മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.17.1
यथा स भगवान्व्यासः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
तथैव सहिताः सर्वे समाजग्मुर्महीक्षितः ॥ ६.१७.१ ॥
ഭഗവാൻ വ്യാസ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഒന്നിച്ചുകൂടി.
6.17.2
मघाविषयगः सोमस्तद्दिनं प्रत्यपद्यत ।
दीप्यमानाश्च संपेतुर्दिवि सप्त महग्रहाः ॥ ६.१७.२ ॥
ആ ദിവസം ചന്ദ്രൻ മഘാ നക്ഷത്രത്തിൽ ആയിരുന്നു; ആകാശത്ത് ഏഴ് മഹാഗ്രഹങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് ഒന്നിച്ചുചേർന്നു.
6.17.3
द्विधाभूत इवादित्य उदये प्रत्यदृश्यत ।
ज्वलन्त्या शिखया भूयो भानुमानुदितो रविः ॥ ६.१७.३ ॥
ഉദയസമയത്ത് സൂര്യൻ രണ്ടായി പിളർന്നതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു; ജ്വലിക്കുന്ന ജ്വാലയോടെ ആ പ്രകാശമുള്ള സൂര്യൻ വീണ്ടും ഉദിച്ചു.
6.17.4
ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गोमायुवायसाः ।
लिप्समानाः शरीराणि मांसशोणितभोजनाः ॥ ६.१७.४ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന ദിക്കിൽ കുറുക്കന്മാരും കാക്കകളും കരഞ്ഞു; ശരീരങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മാംസവും രക്തവും ഭക്ഷിക്കുന്ന അവ ശബ്ദിച്ചു.
6.17.5
अहन्यहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
भरद्वाजात्मजश्चैव प्रातरुत्थाय संयतौ ॥ ६.१७.५ ॥
ദിവസംതോറും പൃഥയുടെ പുത്രന്മാർക്കെതിരെ, വൃദ്ധനായ കുരുപിതാമഹനും ഭരദ്വാജപുത്രനും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സംയമത്തോടെ നിന്നു.
6.17.6
जयोऽस्तु पाण्डुपुत्राणामित्यूचतुरिन्दमौ ।
युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥ ६.१७.६ ॥
"പാണ്ഡുപുത്രന്മാർക്ക് ജയമുണ്ടാകട്ടെ" എന്ന് ശത്രുനിഗ്രഹികളായ ആ ഇരുവരും പറഞ്ഞു; നിനക്കുവേണ്ടി അവർ യുദ്ധം ചെയ്തു, ഉണ്ടാക്കിയ കരാർ പോലെ.
6.17.7
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ।
समानीय महीपालानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१७.७ ॥
സർവധർമ്മങ്ങളുടെയും വിശേഷങ്ങൾ അറിയുന്ന നിങ്ങളുടെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ രാജാക്കന്മാരെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.17.8
इदं वः क्षत्रिया द्वारं स्वर्गायापावृतं महत् ।
गच्छध्वं तेन शक्रस्य ब्रह्मणः सहलोकताम् ॥ ६.१७.८ ॥
ക്ഷത്രിയരേ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള ഈ മഹത്തായ വാതിൽ നിങ്ങൾക്കായി തുറന്നിരിക്കുന്നു; അതിലൂടെ പോയി ഇന്ദ്രന്റെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ലോകത്തിൽ ചേരുക.
6.17.9
एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैः कृतः ।
संभावयध्वमात्मानमव्यग्रमनसो युधि ॥ ६.१७.९ ॥
ഇത് നിങ്ങൾക്കുള്ള ശാശ്വതമായ പാത; പൂർവ്വികരും അവർക്കും മുമ്പുള്ളവരും ഇതിലൂടെ നടന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ സ്വയം ആദരണീയരായി കരുതുക.
6.17.10
नाभागोऽथ ययातिश्च मान्धाता नहुषो नृगः ।
संसिद्धाः परमं स्थानं गताः कर्मभिरीदृशैः ॥ ६.१७.१० ॥
നാഭാഗൻ, യയാതി, മാന്ധാതാവ്, നഹുഷൻ, നൃഗൻ—ഇത്തരം കർമ്മങ്ങളാൽ സിദ്ധി നേടി അവർ പരമസ്ഥാനം പ്രാപിച്ചു.
6.17.11
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यद्व्याधिमरणं गृहे ।
यदयोनिधनं याति सोऽस्य धर्मः सनातनः ॥ ६.१७.११ ॥
ക്ഷത്രിയന് വീട്ടിൽ രോഗം മൂലം മരിക്കുന്നത് അധർമ്മമാണ്; യുദ്ധമില്ലാതെ മരിക്കുന്നത് അവന്റെ ശാശ്വത ധർമ്മമല്ല.
6.17.12
एवमुक्ता महीपाला भीष्मेण भरतर्षभ ।
निर्ययुः स्वान्यनीकानि शोभयन्तो रथोत्तमैः ॥ ६.१७.१२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭീഷ്മർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളോടെ പുറപ്പെട്ടു; ഉത്തമ രഥങ്ങളാൽ അവയെ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട്.
6.17.13
स तु वैकर्तनः कर्णः सामात्यः सह बन्धुभिः ।
न्यासितः समरे शस्त्रं भीष्मेण भरतर्षभ ॥ ६.१७.१३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ വൈകർതന കർണൻ മന്ത്രിമാരോടും ബന്ധുക്കളോടുമൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരാൽ ആയുധം താഴെ വയ്പിക്കപ്പെട്ടു.
6.17.14
अपेतकर्णाः पुत्रास्ते राजनश्चैव तावकाः ।
निर्ययुः सिंहनादेन नादयन्तो दिशो दश ॥ ६.१७.१४ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും രാജാക്കന്മാരും, ചെവി തിരിക്കാതെ, സിംഹനാദത്താൽ പത്തു ദിക്കുകളും മുഴക്കി പുറപ്പെട്ടു.
6.17.15
श्वेतैश्छत्रैः पताकाभिर्ध्वजवारणवाजिभिः ।
तान्यनीकानि शोभन्ते गजैरथ पदातिभिः ॥ ६.१७.१५ ॥
വെൺകുടകളാലും കൊടികളാലും, ധ്വജങ്ങളാലും ആനകളാലും കുതിരകളാലും ആ സേനകൾ ശോഭിച്ചു; ആനകളാലും കാലാൾപ്പടയാലും.
6.17.16
भेरीपणवशब्दैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः ।
रथनेमिनिनादैश्च बभूवाकुलिता मही ॥ ६.१७.१६ ॥
ഭേരി, പണവ ശബ്ദങ്ങളും ദുന്ദുഭികളുടെ ഗർജനവും രഥചക്രങ്ങളുടെ നാദവും കൊണ്ട് ഭൂമി ഇളകി.
6.17.17
काञ्चनाङ्गदकेयूरैः कार्मुकैश्च महारथाः ।
भ्राजमाना व्यराजन्त साग्नयः पर्वता इव ॥ ६.१७.१७ ॥
സ്വർണ്ണത്തോൾവളകളും കങ്കണങ്ങളും വില്ലുകളുമായി തിളങ്ങുന്ന മഹാരഥന്മാർ അഗ്നിയോടു കൂടിയ പർവ്വതങ്ങൾ പോലെ വിളങ്ങി.
6.17.18
तालेन महता भीष्मः पञ्चतारेण केतुना ।
विमलादित्यसंकाशस्तस्थौ कुरुचमूपरि ॥ ६.१७.१८ ॥
മഹത്തായ താലധ്വജവും പഞ്ചതാരക്കൊടിയുമായി, നിർമ്മലമായ സൂര്യനെപ്പോലെ ഭീഷ്മർ കൗരവ സേനയുടെ മുകളിൽ നിന്നു.
6.17.19
ये त्वदीया महेष्वासा राजानो भरतर्षभ ।
अवर्तन्त यथादेशं राजञ्शान्तनवस्य ते ॥ ६.१७.१९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങയുടെ പക്ഷത്തിലെ മഹാധനുർധരരായ രാജാക്കന്മാർ, രാജാവേ, ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രന്റെ (ഭീഷ്മരുടെ) ആജ്ഞപ്രകാരം തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
6.17.20
स तु गोवासनः शैब्यः सहितः सर्वराजभिः ।
ययौ मातङ्गराजेन राजार्हेण पताकिना ।
पद्मवर्णस्त्वनीकानां सर्वेषामग्रतः स्थितः ॥ ६.१७.२० ॥
ഗോവാസനനായ ശൈബ്യൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പം, രാജയോഗ്യമായ കൊടികളാൽ അലങ്കരിച്ച രാജഗജത്തിൽ യാത്രയായി. താമരനിറമുള്ള അവൻ എല്ലാ സേനകൾക്കും മുന്നിൽ നിന്നു.
6.17.21
अश्वत्थामा ययौ यत्तः सिंहलाङ्गूलकेतुना ।
श्रुतायुधश्चित्रसेनः पुरुमित्रो विविंशतिः ॥ ६.१७.२१ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് ജാഗ്രതയോടെ സിംഹവാലിന്റെ കൊടിയോടെ യാത്രയായി. ശ്രുതായുധനും ചിത്രസേനനും പുരുമിത്രനും വിവിംശതിയും യാത്രയായി.
6.17.22
शल्यो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च महारथः ।
एते सप्त महेष्वासा द्रोणपुत्रपुरोगमाः ॥ ६.१७.२२ ॥
ശല്യനും ഭൂരിശ്രവസ്സും മഹാരഥനായ വികർണ്ണനും; ദ്രോണപുത്രൻ മുന്നിൽ നയിച്ച ഈ ഏഴു മഹാധനുർധരർ.
6.17.23
स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन्पुरोगमाः ।
तेषामपि महोत्सेधाः शोभयन्तो रथोत्तमान् ॥ ६.१७.२३ ॥
ശ്രേഷ്ഠമായ കവചം ധരിച്ച രഥികൾ ഭീഷ്മന് മുന്നിലായിരുന്നു. അവരിൽ ഉയരം കൂടിയവരും ഉത്തമരഥങ്ങളെ അലങ്കരിച്ചു.
6.17.24
भ्राजमाना व्यरोचन्त जाम्बूनदमया ध्वजाः ।
जाम्बूनदमयी वेदी कमण्डलुविभूषिता ॥ ६.१७.२४ ॥
സ്വർണ്ണ കൊടികൾ തിളങ്ങി പ്രകാശിച്ചു. കമണ്ഡലുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്വർണ്ണവേദിയും പ്രകാശിച്ചു.
6.17.25
केतुराचार्यमुख्यस्य द्रोणस्य धनुषा सह ।
अनेकशतसाहस्रमनीकमनुकर्षतः ॥ ६.१७.२५ ॥
ആചാര്യശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണന്റെ ധ്വജം വില്ലിനോടൊപ്പം, അനേകം നൂറായിരം സേനയെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു.
6.17.26
महान्दुर्योधनस्यासीन्नागो मणिमयो ध्वजः ।
तस्य पौरवकालिङ्गकाम्भोजाः समुदक्षिणाः ॥ ६.१७.२६ ॥
ദുര്യോധനന്റെ മഹത്തായ ധ്വജം മണിമയമായ ആനയാണ്; അതിന്റെ കീഴിൽ പൗരവർ, കലിംഗർ, കാംബോജർ, ദക്ഷിണദേശക്കാർ.
6.17.27
क्षेमधन्वा च शल्यश्च तस्थुः प्रमुखतो रथाः ।
स्यन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च।
प्रकर्षन्नेव सेनाग्नं मागधस्य कृपो ययौ ॥ ६.१७.२७ ॥
ക്ഷേമധന്വാവും ശല്യനും രഥങ്ങളുമായി മുന്നിൽ നിന്നു; വിലയേറിയ രഥത്തിൽ, വൃഷഭധ്വജത്തോടെ മാഗധന്റെ സേനയുടെ മുൻനിര വലിച്ചുകൊണ്ട് കൃപൻ പോയി.
6.17.28
तदङ्गपतिनां गुप्तं कृपेण च मनस्विना ।
शारदाम्बुधरप्रख्यं प्राच्यानां सुमहद्बलम् ॥ ६.१७.२८ ॥
അംഗരാജാക്കന്മാരും മനസ്വിയായ കൃപനും സംരക്ഷിച്ച ആ കിഴക്കൻ ജനതകളുടെ മഹാസേന ശരത്കാല മേഘങ്ങൾ പോലെയായിരുന്നു.
6.17.29
अनीकप्रमुखे तिष्ठन्वराहेण महायशाः ।
शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥ ६.१७.२९ ॥
സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്ന മഹായശസ്വിയായ ജയദ്രഥൻ വരാഹധ്വജത്തോടും വെള്ളിയാലുള്ള പ്രധാന ധ്വജത്തോടും കൂടി തിളങ്ങി.
6.17.30
शतं रतसहस्राणां तस्यासन्वशवर्तिनः ।
अष्टौ नागसहस्राणि सादिनामयुतानि षट् ॥ ६.१७.३० ॥
അവന്റെ വശവർത്തികളായി നൂറായിരം രഥങ്ങളും എണ്ണായിരം ആനകളും ആറ് അയുതം കുതിരപ്പടയാളികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.17.31
तत्सिन्धुपतिना राज्ञा पालितं ध्वजिनीमुखम् ।
अनन्तरथनागाश्वमशोभत महद्बलम् ॥ ६.१७.३१ ॥
സിന്ധുപതിയായ രാജാവ് സംരക്ഷിച്ച ആ സേനയുടെ മുൻനിര, അടുത്തടുത്ത് അണിനിരന്ന രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളുമായി മഹാബലമായി തിളങ്ങി.
6.17.32
षष्ट्या रथसहस्रैस्तु नागानामयुतेन च ।
पतिः सर्वकलिङ्गानां ययौ केतुमता सह ॥ ६.१७.३२ ॥
അറുപതിനായിരം രഥങ്ങളും പതിനായിരം ആനകളുമായി എല്ലാ കലിംഗന്മാരുടെയും അധിപതി കേതുമാനോടൊപ്പം മുന്നോട്ടു പോയി.
6.17.33
तस्य पर्वतसंकाशा व्यरोचन्त महागजाः ।
यन्त्रतोमरतूणीरैः पताकाभिः सुशोभिताः ॥ ६.१७.३३ ॥
അവന്റെ പർവതസമാനമായ മഹാഗജങ്ങൾ യന്ത്രങ്ങളും തോമരങ്ങളും തൂണീരങ്ങളും കൊടികളുമായി നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു തിളങ്ങി.
6.17.34
शुशुभे केतुमुख्येन पावकेन कलिङ्गकः ।
श्वेतच्छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च ॥ ६.१७.३४ ॥
കേതുവിന്റെ പ്രധാന കൊടിയാൽ അഗ്നിപോലെ കലിംഗരാജാവ് വെൺകുട, സ്വർണ്ണമാല, ചാമരം, വ്യജനം എന്നിവയോടെ തിളങ്ങി.
6.17.35
केतुमानपि मातङ्गं विचित्रपरमाङ्कुशम् ।
आस्थितः समरे राजन्मेघस्थ इव भानुमान् ॥ ६.१७.३५ ॥
രാജാവേ! കേതുമാനും വിചിത്രവും ഉത്തമവുമായ അങ്കുശമുള്ള ആനപ്പുറത്തേറി യുദ്ധത്തിൽ മേഘത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
6.17.36
तेजसा दीप्यमानस्तु वारणोत्तममास्थितः ।
भगदत्तो ययौ राजा यथा वज्रधरस्तथा ॥ ६.१७.३६ ॥
തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ച ഭഗദത്തരാജാവ് ഉത്തമഗജത്തിലേറി വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ മുന്നോട്ടു പോയി.
6.17.37
गजस्कन्धगतावास्तां भगदत्तेन संमितौ ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केतुमन्तमनुव्रतौ ॥ ६.१७.३७ ॥
ഭഗദത്തനോടൊപ്പം ആനയുടെ തോളിൽ ഇരുന്നവരും അവനു തുല്യരുമായ അവന്തിയിലെ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും കേതുമാനെ അനുഗമിച്ചു.
6.17.38
स रथानीकवान्व्यूहो हस्त्यङ्गो नृपशीर्षवान् ।
वाजिपक्षः पतत्युग्रः प्रहसन्सर्वतोमुखः ॥ ६.१७.३८ ॥
രഥസേനയെ മുൻനിരയായും ആനകളെ ശരീരമായും രാജാക്കന്മാരെ തലയായും കുതിരകളെ ചിറകുകളായും കൊണ്ട ആ വ്യൂഹം, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും മുഖം തിരിച്ച്, ഭയങ്കരമായി പറന്നുപാഞ്ഞു.
6.17.39
द्रोणेन विहितो राजन्राज्ञा शान्तनवेन च ।
तथैवाचार्यपुत्रेण बाह्लीकेन कृपेम च ॥ ६.१७.३९ ॥
രാജാവേ, ഈ വ്യൂഹം ദ്രോണനും ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ രാജാവും അതുപോലെ ആചാര്യപുത്രനും ബാഹ്ലീകനും കൃപനും ചേർന്ന് ഒരുക്കിയതാണ്.