ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ ६.११९.१ ॥
ಹೀಗೆ ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಪ್ರಹರಿಸಿದರು.
6.119.2
शतघ्नीभिः सुघोराभिः परिघैश्च परश्वथैः ।
मुद्गरैर्मुसलैः प्रासैः क्षेपणीयैश्च सर्वशः ॥ ६.११९.२ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ ಶತಘ್ನಿಗಳಿಂದ, ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡಗಳಿಂದ, ಕೊಡಲಿಗಳಿಂದ, ಗದೆಗಳಿಂದ, ಒನಕೆಗಳಿಂದ, ಈಟಿಗಳಿಂದ, ಎಸೆಯುವ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸರ್ವತ್ರ (ಹೊಡೆದರು).
6.119.3
शरैः कनकपुङ्खैश्च शक्तितोमरकम्पनैः ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च भुशुण्डीभिश्च सर्वशः ॥ ६.११९.३ ॥
ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ, ನಡುಗಿಸುವ ತೋಮರಗಳಿಂದ, ನಾರಾಚಗಳಿಂದ, ವತ್ಸದಂತಗಳಿಂದ, ಭುಶುಂಡಿಗಳಿಂದ ಸರ್ವತ್ರ (ಹೊಡೆದರು).
6.119.4
अताडयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयाः ।
स विशीर्णतनुत्रामाः पीडितो बहुभिस्तदा ॥ ६.११९.४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೃಂಜಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವನ ಕವಚ ಛಿದ್ರವಾಗಿ, ಅನೇಕರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು.
6.119.5
न विव्यथे तदा भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ।
संदीप्तशरचापाग्निरस्त्रप्रसृतमारुतः ॥ ६.११९.५ ॥
ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಭೀಷ್ಮನು ಆಗ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಉರಿಯುವ ಬಾಣ-ಬಿಲ್ಲುಗಳೇ ಅವನ ಅಗ್ನಿ; ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯೇ ಅವನ ಗಾಳಿ.
6.119.6
नेमिनिर्ह्रादसंतापो महास्त्रोदयपावकः ।
चित्रचापमहाज्वालो वीरक्षयमहेन्धनः ॥ ६.११९.६ ॥
ರಥಚಕ್ರಗಳ ಘರ್ಜನೆಯೇ ಅವನ ತಾಪ; ಮಹಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉದಯವೇ ಅವನ ಅಗ್ನಿ; ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲೇ ಅವನ ಮಹಾಜ್ವಾಲೆ; ವೀರರ ನಾಶವೇ ಅವನ ಮಹೇಂಧನ.
6.119.7
युगान्तागनिसमप्रख्यः परेषां समपद्यत ।
निवृत्य रथसङ्घानामन्तरेण विनिःसृतः ॥ ६.११९.७ ॥
ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ರಥಸಮೂಹಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೊರಬಂದನು.
6.119.8
दृश्यते स्म नेरन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन् ।
ततः पाञ्चालराजं च धृष्टकेतुमतीत्य च ॥ ६.११९.८ ॥
ರಾಜರ ನಡುವೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನನ್ನೂ ಧೃಷ್ಟಕೇತುವನ್ನೂ ದಾಟಿ.
6.119.9
पाण्डवानीकिनीमध्यमाससाद विशांपते ।
ततः सात्यकिभीमौ च पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ६.११९.९ ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಅನಂತರ ಅವನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ನಂತರ ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ಭೀಮನನ್ನು, ಪಾಂಡವ ಧನಂಜಯನನ್ನು.
6.119.10
द्रुपदं च विराटं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
भीमघोषैर्महावेगैर्मर्मावरणभेदिभिः ॥ ६.११९.१० ॥
ದ್ರುಪದನನ್ನು, ವಿರಾಟನನ್ನು, ಪೃಷತನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನೂ — ಭಯಂಕರ ಘೋಷ, ಮಹಾವೇಗ, ಮರ್ಮಕವಚ ಭೇದಿಸುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
6.119.11
षडेतान्निशितैर्भीष्मः प्रविव्याधोत्तकैः शरैः ।
तस्य ते निशितान्बाणात्सन्निवार्य महारथाः ॥ ६.११९.११ ॥
ಈ ಆರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಭೀಷ್ಮನು ಹರಿತವಾದ ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇರಿದನು. ಅವನ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಮಹಾರಥರು.
6.119.12
दशभिर्दशभिर्भीष्ममर्दयामासुरोजसा ।
शिखण्डी तु महाबाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.१२ ॥
ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಮಹಾರಥ ಶಿಖಂಡಿಯು ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.119.13
न चक्रुस्ते रुजं तस्य स्वर्मपुङ्खाः शिलाशिताः ।
ततः किरीटी संरब्धो भीष्ममेवाभ्यधावत ॥ ६.११९.१३ ॥
ಅವು ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ನೋವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವು ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ, ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಣಗಳು. ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕಿರೀಟಿ (ಅರ್ಜುನ) ಭೀಷ್ಮನತ್ತಲೇ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.119.14
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
भीष्मस्य धनुषश्छेदं नामृष्यन्त महारथाः ॥ ६.११९.१४ ॥
ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಭೀಷ್ಮನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಭೀಷ್ಮನ ಬಿಲ್ಲು ತುಂಡಾದುದನ್ನು ಮಹಾರಥರು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.119.15
द्रोणश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तस्तथैव च ॥ ६.११९.१५ ॥
ದ್ರೋಣ, ಕೃತವರ್ಮ, ಸಿಂಧುರಾಜ ಜಯದ್ರಥ, ಭೂರಿಶ್ರವ, ಶಲ, ಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಭಗದತ್ತ.
6.119.16
सप्तैते परमक्रुद्धाः किरीटिनमभिद्रुताः ।
तत्र शस्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महारथाः ॥ ६.११९.१६ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ಕಿರೀಟಿಯತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಮಹಾರಥರು.
6.119.17
अभिपेतुर्भृशं क्रुद्धाश्चादयन्तश्च पाण्डवम् ।
तेषामापततां शब्दः शुश्रुवे फल्गुनं प्रति ॥ ६.११९.१७ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಪಾಂಡವನ (ಅರ್ಜುನನ) ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಎರಗಿ ಅವನನ್ನು ಮುಚ್ಚತೊಡಗಿದರು. ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ಅವರ ಶಬ್ದ ಫಲ್ಗುನನ ಕಡೆಗೆ ಕೇಳಿಸಿತು.
6.119.18
उद्धूतानां यथा शब्दः समुद्राणां युगक्षये ।
घ्नत त्वरत गृह्णीत विद्ध्यध्वमवकर्तत ॥ ६.११९.१८ ॥
ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕೇರಿದ ಸಮುದ್ರಗಳ ಶಬ್ದದಂತೆ (ಅದು ಇತ್ತು). “ಹೊಡೆಯಿರಿ, ತ್ವರೆ ಮಾಡಿ, ಹಿಡಿಯಿರಿ, ಚುಚ್ಚಿ, ಕತ್ತರಿಸಿ!”
6.119.19
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.११९.१९ ॥
ಫಲ್ಗುನನ ರಥದತ್ತ ಹೀಗೆ ಭಯಂಕರ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ಭೀಕರ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಾಂಡವರ ಮಹಾರಥರು...
6.119.20
अभ्यधावन्परीप्सन्तः फल्गुनं भरतर्षभ ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.११९.२० ॥
ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಅವರು ಫಲ್ಗುನನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು — ಸಾತ್ಯಕಿ, ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಪೃಷತನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ...
6.119.21
विराटद्रुषदौ चोभौ राक्षसश्च घटोत्कचः ।
अभिमन्युश्च संक्रुद्धः सप्तैते क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११९.२१ ॥
ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ಇಬ್ಬರೂ, ರಾಕ್ಷಸ ಘಟೋತ್ಕಚ, ಅತಿ ಕುಪಿತ ಅಭಿಮನ್ಯು — ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತರಾಗಿದ್ದರು...
6.119.22
समभ्यधावंस्त्वरिताश्चित्रकार्मुकधारिणः ।
तेषां समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.११९.२२ ॥
ಅವರು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿದರು, ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು. ಅವರ ನಡುವೆ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು...
6.119.23
संग्रमे भरतश्रेष्ठ देवानां दानवैरिव ।
शिखण्डी तु रणे श्रेष्ठो रक्ष्ममाणः किरीटिना ॥ ६.११९.२३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಂತಿತ್ತು. ರಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಿಖಂಡಿ, ಕಿರೀಟಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ...
6.119.24
अविध्यद्दशभिर्भीषअमं छिन्नधन्वानमाहवे ।
सारथिं दशभिश्चास्य ध्वजं चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.२४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದಿದ್ದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಅವನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದಲೂ, ಧ್ವಜವನ್ನು ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದಲೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.119.25
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो वेगवत्तरम् ।
तदप्यस्य शितैर्बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद फल्गुनः ॥ ६.११९.२५ ॥
ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಗಾಂಗೇಯನ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಫಲ್ಗುನನು ಮೂರು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.119.26
एवं स पाण्डवः क्रुद्ध आत्तमात्तं पुनः पुनः ।
धनुश्चिच्छेद भीष्मस्य सव्यसाची परंतपः ॥ ६.११९.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ಪಾಂಡವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಸವ್ಯಸಾಚಿ, ಭೀಷ್ಮನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.119.27
स च्छिन्नधन्वा संक्रुद्धाः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं जग्राह तरसा गिरीणामपि दारणीम् ॥ ६.११९.२७ ॥
ಧನುಸ್ಸು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅತಿಯಾದ ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಯ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಸೀಳುವ ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.119.28
तां च चिक्षेप संक्रुद्धः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ६.११९.२८ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಫಲ್ಗುನನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದನು; ಬರುತ್ತಿರುವ, ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
6.119.29
समादत्त शितान्भल्लान्पञ्च पाण्डवनन्दनः ।
तस्य चिच्छेद तां शक्तिं पञ्चधा पञ्चभिः शरैः ॥ ६.११९.२९ ॥
ಪಾಂಡವರ ಆನಂದ ತರುವವನು ಐದು ಹರಿತ ಭಲ್ಲಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಐದು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.119.30
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ भीष्मवाहुप्रवेरिताम् ।
सा पपात तथा च्छिन्ना संक्रुद्धेन किरीटिना ॥ ६.११९.३० ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಹುವಿನಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅದು, ಕೋಪಗೊಂಡ ಕಿರೀಟಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿತು.
6.119.31
मेघबृन्दपरिभ्रष्टा विच्छिन्नेव शतह्रदा ।
छिन्नां तां शक्तिमालोक्य भीष्मः क्रोधसमन्वितः । ॥ ६.११९.३१ ॥
ಮೇಘಸಮೂಹದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿಂಚಿನಂತಿರುವ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೀಷ್ಮ…
6.119.32
अचिन्तयद्रणे वीरो बुद्ध्या परपुरंजयः ।
शक्तोऽहं धनुषैकेन निहन्तुं सर्वपाण्डवान् ॥ ६.११९.३२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ವೀರ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದ: 'ನಾನು ಒಂದೇ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಶಕ್ತನು.'
6.119.33
यद्येषां न भवेद्गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः ।
अजय्यश्चैव सर्वेषां लोकानामिति मे मतिः ।
कारणद्वयमास्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवान् ॥ ६.११९.३३ ॥
ಇವರಿಗೆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ (ಕೃಷ್ಣ) ರಕ್ಷಕನಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಜೇಯನಾಗಿರದಿದ್ದರೆ — ಇದೇ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ — ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಾನು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.119.34
अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः ।
पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीमुदवहम् ॥ ६.११९.३४ ॥
ಪಾಂಡವರು ಅವಧ್ಯರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶಿಖಂಡಿಯು ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವದವನಾದ್ದರಿಂದ (ನಾನು ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ). ಹಿಂದೆ ನಾನು ಕಾಲಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದಾಗ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ…
6.119.35
स्वच्छन्दमरणं दत्तमवध्यत्वं रणे तथा ।
तस्मान्मृत्युमहं मन्ये प्राप्तकालमिवात्मनः ॥ ६.११९.३५ ॥
ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮರಣದ ವರ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವಧ್ಯತ್ವವೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ನಾನು ಮರಣವನ್ನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.119.36
एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः ।
ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्ममब्रुवन् ॥ ६.११९.३६ ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭೀಷ್ಮನ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸುಗಳು ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
6.119.37
यत्ते व्यवसितं तात तदस्माकमपि प्रियम् ।
तत्कुरुष्व महाराज युद्धे बुद्धिं निवर्तय ॥ ६.११९.३७ ॥
ಮಗನೇ, ನೀನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ನಮಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅದನ್ನೇ ಮಾಡು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸು.
6.119.38
अस्य वाक्यस्य निधने प्रादुसासीच्छिवोऽनिलः ।
अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः ॥ ६.११९.३८ ॥
ಈ ಮಾತು ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದು ಶುಭಕರವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಅದು ಹಿತಕರವೂ ಸುಗಂಧಭರಿತವೂ ಹನಿನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೂ ಆಗಿತ್ತು.
6.119.39
देवदुन्दुभयश्चैव संप्रणेदुर्महास्वनाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि मारिष ॥ ६.११९.३९ ॥
ದೇವದುಂದುಭಿಗಳು ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೊಳಗಿದವು. ಮಾರಿಷ, ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ಹೂಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.
6.119.40
न च ताः शुश्रुवे कश्चित्तेषां संवदतां गिरः ।
ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा ॥ ६.११९.४० ॥
ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮುನಿತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.
6.119.41
संभ्रमश्च महानासीत्रिदशानां विशांपते ।
पतिष्यति रथाद्भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा ॥ ६.११९.४१ ॥
ವಿಶಾಂಪತಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಳಮಳ ಉಂಟಾಯಿತು; ಸರ್ವಲೋಕಪ್ರಿಯನಾದ ಭೀಷ್ಮ ಈಗ ರಥದಿಂದ ಬೀಳುವನೆಂದು.
6.119.42
इति देवगणानां च वाक्यं श्रुत्वा महातपाः ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.४२ ॥
ದೇವಗಣಗಳ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಬೀಭತ್ಸುವಿನ (ಅರ್ಜುನನ) ಮೇಲೆ ಎರಗಲಿಲ್ಲ.
6.119.43
भिद्यमानः शितैर्बाणैः सर्वावरणभेदिभिः ।
शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम् ॥ ६.११९.४३ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ಕವಚಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಖಂಡಿ, ಭರತವಂಶದ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು (ಭೀಷ್ಮನನ್ನು)...
6.119.44
आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर्निशितैः शरैः ।
स तेनाभिहतः सङ्ख्ये भीष्मः कुरुपितामहः ॥ ६.११९.४४ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಎದೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕುರುಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮ.
6.119.45
नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ६.११९.४५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಅಲುಗದಂತೆ ಅವನು ಅಲುಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ನಗುತ್ತಾ ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ) ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದ.
6.119.46
गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
पुनः पुनः शतैरेनं त्वरमाणो धनञ्जयः ॥ ६.११९.४६ ॥
ಅವನು ಗಾಂಗೇಯನನ್ನು (ಭೀಷ್ಮನನ್ನು) ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಚಿಕ್ಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ. ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ತ್ವರೆಯಿಂದ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಇವನನ್ನು ಹೊಡೆದ.
6.119.47
सर्वगात्रेषु संक्रुद्धस्तथा मर्मस्वताडयत् ।
एवमन्यैरपि भृशं विद्ध्यमानः सहस्रशः ॥ ६.११९.४७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತನಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದ. ಹೀಗೆಯೇ ಇತರರಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ.
6.119.48
तानप्याशु शरैर्भीष्मः प्रविव्याध महारथः ।
तैश्च मुक्ताञ्छरान्भीष्मो युधि सत्यपराक्रमः ॥ ६.११९.४८ ॥
ಮಹಾರಥ ಭೀಷ್ಮ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದ. ಅವರು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಷ್ಮ...
6.119.49
निवारयामास शरैः समं सन्नतपर्वभिः ।
शिखण्डी तु रणे बाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.४९ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥ ಶಿಖಂಡಿ ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಅವರನ್ನು ತಡೆದನು; ಅವನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.119.50
न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलासिताः ।
ततः किरीटी संक्रुद्धो भीष्ममेवाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.५० ॥
ಚಿನ್ನದ ಗರಿಗಳ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಬಾಣಗಳು ಅವನಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕಿರೀಟಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೇ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.119.51
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
अथैनं नवभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.५१ ॥
ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವನು ಭೀಷ್ಮನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ಅವನನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಒಂದರಿಂದ ಅವನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.119.52
सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो बलवत्तरम् ॥ ६.११९.५२ ॥
ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದನು. ಆಗ ಗಾಂಗೇಯ ಭೀಷ್ಮನು ಮತ್ತೊಂದು, ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.119.53
तदप्यस्य शितैर्भल्लैस्त्रिधा त्रिभिरघातयत् ।
निमेषार्धेन कौन्तेय आत्तमात्तं महारणे ॥ ६.११९.५३ ॥
ಅವನ ಆ ಬಿಲ್ಲನ್ನೂ ಹರಿತವಾದ ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಮೂರು ತುಂಡು ಮಾಡಿದನು. ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌಂತೇಯನು ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಪ್ರತಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನೂ ಉರುಳಿಸಿದನು.
6.119.54
एवमस्य धनूंष्याजौ चिच्छेद सुबहून्यथ ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नात्यवर्तत ॥ ६.११९.५४ ॥
ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಲವು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಶಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ಬೀಭತ್ಸುವನ್ನು ಮೀರಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.119.55
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनमभाषत ॥ ६.११९.५५ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಣ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಅತಿಯಾಗಿ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾ ಧನುರ್ಧರನು ದುಃಶಾಸನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.119.56
एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्मामेवाभ्यपतद्रणे ॥ ६.११९.५६ ॥
ಇವನು ಪಾರ್ಥ, ರಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಪಾಂಡವರ ಮಹಾರಥ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು.
6.119.57
न चैष समरे शक्यो जेतुं वज्रभृता अपि ।
न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः ॥ ६.११९.५७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ವಜ್ರಧಾರಿಯೂ ಗೆಲ್ಲಲಾರನು; ದೇವ, ದಾನವ, ರಾಕ್ಷಸ ವೀರರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾರರು.
6.119.58
मां चापि शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्या महारथाः ।
ऋतेऽर्जुनं सुसंक्रुद्धमेतत्सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ६.११९.५८ ॥
ನನ್ನನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಲು ಶಕ್ತರಾದ ಮರ್ತ್ಯ ಮಹಾರಥರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ — ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.119.59
एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे ॥ ६.११९.५९ ॥
ಹೀಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಫಲ್ಗುನನು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.119.60
ततो दुःशासनं भीष्मः स्मयमान इवाब्रवीत् ।
अर्दितो निशितैर्बाणैर्भृशं गाण्डीवधन्वना ॥ ६.११९.६० ॥
ಆಗ ಭೀಷ್ಮನು ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ದುಃಶಾಸನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಗಾಂಡೀವಧನ್ವಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.
6.119.61
वज्राशनिसमस्पर्शाः सुपुङ्खाः सुप्रतेजनाः ।
सुमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाःशिखण्डिनः ॥ ६.११९.६१ ॥
ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಅಶನಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಿರುವ, ಸುಂದರ ಗರಿಗಳ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿರಂತರ — ಈ ಬಾಣಗಳು ಶಿಖಂಡಿಯದಲ್ಲ.
6.119.62
निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः ।
सुसला इव मे ध्नन्ति नेमे बाणः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६२ ॥
ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತ, ದೃಢ ಕವಚವನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತ, ಚೆನ್ನಾದ ಈಟಿಗಳಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿವೆ — ಈ ಬಾಣಗಳು ಶಿಖಂಡಿಯದಲ್ಲ.
6.119.63
वज्रदण्डसमस्पर्शा वज्रवेगदुरासदाः ।
मम प्राणानारुजन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६३ ॥
ವಜ್ರದಂಡದ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಿರುವ, ವಜ್ರವೇಗದಿಂದ ಎದುರಿಸಲಾಗದ — ಈ ಬಾಣಗಳು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಿವೆ; ಇವು ಶಿಖಂಡಿಯದಲ್ಲ.
6.119.64
नाशयन्तीव मे प्राणान्यमदूता इवागताः ।
गदापरिघसंस्पर्शा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६४ ॥
ಯಮದೂತರು ಬಂದಂತೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಗದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಘದ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಿರುವ — ಈ ಬಾಣಗಳು ಶಿಖಂಡಿಯದಲ್ಲ.
6.119.65
भुजगा इव संक्रुद्धा लेलिहाना विषोल्बणाः ।
समाविशन्ति मर्माणि नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६५ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವುಗಳಂತೆ, ನಾಲಿಗೆ ಚಾಚುವ, ವಿಷದಿಂದ ಭೀಕರ — ಈ ಬಾಣಗಳು ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ; ಇವು ಶಿಖಂಡಿಯದಲ್ಲ.
