ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.17.1
यथा स भगवान्व्यासः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
तथैव सहिताः सर्वे समाजग्मुर्महीक्षितः ॥ ६.१७.१ ॥
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜା ଏକତ୍ର ହେଲେ।
6.17.2
मघाविषयगः सोमस्तद्दिनं प्रत्यपद्यत ।
दीप्यमानाश्च संपेतुर्दिवि सप्त महग्रहाः ॥ ६.१७.२ ॥
ସେହି ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଥିଲେ; ଆକାଶରେ ସାତଟି ମହାଗ୍ରହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
6.17.3
द्विधाभूत इवादित्य उदये प्रत्यदृश्यत ।
ज्वलन्त्या शिखया भूयो भानुमानुदितो रविः ॥ ६.१७.३ ॥
ଉଦୟ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଦେଖାଗଲେ; ଜଳୁଥିବା ଶିଖାରେ ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ଉଦିତ ହେଲେ।
6.17.4
ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गोमायुवायसाः ।
लिप्समानाः शरीराणि मांसशोणितभोजनाः ॥ ६.१७.४ ॥
ଜଳୁଥିବା ଦିଗରେ ଶିଆଳ ଓ କାଉମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଶରୀର ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଉଥିବା ସେମାନେ ଡାକିଲେ।
6.17.5
अहन्यहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
भरद्वाजात्मजश्चैव प्रातरुत्थाय संयतौ ॥ ६.१७.५ ॥
ପ୍ରତିଦିନ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ, ବୃଦ୍ଧ କୁରୁପିତାମହ ଓ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ସଂଯମରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ।
6.17.6
जयोऽस्तु पाण्डुपुत्राणामित्यूचतुरिन्दमौ ।
युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥ ६.१७.६ ॥
"ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଜୟ ହେଉ" ବୋଲି ଶତ୍ରୁଦମନ ସେହି ଦୁଇଜଣ କହିଲେ; ତୁମ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଥିଲା।
6.17.7
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ।
समानीय महीपालानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१७.७ ॥
ସର୍ବଧର୍ମର ବିଶେଷ ଜ୍ଞାତା ତୁମର ପିତା ଦେବବ୍ରତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.17.8
इदं वः क्षत्रिया द्वारं स्वर्गायापावृतं महत् ।
गच्छध्वं तेन शक्रस्य ब्रह्मणः सहलोकताम् ॥ ६.१७.८ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟଗଣ, ସ୍ୱର୍ଗର ଏହି ମହାନ ଦ୍ୱାର ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ଅଛି; ସେଥି ଦେଇ ଯାଅ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସହଚର୍ଯ୍ୟ ପାଅ।
6.17.9
एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैः कृतः ।
संभावयध्वमात्मानमव्यग्रमनसो युधि ॥ ६.१७.९ ॥
ଏହା ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାଶ୍ୱତ ପଥ; ପୂର୍ବଜ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଥିରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଥିର ମନରେ ନିଜକୁ ସମ୍ମାନିତ ଭାବ।
6.17.10
नाभागोऽथ ययातिश्च मान्धाता नहुषो नृगः ।
संसिद्धाः परमं स्थानं गताः कर्मभिरीदृशैः ॥ ६.१७.१० ॥
ନାଭାଗ, ଯଯାତି, ମାନ୍ଧାତା, ନହୁଷ ଓ ନୃଗ—ଏହିପରି କର୍ମରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇ ସେମାନେ ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
6.17.11
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यद्व्याधिमरणं गृहे ।
यदयोनिधनं याति सोऽस्य धर्मः सनातनः ॥ ६.१७.११ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଘରେ ରୋଗରେ ମରିବା ଅଧର୍ମ; ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ମରିବା ତାହାର ସନାତନ ଧର୍ମ ନୁହେଁ।
6.17.12
एवमुक्ता महीपाला भीष्मेण भरतर्षभ ।
निर्ययुः स्वान्यनीकानि शोभयन्तो रथोत्तमैः ॥ ६.१७.१२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀଷ୍ମ ଏପରି କହିବାରୁ ରାଜାମାନେ ନିଜ ନିଜ ସେନା ସହ ବାହାରିଲେ; ଉତ୍ତମ ରଥରେ ସେନାକୁ ଶୋଭାଇ।
6.17.13
स तु वैकर्तनः कर्णः सामात्यः सह बन्धुभिः ।
न्यासितः समरे शस्त्रं भीष्मेण भरतर्षभ ॥ ६.१७.१३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରାଇ ହେଲା।
6.17.14
अपेतकर्णाः पुत्रास्ते राजनश्चैव तावकाः ।
निर्ययुः सिंहनादेन नादयन्तो दिशो दश ॥ ६.१७.१४ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ, କାନ ନ ଦେଇ, ସିଂହନାଦରେ ଦଶ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ବାହାରିଗଲେ।
6.17.15
श्वेतैश्छत्रैः पताकाभिर्ध्वजवारणवाजिभिः ।
तान्यनीकानि शोभन्ते गजैरथ पदातिभिः ॥ ६.१७.१५ ॥
ଧଳା ଛତ୍ର, ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ସେହି ସେନା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ହାତୀ ଓ ପଦାତିକରେ ମଧ୍ୟ।
6.17.16
भेरीपणवशब्दैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः ।
रथनेमिनिनादैश्च बभूवाकुलिता मही ॥ ६.१७.१६ ॥
ଭେରୀ, ପଣବର ଶବ୍ଦ, ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଗର୍ଜନ ଓ ରଥଚକ୍ରର ନିନାଦରେ ପୃଥିବୀ ଆକୁଳ ହେଲା।
6.17.17
काञ्चनाङ्गदकेयूरैः कार्मुकैश्च महारथाः ।
भ्राजमाना व्यराजन्त साग्नयः पर्वता इव ॥ ६.१७.१७ ॥
ସୁନା ବାଜୁବନ୍ଧ, କଙ୍କଣ ଓ ଧନୁରେ ଝଲସୁଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ଅଗ୍ନିସହିତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.17.18
तालेन महता भीष्मः पञ्चतारेण केतुना ।
विमलादित्यसंकाशस्तस्थौ कुरुचमूपरि ॥ ६.१७.१८ ॥
ମହାନ ତାଳଧ୍ୱଜ ଓ ପଞ୍ଚତାରା କେତୁ ସହିତ, ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଭୀଷ୍ମ କୌରବ ସେନାର ଉପରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.17.19
ये त्वदीया महेष्वासा राजानो भरतर्षभ ।
अवर्तन्त यथादेशं राजञ्शान्तनवस्य ते ॥ ६.१७.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ମହାନ ଧନୁର୍ଧର ରାଜାମାନେ, ହେ ରାଜନ, ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କ) ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଆଗେଇଲେ।
6.17.20
स तु गोवासनः शैब्यः सहितः सर्वराजभिः ।
ययौ मातङ्गराजेन राजार्हेण पताकिना ।
पद्मवर्णस्त्वनीकानां सर्वेषामग्रतः स्थितः ॥ ६.१७.२० ॥
ଗୋବାସନ ଶୈବ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ, ରାଜୋଚିତ ପତାକାରେ ସଜ୍ଜିତ ରାଜହସ୍ତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଗଲେ। ପଦ୍ମବର୍ଣ୍ଣ ସେ ସମସ୍ତ ସେନାର ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.17.21
अश्वत्थामा ययौ यत्तः सिंहलाङ्गूलकेतुना ।
श्रुतायुधश्चित्रसेनः पुरुमित्रो विविंशतिः ॥ ६.१७.२१ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ସାବଧାନରେ ସିଂହପୁଚ୍ଛ ପତାକା ସହ ଗଲେ। ଶ୍ରୁତାୟୁଧ, ଚିତ୍ରସେନ, ପୁରୁମିତ୍ର ଓ ବିବିଂଶତି ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
6.17.22
शल्यो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च महारथः ।
एते सप्त महेष्वासा द्रोणपुत्रपुरोगमाः ॥ ६.१७.२२ ॥
ଶଲ୍ୟ, ଭୂରିଶ୍ରବା ଏବଂ ମହାରଥୀ ବିକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ; ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଯାହାଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ, ଏହି ସାତ ମହାନ ଧନୁର୍ଧର।
6.17.23
स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन्पुरोगमाः ।
तेषामपि महोत्सेधाः शोभयन्तो रथोत्तमान् ॥ ६.१७.२३ ॥
ଉତ୍ତମ କବଚଧାରୀ ରଥୀମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଗରେ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଶରୀରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ।
6.17.24
भ्राजमाना व्यरोचन्त जाम्बूनदमया ध्वजाः ।
जाम्बूनदमयी वेदी कमण्डलुविभूषिता ॥ ६.१७.२४ ॥
ସୁନାର ପତାକାମାନେ ଝଲସି ଦୀପ୍ତ ହେଲେ। କମଣ୍ଡଳୁରେ ବିଭୂଷିତ ସୁନାର ବେଦୀ ମଧ୍ୟ ଝଲସି ଉଠିଲା।
6.17.25
केतुराचार्यमुख्यस्य द्रोणस्य धनुषा सह ।
अनेकशतसाहस्रमनीकमनुकर्षतः ॥ ६.१७.२५ ॥
ଆଚାର୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଧନୁ ସହିତ, ଅନେକ ଶତ ସହସ୍ର ସେନାକୁ ଟାଣି ନେଉଥିଲା।
6.17.26
महान्दुर्योधनस्यासीन्नागो मणिमयो ध्वजः ।
तस्य पौरवकालिङ्गकाम्भोजाः समुदक्षिणाः ॥ ६.१७.२६ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମହାନ ଧ୍ୱଜ ମଣିମୟ ହାତୀ ଥିଲା; ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପୌରବ, କଳିଙ୍ଗ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ଦକ୍ଷିଣବାସୀ ଥିଲେ।
6.17.27
क्षेमधन्वा च शल्यश्च तस्थुः प्रमुखतो रथाः ।
स्यन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च।
प्रकर्षन्नेव सेनाग्नं मागधस्य कृपो ययौ ॥ ६.१७.२७ ॥
କ୍ଷେମଧନ୍ୱା ଓ ଶଲ୍ୟ ରଥ ସହିତ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲେ; ମହାମୂଲ୍ୟ ରଥରେ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ସହିତ, ମାଗଧର ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଟାଣି କୃପ ଗଲେ।
6.17.28
तदङ्गपतिनां गुप्तं कृपेण च मनस्विना ।
शारदाम्बुधरप्रख्यं प्राच्यानां सुमहद्बलम् ॥ ६.१७.२८ ॥
ଅଙ୍ଗ ରାଜାମାନଙ୍କ ଓ ମନସ୍ୱୀ କୃପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ପୂର୍ବବାସୀଙ୍କ ମହାସେନା ଶରତ ମେଘ ସଦୃଶ ଥିଲା।
6.17.29
अनीकप्रमुखे तिष्ठन्वराहेण महायशाः ।
शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥ ६.१७.२९ ॥
ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଜୟଦ୍ରଥ ବରାହଧ୍ୱଜ ଓ ରୌପ୍ୟମୟ ପ୍ରଧାନ ଧ୍ୱଜ ସହିତ ଶୋଭିଲେ।
6.17.30
शतं रतसहस्राणां तस्यासन्वशवर्तिनः ।
अष्टौ नागसहस्राणि सादिनामयुतानि षट् ॥ ६.१७.३० ॥
ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ରଥ, ଆଠ ହଜାର ହାତୀ ଓ ଛଅ ଅଯୁତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଥିଲେ।
6.17.31
तत्सिन्धुपतिना राज्ञा पालितं ध्वजिनीमुखम् ।
अनन्तरथनागाश्वमशोभत महद्बलम् ॥ ६.१७.३१ ॥
ସିନ୍ଧୁପତି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ, ନିକଟରେ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ମହାବଳ ହୋଇ ଶୋଭିଲା।
6.17.32
षष्ट्या रथसहस्रैस्तु नागानामयुतेन च ।
पतिः सर्वकलिङ्गानां ययौ केतुमता सह ॥ ६.१७.३२ ॥
ଷାଠିଏ ହଜାର ରଥ ଓ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସହିତ ସମସ୍ତ କଳିଙ୍ଗର ଅଧିପତି କେତୁମାନଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.17.33
तस्य पर्वतसंकाशा व्यरोचन्त महागजाः ।
यन्त्रतोमरतूणीरैः पताकाभिः सुशोभिताः ॥ ६.१७.३३ ॥
ତାଙ୍କ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ମହାହାତୀମାନେ ଯନ୍ତ୍ର, ତୋମର, ତୂଣୀର ଓ ପତାକାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଶୋଭିଲେ।
6.17.34
शुशुभे केतुमुख्येन पावकेन कलिङ्गकः ।
श्वेतच्छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च ॥ ६.१७.३४ ॥
କେତୁଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପତାକାରେ ଅଗ୍ନି ପରି କଳିଙ୍ଗରାଜ ଶ୍ୱେତଛତ୍ର, ସୁନାହାର, ଚାମର ଓ ବ୍ୟଜନରେ ଶୋଭିଲେ।
6.17.35
केतुमानपि मातङ्गं विचित्रपरमाङ्कुशम् ।
आस्थितः समरे राजन्मेघस्थ इव भानुमान् ॥ ६.१७.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍! କେତୁମାନ୍ ମଧ୍ୟ ବିଚିତ୍ର ଉତ୍ତମ ଅଙ୍କୁଶଯୁକ୍ତ ହାତୀ ଉପରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ମେଘସ୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.17.36
तेजसा दीप्यमानस्तु वारणोत्तममास्थितः ।
भगदत्तो ययौ राजा यथा वज्रधरस्तथा ॥ ६.१७.३६ ॥
ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ ଉତ୍ତମ ହାତୀ ଉପରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ବଜ୍ରଧର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.17.37
गजस्कन्धगतावास्तां भगदत्तेन संमितौ ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केतुमन्तमनुव्रतौ ॥ ६.१७.३७ ॥
ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ସହିତ ହସ୍ତୀ ସ୍କନ୍ଧରେ ବସିଥିବା, ତାଙ୍କ ସମାନ ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ କେତୁମାନଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ।
6.17.38
स रथानीकवान्व्यूहो हस्त्यङ्गो नृपशीर्षवान् ।
वाजिपक्षः पतत्युग्रः प्रहसन्सर्वतोमुखः ॥ ६.१७.३८ ॥
ରଥସେନା ଯାହାର ଅଗ୍ରଭାଗ, ହସ୍ତୀ ଯାହାର ଦେହ, ରାଜା ଯାହାର ମସ୍ତକ ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ଯାହାର ପକ୍ଷ, ସେହି ବ୍ୟୂହ ହସିହସି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିଲା।
6.17.39
द्रोणेन विहितो राजन्राज्ञा शान्तनवेन च ।
तथैवाचार्यपुत्रेण बाह्लीकेन कृपेम च ॥ ६.१७.३९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ବ୍ୟୂହ ଦ୍ରୋଣ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ରାଜା, ସେହିପରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ବାହ୍ଲୀକ ଓ କୃପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା।