മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.19.1
अर्क्षांहिणीं दशैकां च व्यूढां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
कथमल्पेन सैन्येन प्रत्यव्यूहत पाण्डवः ॥ ६.१९.१ ॥
പതിനൊന്ന് അക്ഷൗഹിണി സേന വ്യൂഹമായി നിൽക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, യുധിഷ്ഠിരൻ ചെറിയ സേനയുമായി എങ്ങനെ പ്രതിവ്യൂഹം ഒരുക്കി?
6.19.2
यो वेद मानुषं व्यूहं दैवं गान्धर्वमासुरम् ।
कथं भीष्मं स कौन्तेयः प्रत्ययूहत सञ्जय ॥ ६.१९.२ ॥
മാനുഷ, ദൈവ, ഗാന്ധർവ, ആസുര വ്യൂഹങ്ങൾ അറിയുന്ന ആ കൗന്തേയൻ ഭീഷ്മർക്കെതിരെ എങ്ങനെ വ്യൂഹം ഒരുക്കി, സഞ്ജയാ?
6.19.3
धार्तराष्ट्राण्यनीकानि दृष्ट्वा व्यूढानि पाण्डवः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा धर्मराजो धनञ्जयम् ॥ ६.१९.३ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സേനകൾ വ്യൂഹമായി നിൽക്കുന്നത് കണ്ട്, ധർമാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ ധർമരാജൻ ധനഞ്ജയനോട് പറഞ്ഞു.
6.19.4
महर्षेर्वचनात्तात वेदयन्ति बृहस्पतेः ।
संहतान्योधयेदल्पान्कामं विस्तारयेद्बहून् ॥ ६.१९.४ ॥
പ്രിയനേ, മഹർഷി ബൃഹസ്പതിയുടെ വചനപ്രകാരം ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു: ചെറിയ സേനയെ ഒതുക്കി പോരാടിക്കണം, വലിയ സേനയെ ഇഷ്ടാനുസരണം വിസ്തരിക്കണം.
6.19.5
सूचीमुखमनीकं स्यादल्पानां बहुभिः सह ।
अस्माकं च तथा सैन्यमल्पीयः सुतरां परैः ॥ ६.१९.५ ॥
ചെറിയ സേനയ്ക്ക് സൂചീമുഖ വ്യൂഹം യോജിക്കും; അത് പലരോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിൽക്കും. നമ്മുടെ സേന ശത്രുക്കളേക്കാൾ ഇനിയും ചെറുതാണ്.
6.19.6
एतद्वचनमाज्ञाय महर्षेर्व्यूह पाण्डव ।
एतच्छ्रुत्वा धर्मराजं प्रत्यभाषत पाण्डवः ॥ ६.१९.६ ॥
മഹർഷിയുടെ ഈ വചനം അറിഞ്ഞ്, കേട്ട്, പാണ്ഡവൻ ധർമരാജന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
6.19.7
एष व्यूहामि ते व्यूहं राजसत्तम दुर्जयम् ।
अचलं नाम वज्राख्यं विहितं वज्रपाणिना ॥ ६.१९.७ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ, വജ്രപാണിയാൽ (ഇന്ദ്രനാൽ) വിധിക്കപ്പെട്ട, വജ്രം എന്നു പേരുള്ള, അചലമായ, ജയിക്കാനാവാത്ത ഈ വ്യൂഹം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി ഒരുക്കുന്നു.
6.19.8
यः स वात इवोद्भूतः समरे दुःसहः परैः ।
स नः पुरो योत्सयते वै भीमः प्रहरतां वरः ॥ ६.१९.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കാറ്റുപോലെ ഉയർന്നു, ശത്രുക്കൾക്ക് സഹിക്കാനാവാത്തവനായ ആ ഭീമൻ, പ്രഹരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, നമ്മുടെ മുന്നിൽ തീർച്ചയായും പോരാടും.
6.19.9
तेजांसि रिपुसैन्यानां मृद्गन्पुरुषसत्तमः ।
अग्नेऽग्रणीर्योत्स्यति नो युद्धोपायविचक्षणः ॥ ६.१९.९ ॥
ശത്രുസൈന്യങ്ങളുടെ തേജസ്സിനെ ഞെരുക്കുന്ന, അഗ്നിക്ക് മുന്നണിയായവൻ, യുദ്ധോപായങ്ങളിൽ നിപുണനായ, പുരുഷോത്തമൻ നമുക്കുവേണ്ടി പോരാടും.
6.19.10
यं दृष्ट्वा कुरवः सर्वे दुर्योधनपुरोगमाः ।
निवर्तिष्यन्ति संत्रस्ताः सिंहं क्षुद्रमृगा यथा ॥ ६.१९.१० ॥
അവനെ കണ്ട് ദുര്യോധനൻ മുന്നിൽ നയിക്കുന്ന കൗരവരെല്ലാം, സിംഹത്തെ കണ്ട ചെറുമൃഗങ്ങൾ എന്നപോലെ ഭയന്ന് പിന്തിരിയും.
6.19.11
तं सर्वे संश्रयिष्यामः प्राकारमकुतोभयाः ।
भीमं प्रहरतां श्रेष्ठं देवाराजमिवामराः ॥ ६.१९.११ ॥
നാമെല്ലാം ഭയരഹിതരായി അവനെ കോട്ടപോലെ ആശ്രയിക്കും; പ്രഹരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമനെ, ദേവന്മാർ ദേവേന്ദ്രനെ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ.
6.19.12
न हि सोऽस्ति पुमाँल्लोके यः संक्रुद्धं वृकोदरम् ।
द्रष्टुमत्युग्रकर्माणं विषहेत नरर्षभम् ॥ ६.१९.१२ ॥
ലോകത്തിൽ കോപിച്ച വൃകോദരനെ, അതിഉഗ്രകർമ്മിയായ ആ നരശ്രേഷ്ഠനെ, കാണാൻപോലും സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുരുഷനുമില്ല.
6.19.13
भीमसेनो गदां बिभ्रद्वज्रसारमयीं दृढाम् ।
चरन्वेगेन महता समुद्रमपि शोषयेत् ॥ ६.१९.१३ ॥
വജ്രസാരം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ദൃഢമായ ഗദ ധരിച്ച്, മഹാവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭീമസേനന് സമുദ്രത്തെയും വറ്റിക്കാനാകും.
6.19.14
भीमसेनं तदा राजन्दर्शयस्व महाबलम् ।
केकया धृष्टकेतुश्च चेकितानश्च वीर्यवान् ॥ ६.१९.१४ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ മഹാബലനായ ഭീമസേനനെ കാണിക്കുക; കേകയരും ധൃഷ്ടകേതുവും വീര്യവാനായ ചേകിതാനനും മുന്നോട്ട് വരട്ടെ.
6.19.15
एते गच्छन्तु सामात्याः प्रकर्षन्तो जनाधिप ।
धृतराष्ट्रस्य दायादानिति बीभत्सुरब्रवीत् ॥ ६.१९.१५ ॥
ജനാധിപാ, ഇവരെല്ലാം അമാത്യരോടൊപ്പം ചെന്ന് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അവകാശികളെ വലിച്ചുകൊണ്ടുവരട്ടെ എന്ന് ബീഭത്സു (അർജുനൻ) പറഞ്ഞു.
6.19.16
ब्रुवाणं तु तथा पार्थं सर्वसैन्यानि भारत ।
अपूजयंस्तदा वाग्भिरनुकूलाभिराहवे ॥ ६.१९.१६ ॥
ഭാരതാ, പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) അങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ സേനകളും അനുകൂലമായ വാക്കുകളാൽ അവനെ പുകഴ്ത്തി.
6.19.17
एवमुक्त्वा महाबाहुस्तथा चक्रे धनञ्जयः ।
व्यूह्य तानि बलान्याशु प्रययौ फल्गुनस्तथा ॥ ६.१९.१७ ॥
മഹാബാഹുവായ ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ) ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു; ആ സേനകളെ വ്യൂഹമാക്കി, ഫൽഗുനൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
6.19.18
संप्रयातान्कुरून्दृष्ट्वा पाण्डंवानां महाचमूः ।
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्पन्दमाना व्यदृश्यत ॥ ६.१९.१८ ॥
കൗരവർ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ പാണ്ഡവരുടെ മഹാസേന നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഗംഗപോലെ, നിശ്ചലമായും ഇളകിയും കാണപ്പെട്ടു.
6.19.19
भीमसेनोऽग्रणीस्तेषां धृष्टद्युम्नश्च वीर्यवान् ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टकेतुश्च पार्थिवः ॥ ६.१९.१९ ॥
ഭീമസേനൻ അവരുടെ മുൻനിരനായകൻ; പരാക്രമശാലിയായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും നകുലനും സഹദേവനും രാജാവായ ധൃഷ്ടകേതുവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.19.20
विराटश्च ततः पश्चाद्राजाथाक्षौहिणीवृतः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च सोऽभ्यरक्षत पृष्ठतः ॥ ६.१९.२० ॥
പിന്നിൽനിന്ന് വിരാടരാജാവ് ഒരു അക്ഷൗഹിണി സേനയോടും സഹോദരന്മാരോടും പുത്രന്മാരോടുമൊപ്പം പിൻഭാഗം സംരക്ഷിച്ചു.
6.19.21
चक्ररक्षौ तु भीमस्य माद्रीपुत्रौ महाद्युती ।
द्रौपदेयाः ससौभद्राः पृष्ठगोपास्तरस्विनः ॥ ६.१९.२१ ॥
ഭീമന്റെ ചക്രരക്ഷകർ മഹാതേജസ്വികളായ മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ; ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും സൗഭദ്രനോടൊപ്പം വേഗതയുള്ള വീരന്മാരും പിൻകാവൽക്കാരായിരുന്നു.
6.19.22
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यस्तेषां गोप्ता महारथः ।
सहितः पृतनाशूरैः रथमुख्यैः प्रभद्रकैः ॥ ६.१९.२२ ॥
പാഞ്ചാലനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ അവരുടെ രക്ഷകനായ മഹാരഥൻ; സേനയിലെ ശൂരന്മാരും പ്രധാന രഥികളും പ്രഭദ്രകരും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
6.19.23
शिखण्डी तु ततः पश्चादर्जुनेनाभिरक्षितः ।
यत्तो भीष्मविनाशाय प्रययौ भरतर्षभ ॥ ६.१९.२३ ॥
പിന്നീട് അർജുനൻ സംരക്ഷിച്ച ശിഖണ്ഡി, ഭീഷ്മന്റെ വധത്തിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ മുന്നേറി, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
6.19.24
पृष्ठतोऽप्यर्जुनस्यासीद्युयुधानो महाबलः ।
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमोजसौ ॥ ६.१९.२४ ॥
അർജുനന്റെ പിന്നിലും മഹാബലനായ യുയുധാനൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ചക്രരക്ഷകർ പാഞ്ചാലരായ യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസ്സും ആയിരുന്നു.
6.19.25
राजा तु मध्यमानीके कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
बृहद्भीः कुञ्जरैर्मत्तैश्चलद्भिरचलैरिव ॥ ६.१९.२५ ॥
കുന്തീപുത്രനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ മധ്യസേനയിലായിരുന്നു; മദിച്ച ആനകൾ ചലിക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ വലിയ ഭയം ജനിപ്പിച്ചു.
6.19.26
अक्षौहिण्याथ पाञ्चाल्यो यज्ञसेनो महामनाः ।
विराटमन्वयात्पश्चात्पाण्डवार्थं पराक्रमी ॥ ६.१९.२६ ॥
പിന്നെ അക്ഷൗഹിണി സേനയോടുകൂടി മഹാമനസ്കനായ പാഞ്ചാല യജ്ഞസേനൻ പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി വീര്യത്തോടെ വിരാടനെ പിന്തുടർന്നു.
6.19.27
तेषामादित्यचन्द्राभाः कनकोत्तमभूषणाः ।
नानाचिह्नधरा राजन्रथेष्वासन्महाध्वजाः ॥ ६.१९.२७ ॥
രാജാവേ, അവരുടെ രഥങ്ങളിൽ സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, മികച്ച സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, വിവിധ ചിഹ്നങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന മഹാധ്വജങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
6.19.28
समुत्सार्य ततः पश्चाद्धृष्टद्युम्नो महारथः ।
भ्रातृभिः सहपुत्रैश्च सोऽभ्यरक्षद्युधिष्ठिरम् ॥ ६.१९.२८ ॥
പിന്നെ പിന്നിൽ നിന്ന് മാറി മഹാരഥൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ സഹോദരന്മാരോടും പുത്രന്മാരോടും കൂടി യുധിഷ്ഠിരനെ സംരക്ഷിച്ചു.
6.19.29
त्वदीयानां परेषां च रथेषु विपुलान्ध्वजान् ।
अभिभूयार्जुनस्यैको रथे तस्थौ महाकपिः ॥ ६.१९.२९ ॥
നിങ്ങളുടെയും ശത്രുക്കളുടെയും രഥങ്ങളിലെ വലിയ ധ്വജങ്ങളെ അതിജീവിച്ച്, അർജുനന്റെ രഥത്തിൽ മഹാകപി (ഹനുമാൻ) ഒറ്റയ്ക്കു നിന്നു.
6.19.30
पदातास्त्वग्रतोऽगच्छन्नसिशक्त्यृष्टिपाणयः ।
अनेकशतसाहस्रा भीमसेनस्य रक्षिणः ॥ ६.१९.३० ॥
എന്നാൽ ഭീമസേനന്റെ രക്ഷകരായ നൂറുകണക്കിനായിരം കാലാളുകൾ വാളും ശക്തിയും ഋഷ്ടിയും കൈകളിലേന്തി മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
6.19.31
वारणा दशसाहस्राः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
शूरा हेममयैर्जालैर्दीप्यमाना इवाचलाः ॥ ६.१९.३१ ॥
മദജലം ഒഴുകുന്ന കവിൾത്തടങ്ങളും മുഖങ്ങളുമുള്ള പതിനായിരം ആനകൾ, സ്വർണ്ണവലകളാൽ തിളങ്ങുന്ന പർവതങ്ങൾപോലെ വീരമായി നിന്നു.
6.19.32
क्षरन्त इव जीमूता महार्हाः पद्मगन्धिनः ।
राजानमन्वयुः यश्चाज्जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ६.१९.३२ ॥
ചൊരിയുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ, വിലയേറിയവയും താമരമണമുള്ളവയുമായവ, മഴക്കാല മേഘങ്ങൾപോലെ രാജാവിനെ അനുഗമിച്ചു.
6.19.33
भीमसेनो गदां भीमां प्रकर्षन्परिघोपमाम् ।
प्रचकर्ष महासैन्यं दुराधर्षो महामनाः ॥ ६.१९.३३ ॥
ഭീമസേനൻ ഭയങ്കരമായ ഗദ ഇരുമ്പുദണ്ഡുപോലെ വലിച്ചുകൊണ്ട് മഹാസൈന്യത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു; അവൻ അജയ്യനും മഹാമനസ്കനുമായിരുന്നു.
6.19.34
तमर्कमिव दुष्प्रेक्ष्यं तपन्तमिव वाहिनीम् ।
न शेकुः सर्वयोधास्ते प्रतिवीक्षितुमन्तिके ॥ ६.१९.३४ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ നോക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള, സൈന്യത്തെ ചൂടാക്കുന്ന അവനെ, എല്ലാ യോദ്ധാക്കൾക്കും അടുത്ത് നേരെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
6.19.35
वज्रो नामैष स व्यूहो निर्भयः सर्वतोमुखः ।
चापविद्युद्ध्वजो घोरो गुप्तो गाण्डीवधन्वना ॥ ६.१९.३५ ॥
ഇത് വജ്രം എന്ന വ്യൂഹം; നിർഭയവും, എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖമുള്ളതും, വില്ലും മിന്നലും ഉള്ള കൊടികളുള്ളതും, ഭയങ്കരവും, ഗാണ്ഡീവധാരിയാൽ സംരക്ഷിതവുമാണ്.
6.19.36
यं प्रतिव्यूहय् तिष्ठन्ति पाण्डवास्तव वाहिनीम् ।
अजेयो मानुषे लोके पाण्डवैरभिरक्षितः ॥ ६.१९.३६ ॥
നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിനെതിരെ പാണ്ഡവർ നിർത്തിയ ഈ വ്യൂഹം മനുഷ്യലോകത്ത് അജയ്യമാണ്; പാണ്ഡവരാൽ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിതവുമാണ്.
6.19.37
संध्यां तिष्ठत्सु सैन्येषु सूर्यस्योदयनं प्रति ।
प्रववौ पृष्ठतो वायुर्निरभ्रे स्तनयित्नुमान् ॥ ६.१९.३७ ॥
സന്ധ്യാസമയത്ത് സൈന്യങ്ങൾ നിൽക്കുമ്പോൾ, സൂര്യോദയത്തിന്റെ ദിശയിലേക്ക് പിന്നിൽ നിന്ന് കാറ്റ് വീശി; മേഘമില്ലാത്ത ആകാശത്തിൽ അത് ഇടിമുഴക്കത്തോടെ വീശി.
6.19.38
विष्वग्वाताश्च विववुर्नीचैः शर्करकर्षिणः ।
रजश्चोद्धूयत महत्तम आच्छादयञ्जगत् ॥ ६.१९.३८ ॥
എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും കാറ്റുകൾ വീശി; താഴ്ന്ന് ചരൽക്കല്ലുകൾ വലിച്ചുകൊണ്ടു വീശി. പൊടി ഉയർന്ന് വലിയ ഇരുട്ടായി ലോകത്തെ മൂടി.
6.19.39
पपात महती चोल्का प्राङ्भुखी भरतर्षभ ।
उद्यन्तं सूर्यमाहत्य व्यशीर्यत महास्वना ॥ ६.१९.३९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഒരു വലിയ ഉൽക്ക കിഴക്കോട്ട് മുഖമാക്കി വീണു; ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യനെ തട്ടി വലിയ ശബ്ദത്തോടെ പൊട്ടിച്ചിതറി.
6.19.40
अथ संनह्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ ।
निष्प्रभोऽभ्युद्ययौ सूर्यः सघोषं भूश्चचाल च ॥ ६.१९.४० ॥
പിന്നെ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! സൈന്യങ്ങൾ യുദ്ധത്തിനായി അണിനിരക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ പ്രഭയറ്റവനായി ഉദിച്ചു; ഒച്ചയോടെ ഭൂമി ഇളകി.
6.19.41
व्यशीर्यत सनादा च भूस्तदा भरतर्षभ ।
निर्घाता बहवो राजन्दिक्षु सर्वासु चाभवन् ।
प्रादुरासीद्रजस्तीव्रं न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.१९.४१ ॥
അപ്പോൾ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, രാജാവേ! ഒച്ചയോടെ ഭൂമി പിളർന്നു; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഇടിപോലെ പല ഭയങ്കര മുഴക്കങ്ങളുണ്ടായി. കഠിനമായ പൊടി ഉയർന്നു; ഒന്നും അറിയാനായില്ല.
6.19.42
ध्वजानां धूयमानानां सहसा मातरिश्वना ।
किङ्किणीजालबद्धानां काञ्चनस्रग्वराम्बरैः ॥ ६.१९.४२ ॥
കാറ്റിനാൽ പെട്ടെന്ന് ഇളകിയ കൊടികൾ, ചെറിയ മണികളുടെ വലകളാൽ കെട്ടിയവ, സ്വർണമാലകളും നല്ല വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞവ.
6.19.43
महतां सपताकानामादित्यसमतेजसाम् ।
सर्वं झणझणीभूतमासीत्तालवनेष्विव ॥ ६.१९.४३ ॥
വലിയ കൊടികളോടുകൂടിയതും സൂര്യതേജസ്സിനു തുല്യമായതുമായ അതെല്ലാം താളവനങ്ങളിലെന്നപോലെ ഝണഝണ ശബ്ദമായി മാറി.
6.19.44
एवं ते पुरुषव्याघ्राः पाण्डवा युद्धनन्दिनः ।
व्यवस्थिताः प्रतिव्यूह्य तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.१९.४४ ॥
ഇങ്ങനെ മനുഷ്യവ്യാഘ്രങ്ങളായ, യുദ്ധത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന പാണ്ഡവർ നിന്റെ പുത്രന്റെ സേനയ്ക്കെതിരെ വ്യൂഹം ചമച്ചു നിന്നു.
6.19.45
ग्रसन्त इव मञ्जानो योधानां भरतर्षभ ।
दृष्ट्वाग्रतो भीमसेनं गदापाणिमवस्थितम् ॥ ६.१९.४५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യോദ്ധാക്കളുടെ മജ്ജ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ മുന്നിൽ ഗദയുമേന്തി നിൽക്കുന്ന ഭീമസേനനെ കണ്ടിട്ട്.