6.119.66
अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ।
कृन्तन्ति मम गात्राणि माघमां सेगवा इव ॥ ६.११९.६६ ॥
ಈ ಬಾಣಗಳು ಅರ್ಜುನನವು; ಇವು ಶಿಖಂಡಿಯ ಬಾಣಗಳಲ್ಲ — ಮಾಘ ಮಾಸದ ಹಸುಗಳಂತೆ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.
6.119.67
सर्वे ह्यपि न मे दुःखं कुर्युरन्ये नराधिपाःक ।
वीरं गाण्डीवधन्वानमृते जिष्णुं कपिध्वजम् ॥ ६.११९.६७ ॥
ಕಪಿಧ್ವಜನೂ ವಿಜಯಿಯೂ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದ ವೀರನೂ ಆದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ನನಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡಲಾರರು.
6.119.68
इति ब्रुवञ्छान्तनवो दिधक्षुरिव पाण्डवम् ।
शक्तिं भीष्मः स पार्थाय ततश्चिक्षेप भारत ॥ ६.११९.६८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಾಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ಪಾಂಡವನನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸುವಂತೆ ಪಾರ್ಥನ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಈಟಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು, ಭಾರತ.
6.119.69
तामस्य विशिखैश्छित्त्वा त्रिधा त्रिभिरपातयत् ।
पश्यतां कुरुवीराणां सर्वेषां तत्र भारत ॥ ६.११९.६९ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಮೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಡವಿದನು, ಭಾರತ; ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕುರುವೀರರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ.
6.119.70
चर्माथादत्त गाङ्गेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्मृत्योरग्रे जयाय वा ॥ ६.११९.७० ॥
ಆಗ ಗಾಂಗೇಯನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಸಾವಿನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲೋ ಜಯ ಪಡೆಯಲೋ ಬಯಸಿ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
6.119.71
तस्य तच्छतधा चर्म व्यधमत्सायकैस्तथा ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११९.७१ ॥
ಅವನ ಆ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಅವನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದನು; ರಥದಿಂದ ಇಳಿಯದ ಅವನಿಗೆ ಅದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು.
6.119.72
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वान्यनीकान्यचोदयत् ।
अभिद्रवत गाङ्गेयं मा वोऽस्तु भयमण्वपि ॥ ६.११९.७२ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು: 'ಗಾಂಗೇಯನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಭಯ ಬೇಡ.'
6.119.73
अथ ते तोमरैः प्रासैर्बाणौघैश्च समन्ततः ।
पट्टसैश्च सुनिस्त्रिंशैर्नाराचैश्च तथा शितैः ॥ ६.११९.७३ ॥
ಆಗ ಅವರು ತೋಮರ, ಪ್ರಾಸ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ, ಪಟ್ಟಸ, ಉತ್ತಮ ಖಡ್ಗ, ಹರಿತ ನಾರಾಚಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುತ್ತಿದರು.
6.119.74
वत्सदन्तैश्च भल्लैश्च तमेकमभिदुद्रुवुः ।
सिंहनादस्ततो घोरः पाण्डवानामभूत्तदा ॥ ६.११९.७४ ॥
ವತ್ಸದಂತ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಅವರು ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಎದುರಿಸಿ ಧಾವಿಸಿದರು; ಆಗ ಪಾಂಡವರ ಭೀಕರ ಸಿಂಹನಾದ ಮೊಳಗಿತು.
6.119.75
तथैव तव पुत्राश्च नेदुर्भीष्मजयैषिणः ।
तमेकमभ्यरक्षन्त सिंहनादांश्च चक्रिरे ॥ ६.११९.७५ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರೂ ಭೀಷ್ಮನ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದರು; ಅವನನ್ನೇ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು.
6.119.76
तत्रासीत्तुमुलं युद्धं तावकानां परैः सह ।
दशमेऽहनि राजेन्द्र भीष्मार्जुनसमागमे ॥ ६.११९.७६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮವರಿಗೂ ಶತ್ರುಗಳಿಗೂ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ರಾಜೇಂದ್ರ, ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ಭೀಷ್ಮ-ಅರ್ಜುನರ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ.
6.119.77
आसीद्धोर इवावर्तो मुहूर्तमुदधेरिव ।
सैन्यानां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.११९.७७ ॥
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಭೀಕರ ಸುಳಿ ಏಳುವಂತೆ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಸುಳಿಯಂತಹ ದೃಶ್ಯವಿತ್ತು.
6.119.78
असौम्यरूपा पृथिवी शोणिताक्ताऽभवत्तदा ।
समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.११९.७८ ॥
ಆಗ ಭೂಮಿ ಭಯಂಕರ ರೂಪಧರಿಸಿ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದುಹೋಯಿತು; ಸಮವೇನು ವಿಷಮವೇನು ಎಂದು ಯಾವುದೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
6.119.79
योधानामयुतं हत्वा तस्मिन्स दशमेऽहनि ।
अतिष्ठदाहवे भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ ६.११९.७९ ॥
ಆ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಧರನ್ನು ಕೊಂದು, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಭೀಷ್ಮರು ರಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.
6.119.80
ततः सेनामुखे तस्मिन्स्थितः पार्थो धनुर्धरः ।
मध्येन कुरुसैन्यानां द्रावयामास वाहिनीम् ॥ ६.११९.८० ॥
ಆಗ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಪಾರ್ಥನು ಕೌರವ ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.
6.119.81
तत्राद्भुतमपश्याम पाण्डवानां पराक्रमम् ।
द्रावयामासुरिषुभिः सर्वान्भीष्मपदानुगान् ॥ ६.११९.८१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಅದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು; ಭೀಷ್ಮನ ಹಿಂದೆ ನಡೆದವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಓಡಿಸಿದರು.
6.119.82
वयं श्वेतहयाद्भीताः कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ।
पीड्यमानाः शितैः शस्त्रैः प्राद्रवाम रणे तदा ॥ ६.११९.८२ ॥
ಆಗ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಧನಂಜಯನ ಭಯದಿಂದ, ಹರಿತ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನಾವು ರಣದಲ್ಲಿ ಓಡಿದೆವು.
6.119.83
पाण्डवैः पञ्चभिः सार्धं सात्यकेन च धन्विना ।
धृष्टद्युम्नसुखैः सर्वैः पाञ्चालैश्च समन्ततःक ॥ ६.११९.८३ ॥
ಐವರು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಂದಿಗೆ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಪಾಂಚಾಲರೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ.
6.119.84
भिद्यमानाः शरैस्तीक्ष्णैः सर्वे कार्ष्णिपुरोगमैः ।
द्रोणद्रौणिकृतैः सार्धं सर्वे शल्यशलादयः।
तावकाः समरे राजञ्जहुर्भीष्मं महामृधे ॥ ६.११९.८४ ॥
ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ದ್ರೋಣ-ದ್ರೌಣಿ ಸಹಿತ, ಶಲ್ಯ, ಶಲ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನವರು ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ತೊರೆದರು.
6.119.85
सौवीराः कितवाः प्राच्याःप्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ६.११९.८५ ॥
ಸೌವೀರರು, ಕಿತವರು, ಪೂರ್ವದ ಜನರು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಜನರು, ಉತ್ತರದ ಜನರು, ಮಾಳವರು, ಅಭೀಷಾಹರು, ಶೂರಸೇನರು, ಶಿಬಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸಾತಿಗಳು.
6.119.86
साल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह ।
द्वादशैते जनपदाः शरार्ता व्रणपीडिताः।
संग्रामे प्रजहुर्भीष्मं युध्यमानाः किरीटिना ॥ ६.११९.८६ ॥
ಸಾಲ್ವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರರು, ತ್ರಿಗರ್ತರು, ಅಂಬಷ್ಠರು, ಕೇಕಯರೊಂದಿಗೆ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಜನಪದಗಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಗಾಯಗಳಿಂದ ನೊಂದು, ಕಿರೀಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವು.
6.119.87
ततस्तमेकं बहवः परिवार्य समन्ततः ।
परिकाल्य कुरून्सर्वाञ्शरर्षैरवाकिरन् ॥ ६.११९.८७ ॥
ಆಗ ಬಹಳ ಜನರು ಆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಕುರುಗಳೆಲ್ಲರನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿ, ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿದರು.
6.119.88
निपातयत गृह्णीत युध्यध्वमवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो राजन्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.११९.८८ ॥
'ಉರುಳಿಸಿ, ಹಿಡಿಯಿರಿ, ಹೋರಾಡಿ, ಕತ್ತರಿಸಿ!' ಎಂದು, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಷ್ಮರ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಭಾರೀ ಕೋಲಾಹಲ ಎದ್ದಿತು.
6.119.89
निहत्य समरे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
न तस्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ॥ ६.११९.८९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದರೂ, ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆರಳು ಅಗಲದ ಸ್ಥಳವೂ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚದೆ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
6.119.90
एवंभूतस्तव पिता शरैर्विशकलीकृतः ।
शिताग्रैः फल्गुनेनाजौ प्राक्शिराः प्रापतद्रथात् ॥ ६.११९.९० ॥
ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಫಲ್ಗುನನ (ಅರ್ಜುನನ) ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ, ತಲೆ ಮುಂದಕ್ಕಿಟ್ಟು ರಥದಿಂದ ಬಿದ್ದರು.
6.119.91
किंचिच्छेषे दिनकरे पुत्राणां तव पश्यताम् ।
हाहेति दिवि देवानां पार्थिवानां च भारत ॥ ६.११९.९१ ॥
ಭರತನೇ! ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರಲ್ಲಿಯೂ 'ಅಯ್ಯೋ, ಅಯ್ಯೋ' ಎಂಬ ಕೂಗು ಎದ್ದಿತು.
6.119.92
पतमाने रथाद्भीष्मे बभूव सुमहास्वनः ।
संपतन्तमभिप्रेक्ष्य महात्मानं पितामहम् ॥ ६.११९.९२ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ರಥದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಹಾ ಕೂಗು ಎದ್ದಿತು. ಮಹಾತ್ಮ ಪಿತಾಮಹನು ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಗಾಯಿತು.
6.119.93
सह भीष्मेण सर्वेषां प्रापतन्हृदयानि नः ।
स पपात महाबाहुर्वसुधामनुनादयन् ॥ ६.११९.९३ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೃದಯಗಳೂ ಬಿದ್ದಂತಾದವು. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಬಿದ್ದನು.
6.119.94
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
धरणीं न स पस्पर्श शरसङ्घैः समावृतः ॥ ६.११९.९४ ॥
ಇಂದ್ರಧ್ವಜ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರ ಧ್ವಜದಂತಿದ್ದ ಅವನು ಬಾಣಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೇ ಇಲ್ಲ.
6.119.95
शलतल्पे महेष्वासं शयानं पुरुषर्षभम् ।
रथात्प्रपतितं चैनं दिव्यो भावः समाविशत् ॥ ६.११९.९५ ॥
ಬಾಣಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಥದಿಂದ ಬಿದ್ದವನನ್ನು ದಿವ್ಯ ಭಾವ ಆವರಿಸಿತು.
6.119.96
अभ्यवर्षच्च पर्जन्यः प्राकम्पत च मेदिनी ।
पतन्स ददृशे चापि दक्षिणेन दिवाकरम् ॥ ६.११९.९६ ॥
ಮೇಘ ಸುರಿಯಿತು, ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು. ಬೀಳುತ್ತಾ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದನು.
6.119.97
संज्ञां चोपालभद्वीरः कालं संचिन्त्य भारत ।
अन्तरिक्षे च शुश्राव दिव्या वाचः समन्ततः ॥ ६.११९.९७ ॥
ಭಾರತ, ವೀರನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಕಾಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
6.119.98
कथं महात्मा गाङ्गेयः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कालकर्ता नरव्याघ्रः संप्राप्ते दक्षिणायने ॥ ६.११९.९८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಗೇಯ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಬಂದಾಗ ತನ್ನ ಮರಣಕಾಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನು?
6.119.99
स्थितोऽस्मीति च गाङ्गेयस्तच्छ्रुत्वा वाक्यमब्रवीत् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्पतितिऽपि महीतले ॥ ६.११९.९९ ॥
'ನಾನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಾಂಗೇಯ ಹೇಳಿದನು: 'ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರೂ ನಾನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.'
6.119.100
उत्तरायणमन्विच्छन्सुगतिप्रतिकाङ्क्षया ।
तस्य तन्मतमाज्ञाय गह्गा हिमवतः सुताः ॥ ६.११९.१०० ॥
ಉತ್ತರಾಯಣವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿ, ಶುಭಗತಿಯ ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವನ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಮವಂತನ ಮಕ್ಕಳು—
6.119.101
महर्षीन्हंसरूपेण प्रेषयामास तत्र वै ।
ततस्तं प्रति ते हंसास्त्वरिता मानसौकसः ॥ ६.११९.१०१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಂಸರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು; ಆಗ ಮಾನಸಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಹಂಸಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದವು.
6.119.102
आजग्मुः सहिता द्रष्टुं भीष्मं कुरुपितामहम् ।
यत्र शेते नरश्रेष्ठः शरतल्पे पितामहः ॥ ६.११९.१०२ ॥
ಕುರುಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು; ಅಲ್ಲಿ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಿತಾಮಹನು ಬಾಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದನು.
6.119.103
ते तु भीष्मं समासाद्य ऋषयो हंसरूपिणः ।
अपश्यञ्छरतल्पस्थं भीष्मं कुरुकुलोद्वहम् ॥ ६.११९.१०३ ॥
ಹಂಸರೂಪಧಾರಿಗಳಾದ ಆ ಋಷಿಗಳು ಭೀಷ್ಮರ ಬಳಿ ಬಂದು, ಬಾಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕುರುಕುಲೋದ್ವಹ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಕಂಡರು.
6.119.104
ते तं दृष्ट्वा महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
गाङ्गेयं भरतश्रेष्ठं दक्षिणेन च भास्करम् ॥ ६.११९.१०४ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಗಂಗಾಪುತ್ರ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು.
6.119.105
इतरेतरमामन्त्र्य प्राहुस्तत्र मनीषिणः ।
भीष्मः कथं महात्मा सन्संस्थाता दक्षिणायने ॥ ६.११९.१०५ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೀಷಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕರೆದು ಹೇಳಿದರು: "ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಷ್ಮರು ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವರು?"
6.119.106
इत्युक्त्वा प्रस्थिता हंसा दक्षिणामभितो दिशम् ।
संप्रेक्ष्य वै महाबुद्धिश्चिन्तयित्वा च भारत ॥ ६.११९.१०६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹಂಸಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೊರಟವು. ಭಾರತ, ಆ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯವರು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಚಿಂತಿಸಿ...
6.119.107
तानब्रवीच्छान्तनवो नाहं गन्ता कथंचन ।
दक्षिणावर्त आदित्ये एतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ६.११९.१०७ ॥
ಶಂತನುವಿನ ಮಗನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ."
6.119.108
गमिष्यामि स्वकं स्थानमासीद्यन्मे पुरातनम् ।
उदगायन आदित्ये हंसाः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ६.११९.१०८ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾನು ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಂತ ನೆಲೆಗೆ ಹೋಗುವೆನು. ಹಂಸಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
6.119.109
धारयिष्याम्यहं प्राणानुत्तरायणकाङ्क्षया ।
प्राणानां च समुत्सर्ग ऐश्वर्यं नियतं मम ॥ ६.११९.१०९ ॥
ಉತ್ತರಾಯಣದ ಆಶೆಯಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ಅಧಿಕಾರ.
6.119.110
तस्मात्प्राणान्धारयिष्ये मुमूर्षुरुदगायने ।
यश्च दत्तो वरो मह्यं पित्रा तेन महात्मना ॥ ६.११९.११० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರಾಯಣದವರೆಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ತಂದೆ ನನಗೆ ನೀಡಿದ ವರ ಇದು.
