มหาภารตะ · อัธยายะ 6.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.17.1
यथा स भगवान्व्यासः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
तथैव सहिताः सर्वे समाजग्मुर्महीक्षितः ॥ ६.१७.१ ॥
ดังที่พระวยาสผู้ทรงพระภาคศักดิ์สิทธิ์ กฤษณทไวปายนตรัสไว้ กษัตริย์ทั้งปวงก็มาพร้อมกันฉันนั้น
6.17.2
मघाविषयगः सोमस्तद्दिनं प्रत्यपद्यत ।
दीप्यमानाश्च संपेतुर्दिवि सप्त महग्रहाः ॥ ६.१७.२ ॥
ในวันนั้น พระจันทร์เข้าสู่นักษัตรมฆา และดาวเคราะห์ใหญ่ทั้งเจ็ดดวงส่องแสงรุ่งโรจน์มาประชุมกันบนท้องฟ้า
6.17.3
द्विधाभूत इवादित्य उदये प्रत्यदृश्यत ।
ज्वलन्त्या शिखया भूयो भानुमानुदितो रविः ॥ ६.१७.३ ॥
เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น ดูราวกับแยกออกเป็นสองดวง แล้วพระอาทิตย์ผู้สุกสกาวก็ขึ้นอีกครั้งพร้อมเปลวไฟลุกโชน
6.17.4
ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गोमायुवायसाः ।
लिप्समानाः शरीराणि मांसशोणितभोजनाः ॥ ६.१७.४ ॥
ในทิศที่ลุกโชนนั้น ฝูงหมาป่าและอีกาก็ร้องโหยหวน ใคร่จะได้ร่างกาย กินเนื้อและเลือด
6.17.5
अहन्यहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
भरद्वाजात्मजश्चैव प्रातरुत्थाय संयतौ ॥ ६.१७.५ ॥
วันแล้ววันเล่า ท่านปู่ผู้เฒ่าแห่งกุรุและบุตรของภรัทวาชะต่างตื่นแต่เช้าตรู่ด้วยจิตที่สำรวมอยู่แล้ว เพื่อต่อสู้กับบุตรของปฤถา
6.17.6
जयोऽस्तु पाण्डुपुत्राणामित्यूचतुरिन्दमौ ।
युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥ ६.१७.६ ॥
"ขอให้บุตรของปาณฑุมีชัยชนะเถิด" ผู้ปราบศัตรูทั้งสองกล่าว แล้วทั้งสองก็ต่อสู้เพื่อท่าน ตามที่ได้ตกลงกันไว้
6.17.7
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ।
समानीय महीपालानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१७.७ ॥
เทวพรตผู้เป็นบิดาของท่าน ผู้รู้ธรรมะพิเศษทั้งปวง ได้เรียกประชุมกษัตริย์ทั้งหลายแล้วกล่าวถ้อยคำนี้
6.17.8
इदं वः क्षत्रिया द्वारं स्वर्गायापावृतं महत् ।
गच्छध्वं तेन शक्रस्य ब्रह्मणः सहलोकताम् ॥ ६.१७.८ ॥
กษัตริย์ทั้งหลาย ประตูใหญ่สู่สวรรค์นี้เปิดไว้แก่ท่านแล้ว จงผ่านเข้าไปเถิด เพื่อจะได้ไปร่วมโลกของพระอินทร์และพระพรหม
6.17.9
एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैः कृतः ।
संभावयध्वमात्मानमव्यग्रमनसो युधि ॥ ६.१७.९ ॥
นี่คือมรรคาอันนิรันดร์ของท่าน ซึ่งผู้คนแต่ก่อนและก่อนยิ่งกว่านั้นได้ดำเนินมาแล้ว จงรักษาเกียรติของตนไว้ด้วยจิตที่มั่นคงไม่หวั่นไหวในการรบ
6.17.10
नाभागोऽथ ययातिश्च मान्धाता नहुषो नृगः ।
संसिद्धाः परमं स्थानं गताः कर्मभिरीदृशैः ॥ ६.१७.१० ॥
นาภาคะ ยยาติ มานธาตา นหุษะ และนฤค ผู้สำเร็จแล้วด้วยกรรมเช่นนี้ ได้บรรลุฐานอันสูงสุด
6.17.11
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यद्व्याधिमरणं गृहे ।
यदयोनिधनं याति सोऽस्य धर्मः सनातनः ॥ ६.१७.११ ॥
สำหรับกษัตริย์ การตายด้วยโรคภัยในบ้านเป็นอธรรม แต่การตายนอกสนามรบไม่ใช่หน้าที่นิรันดร์ของเขา
6.17.12
एवमुक्ता महीपाला भीष्मेण भरतर्षभ ।
निर्ययुः स्वान्यनीकानि शोभयन्तो रथोत्तमैः ॥ ६.१७.१२ ॥
โอ ประมุขแห่งภรตะ เมื่อภีษมะกล่าวดังนี้แล้ว กษัตริย์ทั้งหลายก็ยกกองทัพของตนออกไป ประดับด้วยรถรบอันงดงามยิ่ง
6.17.13
स तु वैकर्तनः कर्णः सामात्यः सह बन्धुभिः ।
न्यासितः समरे शस्त्रं भीष्मेण भरतर्षभ ॥ ६.१७.१३ ॥
โอ ประมุขแห่งภรตะ กรรณะบุตรของวิกรรตนะ พร้อมด้วยอำมาตย์และญาติพี่น้อง ถูกภีษมะบังคับให้วางอาวุธลงในสนามรบ
6.17.14
अपेतकर्णाः पुत्रास्ते राजनश्चैव तावकाः ।
निर्ययुः सिंहनादेन नादयन्तो दिशो दश ॥ ६.१७.१४ ॥
บรรดาบุตรของท่านและกษัตริย์ผู้เป็นฝ่ายท่าน ไร้ซึ่งความเคารพ ได้ยกออกไปพร้อมเสียงคำรามดุจสิงโต ทำให้ทิศทั้งสิบดังก้อง
6.17.15
श्वेतैश्छत्रैः पताकाभिर्ध्वजवारणवाजिभिः ।
तान्यनीकानि शोभन्ते गजैरथ पदातिभिः ॥ ६.१७.१५ ॥
กองทัพเหล่านั้นงดงามด้วยร่มขาว ธงทิว ธงประจำกองทัพ ช้าง ม้า และทั้งช้าง รถ และทหารราบ
6.17.16
भेरीपणवशब्दैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः ।
रथनेमिनिनादैश्च बभूवाकुलिता मही ॥ ६.१७.१६ ॥
ด้วยเสียงกลองภேรี กลองปณวะ เสียงกลองทุนทุภี และเสียงล้อรถ แผ่นดินก็สั่นสะเทือนไปทั่ว
6.17.17
काञ्चनाङ्गदकेयूरैः कार्मुकैश्च महारथाः ।
भ्राजमाना व्यराजन्त साग्नयः पर्वता इव ॥ ६.१७.१७ ॥
มหารถทั้งหลายสุกใสด้วยกำไลทองและสายรัดแขน พร้อมทั้งคันธนู ส่องประกายดุจภูเขาที่มีไฟลุกโชน
6.17.18
तालेन महता भीष्मः पञ्चतारेण केतुना ।
विमलादित्यसंकाशस्तस्थौ कुरुचमूपरि ॥ ६.१७.१८ ॥
ภีษมะยืนอยู่เหนือกองทัพกุรุ ด้วยธงต้นตาลอันใหญ่และธงห้าดาว เปรียบดุจพระอาทิตย์ที่ปราศจากมลทิน
6.17.19
ये त्वदीया महेष्वासा राजानो भरतर्षभ ।
अवर्तन्त यथादेशं राजञ्शान्तनवस्य ते ॥ ६.१७.१९ ॥
โอ ประมุขแห่งภรตะ โอ พระราชา บรรดานักธนูผู้ยิ่งใหญ่ผู้เป็นฝ่ายท่าน ต่างเคลื่อนไปยังที่ที่ได้รับมอบหมาย ตามคำบัญชาของบุตรศานตนุ (ภีษมะ)
6.17.20
स तु गोवासनः शैब्यः सहितः सर्वराजभिः ।
ययौ मातङ्गराजेन राजार्हेण पताकिना ।
पद्मवर्णस्त्वनीकानां सर्वेषामग्रतः स्थितः ॥ ६.१७.२० ॥
โควาสนะ กษัตริย์แห่งไศพยะ เสด็จไปพร้อมกษัตริย์ทั้งปวง ทรงช้างหลวงอันสมพระเกียรติ ประดับด้วยธงทิว ผู้มีสีดุจดอกบัวยืนอยู่ข้างหน้ากองทัพทั้งปวง
6.17.21
अश्वत्थामा ययौ यत्तः सिंहलाङ्गूलकेतुना ।
श्रुतायुधश्चित्रसेनः पुरुमित्रो विविंशतिः ॥ ६.१७.२१ ॥
อัศวัตถามา ผู้ระมัดระวังตัว เดินทัพไปพร้อมธงที่มีหางสิงโตเป็นสัญลักษณ์ ศรุตายุธ จิตรเสนะ ปุรุมิตระ และวิวิงศติ ก็เดินทัพไปด้วยเช่นกัน
6.17.22
शल्यो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च महारथः ।
एते सप्त महेष्वासा द्रोणपुत्रपुरोगमाः ॥ ६.१७.२२ ॥
ศัลยะ ภูริศรวัส และวิกรรณะ นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ก็ไปด้วย นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ทั้งเจ็ดนี้ มีบุตรของโทรณะเป็นผู้นำ
6.17.23
स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन्पुरोगमाः ।
तेषामपि महोत्सेधाः शोभयन्तो रथोत्तमान् ॥ ६.१७.२३ ॥
นักรบผู้สวมเกราะอันประเสริฐ ยืนบนรถศึกอยู่หน้าภีษมะ และในหมู่พวกเขามีผู้สูงใหญ่ ที่ประดับรถศึกอันเลิศให้งดงาม
6.17.24
भ्राजमाना व्यरोचन्त जाम्बूनदमया ध्वजाः ।
जाम्बूनदमयी वेदी कमण्डलुविभूषिता ॥ ६.१७.२४ ॥
ธงทองคำสุกใสส่องประกาย และแท่นบูชาทองคำที่ประดับด้วยกมัณฑลุ ก็เปล่งแสงวาวอยู่เช่นกัน
6.17.25
केतुराचार्यमुख्यस्य द्रोणस्य धनुषा सह ।
अनेकशतसाहस्रमनीकमनुकर्षतः ॥ ६.१७.२५ ॥
ธงของโทรณะ ผู้เป็นอาจารย์ผู้ประเสริฐที่สุด พร้อมกับคันธนูของท่าน นำกองทัพนับได้หลายแสนนายให้เคลื่อนไป
6.17.26
महान्दुर्योधनस्यासीन्नागो मणिमयो ध्वजः ।
तस्य पौरवकालिङ्गकाम्भोजाः समुदक्षिणाः ॥ ६.१७.२६ ॥
ธงใหญ่ของทุรโยธน์เป็นรูปช้างทำด้วยอัญมณี ใต้ธงนั้นมีพวกเปารวะ กลิงคะ กัมโพชะ และชาวทิศใต้
6.17.27
क्षेमधन्वा च शल्यश्च तस्थुः प्रमुखतो रथाः ।
स्यन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च।
प्रकर्षन्नेव सेनाग्नं मागधस्य कृपो ययौ ॥ ६.१७.२७ ॥
เกษมธันวันและศัลยะยืนนำหน้าพร้อมรถศึกของตน ส่วนกฤปะเคลื่อนทัพ ดึงกองหน้าของกองทัพกษัตริย์มคธออกมา ด้วยรถศึกอันมีค่ายิ่งที่มีธงรูปโคอุสภะ
6.17.28
तदङ्गपतिनां गुप्तं कृपेण च मनस्विना ।
शारदाम्बुधरप्रख्यं प्राच्यानां सुमहद्बलम् ॥ ६.१७.२८ ॥
กองทัพอันยิ่งใหญ่ของชาวบูรพาทิศนั้น ซึ่งมีเจ้าแห่งอังคะและกฤปะผู้มีใจสูงคุ้มกันอยู่ มีลักษณะดุจเมฆฤดูใบไม้ร่วง
6.17.29
अनीकप्रमुखे तिष्ठन्वराहेण महायशाः ।
शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥ ६.१७.२९ ॥
ยืนอยู่หน้าแถวทัพ ชัยทรถผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ส่องประกาย ด้วยธงหมูป่าและธงสำคัญที่ทำด้วยเงิน
6.17.30
शतं रतसहस्राणां तस्यासन्वशवर्तिनः ।
अष्टौ नागसहस्राणि सादिनामयुतानि षट् ॥ ६.१७.३० ॥
ภายใต้การบังคับบัญชาของเขามีรถศึกหนึ่งแสนคัน ช้างแปดพันเชือก และพลม้าหกหมื่นนาย
6.17.31
तत्सिन्धुपतिना राज्ञा पालितं ध्वजिनीमुखम् ।
अनन्तरथनागाश्वमशोभत महद्बलम् ॥ ६.१७.३१ ॥
กองหน้าของกองทัพนั้นได้รับการคุ้มกันโดยกษัตริย์แห่งสินธุ ส่องประกายด้วยกำลังอันใหญ่หลวงของรถศึก ช้าง และม้า ที่ตั้งชิดกันแน่น
6.17.32
षष्ट्या रथसहस्रैस्तु नागानामयुतेन च ।
पतिः सर्वकलिङ्गानां ययौ केतुमता सह ॥ ६.१७.३२ ॥
พร้อมด้วยเกตุมัต เจ้าแห่งกลิงคะทั้งปวงเคลื่อนทัพไป มีรถศึกหกหมื่นคันและช้างหนึ่งหมื่นเชือก
6.17.33
तस्य पर्वतसंकाशा व्यरोचन्त महागजाः ।
यन्त्रतोमरतूणीरैः पताकाभिः सुशोभिताः ॥ ६.१७.३३ ॥
ช้างศึกใหญ่ของเขาดุจภูเขา ส่องแสงสว่างไสว ประดับอย่างงดงามด้วยเครื่องยิงลูกศร หอก ซอง และธง
6.17.34
शुशुभे केतुमुख्येन पावकेन कलिङ्गकः ।
श्वेतच्छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च ॥ ६.१७.३४ ॥
กษัตริย์แห่งกลิงคะส่องแสงดุจไฟ ภายใต้ธงสำคัญของเกตุ มีร่มขาว สร้อยคอทอง และพัดหางจามรีที่โบกอยู่
6.17.35
केतुमानपि मातङ्गं विचित्रपरमाङ्कुशम् ।
आस्थितः समरे राजन्मेघस्थ इव भानुमान् ॥ ६.१७.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา เกตุมัตเองก็ขึ้นประทับบนช้างที่มีขอสับอันวิจิตรและประเสริฐยิ่ง ส่องประกายในการรบ ดุจพระอาทิตย์ที่ประทับอยู่ในเมฆ
6.17.36
तेजसा दीप्यमानस्तु वारणोत्तममास्थितः ।
भगदत्तो ययौ राजा यथा वज्रधरस्तथा ॥ ६.१७.३६ ॥
กษัตริย์ภคทัตต์ผู้รุ่งโรจน์ด้วยรัศมี ขึ้นประทับบนช้างศึกที่เลิศที่สุด เคลื่อนทัพไปดุจผู้ทรงสายฟ้า
6.17.37
गजस्कन्धगतावास्तां भगदत्तेन संमितौ ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केतुमन्तमनुव्रतौ ॥ ६.१७.३७ ॥
วินทะและอนุวินทะ เจ้าชายแห่งอวันตีผู้มีกำลังเสมอกัน ประทับบนหลังช้างร่วมกับภคทัตต์ และติดตามเกตุมัตไป
6.17.38
स रथानीकवान्व्यूहो हस्त्यङ्गो नृपशीर्षवान् ।
वाजिपक्षः पतत्युग्रः प्रहसन्सर्वतोमुखः ॥ ६.१७.३८ ॥
กระบวนทัพนั้น มีกองรถเป็นหน้า มีช้างเป็นลำตัว มีกษัตริย์เป็นศีรษะ มีม้าเป็นปีก พุ่งไปข้างหน้าอย่างดุดัน หัวเราะ และหันหน้าไปทุกทิศ
6.17.39
द्रोणेन विहितो राजन्राज्ञा शान्तनवेन च ।
तथैवाचार्यपुत्रेण बाह्लीकेन कृपेम च ॥ ६.१७.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา กระบวนทัพนี้ถูกจัดวางโดยโทรณะ โดยพระราชาผู้เป็นบุตรของศานตนุ และในทำนองเดียวกันโดยบุตรของอาจารย์ โดยพาหลีกะ และโดยกฤปะ