Mahābhārata · Adhyāya 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ ६.११९.१ ॥
Assim, todos os Pāṇḍavas, colocando Śikhaṇḍin à frente, cercaram Bhīṣma por todos os lados na batalha e o golpearam.
6.119.2
शतघ्नीभिः सुघोराभिः परिघैश्च परश्वथैः ।
मुद्गरैर्मुसलैः प्रासैः क्षेपणीयैश्च सर्वशः ॥ ६.११९.२ ॥
com terríveis śataghnī, clavas de ferro, machados, maças, mãos de pilão, lanças e projéteis de arremesso, de todos os lados.
6.119.3
शरैः कनकपुङ्खैश्च शक्तितोमरकम्पनैः ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च भुशुण्डीभिश्च सर्वशः ॥ ६.११९.३ ॥
com flechas de penas douradas, dardos, lanças trêmulas, flechas de ferro, flechas de dente de bezerro e bhuśuṇḍīs, de todas as formas.
6.119.4
अताडयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयाः ।
स विशीर्णतनुत्रामाः पीडितो बहुभिस्तदा ॥ ६.११९.४ ॥
Na batalha, todos os Sṛñjaya juntos golpearam Bhīṣma; então, com a armadura despedaçada, foi afligido por muitos.
6.119.5
न विव्यथे तदा भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ।
संदीप्तशरचापाग्निरस्त्रप्रसृतमारुतः ॥ ६.११९.५ ॥
Embora seus pontos vitais fossem perfurados, Bhīṣma não se perturbou então; seu fogo eram suas flechas ardentes e seu arco, e seu vento a dispersão das armas.
6.119.6
नेमिनिर्ह्रादसंतापो महास्त्रोदयपावकः ।
चित्रचापमहाज्वालो वीरक्षयमहेन्धनः ॥ ६.११९.६ ॥
Seu calor era o estrondo das rodas dos carros, seu fogo a ascensão das grandes armas, sua grande chama o arco multicor, e seu grande combustível a destruição dos heróis.
6.119.7
युगान्तागनिसमप्रख्यः परेषां समपद्यत ।
निवृत्य रथसङ्घानामन्तरेण विनिःसृतः ॥ ६.११९.७ ॥
Apareceu aos inimigos como o fogo do fim de uma era; voltando-se, saiu do meio dos grupos de carros.
6.119.8
दृश्यते स्म नेरन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन् ।
ततः पाञ्चालराजं च धृष्टकेतुमतीत्य च ॥ ६.११९.८ ॥
Foi visto novamente movendo-se no meio dos senhores dos homens; então, tendo passado pelo rei dos Pāñcālas e por Dhṛṣṭaketu,
6.119.9
पाण्डवानीकिनीमध्यमाससाद विशांपते ।
ततः सात्यकिभीमौ च पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ६.११९.९ ॥
Ó senhor do povo, chegou ao centro do exército pāṇḍava. Depois a Sātyaki e Bhīma, e ao pāṇḍava Dhanañjaya,
6.119.10
द्रुपदं च विराटं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
भीमघोषैर्महावेगैर्मर्मावरणभेदिभिः ॥ ६.११९.१० ॥
e Drupada, Virāṭa e Dhṛṣṭadyumna, filho de Pṛṣata — com flechas de terrível estrondo, de grande velocidade, que perfuram a armadura vital.
6.119.11
षडेतान्निशितैर्भीष्मः प्रविव्याधोत्तकैः शरैः ।
तस्य ते निशितान्बाणात्सन्निवार्य महारथाः ॥ ६.११९.११ ॥
Bhīṣma atravessou estes seis com flechas afiadas e excelentes; e os grandes guerreiros de carro, rechaçando as suas flechas afiadas,
6.119.12
दशभिर्दशभिर्भीष्ममर्दयामासुरोजसा ।
शिखण्डी तु महाबाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.१२ ॥
Às dezenas, atacaram Bhīṣma com força; mas o grande guerreiro de carro Śikhaṇḍin disparou grandes flechas.
6.119.13
न चक्रुस्ते रुजं तस्य स्वर्मपुङ्खाः शिलाशिताः ।
ततः किरीटी संरब्धो भीष्ममेवाभ्यधावत ॥ ६.११९.१३ ॥
Não lhe causaram dano algum, aquelas flechas de penas douradas afiadas em pedra. Então Kirīṭin, enfurecido, lançou-se diretamente contra Bhīṣma.
6.119.14
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
भीष्मस्य धनुषश्छेदं नामृष्यन्त महारथाः ॥ ६.११९.१४ ॥
Colocando Śikhaṇḍin à frente, cortou o arco de Bhīṣma. Os grandes guerreiros em carros não suportaram que o arco de Bhīṣma fosse cortado.
6.119.15
द्रोणश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तस्तथैव च ॥ ६.११९.१५ ॥
Droṇa e Kṛtavarman, o Saindhava Jayadratha, Bhūriśravas, Śala, Śalya, e igualmente Bhagadatta.
6.119.16
सप्तैते परमक्रुद्धाः किरीटिनमभिद्रुताः ।
तत्र शस्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महारथाः ॥ ६.११९.१६ ॥
Esses sete, extremamente irados, lançaram-se contra Kirīṭin, grandes guerreiros exibindo ali armas divinas.
