ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.16.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां शब्दः समभवन्महान् ।
क्रोशतां भूमिपलानां युज्यतां युज्यतामिति ॥ ६.१६.१ ॥
ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾದಾಗ, "ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಸಿದ್ಧರಾಗಿ!" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜರ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.16.2
शङ्खदुन्दुभिघोषैश्च सिंहनादैश्च भारत ।
हयहेषितनादैश्च रथनेमिस्वनैस्तथा ॥ ६.१६.२ ॥
ಭಾರತ, ಶಂಖ ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷದಿಂದಲೂ, ಸಿಂಹನಾದಗಳಿಂದಲೂ, ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಷಾರವದಿಂದಲೂ, ರಥಚಕ್ರಗಳ ಸದ್ದಿನಿಂದಲೂ ಅದು ತುಂಬಿತ್ತು.
6.16.3
गाजानां बृहतां चैव योधानां चापि गर्जताम् ।
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ॥ ६.१६.३ ॥
ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಜಿಸುವ ಯೋಧರ ಸೀಟಿ, ತೊಡೆ ತಟ್ಟುವಿಕೆ, ಕೂಗಾಟಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಘೋರ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.16.4
उदतिष्ठन्महाराज सर्वं युक्तमशेषतः ।
सूर्योदये महत्सैन्यं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ ६.१६.४ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೌರವ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯೂಹಬದ್ಧವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತವು; ಆ ಮಹಾ ಸೈನ್ಯ ಎದ್ದಿತು.
6.16.5
राजेन्द्र तव पुत्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
दुष्प्रधृष्याणि चास्त्राणि सशस्रकवचानि च ॥ ६.१६.५ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಅಜೇಯವಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳೂ, ಶಸ್ತ್ರ-ಕವಚಗಳೂ ಇದ್ದವು.
6.16.6
ततः प्रकाशे सैन्यानि समदृश्यन्त भारत ।
त्वदीयानां परेषां च शस्त्रवन्ति महान्ति च ॥ ६.१६.६ ॥
ಆಗ ಬೆಳಕು ಹರಿದಾಗ, ಭಾರತ, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಮಹಾ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿದವು.
6.16.7
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदपरिष्कृताः ।
विभ्राजमाना दृश्यन्ते मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.१६.७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳು ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗಿನ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
6.16.8
रथानीकान्यदृश्यन्त नगराणीव भूरिशः ।
अतीव शुशुभे तत्र पिता ते पूर्णचन्द्रवत् ॥ ६.१६.८ ॥
ರಥ ಸೇನಾವ್ಯೂಹಗಳು ಅನೇಕ ನಗರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಅತಿಶಯವಾಗಿ ಹೊಳೆದನು.
6.16.9
धनुर्भिर्ऋष्टिभिः खङ्गैर्गदाभिः शक्तितोमरैः ।
योधाः प्रहरणैः शुभ्रैस्तेष्वनीकेष्ववस्थिताः ॥ ६.१६.९ ॥
ಬಿಲ್ಲು, ಋಷ್ಟಿ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ಶಕ್ತಿ, ತೋಮರ ಮುಂತಾದ ಹೊಳೆಯುವ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಧರು ಆ ಸೇನಾ ವ್ಯೂಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.
6.16.10
गजाः पदाता रथिनस्तुरगाश्च विशांपते ।
व्यतिष्ठन्वागुराकाराः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१६.१० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಆನೆಗಳು, ಕಾಲಾಳುಗಳು, ರಥಿಕರು, ಕುದುರೆಗಳು ಬಲೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
6.16.11
ध्वजा बहुविधाकारा व्यदृश्यन्त समुच्छ्रिताः ।
स्वेषां चैव परेषां च द्युतिमन्तः सहस्रशः ॥ ६.१६.११ ॥
ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಅನೇಕ ಆಕಾರದ ಧ್ವಜಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹಾರುತ್ತ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
6.16.12
काञ्चना मणिचित्राङ्गा ज्वलन्त इव पावकाः ।
अर्चिष्मन्तो व्यरोचन्त गजारोहाः सहस्रशः ॥ ६.१६.१२ ॥
ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ ದೇಹದ ಗಜಾರೋಹಿಗಳು ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದರು.
6.16.13
महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव ।
सन्नद्धास्ते प्रवीराश्च ददृशुर्युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.१६.१३ ॥
ಮಹೇಂದ್ರನ ಭವನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿಯ ಮಹೇಂದ್ರ ಧ್ವಜಗಳಂತೆ, ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಆ ವೀರರು ಯುದ್ಧಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.
6.16.14
उद्यतैरायुधैश्चित्रास्तलबद्धाः कलापिनः ।
ऋषभाक्षा मनुष्येन्द्राश्चमूमुखगता बभुः ॥ ६.१६.१४ ॥
ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರರಾದ, ಕಲಾಪಿಗಳಾದ, ಎತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿನ ನರೇಂದ್ರರು ಸೇನಾಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಹೊಳೆದರು.
6.16.15
शकुनिः सौबलः शल्य आवन्त्योऽथ जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दौ कैकेयाः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.१६.१५ ॥
ಶಕುನಿ ಸೌಬಲ, ಶಲ್ಯ, ಆವಂತ್ಯ, ಬಳಿಕ ಜಯದ್ರಥ, ವಿಂದ-ಅನುವಿಂದ ಕೈಕೇಯರು, ಕಾಂಬೋಜ ಸುದಕ್ಷಿಣ.
6.16.16
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयत्सेनश्च पार्थिवः ।
बृहद्बलश्च कौशल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ६.१६.१६ ॥
ಶ್ರುತಾಯುಧ ಕಾಲಿಂಗ, ರಾಜ ಜಯತ್ಸೇನ, ಬೃಹದ್ಬಲ ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಾತ್ವತ ಕೃತವರ್ಮ.
6.16.17
दशैते पुरुषव्याघ्राः शूराः परिघबाहवः ।
अक्षौहिणीनां पतयो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥ ६.१६.१७ ॥
ಈ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರು, ಶೂರರು, ಪರಿಘದಂತಹ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವರು, ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವವರು.
6.16.18
एते चान्ये च बहवो दुर्योधनवशानुगाः ।
राजानो राजपुत्राश्च नीतिमन्तो महारथाः ॥ ६.१६.१८ ॥
ಇವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರು — ದುರ್ಯೋಧನನ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜರು, ರಾಜಕುಮಾರರು, ನೀತಿವಂತ ಮಹಾರಥರು.
6.16.19
सन्नद्धाः समदृश्यन स्वेष्वनीकेष्ववस्थिताः ।
बद्धकृष्णाजिनाः सर्वे बलिनो युद्धशालिनः ॥ ६.१६.१९ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು; ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಯುದ್ಧ ನಿಪುಣರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
6.16.20
हृष्टा दुर्योधनस्यार्थे ब्रह्मलोकाय दीक्षिताः ।
समर्था दश वाहिन्यः परिगृह्य व्यवस्थिताः ॥ ६.१६.२० ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವ್ರತದೀಕ್ಷೆ ತೊಟ್ಟು ಹರ್ಷದಿಂದ, ಹತ್ತು ಸೇನೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದು ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
6.16.21
एकादशी धार्तराष्ट्री कौरवाणां महाचमूः ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां यत्र शान्तनवोऽग्रणीः ॥ ६.१६.२१ ॥
ಕೌರವರ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಮಹಾಸೇನೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರದು; ಅದರ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಇದ್ದನು.
6.16.22
श्वेतोष्णीषं श्वेतहयं श्वेतवर्माणमच्युतम् ।
अपश्याम महाराज भीष्मं चन्द्रमिवोदितम् ॥ ६.१६.२२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಬಿಳಿಯ ಪೇಟ, ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳು, ಬಿಳಿಯ ಕವಚವುಳ್ಳ ಅಚ್ಯುತ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು; ಉದಯಿಸಿದ ಚಂದ್ರನಂತೆ.
6.16.23
हेमतालध्वजं भीष्मं राजते स्यन्दते स्थितम् ।
श्वेताभ्र इव तीक्ष्णांशुं ददृशुः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१६.२३ ॥
ಚಿನ್ನದ ತಾಳೆ ಧ್ವಜದ ಭೀಷ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೊಳೆದನು; ಬಿಳಿಯ ಮೋಡದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ. ಕೌರವ-ಪಾಂಡವರು ಅವನನ್ನು ಕಂಡರು.
6.16.24
दृष्ट्वा चमूमुखे भीष्मं समकम्पन्त पाण्डवाः ।
सृञ्जयाश्च महेष्वासा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
जृम्भमाणं महासिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा यथा ॥ ६.१६.२४ ॥
ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಸೃಂಜಯರು ನಡುಗಿದರು; ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಾಸಿಂಹವನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷುದ್ರ ಮೃಗಗಳಂತೆ.
6.16.25
धृष्टद्युम्नमुखाः सर्वे समुद्विविजिरे मुहुः ।
एकादशैताः श्रीजुष्टा वाहिन्यस्तव पार्थिव ॥ ६.१६.२५ ॥
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಮುಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲರೂ ಪದೇ ಪದೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡರು. ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಹನ್ನೊಂದು ಶೋಭಾಯುಕ್ತ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ (ಕಂಗೆಟ್ಟವು).
6.16.26
पाण्डवानां तथा सप्त महापुरुषपालिताः ।
उन्मत्तमकरावर्तौ महाग्राहसमाकुलौ ॥ ६.१६.२६ ॥
ಪಾಂಡವರ ಏಳು ಸೇನೆಗಳೂ ಮಹಾವೀರರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಮದಗೊಂಡ ಮಕರಗಳ ಸುಳಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎರಡು ಸಾಗರಗಳಂತಿದ್ದವು.
6.16.27
युगान्ते समवेतौ द्वौ दृश्येते सागराविव ।
नैव नस्तादृशो राजन्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
अनीकानां समेतानां कौरवाणां तथाविधः ॥ ६.१६.२७ ॥
ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಎರಡು ಸಾಗರಗಳಂತೆ ಅವು ಕಾಣಿಸಿದವು. ರಾಜನೇ, ಕೌರವರ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸೇನೆಗಳ ಅಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.