6.119.111
छन्दतस्ते भवेन्मृत्युरिति तत्सत्यमस्तु मे ।
धारयिष्ये ततः प्राणानुत्सर्गे नियते सति ॥ ६.११९.१११ ॥
'ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮೃತ್ಯು ಬರಲಿ' ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಲಿ. ನಂತರ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.119.112
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान्स शेते शरतल्पगः ।
एवं कुरूणां पतिते शृङ्गे भीष्मे महौजसि ॥ ६.११९.११२ ॥
ಆ ಹಂಸಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ಬಾಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರು. ಕುರುಗಳ ಮಹಾಬಲ ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಬಿದ್ದಾಗ.
6.119.113
पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
तस्मिन्हते महासत्वे भरतानां पितामहे ॥ ६.११९.११३ ॥
ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಸೃಂಜಯರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಮಹಾಸತ್ವ, ಭರತರ ಪಿತಾಮಹ ಹತನಾದಾಗ.
6.119.114
न किंचित्प्रत्यपद्यन्त पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
संमोहश्चैव तुमुलः करूणामभवत्तदा ॥ ६.११९.११४ ॥
ಭರತರ್ಷಭ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಾರದೆ ಹೋದರು. ಆಗ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.119.115
कृपदुर्योधनमुखा निःश्वस्य रुरुदुस्ततः ।
विषादाच्च चिरं कालमतिष्ठन्विगतेन्द्रियाः ॥ ६.११९.११५ ॥
ಕೃಪ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು ಅತ್ತರು; ವಿಷಾದದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮಂದವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ನಿಂತಿದ್ದರು.
6.119.116
दध्युश्चैव महाराज न युद्धे दधिरे मनः ।
ऊरुग्राहगृहीताश्च नाभ्यधावन्त पाण्डवान् ॥ ६.११९.११६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವರು ಹತಾಶರಾದರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಡಲಿಲ್ಲ; ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆ ಸ್ತಬ್ಧರಾಗಿ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.119.117
अवध्ये शन्तनोः पुत्रे हते भीष्मे महौजसि ।
दुःखार्तास्ते ततो राजन्कुरूणां पतयोऽभवन् ।
अभाव सहसा राजन्कुरुराजस्य तर्कितः ॥ ६.११९.११७ ॥
ಅವಧ್ಯರಾದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಭೀಷ್ಮ ಹತನಾದಾಗ, ರಾಜನೇ, ಕುರುಗಳ ನಾಯಕರು ದುಃಖಪೀಡಿತರಾದರು; ರಾಜನೇ, ಕುರುರಾಜನ ನಾಶದ ಭಯ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಉದಯಿಸಿತು.
6.119.118
हतप्रवीरास्तु वयं निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ ६.११९.११८ ॥
ನಮ್ಮ ವೀರರು ಹತರಾದರು; ನಾವು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು; ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಿಂದ ಸೋತೆವು; ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ.
6.119.119
पाणडवाश्च जयं लब्ध्वा परत्र च परां गतिम् ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खञ्शूराः परिघवाहवः ॥ ६.११९.११९ ॥
ಪಾಂಡವರು ಜಯ ಗಳಿಸಿ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ನಂಬಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು; ಪರಿಘದಂತೆ ಬಾಹುಗಳ ಶೂರರು ಅವರು.
6.119.120
सोमकाश्च सपाञ्चालाः प्राहृष्यन्त जनेश्वर ।
ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु स महाबलः ॥ ६.११९.१२० ॥
ಜನೇಶ್ವರನೇ, ಸೋಮಕರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲರೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು; ಆಗ ಸಾವಿರಾರು ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ…
6.119.121
आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननाद च ।
सेनयोरुभयोश्चापि गाङ्गेये निहते विभौ ॥ ६.११९.१२१ ॥
ಗಂಗಾಪುತ್ರ ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಹತನಾದಾಗ ಭೀಮಸೇನನು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತೋಳುಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದವು.
6.119.122
संन्यस्य विराः शस्त्राणि प्राध्यायन्त समन्ततः ।
प्राक्रोशन्प्राद्रवंश्चान्ये जग्मुर्मोहं तथाऽपरे ॥ ६.११९.१२२ ॥
ಕೆಲವು ವೀರರು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು; ಕೆಲವರು ಕೂಗಿದರು, ಕೆಲವರು ಓಡಿದರು, ಇತರರು ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು.
6.119.123
क्षत्रं चान्येऽभ्यनिन्दन्त भीष्मं चान्येऽभ्यपूजयन् ।
ऋषयः पितरश्चैव प्रशशसुर्महाव्रतम् ॥ ६.११९.१२३ ॥
ಕೆಲವರು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನೂ ಭೀಷ್ಮನನ್ನೂ ನಿಂದಿಸಿದರು; ಇತರರು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು; ಋಷಿಗಳೂ ಪಿತೃಗಳೂ ಮಹಾವ್ರತನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು.
6.119.124
भरतानां च ये पूर्वे ते चैनं प्रशशंसिरे ।
महोपनिषदं चैव योगमास्थाय विर्यवान् ॥ ६.११९.१२४ ॥
ಭರತವಂಶದ ಹಿರಿಯರೂ ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು; ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಮಹೋಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಮತ್ತು ಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
6.119.125
जपञ्शान्तनवो धीमान्कालाकाङ्क्षी स्थितोऽभवत् ॥ ६.११९.१२५ ॥
ಶಂತನುವಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗ ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು.