Vedyatra वेदयात्रा
వెతకండి

మహాభారతం · అధ్యాయం 6.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

6.12.1

उत्तरेषु च कौरव्य द्वीपेषु श्रूयते कथा ।
एवं तत्र महाराज ब्रुवतश्च निबोध मे ॥ ६.१२.१ ॥

కౌరవ్యా, ఉత్తర ద్వీపాలలో కూడా ఒక కథ వినిపిస్తుంది. మహారాజా, అక్కడి విషయాన్ని నేను చెప్పేది ఇలా విను.

6.12.2

घृततोयः समुद्रोऽत्र दधिमण्डोदकोऽपरः ।
सुरोदः सागरश्चैव तथान्यो जलसागरः ॥ ६.१२.२ ॥

ఇక్కడ నెయ్యి నీరు గల సముద్రం ఉంది, మరొకటి పెరుగు నీరు గలది, సురా నీరు గల సాగరం, మరియు అలాగే ఇంకొక జల-సాగరం.

6.12.3

परस्परेण द्विगुणाः सर्वे द्वीपा नराधिप ।
पर्वताश्च महाराज समुद्रैः परिवारिताः ॥ ६.१२.३ ॥

నరాధిపా, అన్ని ద్వీపాలు ఒక దానికంటే మరొకటి రెట్టింపు. మహారాజా, పర్వతాలు కూడా సముద్రాలచే చుట్టబడి ఉన్నాయి.

6.12.4

गौरस्तु मध्यमे द्वीपे गिरिर्मानःशिलो महान् ।
पर्वतः पश्चिमे कृष्णो नारायणसखो नृप ॥ ६.१२.४ ॥

మధ్య ద్వీపంలో గౌరం, మానఃశిలం అనే గొప్ప పర్వతం. పశ్చిమాన కృష్ణ పర్వతం, అది నారాయణుని మిత్రుడు, నృపా.

6.12.5

तत्र रत्नानि दिव्यानि स्वयं रक्षति केशवः ।
प्रसन्नश्चाभवत्तत्र प्रजानां व्यदधत्सुखम् ॥ ६.१२.५ ॥

అక్కడ దివ్య రత్నాలను కేశవుడు స్వయంగా కాపాడుతాడు. అక్కడ ఆయన ప్రసన్నుడై ప్రజలకు సుఖాన్ని కలిగించాడు.

6.12.6

कुशस्तम्बः कुशद्वीपे मध्ये जनपदैः सह ।
संपूज्यते शाल्मलिश्च द्वीपे शाल्मलिके नृप ॥ ६.१२.६ ॥

కుశ ద్వీపంలో మధ్య కుశస్తంబం జనపదాలతో కలిసి పూజించబడుతుంది. నృపా, శాల్మలి ద్వీపంలో శాల్మలి వృక్షం పూజించబడుతుంది.

6.12.7

क्रौञ्चद्वीपे महाक्रौञ्चो गिरी रत्नचयाकरः ।
संपूज्यते महाराज चातुर्वर्ण्येन नित्यदा ॥ ६.१२.७ ॥

క్రౌంచద్వీపంలో మహాక్రౌంచం అనే పర్వతం ఉంది; అది రత్నరాశులకు గని. మహారాజా, నాలుగు వర్ణాల వారిచే అది ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడుతుంది.

6.12.8

गोमन्तः पर्वतो राजन्सुमहान्सर्वधातुमान् ।
यत्र नित्यं निवसति श्रीमान्कमललोचनः ॥ ६.१२.८ ॥

రాజా, గోమంతం అనే పర్వతం ఎంతో పెద్దది; సర్వ ధాతువులు కలది. అక్కడ కమలనేత్రుడైన శ్రీమంతుడు సదా నివసిస్తాడు.

6.12.9

मोक्षिभिः संस्तुतो नित्यं प्रभुर्नारायणो हरिः ।
कुशद्वीपे तु राजेन्द्र पर्वतो विद्रुमैश्चितः ॥ ६.१२.९ ॥

మోక్షాన్ని కోరేవారిచే ఎల్లప్పుడూ స్తుతింపబడే ప్రభువు నారాయణ హరి (అక్కడ ఉంటాడు). రాజేంద్రా, కుశద్వీపంలో ఒక పర్వతం పగడాలతో అలంకరింపబడి ఉంది.

6.12.10

सुनामा नाम दुर्धर्षो द्वितीयो हेमपर्वतः ।
द्युतिमान्नाम कौरव्य तृतीयः कुमुदो गिरिः ॥ ६.१२.१० ॥

సునామ అనే దుర్ధర్షమైన రెండవ బంగారు పర్వతం ఉంది. కౌరవ్యా, మూడవది ద్యుతిమంతం అనే పేరుతో, కుముదం అనే పర్వతం.

6.12.11

चतुर्थः पुष्पवान्नाम पञ्चमस्तु कुशेशयः ।
षष्ठो हरिगिरिर्नाम षडेते पर्वतोत्तमाः ॥ ६.१२.११ ॥

నాలుగవది పుష్పవంతం అనే పేరుది; ఐదవది కుశేశయం. ఆరవది హరిగిరి అనే పేరుది. ఇవి ఆరు ఉత్తమ పర్వతాలు.

6.12.12

तेषामन्तरविष्कम्भो द्विगुणः सर्वभागशः ।
औद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम् ॥ ६.१२.१२ ॥

వాటి మధ్య అంతరం అన్ని భాగాలలో రెట్టింపు. మొదటి వర్షం ఔద్భిదం; రెండవది వేణుమండలం.

6.12.13

तृतीयं सुरथाकारं चतुर्थं कम्बलं स्मृतम् ।
धृतिमत्पञ्चमं वर्षं षष्ठं प्रभाकरम् ॥ ६.१२.१३ ॥

మూడవది సురథాకారం, నాలుగవది కంబలం అని స్మరించబడింది. ఐదవది ధృతిమత్ వర్షం, ఆరవది ప్రభాకరం.

6.12.14

सप्तमं कापिलं वर्षं सप्तैते वर्षलम्भकाः ।
एतेषु देवगन्धर्वाः प्रजाश्च जगतीश्वर ॥ ६.१२.१४ ॥

ఏడవది కాపిలం వర్షం. ఈ ఏడూ వర్షాలను ప్రసాదించేవి. వీటిలో దేవతలు, గంధర్వులు, ప్రజలు ఉన్నారు, ఓ జగత్ప్రభువా.

6.12.15

विहरन्ते रमन्ते च न तेषु म्रियते जनः ।
न तेषु दस्यवः सन्ति म्लेच्छजात्योपि वा नृप ॥ ६.१२.१५ ॥

వారు విహరిస్తారు, రమిస్తారు; వారిలో మనిషి మరణించడు. వారిలో దొంగలు లేరు, మ్లేచ్ఛ జాతులు కూడా లేవు, ఓ రాజా.

6.12.16

गौरप्रायो जनः सर्वः सुकुमारश्च पार्थिव ।
अवशिष्टेषु सर्वेषु वक्ष्यामि मनुजेश्वर ॥ ६.१२.१६ ॥

ఓ రాజా, అక్కడి ప్రజలందరూ ఎక్కువగా తెల్లగా, సుకుమారంగా ఉంటారు. మిగిలిన అన్నిటి గురించి నేను చెబుతాను, ఓ మనుజేశ్వరా.

6.12.17

यथाश्रुतं महाराज तदव्यग्रमनाः श्रृणु ।
क्रौञ्चद्वीपे महारा क्रौञ्चो नाम महागिरिः ॥ ६.१२.१७ ॥

విన్నది విన్నట్లుగా, ఓ మహారాజా, ఏకాగ్ర మనస్కుడవై వినుము. క్రౌంచ ద్వీపంలో, ఓ మహారాజా, క్రౌంచం అనే మహాపర్వతం ఉంది.

6.12.18

क्रौञ्चात्परो वामनको वामनादन्धकारकः ।
अन्धकारात्परो राजन्मैनाकः पर्वतोत्तमः । ॥ ६.१२.१८ ॥

క్రౌంచానికి అవతల వామనకం; వామనకానికి అవతల అంధకారకం. ఓ రాజా, అంధకారానికి అవతల పర్వతాలలో ఉత్తమమైన మైనాకం ఉంది.

6.12.19

मैनाकात्परतो रादन्गोविन्दो गिरिरुत्तमः ।
गोविन्दात्परतो राजन्निबिडो नाम पर्वतः ॥ ६.१२.१९ ॥

ఓ రాజా, మైనాకానికి ఆవల రాదన్ ఉంది; ఉత్తమమైన గోవింద పర్వతం ఉంది. గోవిందానికి ఆవల, ఓ రాజా, నిబిడం అనే పర్వతం ఉంది.

6.12.20

परस्तु द्विगुणस्तेषां विष्कम्भो वंशवर्धन ।
देशांस्तत्र प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः श्रृणु ॥ ६.१२.२० ॥

వాటికి ఆవల వాటి విస్తారం రెట్టింపు; ఓ వంశవర్ధనా. అక్కడి దేశాలను నేను వివరిస్తాను; నేను చెప్పేది విను.

6.12.21

क्रोञ्चस्य कुशलो देशो वामनस्य मनोनुगः ।
मनोनुगात्परश्चोष्णो देशः कुरुकुलोद्वह ॥ ६.१२.२१ ॥

క్రౌంచం యొక్క శుభ దేశం; వామనుని మనోనుగ దేశం. మనోనుగానికి ఆవల ఉష్ణ దేశం ఉంది, ఓ కురుకులాన్ని మోసేవాడా.

6.12.22

उष्णात्परः प्रावरकः प्रावारादन्धकारकः ।
अन्धकारकदेशात्तु मुनिदेशः परः स्मृतः ॥ ६.१२.२२ ॥

ఉష్ణ దేశానికి ఆవల ప్రావరకం; ప్రావారానికి ఆవల అంధకారకం. అంధకారక దేశానికి ఆవల మునుల దేశం అని స్మరించబడుతుంది.

6.12.23

मुनिदेशात्परश्चैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः ।
सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रायो जनाधिप ॥ ६.१२.२३ ॥

మునుల దేశానికి ఆవల దుందుభిస్వనం అని పిలవబడుతుంది; అది సిద్ధులు, చారణులతో నిండినది, అక్కడ ఎక్కువగా తెల్లని వర్ణం గలవారు ఉంటారు, ఓ జనాధిపా.

6.12.24

एते देशा महाराज देवगन्धर्वसेविताः ।
पुष्करे पुष्करो नाम पर्वतो मणिरत्नवान् ॥ ६.१२.२४ ॥

ఓ మహారాజా, ఈ దేశాలు దేవతలు, గంధర్వులచే సేవించబడినవి. పుష్కరంలో మణిరత్నాలతో నిండిన పుష్కరం అనే పర్వతం ఉంది.

6.12.25

तत्र नित्यं प्रभवति स्वयं देवः प्रजापतिः ।
तं पर्युपासते नित्यं देवाः सर्वे महर्षयः ॥ ६.१२.२५ ॥

అక్కడ ఎల్లప్పుడూ దేవుడు ప్రజాపతి స్వయంగా ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు. దేవతలందరూ, మహర్షులందరూ ఎల్లప్పుడూ ఆయనను సేవిస్తారు.

6.12.26

वाग्भिर्मनोनुकूलाभिः पूजयन्तो जनाधिप ।
जम्बूद्वीपात्प्रवर्तन्ते रत्नानि विविधान्युत ॥ ६.१२.२६ ॥

ఓ జనాధిపా, మనసుకు ఇష్టమైన మాటలతో ఆయనను పూజిస్తూ, జంబూద్వీపం నుండి వివిధ రత్నాలు కూడా వస్తాయి.

6.12.27

द्वीपेषु तेषु सर्वेषु प्रजानां कुरुसत्तम ।
ब्रह्मचर्येण सत्येन प्रजानां हि दमेन च ॥ ६.१२.२७ ॥

కురుశ్రేష్ఠుడా, ఆ ద్వీపాలన్నిటిలో ప్రజలు బ్రహ్మచర్యంతో, సత్యంతో, నిజంగా ఇంద్రియనిగ్రహంతో (జీవిస్తారు).

6.12.28

आरोग्यायुःप्रमाणाभ्यां द्विगुणं द्विगुणं ततः ।
एको जनपदो राजन्द्वीपेष्वेतेषु भारत।
उक्ता जनपदा येषु धर्मश्चैकः प्रदृश्यते ॥ ६.१२.२८ ॥

ఆరోగ్యం, ఆయుష్షు ప్రమాణాల ద్వారా అది ఒకదానికంటే మరొకటి రెట్టింపుగా ఉంటుంది. ఓ రాజా, ఈ ద్వీపాలలో ఒకే జనపదం ఉంది, భారతా. వర్ణించబడిన జనపదాలలో ఒకే ధర్మమే కనిపిస్తుంది.

6.12.29

ईश्वरो दण्डमुद्यम्य स्वयमेव प्रजापतिः ।
द्वीपानेतान्महाराज रक्षंस्तिष्ठति नित्यदा ॥ ६.१२.२९ ॥

ఈశ్వరుడైన ప్రజాపతి స్వయంగా దండాన్ని ఎత్తి, మహారాజా, ఈ ద్వీపాలను రక్షిస్తూ ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉంటాడు.

6.12.30

स राजा स शिवो राजन्स पिता प्रतितामहः ।
गोपायति नरश्रेष्ठ प्रजाः सजडपण्डिताः ॥ ६.१२.३० ॥

ఆయనే రాజు, ఆయనే శివుడు, రాజా, ఆయనే తండ్రి, ప్రపితామహుడు. నరశ్రేష్ఠా, ఆయనే మూర్ఖులను, పండితులను సమస్త ప్రజలను రక్షిస్తాడు.

6.12.31

भोजनं चात्र कौरव्य प्रजाः स्वयमुपस्थितम् ।
सिद्धमेव महाबाहो तद्धि भुञ्जन्ति नित्यदा ॥ ६.१२.३१ ॥

కౌరవ్యా, ఇక్కడ ప్రజలు తమంతట తామే వచ్చిన, సిద్ధంగా ఉన్న భోజనాన్నే ఎల్లప్పుడూ తింటారు, మహాబాహో.

6.12.32

ततः परं समा नाम दृश्यते लोकसंस्थितिः ।
चतुरश्र महाराज त्रयस्त्रिंशत्तु मण्डलम् ॥ ६.१२.३२ ॥

దాని తరువాత 'సమా' అనే పేరుతో లోకవ్యవస్థ కనిపిస్తుంది, చతురస్రాకారంగా, మహారాజా; ముప్పై మూడు మండలాలు.

6.12.33

तत्र तिष्ठन्ति कौरव्य चत्वारो लोकसंमताः ।
दिग्गजा भरतश्रेष्ठ वामनैरावतादयः ॥ ६.१२.३३ ॥

అక్కడ కౌరవ్యా, లోకాలచే గౌరవించబడిన నాలుగు దిగ్గజాలు నిలిచి ఉంటాయి, భరతశ్రేష్ఠా — వామనుడు, ఐరావతం మొదలైనవి.

6.12.34

सुप्रतीकस्तदा राजन्प्रभिन्नकरटामुखः ।
तस्याहं परिमाणं तु न संख्यातुमिहोत्सहे ॥ ६.१२.३४ ॥

అప్పుడు రాజా, మదజలం కారే కపోలాలు, ముఖంతో సుప్రతీకుడు (అక్కడ ఉన్నాడు); అతని పరిమాణాన్ని ఇక్కడ లెక్కించడానికి నేను సాహసించలేను.

6.12.35

असंख्यातः स नित्यं हि तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ।
तत्र वै वायवो वान्ति दिग्भ्यः सर्वाभ्य एव हि ॥ ६.१२.३५ ॥

అది ఎల్లప్పుడూ అసంఖ్యాతమే — అడ్డంగా, పైకి, క్రిందికి కూడా; అక్కడ అన్ని దిక్కుల నుండి గాలులు వీస్తాయి.

6.12.36

असंबद्धा महाराज तान्निगृह्णन्ति ते गजाः ।
पुष्करैः पद्मसंकाशैर्विकसद्भिर्महाप्रभैः ॥ ६.१२.३६ ॥

మహారాజా, ఆ అసంబద్ధమైన (గాలులను) ఆ ఏనుగులు నియంత్రిస్తాయి — తామర వంటి, వికసించిన, మహాప్రభ గల తొండాలతో.

6.12.37

शतधा पुनरेवाशु ते तान्मुञ्चन्ति नित्यशः ।
श्वसद्भिर्मुच्यमानास्तु दिग्गजैरिह मारुताः ।
आगच्छन्ति महाराज ततस्तिष्ठन्ति वै प्रजाः ॥ ६.१२.३७ ॥

అవి వాటిని వందల విధాలుగా వెంటనే నిరంతరం విడిచిపెడతాయి. దిగ్గజాల ఊపిరితో విడుదలైన గాలులు ఇక్కడికి వస్తాయి; ఓ మహారాజా, అప్పుడు ప్రజలు నిలిచి ఉంటారు.

6.12.38

परो वै विस्तरोऽत्यर्थं त्वया सञ्जय कीर्तितः ।
दर्शितं द्वीपसंस्थानमुत्तरं ब्रूहि सञ्जय ॥ ६.१२.३८ ॥

సంజయా, నువ్వు చాలా విస్తారంగా వివరించావు. ద్వీపాల అమరికను చూపించావు; ఇక మిగిలినదాన్ని చెప్పు, సంజయా.

6.12.39

उक्ता द्वीपा महाराज ग्रहं वै शृणु तत्त्वतः ।
स्वर्भानोः कौरवश्रेष्ठ यावदेव प्रमाणतः ॥ ६.१२.३९ ॥

మహారాజా, ద్వీపాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు గ్రహం గురించి యథార్థంగా విను, కౌరవశ్రేష్ఠా — స్వర్భానువును, దాని ప్రమాణం ప్రకారం.

6.12.40

परिमण्डलो महाराज स्वर्भानुः श्रूयते ग्रहः ।
योजनानां सहस्राणि विष्कम्भो द्वादशास्य वै ॥ ६.१२.४० ॥

మహారాజా, స్వర్భానువు అనే గ్రహం గుండ్రంగా ఉందని వినబడుతుంది. దాని వ్యాసం పన్నెండు వేల యోజనాలు.

6.12.41

परिणाहेन षट्त्रिंशद्विपुलत्वेन चानघ ।
षष्टिमाहुः शतान्यस्य बुधाः पौराणिकास्तथा ॥ ६.१२.४१ ॥

పాపరహితుడా, దాని పరిధి ముప్పై ఆరు వేలు, విస్తారం ఆరు వందల యోజనాలని జ్ఞానులు, పురాణజ్ఞులు చెబుతారు.

6.12.42

चन्द्रमास्तु सहस्राणि राजन्नेकादश स्मृतः ।
विष्कम्भेण कुरुश्रेष्ठ त्रयस्त्रिंशत्तु मण्डलम् ॥ ६.१२.४२ ॥

రాజా, చంద్రుని వ్యాసం పదకొండు వేల యోజనాలని చెప్పబడింది. కురుశ్రేష్ఠా, దాని మండలం ముప్పై మూడు వేలు.

6.12.43

एकोनषष्टिविष्कम्भं शीतरश्मेर्महात्मनः ॥ ६.१२.४३ ॥

మహాత్ముడైన శీతరశ్మి (చంద్రుని) వ్యాసం ఏభైతొమ్మిది.

6.12.44

सूर्यस्त्वष्टौ सहस्राणि द्वे चान्ये कुरुनन्दन ।
विष्कम्भेण ततो राजन्मण्डलं त्रिंशता समम् ॥ ६.१२.४४ ॥

సూర్యుని వ్యాసం ఎనిమిది వేల రెండు. ఓ కురునందనా, రాజా, ఆ మండలం ముప్పదితో సమానం.

6.12.45

अष्टपञ्चाशतं राजन्विपुलत्वेन चानघ ।
श्रूयते परमोदारः पतगोऽसौ विभावसुः ॥ ६.१२.४५ ॥

రాజా, నిష్కల్మషుడా, విస్తారంలో యాభై ఎనిమిది అని వినబడుతుంది; ఆ పరమోదారుడు పతగుడు విభావసువు (సూర్యుడు).

6.12.46

एतत्प्रमाणमर्कस्य निर्दिष्टमिह भारत ।
स राहुश्छादयत्येतौ यथाकालं महात्तया ॥ ६.१२.४६ ॥

ఓ భారతా, ఇక్కడ సూర్యుని ఈ ప్రమాణం నిర్దేశించబడింది; ఆ రాహువు తన మహత్తుతో, తగిన కాలంలో ఈ ఇద్దరినీ కప్పుతాడు.

6.12.47

चन्द्रादित्यौ महाराज संक्षेपोऽयमुदाहृतः ।
इत्येतत्ते महाराज पृच्छतः शास्त्रचक्षुषा ॥ ६.१२.४७ ॥

మహారాజా, చంద్రుడు మరియు ఆదిత్యుని ఈ సంక్షేపం చెప్పబడింది; మహారాజా, శాస్త్ర-నేత్రంతో అడిగిన మీకు ఇదంతా చెప్పబడింది.

6.12.48

सर्वमुक्तं यथातत्त्वं तस्माच्छममवाप्नुहि ।
यथोद्दिष्टं मया प्रोक्तं सनिर्माणमिदं जगत् ॥ ६.१२.४८ ॥

అంతా యథార్థంగా చెప్పబడింది; కావున శాంతిని పొందండి. నిర్దేశించినట్లుగా, సృష్టితో కూడిన ఈ జగత్తును నేను చెప్పాను.

6.12.49

तस्मादाश्वस कौरव्य पुत्रं दुर्योधनं प्रति ।
श्रुत्वेदं भरतश्रेष्ठ भूमिपर्व मनोनुगम् ॥ ६.१२.४९ ॥

కౌరవ్యా, కాబట్టి కుమారుడు దుర్యోధనుని గురించి ఊరట పొందుము. భరతశ్రేష్ఠా, మనసుకు ప్రియమైన ఈ భూమిపర్వాన్ని విని.

6.12.50

श्रीमान्भवति राजन्यः सिद्धार्थः साधुसंमतः ।
आयुर्बलं च कीर्तिश्च तस्य तेजश्च वर्धते ॥ ६.१२.५० ॥

ఈ పర్వాన్ని వినే రాజు శ్రీమంతుడై, సిద్ధార్థుడై, సాధువుల గౌరవాన్ని పొందుతాడు; అతని ఆయుస్సు, బలం, కీర్తి, తేజస్సు వృద్ధి చెందుతాయి.

6.12.51

यः शृणोति महीपाल पर्वणीदं यतव्रतः ।
प्रीयन्ते पितरस्तस्य तथैव च पितामहाः ॥ ६.१२.५१ ॥

మహీపాలా, నియమనిష్ఠతో ఈ పర్వాన్ని విన్నవానికి అతని పితరులు, అలాగే పితామహులు సంతోషిస్తారు.

6.12.52

इदं तु भारतं वर्षं यत्र वर्तामहे वयम् ।
पूर्वैः प्रवर्तितं पुण्यं तत्सर्वं श्रुतवानसि ॥ ६.१२.५२ ॥

మనం నివసించే ఈ భారతవర్షం పూర్వులచే స్థాపించబడిన పుణ్యభూమి; అదంతా నీవు విన్నావు.