت البانداڤا، معتمدًا على سببين.
6.119.34
अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः ।
पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीमुदवहम् ॥ ६.११९.३४ ॥
لأن البانداڤا لا يُقتلون، ولأن شيخاندين ذو طبيعة أنثوية (لن أقاتل). في الماضي، حين حملتُ كالي، رضي عني أبي فـ…
6.119.35
स्वच्छन्दमरणं दत्तमवध्यत्वं रणे तथा ।
तस्मान्मृत्युमहं मन्ये प्राप्तकालमिवात्मनः ॥ ६.११९.३५ ॥
لقد مُنحتُ الموت بإرادتي، وكذلك عدم القتل في المعركة. لذلك أرى الموت كأن وقتي المقدّر قد حان.
6.119.36
एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः ।
ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्ममब्रुवन् ॥ ६.११९.३६ ॥
ولما علم الرشيون والفاسو الواقفون في السماء بهذا العزم من بهيشما ذي الضياء الّلامحدود، قالوا لبهيشما.
6.119.37
यत्ते व्यवसितं तात तदस्माकमपि प्रियम् ।
तत्कुरुष्व महाराज युद्धे बुद्धिं निवर्तय ॥ ६.११९.३७ ॥
يا بني العزيز، إن العزم الذي عقدته يسرّنا أيضاً. أيها الملك العظيم، افعل ذلك، وصرف عقلك عن الحرب.
6.119.38
अस्य वाक्यस्य निधने प्रादुसासीच्छिवोऽनिलः ।
अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः ॥ ६.११९.३८ ॥
وعند نهاية هذا القول هبّت ريح مباركة، لطيفة عطرة، مصحوبة بقطرات من الماء.
6.119.39
देवदुन्दुभयश्चैव संप्रणेदुर्महास्वनाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि मारिष ॥ ६.११९.३९ ॥
وقرعت طبول الآلهة بصوت عظيم، وهطل المطر من الزهور على بهيشما، يا ماريشا.
6.119.40
न च ताः शुश्रुवे कश्चित्तेषां संवदतां गिरः ।
ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा ॥ ६.११९.४० ॥
ولم يسمع أحد كلامهم وهم يتحدثون، إلا بهيشما ذو الذراعين القويتين، وأنا نفسي المتصف بقوة الحكيم.
6.119.41
संभ्रमश्च महानासीत्रिदशानां विशांपते ।
पतिष्यति रथाद्भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा ॥ ६.११९.४१ ॥
وقد ثار اضطراب عظيم بين الآلهة، يا سيد البشر، إذ كان بهيشما المحبوب من جميع العوالم على وشك السقوط من عربته.
6.119.42
इति देवगणानां च वाक्यं श्रुत्वा महातपाः ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.४२ ॥
فلما سمع بهيشما ابن شانتانو، الزاهد العظيم، كلام جماعة الآلهة، لم يتوجه نحو بيبهاتسو (أرجونا).
6.119.43
भिद्यमानः शितैर्बाणैः सर्वावरणभेदिभिः ।
शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम् ॥ ६.११९.४३ ॥
وقد أصابه شيخاندين بسهام حادة تخترق كل درع، أيها الملك العظيم، فضرب جد البهاراتا (بهيشما)...
6.119.44
आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर्निशितैः शरैः ।
स तेनाभिहतः सङ्ख्ये भीष्मः कुरुपितामहः ॥ ६.११९.४४ ॥
وغاضبًا ضربه في صدره بتسعة سهام حادة؛ وقد أصيب به في المعركة، بهيشما، جد الكورو...
6.119.45
नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ६.११९.४५ ॥
لم يرتعش، أيها الملك العظيم، كما لا يرتعش الجبل في الزلزال. ثم ضحك بيبهاتسو (أرجونا) وشد قوس الغاندِيفا...
6.119.46
गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
पुनः पुनः शतैरेनं त्वरमाणो धनञ्जयः ॥ ६.११९.४६ ॥
ضرب ابن الغانجا (بهيشما) بخمسة وعشرين سهمًا صغيرًا؛ وأسرع دانانجايا (أرجونا) فضربه مرارًا وتكرارًا بالمئات.
6.119.47
सर्वगात्रेषु संक्रुद्धस्तथा मर्मस्वताडयत् ।
एवमन्यैरपि भृशं विद्ध्यमानः सहस्रशः ॥ ६.११९.४७ ॥
وفي غضب شديد ضرب جميع أعضائه ومواضعه الحساسة؛ وهكذا، وقد أصيب مرارًا من آخرين أيضًا، آلاف المرات...
6.119.48
तानप्याशु शरैर्भीष्मः प्रविव्याध महारथः ।
तैश्च मुक्ताञ्छरान्भीष्मो युधि सत्यपराक्रमः ॥ ६.११९.४८ ॥
وأصاب بهيشما المقاتل الكبير أيضًا بسرعة بالسهام؛ والسهام التي أطلقوها، بهيشما ذو البأس الحق في القتال...
6.119.49
निवारयामास शरैः समं सन्नतपर्वभिः ।
शिखण्डी तु रणे बाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.४९ ॥
في المعركة، صدّهم الفارس العظيم شيخاندين في آنٍ واحد بسهام ذات عقد منحنية، وأطلق سهامه.
6.119.50
न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलासिताः ।
ततः किरीटी संक्रुद्धो भीष्ममेवाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.५० ॥
لم تُلحق تلك السهام ذات الريش الذهبي والنصال المشحوذة على الحجر أي أذى به. فتقدّم كيريتين الغاضب مباشرة نحو بهيشما.
6.119.51
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
अथैनं नवभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.५१ ॥
وضع شيخاندين في المقدمة، فقطع قوس بهيشما؛ ثم طعنه بتسعة سهام، وقطع راية بسهم واحد.
6.119.52
सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो बलवत्तरम् ॥ ६.११९.५२ ॥
بعشرة سهام أرجف سائقه. فأخذ غانغيا قوسًا أخرى أشد قوة.
6.119.53
तदप्यस्य शितैर्भल्लैस्त्रिधा त्रिभिरघातयत् ।
निमेषार्धेन कौन्तेय आत्तमात्तं महारणे ॥ ६.११९.५३ ॥
وكسر تلك القوس أيضًا إلى ثلاث قطع بثلاثة سهام بَلّا حادة؛ وفي المعركة العظيمة، كان ابن كونتي يُسقط كل قوس في اللحظة التي يُرفع فيها.
6.119.54
एवमस्य धनूंष्याजौ चिच्छेद सुबहून्यथ ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नात्यवर्तत ॥ ६.११९.५४ ॥
وهكذا قطع في المعركة أقواسًا كثيرة جدًا له؛ ومن بعد لم يستطع ابن شانتانو أن يتفوق على بيبهاتسو.
6.119.55
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनमभाषत ॥ ६.११९.५५ ॥
ثم أصاب بهيشما بخمسة وعشرين سهمًا صغيرًا. فقال الرامي العظيم، وقد أُصيب بجراح بالغة، لدُوهشاسانا.
6.119.56
एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्मामेवाभ्यपतद्रणे ॥ ६.११९.५६ ॥
هذا بارثا، المحارب العظيم على العربة من البانداڤا، الغاضب في الحرب، هاجمني أنا وحدي بآلاف السهام.
6.119.57
न चैष समरे शक्यो जेतुं वज्रभृता अपि ।
न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः ॥ ६.११९.५७ ॥
لا يمكن أن يُغلب في الحرب، ولا حتى بواسطة حامل الصاعقة، ولا بالأبطال مجتمعين: الآلهة والداناڤا والراكشاسا.
6.119.58
मां चापि शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्या महारथाः ।
ऋतेऽर्जुनं सुसंक्रुद्धमेतत्सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ६.११९.५८ ॥
أين المحاربون العظماء الفانون الذين يستطيعون هزيمتي أنا أيضًا، عدا أرجونا الغاضب جدًا؟ هذه هي الحقيقة التي أقولها لك.
6.119.59
एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे ॥ ६.११९.५९ ॥
وبينما كان الاثنان يتحادثان هكذا، وضع فالغونا شيخاندين في المقدمة، وأصاب بهيشما في المعركة بسهام حادة.
6.119.60
ततो दुःशासनं भीष्मः स्मयमान इवाब्रवीत् ।
अर्दितो निशितैर्बाणैर्भृशं गाण्डीवधन्वना ॥ ६.११९.६० ॥
ثم تكلم بهيشما كأنه يبتسم لدُوهشاسانا، وقد تألم شديدًا من السهام الحادة لحامل قوس الغانديفا.
6.119.61
वज्राशनिसमस्पर्शाः सुपुङ्खाः सुप्रतेजनाः ।
सुमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाःशिखण्डिनः ॥ ६.११९.६१ ॥
ذات لمسٍ كالصاعقة والبرق، حسنة الريش، محكمة الشحذ، مُطلَقة إطلاقاً حسناً، متصلة لا تنقطع — هذه السهام ليست سهام شِخَنْدِن.
6.119.62
निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः ।
सुसला इव मे ध्नन्ति नेमे बाणः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६२ ॥
تقطع المَقاتل، وتخترق الدروع المتينة، وتضربني كالرماح الجيدة — هذه السهام ليست سهام شِخَنْدِن.
6.119.63
वज्रदण्डसमस्पर्शा वज्रवेगदुरासदाः ।
मम प्राणानारुजन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६३ ॥
بلمسٍ كعصا الصاعقة، لا تُطاق بسرعة الصاعقة — هذه السهام تحطّم أنفاسي؛ ليست سهام شِخَنْدِن.
6.119.64
नाशयन्तीव मे प्राणान्यमदूता इवागताः ।
गदापरिघसंस्पर्शा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६४ ॥
كأنّ رُسُلَ ياما قد جاؤوا، يُهلكون أنفاسي؛ بلمسٍ كالعِصيّ والمِقارع — هذه السهام ليست سهام شِخَنْدِن.
6.119.65
भुजगा इव संक्रुद्धा लेलिहाना विषोल्बणाः ।
समाविशन्ति मर्माणि नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६५ ॥
كالثعابين الغاضبة، تلحس بألسنتها، مروّعة بالسمّ — هذه السهام تدخل المقاتل؛ ليست سهام شِخَنْدِن.
6.119.66
अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ।
कृन्तन्ति मम गात्राणि माघमां सेगवा इव ॥ ६.११९.६६ ॥
هذه السهام لأرجونا، لا سهام شِخَنْدِن — تقطع أطرافي كأبقار شهر ماغا.
6.119.67
सर्वे ह्यपि न मे दुःखं कुर्युरन्ये नराधिपाःक ।
वीरं गाण्डीवधन्वानमृते जिष्णुं कपिध्वजम् ॥ ६.११९.६७ ॥
لا يستطيع سائر الملوك أن يسببوا لي الألم، إلا البطل أرجونا، حامل قوس الغانديفا، الفائز ذو الراية المزينة بالقرد.
6.119.68
इति ब्रुवञ्छान्तनवो दिधक्षुरिव पाण्डवम् ।
शक्तिं भीष्मः स पार्थाय ततश्चिक्षेप भारत ॥ ६.११९.६८ ॥
قال ذلك، ثم قذف ابن شانتانو رمحًا نحو بارثا، كأنه يريد أن يحرق البانداوي، يا بهاراتا.
6.119.69
तामस्य विशिखैश्छित्त्वा त्रिधा त्रिभिरपातयत् ।
पश्यतां कुरुवीराणां सर्वेषां तत्र भारत ॥ ६.११९.६९ ॥
قطعها بسهامه إلى ثلاثة أجزاء وأسقطها بثلاثة أخرى، يا بهاراتا، وأبطال الكورو جميعهم ينظرون.
6.119.70
चर्माथादत्त गाङ्गेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्मृत्योरग्रे जयाय वा ॥ ६.११९.७० ॥
فأخذ ابن الغانغا درعًا مزينة بالذهب، ورغبةً في مواجهة الموت أو في النصر، أخذ أيضًا سيفًا.
6.119.71
तस्य तच्छतधा चर्म व्यधमत्सायकैस्तथा ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११९.७१ ॥
حطم درعه إلى مئة قطعة بسهامه؛ وكان ذلك بالنسبة لمن لم ينزل من عربته أمرًا عجيبًا.
6.119.72
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वान्यनीकान्यचोदयत् ।
अभिद्रवत गाङ्गेयं मा वोऽस्तु भयमण्वपि ॥ ६.११९.७२ ॥
عندها حثّ الملك يودهيشتيرا جيوشه قائلًا: «هاجموا ابن الغانغا! لا يصيبنّكم أدنى خوف.»
6.119.73
अथ ते तोमरैः प्रासैर्बाणौघैश्च समन्ततः ।
पट्टसैश्च सुनिस्त्रिंशैर्नाराचैश्च तथा शितैः ॥ ६.११९.७३ ॥
ثم هاجموا بالرماح التومارا والحراب البراسا، ومطر السهام من كل جانب، والسيوف البتّيشا، والسيوف الجيدة، والسهام النارَاتشا الحادة.
6.119.74
वत्सदन्तैश्च भल्लैश्च तमेकमभिदुद्रुवुः ।
सिंहनादस्ततो घोरः पाण्डवानामभूत्तदा ॥ ६.११९.७४ ॥
بسهام فاتسادنتا والبهلّا هاجموه وحده، فعلا حينئذ زئير الأسد المرعب من البانداڤا.
6.119.75
तथैव तव पुत्राश्च नेदुर्भीष्मजयैषिणः ।
तमेकमभ्यरक्षन्त सिंहनादांश्च चक्रिरे ॥ ६.११९.७५ ॥
وبالمثل زأر أبناؤك، راغبين في انتصار بهيشما؛ يحمونه وحده ويطلقون زئير الأسود.
6.119.76
तत्रासीत्तुमुलं युद्धं तावकानां परैः सह ।
दशमेऽहनि राजेन्द्र भीष्मार्जुनसमागमे ॥ ६.११९.७६ ॥
نشبت هناك معركة هائلة بين رجالك والعدو، يا سيد الملوك، في اليوم العاشر، عند لقاء بهيشما وأرجونا.
6.119.77
आसीद्धोर इवावर्तो मुहूर्तमुदधेरिव ।
सैन्यानां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.११९.७७ ॥
كما تنشأ دوامة مرعبة لحظة في المحيط، كان هناك مشهد يشبه الدوامة بين الجيوش المتقاتلة التي تضرب بعضها بعضاً.
6.119.78
असौम्यरूपा पृथिवी शोणिताक्ताऽभवत्तदा ।
समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.११९.७८ ॥
عندها صارت الأرض ذات منظر مروّع ملطخة بالدم، فلم يُعرف شيء أهو مستوٍ أم وعر.
6.119.79
योधानामयुतं हत्वा तस्मिन्स दशमेऽहनि ।
अतिष्ठदाहवे भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ ६.११९.७९ ॥
في ذلك اليوم العاشر، بعد أن قتل عشرة آلاف محارب، وقف بهيشما في المعركة وقد أُصيبت مقاتله الحيوية.
6.119.80
ततः सेनामुखे तस्मिन्स्थितः पार्थो धनुर्धरः ।
मध्येन कुरुसैन्यानां द्रावयामास वाहिनीम् ॥ ६.११९.८० ॥
ثم أجبر الرامي برثا، الواقف في مقدمة الجيش، ذلك الجند على الفرار عبر وسط قوات الكورو.
6.119.81
तत्राद्भुतमपश्याम पाण्डवानां पराक्रमम् ।
द्रावयामासुरिषुभिः सर्वान्भीष्मपदानुगान् ॥ ६.११९.८१ ॥
هناك رأينا بسالة البانداڤا العجيبة، إذ دفعوا بالسهام كل من كان يتبع طريق بهيشما إلى الفرار.
6.119.82
वयं श्वेतहयाद्भीताः कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ।
पीड्यमानाः शितैः शस्त्रैः प्राद्रवाम रणे तदा ॥ ६.११९.८२ ॥
عندئذٍ، ومن الخوف من دهنجَيا ابن كونتي ذي الخيل البيضاء، ومعذَّبين بالأسلحة الحادة، فررنا في المعركة.
6.119.83
पाण्डवैः पञ्चभिः सार्धं सात्यकेन च धन्विना ।
धृष्टद्युम्नसुखैः सर्वैः पाञ्चालैश्च समन्ततःक ॥ ६.११९.८३ ॥
مع الإخوة الخمسة البانداڤا، ومع الرامي ساتياكي، ومع جميع البانچالا بقيادة دهريشتاديومنا، من كل جانب.
6.119.84
भिद्यमानाः शरैस्तीक्ष्णैः सर्वे कार्ष्णिपुरोगमैः ।
द्रोणद्रौणिकृतैः सार्धं सर्वे शल्यशलादयः।
तावकाः समरे राजञ्जहुर्भीष्मं महामृधे ॥ ६.११९.८४ ॥
مثخنين بالسهام الحادة، وكلهم يتقدمهم ابن كريشنا، مع أتباع درونا ودرونيّ، ومع شالية وشالا وغيرهم، تخلّى عنه جندك، أيها الملك، بهيشما في تلك المعركة العظيمة.
6.119.85
सौवीराः कितवाः प्राच्याःप्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ६.११९.८५ ॥
السوفيرا، والكيتافا (المقامرون)، وشعوب الشرق والغرب والشمال، والمالافا، والأبهيشاها، والشوراسينا، والشيبيون، والفاساتيون.
6.119.86
साल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह ।
द्वादशैते जनपदाः शरार्ता व्रणपीडिताः।
संग्रामे प्रजहुर्भीष्मं युध्यमानाः किरीटिना ॥ ६.११९.८६ ॥
هذه الممالك الاثنتا عشرة، السالفا وحلفاؤهم، والتريغارتا، والأمباشثا، والكيكايا، أنهكتها السهام وأدمتها الجراح، فتخلّت عن بهيشما في المعركة وهي تقاتل كيريتين (أرجونا).
6.119.87
ततस्तमेकं बहवः परिवार्य समन्ततः ।
परिकाल्य कुरून्सर्वाञ्शरर्षैरवाकिरन् ॥ ६.११९.८७ ॥
فأحاط به كثيرون من كل جانب، وأبعدوا جميع الكورو، وأمطروه بوابل من السهام.
6.119.88
निपातयत गृह्णीत युध्यध्वमवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो राजन्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.११९.८८ ॥
«اضربوه! امسكوه! قاتلوا! مزّقوه!» هكذا، أيها الملك، ارتفعت نحو عربة بهيشما جلبةٌ صاخبة.
6.119.89
निहत्य समरे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
न तस्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ॥ ६.११९.८९ ॥
وقد قتل مئات وآلافًا في المعركة، أيها الملك، ولم يبق في جسده موضع بقدر إصبعين لم تخترقه السهام.
6.119.90
एवंभूतस्तव पिता शरैर्विशकलीकृतः ।
शिताग्रैः फल्गुनेनाजौ प्राक्शिराः प्रापतद्रथात् ॥ ६.११९.९० ॥
وهكذا، أبوكم، مقطّعًا إربًا إربًا بسهام فالغونا (أرجونا) الحادة في المعركة، سقط برأسه إلى الأمام من عربته.
6.119.91
किंचिच्छेषे दिनकरे पुत्राणां तव पश्यताम् ।
हाहेति दिवि देवानां पार्थिवानां च भारत ॥ ६.११९.९१ ॥
يا بهاراتا، حين لم يبق من الشمس إلا القليل، وأبناؤك ينظرون، ارتفعت في السماء بين الآلهة وعلى الأرض بين الملوك صيحة «آه، آه!».
6.119.92
पतमाने रथाद्भीष्मे बभूव सुमहास्वनः ।
संपतन्तमभिप्रेक्ष्य महात्मानं पितामहम् ॥ ६.११९.९२ ॥
حين سقط بهيشما من عربته ارتفع صوت عظيم، إذ رأى الجميع الجد العظيم يسقط.
6.119.93
सह भीष्मेण सर्वेषां प्रापतन्हृदयानि नः ।
स पपात महाबाहुर्वसुधामनुनादयन् ॥ ६.११९.९३ ॥
مع بهيشما، بدت قلوبنا كلها تسقط؛ فسقط ذو الذراعين القويتين مدويًا بالأرض.
6.119.94
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
धरणीं न स पस्पर्श शरसङ्घैः समावृतः ॥ ६.११९.९४ ॥
كراية إندرا المُلقاة، راية جميع الرماة، مغطاة بجموع السهام، لم تلمس الأرض.
6.119.95
शलतल्पे महेष्वासं शयानं पुरुषर्षभम् ।
रथात्प्रपतितं चैनं दिव्यो भावः समाविशत् ॥ ६.११९.९५ ॥
وهو مستلق على فراش السهام، الرامي العظيم، ثور الرجال، المتساقط من العربة، حلّت فيه حالة إلهية.
6.119.96
अभ्यवर्षच्च पर्जन्यः प्राकम्पत च मेदिनी ।
पतन्स ददृशे चापि दक्षिणेन दिवाकरम् ॥ ६.११९.९६ ॥
انهمر المطر من السحاب واهتزت الأرض؛ وهو يسقط رُئي ناظرًا نحو الشمس في الجنوب.
6.119.97
संज्ञां चोपालभद्वीरः कालं संचिन्त्य भारत ।
अन्तरिक्षे च शुश्राव दिव्या वाचः समन्ततः ॥ ६.११९.९७ ॥
يا بهاراتا، استعاد البطل وعيه، وتأمل الوقت، وسمع أصواتًا إلهية في السماء من كل جانب.
6.119.98
कथं महात्मा गाङ्गेयः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कालकर्ता नरव्याघ्रः संप्राप्ते दक्षिणायने ॥ ६.११९.९८ ॥
كيف سيختار غانغيا العظيم، أفضل حاملي السلاح، نمر البشر، ساعة موته عندما يحل المسار الجنوبي للشمس؟
6.119.99
स्थितोऽस्मीति च गाङ्गेयस्तच्छ्रुत्वा वाक्यमब्रवीत् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्पतितिऽपि महीतले ॥ ६.११९.९९ ॥
قال غانغيا، قائلاً «أنا ثابت»، بعد أن سمع تلك الكلمات: «حتى لو سقطت على سطح الأرض، سأحفظ أنفاس حياتي».
6.119.100
उत्तरायणमन्विच्छन्सुगतिप्रतिकाङ्क्षया ।
तस्य तन्मतमाज्ञाय गह्गा हिमवतः सुताः ॥ ६.११९.१०० ॥
راغبين في المسار الشمالي للشمس، طامعين في مصير حسن، وبعد أن علموا قصده، أبناء الغانغا وأبناء الهيمالايا—
6.119.101
महर्षीन्हंसरूपेण प्रेषयामास तत्र वै ।
ततस्तं प्रति ते हंसास्त्वरिता मानसौकसः ॥ ६.११९.१०१ ॥
فأرسلوا هناك كبار الحكماء في هيئة بجعات؛ فجاءت إليه تلك البجعات السريعة، سكان بحيرة مانسا.
6.119.102
आजग्मुः सहिता द्रष्टुं भीष्मं कुरुपितामहम् ।
यत्र शेते नरश्रेष्ठः शरतल्पे पितामहः ॥ ६.११९.१०२ ॥
جاؤوا معًا ليروا بهيشما، جد الكورو، حيث كان الجد، أفضل البشر، راقدًا على فراش من السهام.
6.119.103
ते तु भीष्मं समासाद्य ऋषयो हंसरूपिणः ।
अपश्यञ्छरतल्पस्थं भीष्मं कुरुकुलोद्वहम् ॥ ६.११९.१०३ ॥
وصل أولئك الحكماء في هيئة البجع إلى بهيشما، فرأوا عماد سلالة كورو مستلقيًا على فراش من السهام.
6.119.104
ते तं दृष्ट्वा महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
गाङ्गेयं भरतश्रेष्ठं दक्षिणेन च भास्करम् ॥ ६.११९.१०४ ॥
ولما رأوا ذلك العظيم النفس وطافوا حوله تعبدًا، نظروا إلى غانغييا، خير البهاراتا، والشمس عن يمينهم.
6.119.105
इतरेतरमामन्त्र्य प्राहुस्तत्र मनीषिणः ।
भीष्मः कथं महात्मा सन्संस्थाता दक्षिणायने ॥ ६.११९.१०५ ॥
تناجى الحكماء هناك قائلين: "كيف سيثبت بهيشما العظيم النفس في المسير الجنوبي للشمس؟"
6.119.106
इत्युक्त्वा प्रस्थिता हंसा दक्षिणामभितो दिशम् ।
संप्रेक्ष्य वै महाबुद्धिश्चिन्तयित्वा च भारत ॥ ६.११९.१०६ ॥
وبعد أن قالوا ذلك انطلقت البجعات نحو الجهة الجنوبية. يا بهارتا، ذلك العظيم العقل نظر إليها وتأمل...
6.119.107
तानब्रवीच्छान्तनवो नाहं गन्ता कथंचन ।
दक्षिणावर्त आदित्ये एतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ६.११९.१०७ ॥
قال لهم ابن شانتانو: "لن أذهب بأي حال ما دامت الشمس تتجه نحو الجنوب؛ هذا ثابت في قلبي."
6.119.108
गमिष्यामि स्वकं स्थानमासीद्यन्मे पुरातनम् ।
उदगायन आदित्ये हंसाः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ६.११९.१०८ ॥
حين تكون الشمس في مسيرها الشمالي سأذهب إلى مسكني القديم الخاص بي. أيتها البجعات، أقول لكم الحق.
6.119.109
धारयिष्याम्यहं प्राणानुत्तरायणकाङ्क्षया ।
प्राणानां च समुत्सर्ग ऐश्वर्यं नियतं मम ॥ ६.११९.१०९ ॥
سأُمسك أنفاسي راغباً في المسار الشمالي للشمس؛ وترك الأنفاس سلطانٌ محدّد لي.
6.119.110
तस्मात्प्राणान्धारयिष्ये मुमूर्षुरुदगायने ।
यश्च दत्तो वरो मह्यं पित्रा तेन महात्मना ॥ ६.११९.११० ॥
لذلك سأُمسك أنفاسي حتى المسار الشمالي، راغباً في الموت؛ وذلك هو الوَرَع الذي منحني إياه أبي العظيم.
6.119.111
छन्दतस्ते भवेन्मृत्युरिति तत्सत्यमस्तु मे ।
धारयिष्ये ततः प्राणानुत्सर्गे नियते सति ॥ ६.११९.१११ ॥
«ليأتِ الموت بمشيئتك» — فليكن ذلك حقاً لي. ثم سأُمسك أنفاسي حتى التحرير في الوقت المحدد.
6.119.112
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान्स शेते शरतल्पगः ।
एवं कुरूणां पतिते शृङ्गे भीष्मे महौजसि ॥ ६.११९.११२ ॥
قال ذلك للأوز، ثم استلقى على فراشه من السهام. وهكذا، لما سقط بهيشما، الجبّار القوة، قمّة الكورو،
6.119.113
पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
तस्मिन्हते महासत्वे भरतानां पितामहे ॥ ६.११९.११३ ॥
وأطلق البانديفيون والسرنجايون زئير الأسد، لما قُتل ذلك الجليل الروح، جدّ البهاراتا.
6.119.114
न किंचित्प्रत्यपद्यन्त पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
संमोहश्चैव तुमुलः करूणामभवत्तदा ॥ ६.११९.११४ ॥
يا ثور البهاراتا، لم يستطع أبناؤك الرد بشيء؛ عندئذ نشأ في الكورو اضطراب عظيم وذهول.
6.119.115
कृपदुर्योधनमुखा निःश्वस्य रुरुदुस्ततः ।
विषादाच्च चिरं कालमतिष्ठन्विगतेन्द्रियाः ॥ ६.११९.११५ ॥
فبكوا متنهدين بقيادة كربا ودوريودهانا، ومن الحزن خمدت حواسهم فبقوا واقفين زمنًا طويلًا.
6.119.116
दध्युश्चैव महाराज न युद्धे दधिरे मनः ।
ऊरुग्राहगृहीताश्च नाभ्यधावन्त पाण्डवान् ॥ ६.११९.११६ ॥
أيها الملك العظيم، وقعوا في اليأس ولم يثبتوا عقولهم على القتال؛ وكأن أفخاذهم قد أُمسكت، فلم ينقضّوا على البانداڤا.
6.119.117
अवध्ये शन्तनोः पुत्रे हते भीष्मे महौजसि ।
दुःखार्तास्ते ततो राजन्कुरूणां पतयोऽभवन् ।
अभाव सहसा राजन्कुरुराजस्य तर्कितः ॥ ६.११९.११७ ॥
لما قُتل بهيشما، ابن شانتانو الذي لا يُقتل، العظيم القوة، أيها الملك، أصيب سادة الكورو بالحزن؛ وأيها الملك، ظهر فجأة خوف من هلاك ملك الكورو.
6.119.118
हतप्रवीरास्तु वयं निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ ६.११९.११८ ॥
لقد قُتل أبطالنا، وأُصبنا بالسهام الحادة؛ وقد هزمنا على يد سافيياساتشين، فلا نعلم ما نصنع.
6.119.119
पाणडवाश्च जयं लब्ध्वा परत्र च परां गतिम् ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खञ्शूराः परिघवाहवः ॥ ६.११९.११९ ॥
لما نال البانداڤا النصر والمصير الأسمى في الآخرة، نفخوا جميعًا في أصدافهم العظيمة؛ فهم أبطال أذرعهم كالعمد الحديدية.
6.119.120
सोमकाश्च सपाञ्चालाः प्राहृष्यन्त जनेश्वर ।
ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु स महाबलः ॥ ६.११९.१२० ॥
أيها سيد الناس، فرح السوماكا والبانشالا أيضًا؛ ثم، وقد دوّت آلاف الآلات الموسيقية، ذلك العظيم القوة…
6.119.121
आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननाद च ।
सेनयोरुभयोश्चापि गाङ्गेये निहते विभौ ॥ ६.११९.१२१ ॥
لما قُتل ابن الغانج الجليل بهيشما، ضرب بهيمسينا ذراعيه مراراً وزأر، وفعل الجيشان الأمر نفسه.
6.119.122
संन्यस्य विराः शस्त्राणि प्राध्यायन्त समन्ततः ।
प्राक्रोशन्प्राद्रवंश्चान्ये जग्मुर्मोहं तथाऽपरे ॥ ६.११९.१२२ ॥
ألقى بعض الأبطال أسلحتهم وغرقوا في التفكير الحزين من كل جانب؛ صرخ بعضهم، وفرّ آخرون، وسقط غيرهم في الحيرة.
6.119.123
क्षत्रं चान्येऽभ्यनिन्दन्त भीष्मं चान्येऽभ्यपूजयन् ।
ऋषयः पितरश्चैव प्रशशसुर्महाव्रतम् ॥ ६.११९.१२३ ॥
ذمّ بعضهم واجب المحاربين وبهيشما، بينما أكرمه آخرون؛ وأثنى الحكماء والأسلاف على صاحب النذر العظيم.
6.119.124
भरतानां च ये पूर्वे ते चैनं प्रशशंसिरे ।
महोपनिषदं चैव योगमास्थाय विर्यवान् ॥ ६.११९.१२४ ॥
وأثنى عليه أسلاف البهاراتا أيضاً، وأما بهيشما الجبار فقد لجأ إلى اليوغا وتعليم الأوبانيشاد العظيم،
6.119.125
जपञ्शान्तनवो धीमान्कालाकाङ्क्षी स्थितोऽभवत् ॥ ६.११९.१२५ ॥
ظل ابن شانتانو الحكيم، يتلو الأدعية، ثابتاً ينتظر ساعته.