6.119.17
अभिपेतुर्भृशं क्रुद्धाश्चादयन्तश्च पाण्डवम् ।
तेषामापततां शब्दः शुश्रुवे फल्गुनं प्रति ॥ ६.११९.१७ ॥
Enfurecidos, atacaram ferozmente o Pāṇḍava e começaram a cobri-lo. O som da investida deles foi ouvido em direção a Phalguna.
6.119.18
उद्धूतानां यथा शब्दः समुद्राणां युगक्षये ।
घ्नत त्वरत गृह्णीत विद्ध्यध्वमवकर्तत ॥ ६.११९.१८ ॥
Como o rugido dos oceanos agitados no fim de uma era: «Golpeai, apressai-vos, apanhai, atravessai, abatei!»
6.119.19
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.११९.१९ ॥
Assim surgiu um tumulto em direção ao carro de Phalguna. Ao ouvir aquele som tumultuoso, os grandes guerreiros de carro dos Pāṇḍavas...
6.119.20
अभ्यधावन्परीप्सन्तः फल्गुनं भरतर्षभ ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.११९.२० ॥
Ó touro dos Bharatas, desejosos de proteger Phalguna, correram até ele: Sātyaki, Bhīmasena e Dhṛṣṭadyumna, filho de Pṛṣata...
6.119.21
विराटद्रुषदौ चोभौ राक्षसश्च घटोत्कचः ।
अभिमन्युश्च संक्रुद्धः सप्तैते क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११९.२१ ॥
Virāṭa e Drupada, ambos, o rākṣasa Ghaṭotkaca, e Abhimanyu, profundamente enfurecido — estes sete, dominados pela ira...
6.119.22
समभ्यधावंस्त्वरिताश्चित्रकार्मुकधारिणः ।
तेषां समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.११९.२२ ॥
Apressadamente, avançaram sobre eles, portando arcos maravilhosos, e entre eles travou-se uma batalha tumultuosa que arrepiava os cabelos...
6.119.23
संग्रमे भरतश्रेष्ठ देवानां दानवैरिव ।
शिखण्डी तु रणे श्रेष्ठो रक्ष्ममाणः किरीटिना ॥ ६.११९.२३ ॥
Ó melhor dos Bharatas, aquela batalha foi como uma luta entre deuses e dānavas. E Śikhaṇḍin, o primeiro na batalha, protegido pelo de diadema (Arjuna)...
6.119.24
अविध्यद्दशभिर्भीषअमं छिन्नधन्वानमाहवे ।
सारथिं दशभिश्चास्य ध्वजं चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.२४ ॥
Atravessou Bhīṣma, cujo arco se partira na batalha, com dez flechas, feriu seu auriga com dez e derrubou seu estandarte com uma.
6.119.25
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो वेगवत्तरम् ।
तदप्यस्य शितैर्बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद फल्गुनः ॥ ६.११९.२५ ॥
Tomando outro arco, ainda mais veloz, Gāṅgeya (Bhīṣma) também teve o seu cortado por Phalguna com três flechas afiadas.
6.119.26
एवं स पाण्डवः क्रुद्ध आत्तमात्तं पुनः पुनः ।
धनुश्चिच्छेद भीष्मस्य सव्यसाची परंतपः ॥ ६.११९.२६ ॥
Assim, o Pāṇḍava enfurecido, Savyasācin, atormentador dos inimigos, cortou repetidamente cada arco que Bhīṣma pegava.
6.119.27
स च्छिन्नधन्वा संक्रुद्धाः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं जग्राह तरसा गिरीणामपि दारणीम् ॥ ६.११९.२७ ॥
Com o arco cortado, plenamente enfurecido, lambendo os cantos da boca, agarrou rapidamente uma lança capaz de partir até montanhas.
6.119.28
तां च चिक्षेप संक्रुद्धः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ६.११९.२८ ॥
Enfurecido, lançou-a contra o carro de Phalguna; e, vendo-a vir, ardendo como um raio,
6.119.29
समादत्त शितान्भल्लान्पञ्च पाण्डवनन्दनः ।
तस्य चिच्छेद तां शक्तिं पञ्चधा पञ्चभिः शरैः ॥ ६.११९.२९ ॥
A alegria dos Pāṇḍavas tomou cinco flechas afiadas de pontas farpadas e com cinco flechas partiu aquela lança em cinco pedaços.
6.119.30
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ भीष्मवाहुप्रवेरिताम् ।
सा पपात तथा च्छिन्ना संक्रुद्धेन किरीटिना ॥ ६.११९.३० ॥
Ó melhor dos Bharatas, aquela lança arremessada pelo braço de Bhīṣma caiu assim cortada pelo enfurecido Kirīṭin (Arjuna).
6.119.31
मेघबृन्दपरिभ्रष्टा विच्छिन्नेव शतह्रदा ।
छिन्नां तां शक्तिमालोक्य भीष्मः क्रोधसमन्वितः । ॥ ६.११९.३१ ॥
Vendo aquela lança caída, como um relâmpago cortado que cai de um aglomerado de nuvens, Bhīṣma, cheio de ira…
6.119.32
अचिन्तयद्रणे वीरो बुद्ध्या परपुरंजयः ।
शक्तोऽहं धनुषैकेन निहन्तुं सर्वपाण्डवान् ॥ ६.११९.३२ ॥
Na batalha, aquele herói, conquistador de cidades inimigas, refletiu com a mente: 'Sou capaz, com um só arco, de matar todos os Pāṇḍavas.'
6.119.33
यद्येषां न भवेद्गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः ।
अजय्यश्चैव सर्वेषां लोकानामिति मे मतिः ।
कारणद्वयमास्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवान् ॥ ६.११९.३३ ॥
Se Viṣvaksena, o poderoso, não fosse o protetor deles, e se não fosse invencível para todos os mundos — tal é minha opinião —, então, apoiando-me em duas razões, não lutarei contra os Pāṇḍavas.
6.119.34
अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः ।
पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीमुदवहम् ॥ ६.११९.३४ ॥
Porque os Pāṇḍus são invulneráveis, e porque Śikhaṇḍin tem natureza de mulher (não lutarei). Outrora, quando levei Kālī, meu pai, satisfeito comigo…
6.119.35
स्वच्छन्दमरणं दत्तमवध्यत्वं रणे तथा ।
तस्मान्मृत्युमहं मन्ये प्राप्तकालमिवात्मनः ॥ ६.११९.३५ ॥
Foi-me concedida a morte à vontade e também a invulnerabilidade na batalha. Portanto, considero a morte como se o meu tempo tivesse chegado.
6.119.36
एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः ।
ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्ममब्रुवन् ॥ ६.११९.३६ ॥
Sabendo desta resolução de Bhīṣma, de esplendor sem limites, os sábios e os Vasus, que estavam no céu, falaram a Bhīṣma.
6.119.37
यत्ते व्यवसितं तात तदस्माकमपि प्रियम् ।
तत्कुरुष्व महाराज युद्धे बुद्धिं निवर्तय ॥ ६.११९.३७ ॥
Querido filho, a decisão que tomaste também nos é cara. Grande rei, faze isso e afasta a tua mente da batalha.
6.119.38
अस्य वाक्यस्य निधने प्रादुसासीच्छिवोऽनिलः ।
अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः ॥ ६.११९.३८ ॥
No fim destas palavras surgiu um vento auspicioso, suave e perfumado, acompanhado de gotas de água.
6.119.39
देवदुन्दुभयश्चैव संप्रणेदुर्महास्वनाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि मारिष ॥ ६.११९.३९ ॥
Os tambores divinos ressoaram com grande estrondo, e, ó Māriṣa, uma chuva de flores caiu sobre Bhīṣma.
6.119.40
न च ताः शुश्रुवे कश्चित्तेषां संवदतां गिरः ।
ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा ॥ ६.११९.४० ॥
Contudo, ninguém ouviu as suas palavras enquanto falavam, exceto o de braços poderosos, Bhīṣma, e eu mesmo, dotado do poder do sábio.
6.119.41
संभ्रमश्च महानासीत्रिदशानां विशांपते ।
पतिष्यति रथाद्भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा ॥ ६.११९.४१ ॥
E grande agitação surgiu entre os deuses, ó senhor dos homens, pois Bhīṣma, amado de todos os mundos, estava prestes a cair do seu carro.
6.119.42
इति देवगणानां च वाक्यं श्रुत्वा महातपाः ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.४२ ॥
Tendo ouvido estas palavras da hoste dos deuses, o grande asceta Bhīṣma, filho de Śantanu, não se voltou contra Bībhatsu (Arjuna).
6.119.43
भिद्यमानः शितैर्बाणैः सर्वावरणभेदिभिः ।
शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम् ॥ ६.११९.४३ ॥
Atingido por flechas afiadas que perfuram toda armadura, Śikhaṇḍin, ó grande rei, [feriu] o avô dos Bharatas (Bhīṣma)...
6.119.44
आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर्निशितैः शरैः ।
स तेनाभिहतः सङ्ख्ये भीष्मः कुरुपितामहः ॥ ६.११९.४४ ॥
Enfurecido, feriu-o no peito com nove flechas afiadas; ferido por ele na batalha, Bhīṣma, avô dos Kurus...
6.119.45
नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ६.११९.४५ ॥
Não tremeu, ó grande rei, como uma montanha não treme num terramoto. Então Bībhatsu (Arjuna), rindo, puxou o arco Gāṇḍīva...
6.119.46
गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
पुनः पुनः शतैरेनं त्वरमाणो धनञ्जयः ॥ ६.११९.४६ ॥
Feriu o filho de Gaṅgā (Bhīṣma) com vinte e cinco flechas pequenas; e Dhanañjaya (Arjuna), apressando-se, feriu-o repetidas vezes com centenas.
6.119.47
सर्वगात्रेषु संक्रुद्धस्तथा मर्मस्वताडयत् ।
एवमन्यैरपि भृशं विद्ध्यमानः सहस्रशः ॥ ६.११९.४७ ॥
Profundamente enfurecido, feriu todos os membros e pontos vitais; e assim, atingido repetidas vezes também por outros, milhares de vezes...
6.119.48
तानप्याशु शरैर्भीष्मः प्रविव्याध महारथः ।
तैश्च मुक्ताञ्छरान्भीष्मो युधि सत्यपराक्रमः ॥ ६.११९.४८ ॥
O grande condutor de carros Bhīṣma também os atravessou rapidamente com flechas; e as flechas lançadas por eles, Bhīṣma, de verdadeiro valor na batalha...
6.119.49
निवारयामास शरैः समं सन्नतपर्वभिः ।
शिखण्डी तु रणे बाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.४९ ॥
Na batalha, o grande guerreiro de carro Śikhaṇḍin conteve-os de uma só vez com flechas de juntas curvadas e disparou as suas setas.
6.119.50
न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलासिताः ।
ततः किरीटी संक्रुद्धो भीष्ममेवाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.५० ॥
Aquelas flechas de penas douradas, afiadas na pedra, não lhe causaram dano algum. Então o irado Kirīṭin avançou diretamente contra Bhīṣma.
6.119.51
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
अथैनं नवभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.५१ ॥
Colocando Śikhaṇḍin à frente, cortou o arco de Bhīṣma; depois, perfurando-o com nove flechas, derrubou-lhe o estandarte com uma.
6.119.52
सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो बलवत्तरम् ॥ ६.११९.५२ ॥
Com dez flechas fez tremer o seu auriga. Então Gāṅgeya tomou outro arco, muito mais poderoso.
6.119.53
तदप्यस्य शितैर्भल्लैस्त्रिधा त्रिभिरघातयत् ।
निमेषार्धेन कौन्तेय आत्तमात्तं महारणे ॥ ६.११९.५३ ॥
Esse arco também ele partiu em três com três flechas bhalla afiadas; na grande batalha, o filho de Kuntī derrubava cada arco no instante em que era empunhado.
6.119.54
एवमस्य धनूंष्याजौ चिच्छेद सुबहून्यथ ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नात्यवर्तत ॥ ६.११९.५४ ॥
Assim, na batalha, cortou muitíssimos dos seus arcos; e depois o filho de Śantanu não conseguiu superar Bībhatsu.
6.119.55
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनमभाषत ॥ ६.११९.५५ ॥
Então atingiu Bhīṣma com vinte e cinco flechas pequenas. Atravessado, o grande arqueiro falou a Duḥśāsana.
6.119.56
एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्मामेवाभ्यपतद्रणे ॥ ६.११९.५६ ॥
Este Pārtha, o grande guerreiro de carro dos Pāṇḍava, irado na batalha, atacou a mim sozinho com muitos milhares de flechas.
6.119.57
न चैष समरे शक्यो जेतुं वज्रभृता अपि ।
न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः ॥ ६.११९.५७ ॥
Na batalha não pode ser vencido nem mesmo pelo portador do raio, nem por heróis unidos: deuses, dānavas e rākṣasas.
6.119.58
मां चापि शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्या महारथाः ।
ऋतेऽर्जुनं सुसंक्रुद्धमेतत्सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ६.११९.५८ ॥
Onde estão os grandes guerreiros de carro mortais que poderiam vencer a mim também, exceto Arjuna, muito irado? Esta é a verdade que te digo.
6.119.59
एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे ॥ ६.११९.५९ ॥
Enquanto os dois assim falavam, Phalguna, pondo Śikhaṇḍin à frente, feriu Bhīṣma na batalha com flechas afiadas.
6.119.60
ततो दुःशासनं भीष्मः स्मयमान इवाब्रवीत् ।
अर्दितो निशितैर्बाणैर्भृशं गाण्डीवधन्वना ॥ ६.११९.६० ॥
Então Bhīṣma, como que sorrindo, falou a Duḥśāsana, muito atormentado pelas flechas afiadas do portador do arco Gāṇḍīva.
6.119.61
वज्राशनिसमस्पर्शाः सुपुङ्खाः सुप्रतेजनाः ।
सुमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाःशिखण्डिनः ॥ ६.११९.६१ ॥
De toque semelhante ao raio e ao trovão, bem emplumadas, bem afiadas, bem disparadas, contínuas: estas flechas não são de Śikhaṇḍin.
6.119.62
निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः ।
सुसला इव मे ध्नन्ति नेमे बाणः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६२ ॥
Cortando os pontos vitais, perfurando a firme armadura, golpeando-me como boas lanças: estas flechas não são de Śikhaṇḍin.
6.119.63
वज्रदण्डसमस्पर्शा वज्रवेगदुरासदाः ।
मम प्राणानारुजन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६३ ॥
Com o toque de uma maça de raio, insuportáveis na velocidade do raio: estas flechas quebram meus sopros vitais; não são de Śikhaṇḍin.
6.119.64
नाशयन्तीव मे प्राणान्यमदूता इवागताः ।
गदापरिघसंस्पर्शा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६४ ॥
Como se mensageiros de Yama tivessem vindo, destroem meus sopros vitais; com o toque de clavas e barras de ferro: estas flechas não são de Śikhaṇḍin.
6.119.65
भुजगा इव संक्रुद्धा लेलिहाना विषोल्बणाः ।
समाविशन्ति मर्माणि नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६५ ॥
Como serpentes furiosas, lambendo com a língua, terríveis de veneno: estas flechas penetram os pontos vitais; não são de Śikhaṇḍin.
6.119.66
अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ।
कृन्तन्ति मम गात्राणि माघमां सेगवा इव ॥ ६.११९.६६ ॥
Estas flechas são de Arjuna, não flechas de Śikhaṇḍin: cortam meus membros como vacas do mês de Māgha.
6.119.67
सर्वे ह्यपि न मे दुःखं कुर्युरन्ये नराधिपाःक ।
वीरं गाण्डीवधन्वानमृते जिष्णुं कपिध्वजम् ॥ ६.११९.६७ ॥
Todos os outros reis não poderiam me causar dor, exceto o herói Arjuna, portador do arco Gāṇḍīva, o conquistador de estandarte com macaco.
6.119.68
इति ब्रुवञ्छान्तनवो दिधक्षुरिव पाण्डवम् ।
शक्तिं भीष्मः स पार्थाय ततश्चिक्षेप भारत ॥ ६.११९.६८ ॥
Dizendo isto, o filho de Śantanu lançou uma lança contra Pārtha, como se desejasse queimar o Pāṇḍava, ó Bhārata.
6.119.69
तामस्य विशिखैश्छित्त्वा त्रिधा त्रिभिरपातयत् ।
पश्यतां कुरुवीराणां सर्वेषां तत्र भारत ॥ ६.११९.६९ ॥
Com suas flechas, cortou-a em três e a derrubou com outras três, ó Bhārata, enquanto todos os heróis kurus observavam.
6.119.70
चर्माथादत्त गाङ्गेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्मृत्योरग्रे जयाय वा ॥ ६.११९.७० ॥
Então o filho de Gaṅgā pegou um escudo adornado de ouro e, desejando enfrentar a morte ou vencer, também tomou uma espada.
6.119.71
तस्य तच्छतधा चर्म व्यधमत्सायकैस्तथा ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११९.७१ ॥
Com flechas, estilhaçou o escudo dele em cem pedaços; para quem não havia descido do carro, pareceu algo maravilhoso.
6.119.72
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वान्यनीकान्यचोदयत् ।
अभिद्रवत गाङ्गेयं मा वोऽस्तु भयमण्वपि ॥ ६.११९.७२ ॥
Então o rei Yudhiṣṭhira incitou os próprios exércitos: 'Ataquem o filho de Gaṅgā! Que não haja em vós nem um pouco de medo.'
6.119.73
अथ ते तोमरैः प्रासैर्बाणौघैश्च समन्ततः ।
पट्टसैश्च सुनिस्त्रिंशैर्नाराचैश्च तथा शितैः ॥ ६.११९.७३ ॥
Então, com lanças tomara, dardos prāsa, chuvas de flechas por todos os lados, espadas paṭṭisa, boas espadas e flechas nārāca afiadas, atacaram.
6.119.74
वत्सदन्तैश्च भल्लैश्च तमेकमभिदुद्रुवुः ।
सिंहनादस्ततो घोरः पाण्डवानामभूत्तदा ॥ ६.११९.७४ ॥
Com flechas vatsadanta e bhalla atacaram somente a ele; então ergueu-se o terrível rugido de leão dos Pāṇḍavas.
6.119.75
तथैव तव पुत्राश्च नेदुर्भीष्मजयैषिणः ।
तमेकमभ्यरक्षन्त सिंहनादांश्च चक्रिरे ॥ ६.११९.७५ ॥
Da mesma forma, seus filhos, desejosos da vitória de Bhīṣma, rugiram; protegendo-o somente a ele, deram rugidos de leão.
6.119.76
तत्रासीत्तुमुलं युद्धं तावकानां परैः सह ।
दशमेऽहनि राजेन्द्र भीष्मार्जुनसमागमे ॥ ६.११९.७६ ॥
Ali houve uma batalha tumultuosa entre os seus homens e o inimigo, ó rei dos reis, no décimo dia, no encontro de Bhīṣma e Arjuna.
6.119.77
आसीद्धोर इवावर्तो मुहूर्तमुदधेरिव ।
सैन्यानां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.११९.७७ ॥
Como um terrível redemoinho surge por um instante no oceano, assim houve uma cena de redemoinho entre os exércitos que lutavam e se feriam mutuamente.
6.119.78
असौम्यरूपा पृथिवी शोणिताक्ताऽभवत्तदा ।
समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.११९.७८ ॥
Então a terra, de aspecto horrível, ficou manchada de sangue, e nada podia ser reconhecido como plano ou desigual.
6.119.79
योधानामयुतं हत्वा तस्मिन्स दशमेऽहनि ।
अतिष्ठदाहवे भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ ६.११९.७९ ॥
Naquele décimo dia, tendo matado dez mil guerreiros, Bhīṣma permaneceu na batalha enquanto seus pontos vitais eram perfurados.
6.119.80
ततः सेनामुखे तस्मिन्स्थितः पार्थो धनुर्धरः ।
मध्येन कुरुसैन्यानां द्रावयामास वाहिनीम् ॥ ६.११९.८० ॥
Então Pārtha, o arqueiro posicionado à frente do exército, pôs em fuga aquela hoste atravessando o centro das forças kurus.
6.119.81
तत्राद्भुतमपश्याम पाण्डवानां पराक्रमम् ।
द्रावयामासुरिषुभिः सर्वान्भीष्मपदानुगान् ॥ ६.११९.८१ ॥
Ali vimos o valor admirável dos Pāṇḍavas, que com flechas puseram em fuga todos os que seguiam o caminho de Bhīṣma.
6.119.82
वयं श्वेतहयाद्भीताः कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ।
पीड्यमानाः शितैः शस्त्रैः प्राद्रवाम रणे तदा ॥ ६.११९.८२ ॥
Então, amedrontados por Dhanañjaya, o filho de Kuntī de cavalos brancos, e atormentados por armas afiadas, fugimos na batalha.
6.119.83
पाण्डवैः पञ्चभिः सार्धं सात्यकेन च धन्विना ।
धृष्टद्युम्नसुखैः सर्वैः पाञ्चालैश्च समन्ततःक ॥ ६.११९.८३ ॥
junto com os cinco Pāṇḍavas, com o arqueiro Sātyaki e com todos os Pāñcālas liderados por Dhṛṣṭadyumna, por todos os lados.
6.119.84
भिद्यमानाः शरैस्तीक्ष्णैः सर्वे कार्ष्णिपुरोगमैः ।
द्रोणद्रौणिकृतैः सार्धं सर्वे शल्यशलादयः।
तावकाः समरे राजञ्जहुर्भीष्मं महामृधे ॥ ६.११९.८४ ॥
Atravessados por flechas afiadas, todos liderados pelo filho de Kṛṣṇa, junto com os de Droṇa e Drauṇi, com Śalya, Śala e os demais, teus homens, ó rei, abandonaram Bhīṣma naquela grande batalha.
6.119.85
सौवीराः कितवाः प्राच्याःप्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ६.११९.८५ ॥
Os Sauvīras, os jogadores (Kitavas), os povos do leste, do oeste e do norte, os Mālavas, os Abhīṣāhas, os Śūrasenas, os Śibis e os Vasātis.
6.119.86
साल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह ।
द्वादशैते जनपदाः शरार्ता व्रणपीडिताः।
संग्रामे प्रजहुर्भीष्मं युध्यमानाः किरीटिना ॥ ६.११९.८६ ॥
Estes doze reinos, os Sālvas e seus aliados, os Trigartas, os Ambaṣṭhas e os Kekayas, atormentados por flechas e afligidos por feridas, abandonaram Bhīṣma na batalha enquanto lutavam contra o de elmo (Arjuna).
6.119.87
ततस्तमेकं बहवः परिवार्य समन्ततः ।
परिकाल्य कुरून्सर्वाञ्शरर्षैरवाकिरन् ॥ ६.११९.८७ ॥
Então muitos o cercaram por todos os lados, afastaram todos os Kurus e fizeram chover flechas sobre ele.
6.119.88
निपातयत गृह्णीत युध्यध्वमवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो राजन्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.११९.८८ ॥
"Derrubai-o! Agarrai-o! Lutai! Cortai-o em pedaços!" Assim se ergueu, ó rei, um tumultuoso clamor em direção ao carro de Bhīṣma.
6.119.89
निहत्य समरे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
न तस्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ॥ ६.११९.८९ ॥
Tendo matado centenas e milhares na batalha, ó rei, não havia em seu corpo um espaço de dois dedos que não estivesse perfurado.
6.119.90
एवंभूतस्तव पिता शरैर्विशकलीकृतः ।
शिताग्रैः फल्गुनेनाजौ प्राक्शिराः प्रापतद्रथात् ॥ ६.११९.९० ॥
Assim reduzido, vosso pai, despedaçado pelas flechas afiadas de Phalguna (Arjuna) na batalha, caiu de cabeça do seu carro.
6.119.91
किंचिच्छेषे दिनकरे पुत्राणां तव पश्यताम् ।
हाहेति दिवि देवानां पार्थिवानां च भारत ॥ ६.११९.९१ ॥
Ó Bhārata, quando restava apenas um pouco do sol, enquanto os teus filhos observavam, ergueu-se no céu, entre os deuses, e na terra, entre os reis, um clamor de «ai, ai!».
6.119.92
पतमाने रथाद्भीष्मे बभूव सुमहास्वनः ।
संपतन्तमभिप्रेक्ष्य महात्मानं पितामहम् ॥ ६.११९.९२ ॥
Quando Bhīṣma caiu do carro, ergueu-se um grande estrondo, ao ver tombar o magnânimo avô.
6.119.93
सह भीष्मेण सर्वेषां प्रापतन्हृदयानि नः ।
स पपात महाबाहुर्वसुधामनुनादयन् ॥ ६.११९.९३ ॥
Juntamente com Bhīṣma, os corações de todos nós pareceram cair; o de braços poderosos caiu, fazendo a terra ressoar.
6.119.94
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
धरणीं न स पस्पर्श शरसङ्घैः समावृतः ॥ ६.११९.९४ ॥
Como o estandarte de Indra lançado ao chão, o estandarte de todos os arqueiros, coberto de bandos de flechas, não tocou a terra.
6.119.95
शलतल्पे महेष्वासं शयानं पुरुषर्षभम् ।
रथात्प्रपतितं चैनं दिव्यो भावः समाविशत् ॥ ६.११९.९५ ॥
Deitado sobre o leito de flechas, o grande arqueiro, touro entre os homens, caído do carro — um estado divino nele entrou.
6.119.96
अभ्यवर्षच्च पर्जन्यः प्राकम्पत च मेदिनी ।
पतन्स ददृशे चापि दक्षिणेन दिवाकरम् ॥ ६.११९.९६ ॥
As nuvens derramaram chuva e a terra tremeu; ao cair, foi visto olhando para o sol, ao sul.
6.119.97
संज्ञां चोपालभद्वीरः कालं संचिन्त्य भारत ।
अन्तरिक्षे च शुश्राव दिव्या वाचः समन्ततः ॥ ६.११९.९७ ॥
Ó Bhārata, o herói recuperou a consciência, considerou o tempo e ouviu vozes divinas no céu por todos os lados.
6.119.98
कथं महात्मा गाङ्गेयः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कालकर्ता नरव्याघ्रः संप्राप्ते दक्षिणायने ॥ ६.११९.९८ ॥
Como o grande Gāṅgeya, o melhor dos portadores de armas, o tigre entre os homens, escolherá sua hora de morrer quando chegar o curso sul do sol?
6.119.99
स्थितोऽस्मीति च गाङ्गेयस्तच्छ्रुत्वा वाक्यमब्रवीत् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्पतितिऽपि महीतले ॥ ६.११९.९९ ॥
Dizendo «Estou resolvido», Gāṅgeya, tendo ouvido aquelas palavras, falou: «Mesmo que eu caia à superfície da terra, sustentarei o meu sopro de vida.»
6.119.100
उत्तरायणमन्विच्छन्सुगतिप्रतिकाङ्क्षया ।
तस्य तन्मतमाज्ञाय गह्गा हिमवतः सुताः ॥ ६.११९.१०० ॥
Desejando o curso norte do sol, ansiando um bom destino, e tendo conhecido a sua intenção, os filhos de Gaṅgā e do Himālaya—
6.119.101
महर्षीन्हंसरूपेण प्रेषयामास तत्र वै ।
ततस्तं प्रति ते हंसास्त्वरिता मानसौकसः ॥ ६.११९.१०१ ॥
Ali enviaram os grandes sábios em forma de cisnes; então aqueles cisnes velozes, moradores do lago Mānasa, dirigiram-se até ele.
6.119.102
आजग्मुः सहिता द्रष्टुं भीष्मं कुरुपितामहम् ।
यत्र शेते नरश्रेष्ठः शरतल्पे पितामहः ॥ ६.११९.१०२ ॥
Vieram juntos ver Bhīṣma, o avô dos Kurus, onde o avô, o melhor dos homens, jazia num leito de flechas.
6.119.103
ते तु भीष्मं समासाद्य ऋषयो हंसरूपिणः ।
अपश्यञ्छरतल्पस्थं भीष्मं कुरुकुलोद्वहम् ॥ ६.११९.१०३ ॥
Aproximando-se de Bhīṣma, aqueles sábios em forma de cisne viram Bhīṣma, sustentáculo da linhagem kuru, deitado num leito de flechas.
6.119.104
ते तं दृष्ट्वा महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
गाङ्गेयं भरतश्रेष्ठं दक्षिणेन च भास्करम् ॥ ६.११९.१०४ ॥
Tendo visto aquele de grande alma e dado a volta em sua honra, olharam para Gāṅgeya, o melhor dos Bharata, com o sol à sua direita.
6.119.105
इतरेतरमामन्त्र्य प्राहुस्तत्र मनीषिणः ।
भीष्मः कथं महात्मा सन्संस्थाता दक्षिणायने ॥ ६.११९.१०५ ॥
Chamando-se uns aos outros, os sábios ali disseram: "Como o grande Bhīṣma, de grande alma, se estabelecerá no curso sul do sol?"
6.119.106
इत्युक्त्वा प्रस्थिता हंसा दक्षिणामभितो दिशम् ।
संप्रेक्ष्य वै महाबुद्धिश्चिन्तयित्वा च भारत ॥ ६.११९.१०६ ॥
Tendo dito isso, os cisnes partiram rumo à direção sul. Ó Bhārata, aquele de grande mente, olhando para eles e refletindo...
6.119.107
तानब्रवीच्छान्तनवो नाहं गन्ता कथंचन ।
दक्षिणावर्त आदित्ये एतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ६.११९.१०७ ॥
O filho de Śāntanu lhes disse: "De modo algum irei enquanto o sol estiver girando para o sul; isso está fixo em minha mente."
6.119.108
गमिष्यामि स्वकं स्थानमासीद्यन्मे पुरातनम् ।
उदगायन आदित्ये हंसाः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ६.११९.१०८ ॥
Quando o sol estiver em seu curso norte, irei à minha antiga morada própria. Ó cisnes, digo-vos a verdade.
6.119.109
धारयिष्याम्यहं प्राणानुत्तरायणकाङ्क्षया ।
प्राणानां च समुत्सर्ग ऐश्वर्यं नियतं मम ॥ ६.११९.१०९ ॥
Manterei meus alentos, desejando o curso setentrional do sol; o abandono dos alentos é meu poder fixo.
6.119.110
तस्मात्प्राणान्धारयिष्ये मुमूर्षुरुदगायने ।
यश्च दत्तो वरो मह्यं पित्रा तेन महात्मना ॥ ६.११९.११० ॥
Portanto, manterei meus alentos até o curso setentrional, desejando morrer; esse é o dom que o magnânimo pai me concedeu.
6.119.111
छन्दतस्ते भवेन्मृत्युरिति तत्सत्यमस्तु मे ।
धारयिष्ये ततः प्राणानुत्सर्गे नियते सति ॥ ६.११९.१११ ॥
«Que a morte venha à tua vontade» — que isso seja verdade para mim. Então manterei meus alentos até a liberação no tempo determinado.
6.119.112
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान्स शेते शरतल्पगः ।
एवं कुरूणां पतिते शृङ्गे भीष्मे महौजसि ॥ ६.११९.११२ ॥
Tendo dito isso àqueles cisnes, deitou-se em seu leito de flechas. Assim, quando Bhīṣma, poderoso em força, o pico dos Kurus, caíra,
6.119.113
पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
तस्मिन्हते महासत्वे भरतानां पितामहे ॥ ६.११९.११३ ॥
Os Pāṇḍavas e os Sṛñjayas soltaram um rugido de leão quando aquele de grande espírito, avô dos Bharatas, foi morto.
6.119.114
न किंचित्प्रत्यपद्यन्त पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
संमोहश्चैव तुमुलः करूणामभवत्तदा ॥ ६.११९.११४ ॥
Ó touro dos Bharatas, teus filhos nada puderam responder; então surgiu entre os Kurus uma confusão tumultuosa.
6.119.115
कृपदुर्योधनमुखा निःश्वस्य रुरुदुस्ततः ।
विषादाच्च चिरं कालमतिष्ठन्विगतेन्द्रियाः ॥ ६.११९.११५ ॥
Liderados por Kṛpa e Duryodhana, suspiraram profundamente e choraram; e, tomados pelo desespero, com os sentidos entorpecidos, permaneceram por muito tempo.
6.119.116
दध्युश्चैव महाराज न युद्धे दधिरे मनः ।
ऊरुग्राहगृहीताश्च नाभ्यधावन्त पाण्डवान् ॥ ६.११९.११६ ॥
Ó grande rei, desesperaram-se e não fixaram a mente na batalha; como se tivessem as coxas presas, não avançaram contra os Pāṇḍavas.
6.119.117
अवध्ये शन्तनोः पुत्रे हते भीष्मे महौजसि ।
दुःखार्तास्ते ततो राजन्कुरूणां पतयोऽभवन् ।
अभाव सहसा राजन्कुरुराजस्य तर्कितः ॥ ६.११९.११७ ॥
Quando Bhīṣma, o poderoso filho de Śantanu, que não podia ser morto, foi abatido, ó rei, os senhores dos Kuru foram atormentados pela dor; e, ó rei, um temor súbito da queda do rei dos Kuru surgiu.
6.119.118
हतप्रवीरास्तु वयं निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ ६.११९.११८ ॥
Nossos heróis foram mortos, e somos abatidos por flechas afiadas; derrotados por Savyasācin, não sabemos o que fazer.
6.119.119
पाणडवाश्च जयं लब्ध्वा परत्र च परां गतिम् ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खञ्शूराः परिघवाहवः ॥ ६.११९.११९ ॥
Os Pāṇḍavas, tendo obtido a vitória e o destino supremo no além, todos fizeram soar suas grandes conchas; heróis de braços como barras de ferro.
6.119.120
सोमकाश्च सपाञ्चालाः प्राहृष्यन्त जनेश्वर ।
ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु स महाबलः ॥ ६.११९.१२० ॥
Ó senhor dos homens, os Somaka e os Pañcāla também se alegraram; então, enquanto milhares de instrumentos soavam, aquele poderoso…
6.119.121
आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननाद च ।
सेनयोरुभयोश्चापि गाङ्गेये निहते विभौ ॥ ६.११९.१२१ ॥
Quando o poderoso filho de Gaṅgā foi morto, Bhīmasena bateu repetidamente os braços e rugiu, e ambos os exércitos fizeram o mesmo.
6.119.122
संन्यस्य विराः शस्त्राणि प्राध्यायन्त समन्ततः ।
प्राक्रोशन्प्राद्रवंश्चान्ये जग्मुर्मोहं तथाऽपरे ॥ ६.११९.१२२ ॥
Alguns heróis depuseram suas armas e mergulharam em pensamentos sombrios por toda parte; uns gritaram, outros fugiram, e outros caíram na confusão.
6.119.123
क्षत्रं चान्येऽभ्यनिन्दन्त भीष्मं चान्येऽभ्यपूजयन् ।
ऋषयः पितरश्चैव प्रशशसुर्महाव्रतम् ॥ ६.११९.१२३ ॥
Alguns condenaram o dever guerreiro e Bhīṣma, enquanto outros o honraram; os sábios e os antepassados louvaram aquele de grande voto.
6.119.124
भरतानां च ये पूर्वे ते चैनं प्रशशंसिरे ।
महोपनिषदं चैव योगमास्थाय विर्यवान् ॥ ६.११९.१२४ ॥
Os antepassados dos Bharatas também o louvaram, e o poderoso Bhīṣma, tomando refúgio no yoga e na grande doutrina upanishádica,
6.119.125
जपञ्शान्तनवो धीमान्कालाकाङ्क्षी स्थितोऽभवत् ॥ ६.११९.१२५ ॥
O sábio filho de Śāntanu, recitando preces, permaneceu firme, aguardando sua hora.