మహాభారతం · అధ్యాయం 6.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.16.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां शब्दः समभवन्महान् ।
क्रोशतां भूमिपलानां युज्यतां युज्यतामिति ॥ ६.१६.१ ॥
అప్పుడు రాత్రి గడిచి ఉదయం కాగా, "సిద్ధంగా ఉండండి, సిద్ధంగా ఉండండి!" అని అరుస్తున్న రాజుల మహా కోలాహలం చెలరేగింది.
6.16.2
शङ्खदुन्दुभिघोषैश्च सिंहनादैश्च भारत ।
हयहेषितनादैश्च रथनेमिस्वनैस्तथा ॥ ६.१६.२ ॥
భారతా, శంఖ దుందుభుల ధ్వనులతో, సింహ గర్జనలతో, గుర్రాల సకిలింపులతో, రథ చక్రాల ధ్వనులతో కూడా అది నిండిపోయింది.
6.16.3
गाजानां बृहतां चैव योधानां चापि गर्जताम् ।
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ॥ ६.१६.३ ॥
పెద్ద ఏనుగులు, గర్జించే యోధులు చేసిన ఈలలు, భుజాలు చరచడాలు, కేకలతో అన్నివైపులా ఘోర కోలాహలం కలిగింది.
6.16.4
उदतिष्ठन्महाराज सर्वं युक्तमशेषतः ।
सूर्योदये महत्सैन्यं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ ६.१६.४ ॥
మహారాజా, సూర్యోదయ సమయంలో కౌరవ, పాండవ సేనలు పూర్తిగా వ్యూహం పన్ని లేచాయి; ఆ మహా సైన్యం లేచింది.
6.16.5
राजेन्द्र तव पुत्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
दुष्प्रधृष्याणि चास्त्राणि सशस्रकवचानि च ॥ ६.१६.५ ॥
రాజేంద్రా, నీ కుమారులకు, పాండవులకు అజేయమైన అస్త్రాలు, ఖడ్గాలు, కవచాలు ఉన్నాయి.
6.16.6
ततः प्रकाशे सैन्यानि समदृश्यन्त भारत ।
त्वदीयानां परेषां च शस्त्रवन्ति महान्ति च ॥ ६.१६.६ ॥
అప్పుడు వెలుగు రాగా, భారతా, నీ సైన్యాలు, శత్రుసైన్యాలు ఆయుధాలతో కూడిన మహా సైన్యాలుగా కనిపించాయి.
6.16.7
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदपरिष्कृताः ।
विभ्राजमाना दृश्यन्ते मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.१६.७ ॥
అక్కడ బంగారంతో అలంకరించిన ఏనుగులు మరియు రథాలు మెరుపులతో కూడిన మేఘాల వలె ప్రకాశిస్తూ కనిపించాయి.
6.16.8
रथानीकान्यदृश्यन्त नगराणीव भूरिशः ।
अतीव शुशुभे तत्र पिता ते पूर्णचन्द्रवत् ॥ ६.१६.८ ॥
రథ సమూహాలు అనేక నగరాలవలె కనిపించాయి. అక్కడ మీ తండ్రి పూర్ణచంద్రునిలా అతి శోభతో ప్రకాశించాడు.
6.16.9
धनुर्भिर्ऋष्टिभिः खङ्गैर्गदाभिः शक्तितोमरैः ।
योधाः प्रहरणैः शुभ्रैस्तेष्वनीकेष्ववस्थिताः ॥ ६.१६.९ ॥
విల్లు, ఋష్టి, ఖడ్గం, గద, శక్తి, తోమరం వంటి ప్రకాశించే ఆయుధాలతో యోధులు ఆ సైన్యవ్యూహాలలో నిలబడి ఉన్నారు.
6.16.10
गजाः पदाता रथिनस्तुरगाश्च विशांपते ।
व्यतिष्ठन्वागुराकाराः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१६.१० ॥
ఓ రాజా! ఏనుగులు, కాల్బలం, రథికులు, గుర్రాలు వలలా ఏర్పడి వందల వేలుగా నిలిచి ఉన్నారు.
6.16.11
ध्वजा बहुविधाकारा व्यदृश्यन्त समुच्छ्रिताः ।
स्वेषां चैव परेषां च द्युतिमन्तः सहस्रशः ॥ ६.१६.११ ॥
మనవి మరియు శత్రువులవి అనేక ఆకృతుల ధ్వజాలు ఎత్తుగా ఎగురుతూ వేలకొద్దీ ప్రకాశిస్తూ కనిపించాయి.
6.16.12
काञ्चना मणिचित्राङ्गा ज्वलन्त इव पावकाः ।
अर्चिष्मन्तो व्यरोचन्त गजारोहाः सहस्रशः ॥ ६.१६.१२ ॥
బంగారు రంగులో, మణులతో చిత్రించిన శరీరాలతో ఉన్న గజారోహకులు మండే అగ్నుల వలె జ్వాలలతో వేలకొద్దీ ప్రకాశించారు.
6.16.13
महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव ।
सन्नद्धास्ते प्रवीराश्च ददृशुर्युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.१६.१३ ॥
మహేంద్రుని భవనాలలో ఉన్న తెల్లని మహేంద్ర ధ్వజాలవలె, కవచధారులైన ఆ వీరులు యుద్ధాన్ని కోరువారిగా కనిపించారు.
6.16.14
उद्यतैरायुधैश्चित्रास्तलबद्धाः कलापिनः ।
ऋषभाक्षा मनुष्येन्द्राश्चमूमुखगता बभुः ॥ ६.१६.१४ ॥
ఎత్తిన ఆయుధాలతో విచిత్రంగా, తలబద్ధ వాద్యాలతో, నెమలిపింఛాలతో, వృషభనేత్రులైన నరేంద్రులు సైన్యముఖంలో వెళ్తూ ప్రకాశించారు.
6.16.15
शकुनिः सौबलः शल्य आवन्त्योऽथ जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दौ कैकेयाः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.१६.१५ ॥
శకుని సౌబలుడు, శల్యుడు, ఆవంత్యుడు, తరువాత జయద్రథుడు, వింద-అనువింద కైకేయులు, కాంబోజుడు సుదక్షిణుడు.
6.16.16
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयत्सेनश्च पार्थिवः ।
बृहद्बलश्च कौशल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ६.१६.१६ ॥
శ్రుతాయుధుడు కాళింగుడు, రాజు జయత్సేనుడు, బృహద్బలుడు కౌసల్యుడు, సాత్వతుడు కృతవర్మ.
6.16.17
दशैते पुरुषव्याघ्राः शूराः परिघबाहवः ।
अक्षौहिणीनां पतयो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥ ६.१६.१७ ॥
ఈ పదిమంది పురుషవ్యాఘ్రులు, శూరులు, పరిఘబాహువులు, అక్షౌహిణులకు అధిపతులు, యజ్ఞం చేసేవారు, విస్తారమైన దక్షిణ ఇచ్చేవారు.
6.16.18
एते चान्ये च बहवो दुर्योधनवशानुगाः ।
राजानो राजपुत्राश्च नीतिमन्तो महारथाः ॥ ६.१६.१८ ॥
వీరు, ఇంకా అనేక ఇతరులు — దుర్యోధనుని వశంలో నడిచే రాజులు, రాజకుమారులు, నీతిమంతులైన మహారథులు.
6.16.19
सन्नद्धाः समदृश्यन स्वेष्वनीकेष्ववस्थिताः ।
बद्धकृष्णाजिनाः सर्वे बलिनो युद्धशालिनः ॥ ६.१६.१९ ॥
అందరూ కవచాలు ధరించి తమ తమ సేనా విభాగాలలో నిలిచి కనిపించారు; నల్ల జింకతోలు కట్టుకొని, బలవంతులు, యుద్ధనిపుణులు.
6.16.20
हृष्टा दुर्योधनस्यार्थे ब्रह्मलोकाय दीक्षिताः ।
समर्था दश वाहिन्यः परिगृह्य व्यवस्थिताः ॥ ६.१६.२० ॥
దుర్యోధనుని కోసం, బ్రహ్మలోకం పొందాలనే సంకల్పంతో దీక్షితులై సంతోషంగా, పది సేనలు చుట్టుముట్టి వ్యూహంలో నిలిచాయి.
6.16.21
एकादशी धार्तराष्ट्री कौरवाणां महाचमूः ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां यत्र शान्तनवोऽग्रणीः ॥ ६.१६.२१ ॥
కౌరవుల పదకొండవ మహాసేన, ధృతరాష్ట్ర పుత్రులకు చెందినది; దాని ముందు సమస్త సేనలకు నాయకుడు శంతనుని కుమారుడు.
6.16.22
श्वेतोष्णीषं श्वेतहयं श्वेतवर्माणमच्युतम् ।
अपश्याम महाराज भीष्मं चन्द्रमिवोदितम् ॥ ६.१६.२२ ॥
మహారాజా! తెల్లని తలపాగా, తెల్లని గుర్రాలు, తెల్లని కవచం ధరించిన అచ్యుతుడైన భీష్ముని చూశాము; ఉదయించిన చంద్రునిలా.
6.16.23
हेमतालध्वजं भीष्मं राजते स्यन्दते स्थितम् ।
श्वेताभ्र इव तीक्ष्णांशुं ददृशुः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१६.२३ ॥
బంగారు తాడిచెట్టు జెండా గల భీష్ముడు రథంపై నిలిచి ప్రకాశించాడు; తెల్లని మేఘంలో తీక్షణ కిరణాల సూర్యునిలా. కురుపాండవులు అతనిని చూశారు.
6.16.24
दृष्ट्वा चमूमुखे भीष्मं समकम्पन्त पाण्डवाः ।
सृञ्जयाश्च महेष्वासा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
जृम्भमाणं महासिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा यथा ॥ ६.१६.२४ ॥
సేన ముందు భీష్ముని చూసి పాండవులు, ధృష్టద్యుమ్నుని నాయకత్వంలోని మహాధనుర్ధారులైన సృంజయులు వణికిపోయారు; ఆవులిస్తున్న మహాసింహాన్ని చూసి చిన్న జింకలు వణికినట్లు.
6.16.25
धृष्टद्युम्नमुखाः सर्वे समुद्विविजिरे मुहुः ।
एकादशैताः श्रीजुष्टा वाहिन्यस्तव पार्थिव ॥ ६.१६.२५ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందున్న వారందరూ మళ్ళీ మళ్ళీ తీవ్రంగా కలత చెందారు. రాజా, మీ ఈ పదకొండు శోభాయుత సేనలు (భయపడ్డాయి).
6.16.26
पाण्डवानां तथा सप्त महापुरुषपालिताः ।
उन्मत्तमकरावर्तौ महाग्राहसमाकुलौ ॥ ६.१६.२६ ॥
పాండవుల ఏడు సేనలు కూడా మహా వీరులచే రక్షింపబడినవి; మదించిన మకరాల సుడులతో, పెద్ద మొసళ్లతో నిండిన రెండు సముద్రాల వలె ఉన్నాయి.
6.16.27
युगान्ते समवेतौ द्वौ दृश्येते सागराविव ।
नैव नस्तादृशो राजन्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
अनीकानां समेतानां कौरवाणां तथाविधः ॥ ६.१६.२७ ॥
యుగాంతంలో కలసిన రెండు సముద్రాల వలె అవి కనిపించాయి. రాజా, కౌరవుల సమకూడిన సేనల అటువంటి స్థితిని మేము ఇంతకు ముందు చూడలేదు, వినలేదు.