ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.119.1
एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ।
विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ ६.११९.१ ॥
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରିପାଖରୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ପ୍ରହାର କଲେ।
6.119.2
शतघ्नीभिः सुघोराभिः परिघैश्च परश्वथैः ।
मुद्गरैर्मुसलैः प्रासैः क्षेपणीयैश्च सर्वशः ॥ ६.११९.२ ॥
ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶତଘ୍ନୀ, ଲୌହଦଣ୍ଡ, କୁରାଢ଼ି, ମୁଦ୍ଗର, ମୁଷଳ, ବର୍ଶା ଓ ନିକ୍ଷେପଯୋଗ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ (ପ୍ରହାର କଲେ)।
6.119.3
शरैः कनकपुङ्खैश्च शक्तितोमरकम्पनैः ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च भुशुण्डीभिश्च सर्वशः ॥ ६.११९.३ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣ, ଶକ୍ତି ଓ କମ୍ପନକାରୀ ତୋମର, ନାରାଚ, ବତ୍ସଦନ୍ତ ଓ ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବପ୍ରକାରେ (ପ୍ରହାର କଲେ)।
6.119.4
अताडयन्रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयाः ।
स विशीर्णतनुत्रामाः पीडितो बहुभिस्तदा ॥ ६.११९.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ କବଚ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା ଏବଂ ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
6.119.5
न विव्यथे तदा भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ।
संदीप्तशरचापाग्निरस्त्रप्रसृतमारुतः ॥ ६.११९.५ ॥
ମର୍ମସ୍ଥାନ ବିଦ୍ଧ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଜଳୁଥିବା ବାଣ ଓ ଧନୁ ହିଁ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଥିଲା; ଅସ୍ତ୍ରର ବିସ୍ତାର ହିଁ ତାଙ୍କ ପବନ ଥିଲା।
6.119.6
नेमिनिर्ह्रादसंतापो महास्त्रोदयपावकः ।
चित्रचापमहाज्वालो वीरक्षयमहेन्धनः ॥ ६.११९.६ ॥
ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନ ହିଁ ତାଙ୍କ ତାପ ଥିଲା; ମହାସ୍ତ୍ରର ଉଦୟ ହିଁ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଥିଲା; ବିଚିତ୍ର ଧନୁ ହିଁ ତାଙ୍କ ମହାଜ୍ୱାଳା ଥିଲା; ବୀରମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ ହିଁ ତାଙ୍କ ମହାଇନ୍ଧନ ଥିଲା।
6.119.7
युगान्तागनिसमप्रख्यः परेषां समपद्यत ।
निवृत्य रथसङ्घानामन्तरेण विनिःसृतः ॥ ६.११९.७ ॥
ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଲେ। ରଥସମୂହ ମଧ୍ୟରୁ ଫେରି ସେ ବାହାରି ଆସିଲେ।
6.119.8
दृश्यते स्म नेरन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन् ।
ततः पाञ्चालराजं च धृष्टकेतुमतीत्य च ॥ ६.११९.८ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ପୁଣି ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦେଖାଗଲେ। ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଓ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି।
6.119.9
पाण्डवानीकिनीमध्यमाससाद विशांपते ।
ततः सात्यकिभीमौ च पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ६.११९.९ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ତାପରେ ସେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ସାତ୍ୟକି ଓ ଭୀମଙ୍କୁ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ।
6.119.10
द्रुपदं च विराटं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
भीमघोषैर्महावेगैर्मर्मावरणभेदिभिः ॥ ६.११९.१० ॥
ଦ୍ରୁପଦ, ବିରାଟ ଏବଂ ପୃଷତ-ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ — ଭୟଙ୍କର ଘୋଷ, ମହାବେଗ ଓ ମର୍ମକବଚ ଭେଦକାରୀ ବାଣରେ।
6.119.11
षडेतान्निशितैर्भीष्मः प्रविव्याधोत्तकैः शरैः ।
तस्य ते निशितान्बाणात्सन्निवार्य महारथाः ॥ ६.११९.११ ॥
ଏହି ଛଅଜଣଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ। ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରି ମହାରଥୀମାନେ।
6.119.12
दशभिर्दशभिर्भीष्ममर्दयामासुरोजसा ।
शिखण्डी तु महाबाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.१२ ॥
ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ପୀଡ଼ିତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ବଡ଼ ବାଣ ମୁକ୍ତ କଲେ।
6.119.13
न चक्रुस्ते रुजं तस्य स्वर्मपुङ्खाः शिलाशिताः ।
ततः किरीटी संरब्धो भीष्ममेवाभ्यधावत ॥ ६.११९.१३ ॥
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଆଘାତ ଦେଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବାଣ ଥିଲେ। ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
6.119.14
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
भीष्मस्य धनुषश्छेदं नामृष्यन्त महारथाः ॥ ६.११९.१४ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ ଛେଦନ ମହାରଥୀମାନେ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.119.15
द्रोणश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तस्तथैव च ॥ ६.११९.१५ ॥
ଦ୍ରୋଣ, କୃତବର୍ମା, ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ, ଶଲ୍ୟ ଏବଂ ସେହିପରି ଭଗଦତ୍ତ।
6.119.16
सप्तैते परमक्रुद्धाः किरीटिनमभिद्रुताः ।
तत्र शस्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महारथाः ॥ ६.११९.१६ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ଏହି ସାତଜଣ କିରୀଟୀ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଖାଉଥିବା ମହାରଥୀମାନେ।
6.119.17
अभिपेतुर्भृशं क्रुद्धाश्चादयन्तश्च पाण्डवम् ।
तेषामापततां शब्दः शुश्रुवे फल्गुनं प्रति ॥ ६.११९.१७ ॥
କ୍ରୋଧରେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ) ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବେଗରେ ଝାସି ପଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କର ସେହି ଶବ୍ଦ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଶୁଣାଗଲା।
6.119.18
उद्धूतानां यथा शब्दः समुद्राणां युगक्षये ।
घ्नत त्वरत गृह्णीत विद्ध्यध्वमवकर्तत ॥ ६.११९.१८ ॥
ଯୁଗାନ୍ତରେ ଉଦ୍ବେଳିତ ସମୁଦ୍ରର ଶବ୍ଦ ପରି (ସେ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା)। “ମାର, ଶୀଘ୍ର କର, ଧର, ବିନ୍ଧ, କାଟିଦିଅ!”
6.119.19
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.११९.१९ ॥
ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର କୋଲାହଳ ହେଲା। ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ...
6.119.20
अभ्यधावन्परीप्सन्तः फल्गुनं भरतर्षभ ।
सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.११९.२० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ — ସାତ୍ୟକି, ଭୀମସେନ ଓ ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ...
6.119.21
विराटद्रुषदौ चोभौ राक्षसश्च घटोत्कचः ।
अभिमन्युश्च संक्रुद्धः सप्तैते क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ६.११९.२१ ॥
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଦୁହେଁ, ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ, ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଭିମନ୍ୟୁ — ଏହି ସାତଜଣ କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଥିଲେ...
6.119.22
समभ्यधावंस्त्वरिताश्चित्रकार्मुकधारिणः ।
तेषां समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.११९.२२ ॥
ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁଲେ, ବିଚିତ୍ର ଧନୁ ଧାରଣ କରି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୋମାଞ୍ଚକର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା...
6.119.23
संग्रमे भरतश्रेष्ठ देवानां दानवैरिव ।
शिखण्डी तु रणे श्रेष्ठो रक्ष्ममाणः किरीटिना ॥ ६.११९.२३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମ ପରି ଥିଲା। ରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖଣ୍ଡୀ, କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ...
6.119.24
अविध्यद्दशभिर्भीषअमं छिन्नधन्वानमाहवे ।
सारथिं दशभिश्चास्य ध्वजं चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସେ ଦଶଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଦଶଟି ଓ ଧ୍ୱଜକୁ ଏକ ବାଣରେ ଛେଦନ କଲା।
6.119.25
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो वेगवत्तरम् ।
तदप्यस्य शितैर्बाणैस्त्रिभिश्चिच्छेद फल्गुनः ॥ ६.११९.२५ ॥
ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ, ଅଧିକ ବେଗବାନ ଧନୁ ନେଲେ; ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କ ସେହି ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟ ଫାଲ୍ଗୁନ ତିନୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛେଦନ କଲେ।
6.119.26
एवं स पाण्डवः क्रुद्ध आत्तमात्तं पुनः पुनः ।
धनुश्चिच्छेद भीष्मस्य सव्यसाची परंतपः ॥ ६.११९.२६ ॥
ଏହିପରି କ୍ରୋଧିତ ସେହି ପାଣ୍ଡବ, ଶତ୍ରୁତାପକାରୀ ସବ୍ୟସାଚୀ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଠାଯାଇଥିବା ଧନୁକୁ ବାରମ୍ବାର ଛେଦନ କଲେ।
6.119.27
स च्छिन्नधन्वा संक्रुद्धाः सृक्किणी परिसंलिहन् ।
शक्तिं जग्राह तरसा गिरीणामपि दारणीम् ॥ ६.११९.२७ ॥
ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହେବାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଓଠର କୋଣ ଚାଟି, ସେ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରଣକାରୀ ଶକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଧରିଲେ।
6.119.28
तां च चिक्षेप संक्रुद्धः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य ज्वलन्तीमशनीमिव ॥ ६.११९.२८ ॥
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ତାହାକୁ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ବଜ୍ରପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଆସୁଥିବା ତାହାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
6.119.29
समादत्त शितान्भल्लान्पञ्च पाण्डवनन्दनः ।
तस्य चिच्छेद तां शक्तिं पञ्चधा पञ्चभिः शरैः ॥ ६.११९.२९ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତା ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ନେଲେ; ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ପାଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡ କରି ଛେଦନ କଲେ।
6.119.30
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ भीष्मवाहुप्रवेरिताम् ।
सा पपात तथा च्छिन्ना संक्रुद्धेन किरीटिना ॥ ६.११९.३० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାହୁରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ଶକ୍ତି, କ୍ରୋଧିତ କିରୀଟୀ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
6.119.31
मेघबृन्दपरिभ्रष्टा विच्छिन्नेव शतह्रदा ।
छिन्नां तां शक्तिमालोक्य भीष्मः क्रोधसमन्वितः । ॥ ६.११९.३१ ॥
ମେଘପୁଞ୍ଜରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବିଜୁଳି ପରି ସେହି ଛିନ୍ନ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୀଷ୍ମ…
6.119.32
अचिन्तयद्रणे वीरो बुद्ध्या परपुरंजयः ।
शक्तोऽहं धनुषैकेन निहन्तुं सर्वपाण्डवान् ॥ ६.११९.३२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ବୀର, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ, ବୁଦ୍ଧିରେ ଭାବିଲେ: 'ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଧନୁରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।'
6.119.33
यद्येषां न भवेद्गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः ।
अजय्यश्चैव सर्वेषां लोकानामिति मे मतिः ।
कारणद्वयमास्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवान् ॥ ६.११९.३३ ॥
ଯଦି ଏମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ମହାବଳୀ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ (କୃଷ୍ଣ) ନ ଥାଆନ୍ତେ, ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ, ତେବେ — ଏହା ମୋର ମତ — ଦୁଇଟି କାରଣ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।
6.119.34
अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः ।
पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीमुदवहम् ॥ ६.११९.३४ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅବଧ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସ୍ତ୍ରୀସ୍ୱଭାବର ହୋଇଥିବାରୁ (ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ)। ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କାଳୀଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲି, ମୋ ପିତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ…
6.119.35
स्वच्छन्दमरणं दत्तमवध्यत्वं रणे तथा ।
तस्मान्मृत्युमहं मन्ये प्राप्तकालमिवात्मनः ॥ ६.११९.३५ ॥
ସ୍ୱେଚ୍ଛାମରଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବଧ୍ୟତା ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯେପରି ମୋର ନିଜ ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି ଭାବେ ବିଚାରେ।
6.119.36
एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः ।
ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्ममब्रुवन् ॥ ६.११९.३६ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଜାଣି, ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ ଋଷି ଓ ବସୁମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.119.37
यत्ते व्यवसितं तात तदस्माकमपि प्रियम् ।
तत्कुरुष्व महाराज युद्धे बुद्धिं निवर्तय ॥ ६.११९.३७ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ତୁମେ ଯାହା ସ୍ଥିର କରିଛ ତାହା ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ। ହେ ମହାରାଜ, ତାହା ହିଁ କର, ଯୁଦ୍ଧରୁ ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଫେରାଅ।
6.119.38
अस्य वाक्यस्य निधने प्रादुसासीच्छिवोऽनिलः ।
अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः ॥ ६.११९.३८ ॥
ଏହି ବାକ୍ୟ ଶେଷରେ ଏକ ଶୁଭ ପବନ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା; ତାହା ଅନୁକୂଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଜଳବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
6.119.39
देवदुन्दुभयश्चैव संप्रणेदुर्महास्वनाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि मारिष ॥ ६.११९.३९ ॥
ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ମହାଶବ୍ଦରେ ବାଜି ଉଠିଲେ। ହେ ମାରିଷ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।
6.119.40
न च ताः शुश्रुवे कश्चित्तेषां संवदतां गिरः ।
ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा ॥ ६.११९.४० ॥
ସେମାନଙ୍କ କଥୋପକଥନ ମହାବାହୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏବଂ ମୁନିତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ମୋ ବ୍ୟତୀତ କେହି ଶୁଣି ନଥିଲେ।
6.119.41
संभ्रमश्च महानासीत्रिदशानां विशांपते ।
पतिष्यति रथाद्भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा ॥ ६.११९.४१ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଚଞ୍ଚଳତା ଉପୁଜିଲା; ସର୍ବଲୋକପ୍ରିୟ ଭୀଷ୍ମ ଏବେ ରଥରୁ ପଡ଼ିବେ ବୋଲି।
6.119.42
इति देवगणानां च वाक्यं श्रुत्वा महातपाः ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.४२ ॥
ଦେବଗଣଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାତପସ୍ବୀ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପ୍ରତି ଆକ୍ରମଣ କଲେ ନାହିଁ।
6.119.43
भिद्यमानः शितैर्बाणैः सर्वावरणभेदिभिः ।
शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम् ॥ ६.११९.४३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ କବଚ ଭେଦକାରୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଭରତବଂଶର ପିତାମହଙ୍କୁ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ)...
6.119.44
आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर्निशितैः शरैः ।
स तेनाभिहतः सङ्ख्ये भीष्मः कुरुपितामहः ॥ ६.११९.४४ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଛାତିରେ ନଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ କୁରୁପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ।
6.119.45
नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ६.११९.४५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭୂକମ୍ପରେ ପର୍ବତ ଯେପରି ଡୋଲେ ନାହିଁ, ସେପରି ସେ ଡୋଲିଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ହସି ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଟାଣିଲେ।
6.119.46
गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
पुनः पुनः शतैरेनं त्वरमाणो धनञ्जयः ॥ ६.११९.४६ ॥
ସେ ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ପଚିଶଟି ଛୋଟ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା। ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଶୀଘ୍ର ଶହ ଶହ ବାଣରେ ବାରମ୍ବାର ଏଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.119.47
सर्वगात्रेषु संक्रुद्धस्तथा मर्मस्वताडयत् ।
एवमन्यैरपि भृशं विद्ध्यमानः सहस्रशः ॥ ६.११९.४७ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ସବୁ ଅଙ୍ଗ ଓ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲା। ଏହିପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବହୁତ, ହଜାର ହଜାର ଥର ବିଦ୍ଧ ହୋଇ।
6.119.48
तानप्याशु शरैर्भीष्मः प्रविव्याध महारथः ।
तैश्च मुक्ताञ्छरान्भीष्मो युधि सत्यपराक्रमः ॥ ६.११९.४८ ॥
ମହାରଥୀ ଭୀଷ୍ମ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମ...
6.119.49
निवारयामास शरैः समं सन्नतपर्वभिः ।
शिखण्डी तु रणे बाणान्यान्मुमोच महारथः ॥ ६.११९.४९ ॥
ରଣରେ ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଥିବା ବାଣରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ସେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.119.50
न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलासिताः ।
ततः किरीटी संक्रुद्धो भीष्ममेवाभ्यवर्तत ॥ ६.११९.५० ॥
ସୁନା ପକ୍ଷ ଓ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି ବାଣ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଆଘାତ ଦେଇ ନ ପାରିଲା। ତେବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ କିରୀଟୀ ସିଧା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.119.51
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत् ।
अथैनं नवभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे ॥ ६.११९.५१ ॥
ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଛେଦନ କଲେ।
6.119.52
सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् ।
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो बलवत्तरम् ॥ ६.११९.५२ ॥
ଦଶଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିଙ୍କୁ କମ୍ପାଇଦେଲେ। ତା'ପରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମ ଆଉ ଗୋଟିଏ, ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ ଧନୁ ଧରିଲେ।
6.119.53
तदप्यस्य शितैर्भल्लैस्त्रिधा त्रिभिरघातयत् ।
निमेषार्धेन कौन्तेय आत्तमात्तं महारणे ॥ ६.११९.५३ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ। ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କୌନ୍ତେୟ ଅଧ-ନିମିଷରେ ଧରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତି ଧନୁ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
6.119.54
एवमस्य धनूंष्याजौ चिच्छेद सुबहून्यथ ।
ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नात्यवर्तत ॥ ६.११९.५४ ॥
ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ। ତା'ପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.119.55
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ।
सोऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनमभाषत ॥ ६.११९.५५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପଚିଶଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ଅତି ବିଦ୍ଧ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.119.56
एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्मामेवाभ्यपतद्रणे ॥ ६.११९.५६ ॥
ଏ ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ମହାରଥୀ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅନେକ ହଜାର ବାଣରେ ମୋ ଉପରେ ହିଁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି।
6.119.57
न चैष समरे शक्यो जेतुं वज्रभृता अपि ।
न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः ॥ ६.११९.५७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜିତାଯାଇ ନ ପାରେ; ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ବୀରମାନେ ମିଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.119.58
मां चापि शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्या महारथाः ।
ऋतेऽर्जुनं सुसंक्रुद्धमेतत्सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ६.११९.५८ ॥
ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ ମର୍ତ୍ୟ ମହାରଥୀ କୁଆଡ଼େ ଅଛନ୍ତି? ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବାଦ ଦେଇ — ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
6.119.59
एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे ॥ ६.११९.५९ ॥
ଏହିପରି ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଫାଲଗୁନ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.119.60
ततो दुःशासनं भीष्मः स्मयमान इवाब्रवीत् ।
अर्दितो निशितैर्बाणैर्भृशं गाण्डीवधन्वना ॥ ६.११९.६० ॥
ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ ହସୁଥିବା ପରି ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ କହିଲେ; ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଅତି ପୀଡିତ ହୋଇ।
6.119.61
वज्राशनिसमस्पर्शाः सुपुङ्खाः सुप्रतेजनाः ।
सुमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाःशिखण्डिनः ॥ ६.११९.६१ ॥
ବଜ୍ର ଓ ଅଶନିର ସ୍ପର୍ଶ ପରି, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ଭଲ ଧାରଦାର, ଭଲ ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ — ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ।
6.119.62
निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः ।
सुसला इव मे ध्नन्ति नेमे बाणः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६२ ॥
ମର୍ମସ୍ଥଳ କାଟି, ଦୃଢ଼ କବଚ ଭେଦି, ଭଲ ଶୂଳ ପରି ମୋତେ ଆଘାତ କରୁଛନ୍ତି — ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ।
6.119.63
वज्रदण्डसमस्पर्शा वज्रवेगदुरासदाः ।
मम प्राणानारुजन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६३ ॥
ବଜ୍ରଦଣ୍ଡ ପରି ସ୍ପର୍ଶ, ବଜ୍ରବେଗରେ ଅସହ୍ୟ — ଏହି ବାଣ ମୋ ପ୍ରାଣକୁ ଭାଙ୍ଗୁଛି; ଏଗୁଡ଼ିକ ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ।
6.119.64
नाशयन्तीव मे प्राणान्यमदूता इवागताः ।
गदापरिघसंस्पर्शा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६४ ॥
ଯମଦୂତ ଆସିଲା ପରି ମୋ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି; ଗଦା ଓ ପରିଘର ସ୍ପର୍ଶ ପରି — ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ।
6.119.65
भुजगा इव संक्रुद्धा लेलिहाना विषोल्बणाः ।
समाविशन्ति मर्माणि नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ ६.११९.६५ ॥
କ୍ରୋଧିତ ସାପ ପରି, ଜିଭ ଚାଟୁଥିବା, ବିଷରେ ଭୟଙ୍କର — ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି; ଏଗୁଡ଼ିକ ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ।
6.119.66
अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ।
कृन्तन्ति मम गात्राणि माघमां सेगवा इव ॥ ६.११९.६६ ॥
ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର; ଶିଖଣ୍ଡୀର ନୁହେଁ — ମାଘ ମାସର ଗାଈ ପରି ମୋ ଅଙ୍ଗ କାଟୁଛନ୍ତି।
6.119.67
सर्वे ह्यपि न मे दुःखं कुर्युरन्ये नराधिपाःक ।
वीरं गाण्डीवधन्वानमृते जिष्णुं कपिध्वजम् ॥ ६.११९.६७ ॥
କପିଧ୍ୱଜ, ବିଜୟୀ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ବୀର ଅର୍ଜୁନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜା ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
6.119.68
इति ब्रुवञ्छान्तनवो दिधक्षुरिव पाण्डवम् ।
शक्तिं भीष्मः स पार्थाय ततश्चिक्षेप भारत ॥ ६.११९.६८ ॥
ଏହା କହି ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଯେମିତି ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପାର୍ଥ ଉପରେ ଶକ୍ତି ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
6.119.69
तामस्य विशिखैश्छित्त्वा त्रिधा त्रिभिरपातयत् ।
पश्यतां कुरुवीराणां सर्वेषां तत्र भारत ॥ ६.११९.६९ ॥
ସେ ନିଜ ବାଣରେ ତାହାକୁ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି ତିନି ବାଣରେ ପଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ, ହେ ଭାରତ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କୁରୁବୀର ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।
6.119.70
चर्माथादत्त गाङ्गेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्मृत्योरग्रे जयाय वा ॥ ६.११९.७० ॥
ତା'ପରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଢାଲ ନେଲେ; ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖରେ କିମ୍ବା ବିଜୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ମଧ୍ୟ ନେଲେ।
6.119.71
तस्य तच्छतधा चर्म व्यधमत्सायकैस्तथा ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.११९.७१ ॥
ସେ ତାଙ୍କ ସେହି ଢାଲକୁ ବାଣରେ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ରଥରୁ ନ ଓହ୍ଲାଇଥିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଭଳି ହେଲା।
6.119.72
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वान्यनीकान्यचोदयत् ।
अभिद्रवत गाङ्गेयं मा वोऽस्तु भयमण्वपि ॥ ६.११९.७२ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ସେନାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ: 'ଗାଙ୍ଗେୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କର; ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ଭୟ ନ ହେଉ।'
6.119.73
अथ ते तोमरैः प्रासैर्बाणौघैश्च समन्ततः ।
पट्टसैश्च सुनिस्त्रिंशैर्नाराचैश्च तथा शितैः ॥ ६.११९.७३ ॥
ଏଥିରେ ସେମାନେ ତୋମର, ପ୍ରାସ, ଚାରିଦିଗରୁ ବାଣବର୍ଷା, ପଟ୍ଟିଶ, ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନାରାଚ ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.119.74
वत्सदन्तैश्च भल्लैश्च तमेकमभिदुद्रुवुः ।
सिंहनादस्ततो घोरः पाण्डवानामभूत्तदा ॥ ६.११९.७४ ॥
ବତ୍ସଦନ୍ତ ଓ ଭଲ୍ଲ ସହିତ ସେମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ତେବେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ସିଂହନାଦ ହେଲା।
6.119.75
तथैव तव पुत्राश्च नेदुर्भीष्मजयैषिणः ।
तमेकमभ्यरक्षन्त सिंहनादांश्च चक्रिरे ॥ ६.११९.७५ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି ଗର୍ଜନ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରି ସିଂହନାଦ କଲେ।
6.119.76
तत्रासीत्तुमुलं युद्धं तावकानां परैः सह ।
दशमेऽहनि राजेन्द्र भीष्मार्जुनसमागमे ॥ ६.११९.७६ ॥
ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମୁଳ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦଶମ ଦିନରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାମନାରେ।
6.119.77
आसीद्धोर इवावर्तो मुहूर्तमुदधेरिव ।
सैन्यानां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.११९.७७ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ କ୍ଷଣେ ଭୟଙ୍କର ଘୂର୍ଣ୍ଣି ଉଠିଲା ପରି, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି ଯୁଦ୍ଧରତ ସେନାମାନଙ୍କରେ ଭୟଙ୍କର ଘୂର୍ଣ୍ଣି ପରି ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
6.119.78
असौम्यरूपा पृथिवी शोणिताक्ताऽभवत्तदा ।
समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.११९.७८ ॥
ତେବେ ପୃଥିବୀ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧରି ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହେଲା; ସମ ଓ ବିଷମ କିଛି ଚିହ୍ନା ଗଲା ନାହିଁ।
6.119.79
योधानामयुतं हत्वा तस्मिन्स दशमेऽहनि ।
अतिष्ठदाहवे भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ ६.११९.७९ ॥
ସେହି ଦଶମ ଦିନରେ ଦଶ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିଦ୍ଧ ହେଉଥିବାବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ରଣରେ ଠିଆ ହୋଇରହିଲେ।
6.119.80
ततः सेनामुखे तस्मिन्स्थितः पार्थो धनुर्धरः ।
मध्येन कुरुसैन्यानां द्रावयामास वाहिनीम् ॥ ६.११९.८० ॥
ତା'ପରେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧନୁର୍ଧର ପାର୍ଥ କୌରବ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଇ ସେହି ସେନାକୁ ପଳାଇ ଦେଲେ।
6.119.81
तत्राद्भुतमपश्याम पाण्डवानां पराक्रमम् ।
द्रावयामासुरिषुभिः सर्वान्भीष्मपदानुगान् ॥ ६.११९.८१ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେମାନେ ବାଣରେ ପଳାଇ ଦେଲେ।
6.119.82
वयं श्वेतहयाद्भीताः कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ।
पीड्यमानाः शितैः शस्त्रैः प्राद्रवाम रणे तदा ॥ ६.११९.८२ ॥
ସେତେବେଳେ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଭୟରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଆମେ ରଣରୁ ପଳାଇଲୁ।
6.119.83
पाण्डवैः पञ्चभिः सार्धं सात्यकेन च धन्विना ।
धृष्टद्युम्नसुखैः सर्वैः पाञ्चालैश्च समन्ततःक ॥ ६.११९.८३ ॥
ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ସହିତ, ଧନୁର୍ଧର ସାତ୍ୟକି ସହିତ, ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ସହିତ, ଚାରିପଟରୁ।
6.119.84
भिद्यमानाः शरैस्तीक्ष्णैः सर्वे कार्ष्णिपुरोगमैः ।
द्रोणद्रौणिकृतैः सार्धं सर्वे शल्यशलादयः।
तावकाः समरे राजञ्जहुर्भीष्मं महामृधे ॥ ६.११९.८४ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣପୁତ୍ର ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତେ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୌଣି ସହିତ, ଶଲ୍ୟ, ଶଳ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତେ, ହେ ରାଜନ, ତୁମ ଲୋକେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ।
6.119.85
सौवीराः कितवाः प्राच्याःप्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ६.११९.८५ ॥
ସୌବୀର, କିତବ, ପୂର୍ବ ଦେଶୀୟ, ପଶ୍ଚିମ ଦେଶୀୟ, ଉତ୍ତର ଦେଶୀୟ, ମାଳବ, ଅଭୀଷାହ, ଶୂରସେନ, ଶିବି ଏବଂ ବସାତି।
6.119.86
साल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह ।
द्वादशैते जनपदाः शरार्ता व्रणपीडिताः।
संग्रामे प्रजहुर्भीष्मं युध्यमानाः किरीटिना ॥ ६.११९.८६ ॥
ସାଲ୍ବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ତ୍ରିଗର୍ତ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ ଏବଂ କେକୟ ସହିତ ଏହି ବାର ଜନପଦ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଘାଆରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ, କିରୀଟୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
6.119.87
ततस्तमेकं बहवः परिवार्य समन्ततः ।
परिकाल्य कुरून्सर्वाञ्शरर्षैरवाकिरन् ॥ ६.११९.८७ ॥
ତା'ପରେ ବହୁତ ଲୋକ ସେହି ଏକୁ ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ନେଲେ, ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଠେଲି ବାଣବର୍ଷା ତା' ଉପରେ ଢାଳିଲେ।
6.119.88
निपातयत गृह्णीत युध्यध्वमवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो राजन्भीष्मरथं प्रति ॥ ६.११९.८८ ॥
'ପକାଅ, ଧର, ଲଢ, କାଟ!' ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
6.119.89
निहत्य समरे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
न तस्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ॥ ६.११९.८९ ॥
ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବଧ କରି ମଧ୍ୟ ତା'ର ଶରୀରରେ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳି ପରିମାଣ ସ୍ଥାନ ବାଣରେ ନ ବିଦ୍ଧ ଥିଲା।
6.119.90
एवंभूतस्तव पिता शरैर्विशकलीकृतः ।
शिताग्रैः फल्गुनेनाजौ प्राक्शिराः प्रापतद्रथात् ॥ ६.११९.९० ॥
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମ ପିତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ଆଗକୁ କରି ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.119.91
किंचिच्छेषे दिनकरे पुत्राणां तव पश्यताम् ।
हाहेति दिवि देवानां पार्थिवानां च भारत ॥ ६.११९.९१ ॥
ହେ ଭରତ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଓ ପୃଥିବୀରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ହାୟ ହାୟ' ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
6.119.92
पतमाने रथाद्भीष्मे बभूव सुमहास्वनः ।
संपतन्तमभिप्रेक्ष्य महात्मानं पितामहम् ॥ ६.११९.९२ ॥
ଭୀଷ୍ମ ରଥରୁ ପଡ଼ିବା ବେଳେ ଏକ ମହାନ୍ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ମହାତ୍ମା ପିତାମହଙ୍କୁ ପଡ଼ିବା ଦେଖି ଏପରି ହେଲା।
6.119.93
सह भीष्मेण सर्वेषां प्रापतन्हृदयानि नः ।
स पपात महाबाहुर्वसुधामनुनादयन् ॥ ६.११९.९३ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଯେପରି ଖସିପଡ଼ିଲା। ସେ ମହାବାହୁ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ପଡ଼ିଲେ।
6.119.94
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टः केतुः सर्वधनुष्मताम् ।
धरणीं न स पस्पर्श शरसङ्घैः समावृतः ॥ ६.११९.९४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଦ୍ଧରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ସେ ଶରସମୂହରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନାହିଁ।
6.119.95
शलतल्पे महेष्वासं शयानं पुरुषर्षभम् ।
रथात्प्रपतितं चैनं दिव्यो भावः समाविशत् ॥ ६.११९.९५ ॥
ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ସେ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଥରୁ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଭାବ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.119.96
अभ्यवर्षच्च पर्जन्यः प्राकम्पत च मेदिनी ।
पतन्स ददृशे चापि दक्षिणेन दिवाकरम् ॥ ६.११९.९६ ॥
ମେଘ ବର୍ଷିଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା। ପଡ଼ିବାବେଳେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
6.119.97
संज्ञां चोपालभद्वीरः कालं संचिन्त्य भारत ।
अन्तरिक्षे च शुश्राव दिव्या वाचः समन्ततः ॥ ६.११९.९७ ॥
ହେ ଭାରତ, ବୀର ଚେତନା ଫେରି ପାଇଲେ; ସମୟ ବିଚାର କରି ଚାରିପଟେ ଆକାଶରେ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ।
6.119.98
कथं महात्मा गाङ्गेयः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कालकर्ता नरव्याघ्रः संप्राप्ते दक्षिणायने ॥ ६.११९.९८ ॥
ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଗାଙ୍ଗେୟ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆସିଲେ ନିଜର ମୃତ୍ୟୁକାଳ କିପରି ବାଛିବେ?
6.119.99
स्थितोऽस्मीति च गाङ्गेयस्तच्छ्रुत्वा वाक्यमब्रवीत् ।
धारयिष्याम्यहं प्राणान्पतितिऽपि महीतले ॥ ६.११९.९९ ॥
'ମୁଁ ସ୍ଥିର ଅଛି' ବୋଲି କହି, ସେହି କଥା ଶୁଣି ଗାଙ୍ଗେୟ କହିଲେ: 'ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିବି।'
6.119.100
उत्तरायणमन्विच्छन्सुगतिप्रतिकाङ्क्षया ।
तस्य तन्मतमाज्ञाय गह्गा हिमवतः सुताः ॥ ६.११९.१०० ॥
ଉତ୍ତରାୟଣ ଇଚ୍ଛା କରି, ଶୁଭଗତି ଆଶାରେ, ତାଙ୍କ ଏହି ମତ ଜାଣି, ଗଙ୍ଗା ଓ ହିମବାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—
6.119.101
महर्षीन्हंसरूपेण प्रेषयामास तत्र वै ।
ततस्तं प्रति ते हंसास्त्वरिता मानसौकसः ॥ ६.११९.१०१ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ହଂସରୂପରେ ପଠାଇଲେ; ତା'ପରେ ମାନସସରୋବରବାସୀ ସେହି ହଂସମାନେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
6.119.102
आजग्मुः सहिता द्रष्टुं भीष्मं कुरुपितामहम् ।
यत्र शेते नरश्रेष्ठः शरतल्पे पितामहः ॥ ६.११९.१०२ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ଆସିଲେ; ଯେଉଁଠି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତାମହ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ।
6.119.103
ते तु भीष्मं समासाद्य ऋषयो हंसरूपिणः ।
अपश्यञ्छरतल्पस्थं भीष्मं कुरुकुलोद्वहम् ॥ ६.११९.१०३ ॥
ହଂସରୂପଧାରୀ ସେ ଋଷିମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟ ପହଞ୍ଚି ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା କୁରୁକୁଳର ଭାରବାହୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.119.104
ते तं दृष्ट्वा महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
गाङ्गेयं भरतश्रेष्ठं दक्षिणेन च भास्करम् ॥ ६.११९.१०४ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଖି ଦେଖିଲେ।
6.119.105
इतरेतरमामन्त्र्य प्राहुस्तत्र मनीषिणः ।
भीष्मः कथं महात्मा सन्संस्थाता दक्षिणायने ॥ ६.११९.१०५ ॥
ସେଠାରେ ଥିବା ମନୀଷୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ କିପରି ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବେ?"
6.119.106
इत्युक्त्वा प्रस्थिता हंसा दक्षिणामभितो दिशम् ।
संप्रेक्ष्य वै महाबुद्धिश्चिन्तयित्वा च भारत ॥ ६.११९.१०६ ॥
ଏହା କହି ହଂସମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେହି ମହାବୁଦ୍ଧି (ଭୀଷ୍ମ) ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ଚିନ୍ତା କରି...
6.119.107
तानब्रवीच्छान्तनवो नाहं गन्ता कथंचन ।
दक्षिणावर्त आदित्ये एतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ६.११९.१०७ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତରେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଯିବି ନାହିଁ; ଏହା ମୋ ମନରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି।"
6.119.108
गमिष्यामि स्वकं स्थानमासीद्यन्मे पुरातनम् ।
उदगायन आदित्ये हंसाः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ६.११९.१०८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତରାୟଣରେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ମୋର ସେହି ପୁରାତନ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବି। ହେ ହଂସମାନେ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
6.119.109
धारयिष्याम्यहं प्राणानुत्तरायणकाङ्क्षया ।
प्राणानां च समुत्सर्ग ऐश्वर्यं नियतं मम ॥ ६.११९.१०९ ॥
ଉତ୍ତରାୟଣ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିବି। ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ଶକ୍ତି।
6.119.110
तस्मात्प्राणान्धारयिष्ये मुमूर्षुरुदगायने ।
यश्च दत्तो वरो मह्यं पित्रा तेन महात्मना ॥ ६.११९.११० ॥
ତେଣୁ ଉତ୍ତରାୟଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିବି; ସେହି ମହାତ୍ମା ପିତା ମୋତେ ଦେଇଥିବା ବର ଏହା।
6.119.111
छन्दतस्ते भवेन्मृत्युरिति तत्सत्यमस्तु मे ।
धारयिष्ये ततः प्राणानुत्सर्गे नियते सति ॥ ६.११९.१११ ॥
'ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ' ଏହା ମୋ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ହେଉ। ତା'ପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିବି।
6.119.112
इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान्स शेते शरतल्पगः ।
एवं कुरूणां पतिते शृङ्गे भीष्मे महौजसि ॥ ६.११९.११२ ॥
ସେହି ହଂସମାନଙ୍କୁ ଏହା କହି ସେ ବାଣ-ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ରହିଲେ। ଏହିପରି କୁରୁମାନଙ୍କ ମହାବଳୀ ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ପଡ଼ିଗଲେ।
6.119.113
पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
तस्मिन्हते महासत्वे भरतानां पितामहे ॥ ६.११९.११३ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ। ସେହି ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ଭରତମାନଙ୍କ ପିତାମହ ନିହତ ହେଲେ।
6.119.114
न किंचित्प्रत्यपद्यन्त पुत्रास्ते भरतर्षभ ।
संमोहश्चैव तुमुलः करूणामभवत्तदा ॥ ६.११९.११४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ ଓ ମୋହ ଉପୁଜିଲା।
6.119.115
कृपदुर्योधनमुखा निःश्वस्य रुरुदुस्ततः ।
विषादाच्च चिरं कालमतिष्ठन्विगतेन्द्रियाः ॥ ६.११९.११५ ॥
କୃପ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କାନ୍ଦିଲେ; ବିଷାଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମନ୍ଦ ହୋଇ ସେମାନେ ବହୁ ସମୟ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।
6.119.116
दध्युश्चैव महाराज न युद्धे दधिरे मनः ।
ऊरुग्राहगृहीताश्च नाभ्यधावन्त पाण्डवान् ॥ ६.११९.११६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ନିରାଶ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଲଗାଇଲେ ନାହିଁ; ଊରୁରେ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ପରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ ନାହିଁ।
6.119.117
अवध्ये शन्तनोः पुत्रे हते भीष्मे महौजसि ।
दुःखार्तास्ते ततो राजन्कुरूणां पतयोऽभवन् ।
अभाव सहसा राजन्कुरुराजस्य तर्कितः ॥ ६.११९.११७ ॥
ଅବଧ୍ୟ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭୀଷ୍ମ ହତ ହେବାରୁ, ହେ ରାଜନ, କୁରୁନାୟକମାନେ ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ ହେଲେ; ହେ ରାଜନ, କୁରୁରାଜଙ୍କ ବିନାଶର ଆଶଙ୍କା ହଠାତ୍ ଉଠିଲା।
6.119.118
हतप्रवीरास्तु वयं निकृत्ताश्च शितैः शरैः ।
कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ ६.११९.११८ ॥
ଆମ ବୀରମାନେ ହତ ହେଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆମେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲୁ; ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଲୁ; କଣ କରିବା ଉଚିତ ଜାଣୁ ନାହୁଁ।
6.119.119
पाणडवाश्च जयं लब्ध्वा परत्र च परां गतिम् ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खञ्शूराः परिघवाहवः ॥ ६.११९.११९ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ପରମ ଗତି ପାଇବେ ବୋଲି ଭାବି ସମସ୍ତେ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ପରିଘ ପରି ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ଶୂରବୀର ସେମାନେ।
6.119.120
सोमकाश्च सपाञ्चालाः प्राहृष्यन्त जनेश्वर ।
ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु स महाबलः ॥ ६.११९.१२० ॥
ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ସୋମକ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ବାଦ୍ୟ ବାଜୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ମହାବଳୀ…
6.119.121
आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननाद च ।
सेनयोरुभयोश्चापि गाङ्गेये निहते विभौ ॥ ६.११९.१२१ ॥
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ମହାବଳ ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହେଲେ ଭୀମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହରେ ନିଜ ବାହୁ ଠୋକି ଗର୍ଜନ କଲେ; ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କଲେ।
6.119.122
संन्यस्य विराः शस्त्राणि प्राध्यायन्त समन्ततः ।
प्राक्रोशन्प्राद्रवंश्चान्ये जग्मुर्मोहं तथाऽपरे ॥ ६.११९.१२२ ॥
କେତେ ବୀର ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ସର୍ବତ୍ର ଚିନ୍ତାମଗ୍ନ ହେଲେ; କେହି ଚିତ୍କାର କଲେ, କେହି ପଳାଇଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ମୋହରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.119.123
क्षत्रं चान्येऽभ्यनिन्दन्त भीष्मं चान्येऽभ्यपूजयन् ।
ऋषयः पितरश्चैव प्रशशसुर्महाव्रतम् ॥ ६.११९.१२३ ॥
କେହି କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଋଷି ଓ ପିତୃଗଣ ମହାବ୍ରତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
6.119.124
भरतानां च ये पूर्वे ते चैनं प्रशशंसिरे ।
महोपनिषदं चैव योगमास्थाय विर्यवान् ॥ ६.११९.१२४ ॥
ଭରତବଂଶର ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀଷ୍ମ ମହୋପନିଷଦ ଓ ଯୋଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
6.119.125
जपञ्शान्तनवो धीमान्कालाकाङ्क्षी स्थितोऽभवत् ॥ ६.११९.१२५ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର ଜପ କରି କାଳର ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ।