มหาภารตะ · อัธยายะ 6.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.16.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां शब्दः समभवन्महान् ।
क्रोशतां भूमिपलानां युज्यतां युज्यतामिति ॥ ६.१६.१ ॥
ครั้นราตรีผ่านไปและรุ่งอรุณแล้ว เสียงอึกทึกใหญ่ก็ดังขึ้นจากพระราชาทั้งหลายที่ตะโกนว่า เตรียมพร้อม เตรียมพร้อม
6.16.2
शङ्खदुन्दुभिघोषैश्च सिंहनादैश्च भारत ।
हयहेषितनादैश्च रथनेमिस्वनैस्तथा ॥ ६.१६.२ ॥
ข้าแต่ภารตะ ด้วยเสียงกระหึ่มของสังข์และกลอง ด้วยเสียงคำรามดุจราชสีห์ ด้วยเสียงม้าร้องแผดเสียง และเสียงกงล้อรถดังกึกก้องเช่นกัน
6.16.3
गाजानां बृहतां चैव योधानां चापि गर्जताम् ।
क्ष्वेलितास्फोटितोत्क्रुष्टैस्तुमुलं सर्वतोऽभवत् ॥ ६.१६.३ ॥
และจากช้างใหญ่กับนักรบที่คำรามอยู่ ด้วยเสียงผิวปาก เสียงตบแขน และเสียงตะโกน ความอื้ออึงก็ดังไปทั่วทุกทิศ
6.16.4
उदतिष्ठन्महाराज सर्वं युक्तमशेषतः ।
सूर्योदये महत्सैन्यं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ ६.१६.४ ॥
ข้าแต่มหาราช กองทัพใหญ่ของฝ่ายเการพและฝ่ายปาณฑพลุกขึ้นยืนเรียงรายพร้อมสรรพครบถ้วนในยามพระอาทิตย์ขึ้น
6.16.5
राजेन्द्र तव पुत्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
दुष्प्रधृष्याणि चास्त्राणि सशस्रकवचानि च ॥ ६.१६.५ ॥
ข้าแต่จอมราชันย์ ทั้งโอรสของพระองค์และพวกปาณฑพต่างมีอาวุธที่ใครต่อกรไม่ได้ พร้อมด้วยดาบและเกราะ
6.16.6
ततः प्रकाशे सैन्यानि समदृश्यन्त भारत ।
त्वदीयानां परेषां च शस्त्रवन्ति महान्ति च ॥ ६.१६.६ ॥
ครั้นแสงสว่างปรากฏ ข้าแต่ภารตะ กองทัพอันยิ่งใหญ่ทั้งของพระองค์และของศัตรูที่ถืออาวุธก็ปรากฏให้เห็น
6.16.7
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदपरिष्कृताः ।
विभ्राजमाना दृश्यन्ते मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.१६.७ ॥
ที่นั่น ช้างและรถศึกที่ประดับด้วยทองคำปรากฏให้เห็นเปล่งประกายดุจเมฆที่มีสายฟ้า
6.16.8
रथानीकान्यदृश्यन्त नगराणीव भूरिशः ।
अतीव शुशुभे तत्र पिता ते पूर्णचन्द्रवत् ॥ ६.१६.८ ॥
กองรถศึกปรากฏให้เห็นดุจนครจำนวนมาก และที่นั่นพระบิดาของพระองค์ส่องประกายยิ่งนัก ดุจพระจันทร์เพ็ญ
6.16.9
धनुर्भिर्ऋष्टिभिः खङ्गैर्गदाभिः शक्तितोमरैः ।
योधाः प्रहरणैः शुभ्रैस्तेष्वनीकेष्ववस्थिताः ॥ ६.१६.९ ॥
นักรบถืออาวุธอันเปล่งประกาย ได้แก่ คันธนู หอก ดาบ ตะบอง หลาว และง้าว ยืนประจำอยู่ในกองทัพเหล่านั้น
6.16.10
गजाः पदाता रथिनस्तुरगाश्च विशांपते ।
व्यतिष्ठन्वागुराकाराः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१६.१० ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ช้าง พลเดินเท้า พลรถ และม้า ยืนเรียงเป็นรูปตาข่าย เป็นร้อยเป็นพัน
6.16.11
ध्वजा बहुविधाकारा व्यदृश्यन्त समुच्छ्रिताः ।
स्वेषां चैव परेषां च द्युतिमन्तः सहस्रशः ॥ ६.१६.११ ॥
ธงหลากรูปทรงชูสูงปรากฏให้เห็น ทั้งของฝ่ายเราและของศัตรู เปล่งแสงเป็นพัน ๆ
6.16.12
काञ्चना मणिचित्राङ्गा ज्वलन्त इव पावकाः ।
अर्चिष्मन्तो व्यरोचन्त गजारोहाः सहस्रशः ॥ ६.१६.१२ ॥
นักขี่ช้างที่มีทองคำและกายประดับด้วยอัญมณีหลากสี ลุกโชนดุจไฟที่มีเปลวไหว ส่องแสงเจิดจ้าเป็นพัน ๆ
6.16.13
महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव ।
सन्नद्धास्ते प्रवीराश्च ददृशुर्युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.१६.१३ ॥
ดุจธงขาวของพระมเหนทร์ในที่ประทับของพระอินทร์ บรรดาวีรบุรุษที่สวมเกราะเหล่านั้นปรากฏให้เห็น ปรารถนาจะทำศึก
6.16.14
उद्यतैरायुधैश्चित्रास्तलबद्धाः कलापिनः ।
ऋषभाक्षा मनुष्येन्द्राश्चमूमुखगता बभुः ॥ ६.१६.१४ ॥
ประดับด้วยอาวุธที่ยกขึ้น มีกลองผูกติดข้าง ประดับด้วยขนนกยูง มีตาดุจโคผู้ เหล่าจอมมนุษย์ที่เคลื่อนไปอยู่หน้ากองทัพส่องแสงรุ่งเรือง
6.16.15
शकुनिः सौबलः शल्य आवन्त्योऽथ जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दौ कैकेयाः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.१६.१५ ॥
ศกุนิบุตรแห่งสุพล ศัลยะ เจ้าชายแห่งอวันติ แล้วก็ชยัทรถ วินทะและอนุวินทะแห่งไกเกยะ และสุทักษิณะแห่งกัมโพชะ
6.16.16
श्रुतायुधश्च कालिङ्गो जयत्सेनश्च पार्थिवः ।
बृहद्बलश्च कौशल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ६.१६.१६ ॥
ศรุตายุธแห่งกลิงคะ พระราชาชยัตเสนะ พฤหัทพลแห่งโกศล และกฤตวรมันชาวสาตวตะ
6.16.17
दशैते पुरुषव्याघ्राः शूराः परिघबाहवः ।
अक्षौहिणीनां पतयो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥ ६.१६.१७ ॥
วีรบุรุษสิบคนนี้ เป็นเสือในหมู่มนุษย์ แขนดุจกระบองเหล็ก เป็นจอมแห่งอักโษหินี เป็นผู้บูชายัญ และถวายทักษิณามากมาย
6.16.18
एते चान्ये च बहवो दुर्योधनवशानुगाः ।
राजानो राजपुत्राश्च नीतिमन्तो महारथाः ॥ ६.१६.१८ ॥
เหล่านี้และอีกมากมาย ทั้งพระราชาและพระราชโอรสที่ปฏิบัติตามคำบัญชาของทุรโยธน์ ผู้มีปัญญา เป็นมหารถีทั้งหลาย
6.16.19
सन्नद्धाः समदृश्यन स्वेष्वनीकेष्ववस्थिताः ।
बद्धकृष्णाजिनाः सर्वे बलिनो युद्धशालिनः ॥ ६.१६.१९ ॥
ทุกคนปรากฏให้เห็นสวมเกราะ ประจำอยู่ในกองทัพของตน สวมหนังกวางดำผูกไว้ทั้งหมด แข็งแรงและชำนาญการรบ
6.16.20
हृष्टा दुर्योधनस्यार्थे ब्रह्मलोकाय दीक्षिताः ।
समर्था दश वाहिन्यः परिगृह्य व्यवस्थिताः ॥ ६.१६.२० ॥
ทั้งยินดี ปฏิญาณตนเพื่อประโยชน์ของทุรโยธน์และเพื่อพรหมโลก กองทัพทั้งสิบยืนเรียงรายล้อมกันและกัน ตั้งอยู่อย่างพร้อมเพรียง
6.16.21
एकादशी धार्तराष्ट्री कौरवाणां महाचमूः ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां यत्र शान्तनवोऽग्रणीः ॥ ६.१६.२१ ॥
กองทัพใหญ่ที่สิบเอ็ดของเการพ ซึ่งเป็นของบุตรทั้งหลายของธฤตราษฎร์ มีภีษมะบุตรของศันตนุเป็นผู้นำอยู่ข้างหน้าสุดของกองทหารทั้งปวง
6.16.22
श्वेतोष्णीषं श्वेतहयं श्वेतवर्माणमच्युतम् ।
अपश्याम महाराज भीष्मं चन्द्रमिवोदितम् ॥ ६.१६.२२ ॥
ข้าแต่มหาราช พวกเราได้เห็นภีษมะผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ สวมผ้าโพกศีรษะสีขาว มีม้าสีขาว สวมเกราะสีขาว ดุจพระจันทร์ที่ขึ้นแล้ว
6.16.23
हेमतालध्वजं भीष्मं राजते स्यन्दते स्थितम् ।
श्वेताभ्र इव तीक्ष्णांशुं ददृशुः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१६.२३ ॥
ภีษมะมีธงรูปต้นตาลสีทอง ประทับยืนอยู่บนรถศึกแล้วส่องแสงรุ่งโรจน์ ดุจพระอาทิตย์ที่มีรัศมีคมกล้าอยู่ในเมฆขาว เการพและปาณฑพต่างก็ได้เห็นท่าน
6.16.24
दृष्ट्वा चमूमुखे भीष्मं समकम्पन्त पाण्डवाः ।
सृञ्जयाश्च महेष्वासा धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
जृम्भमाणं महासिंहं दृष्ट्वा क्षुद्रमृगा यथा ॥ ६.१६.२४ ॥
เมื่อปาณฑพเห็นภีษมะอยู่ที่หน้ากองทัพ ต่างก็สั่นสะท้านไปทั้งหมด และสัญชัยผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ มีธฤษฏทยุมน์นำหน้า ก็สั่นสะท้านเช่นกัน ดุจสัตว์เล็กที่เห็นสิงโตใหญ่อ้าปากหาว
6.16.25
धृष्टद्युम्नमुखाः सर्वे समुद्विविजिरे मुहुः ।
एकादशैताः श्रीजुष्टा वाहिन्यस्तव पार्थिव ॥ ६.१६.२५ ॥
มีธฤษฏทยุมน์เป็นผู้นำ ทุกคนต่างตกใจสะดุ้งกลัวซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้าแต่พระราชา กองทัพทั้งสิบเอ็ดอันรุ่งโรจน์ของพระองค์ก็ (หวาดกลัว) เช่นกัน
6.16.26
पाण्डवानां तथा सप्त महापुरुषपालिताः ।
उन्मत्तमकरावर्तौ महाग्राहसमाकुलौ ॥ ६.१६.२६ ॥
กองทัพทั้งเจ็ดของปาณฑพก็เช่นกัน มีมหาบุรุษผู้เกรียงไกรคุ้มครองอยู่ กองทัพทั้งสองฝ่ายดุจมหาสมุทรสองแห่ง เต็มไปด้วยน้ำวนและมกรที่คลุ้มคลั่ง และจระเข้ยักษ์จำนวนมาก
6.16.27
युगान्ते समवेतौ द्वौ दृश्येते सागराविव ।
नैव नस्तादृशो राजन्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
अनीकानां समेतानां कौरवाणां तथाविधः ॥ ६.१६.२७ ॥
ทั้งสองฝ่ายปรากฏดุจมหาสมุทรสองแห่งที่มาบรรจบกันเมื่อสิ้นยุค ข้าแต่พระราชา พวกเรายังไม่เคยเห็นหรือได้ยินถึงสภาพเช่นนี้มาก่อน เมื่อกองทัพเการพทั้งหลายรวมพลกันเช่นนี้