મહાભારત · અધ્યાય 6.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.21.1
बृहतीं धार्तराष्ट्रस्य सेनां दृष्ट्वा समुद्यताम् ।
विषादमगमद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ६.२१.१ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની વિશાળ સેના યુદ્ધ માટે તૈયાર થયેલી જોઈને કુંતીપુત્ર રાજા યુધિષ્ઠિર વિષાદમાં પડ્યા.
6.21.2
व्यूहं भीष्मेण चाभेद्यं कल्पितं प्रेक्ष्य पाण्डवः ।
अभेद्यमिव संप्रेक्ष्य विवर्णोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ६.२१.२ ॥
ભીષ્મે રચેલો અભેદ્ય વ્યૂહ જોઈને પાંડવ નિસ્તેજ થઈને અર્જુનને બોલ્યા.
6.21.3
धनञ्जय कथं शक्यमस्माभिर्योद्धुमाहवे ।
धार्तराष्ट्रैर्महाबाहो येषां योद्धा पितामहः ॥ ६.२१.३ ॥
ધનંજય! જેના યોદ્ધા પિતામહ છે, એવા ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે અમે યુદ્ધ કેવી રીતે કરી શકીએ?
6.21.4
अक्षोभ्योऽयमभेद्यश्च भीष्मेणामित्रकर्षिणा ।
कल्पितः शास्त्रदृष्टेन विधिना भूरिवर्चसा ॥ ६.२१.४ ॥
આ વ્યૂહ અચલ અને અભેદ્ય છે; શત્રુનો સંહાર કરનાર મહાતેજસ્વી ભીષ્મે શાસ્ત્રવિધિ પ્રમાણે તે રચ્યો છે.
6.21.5
ते वयं संशय्नं प्राप्ताः ससैन्याः शत्रुकर्षण ।
कथमस्मान्महाव्यूहादुत्थानं नो भविष्यति ॥ ६.२१.५ ॥
હે શત્રુસંહારક! અમે સેના સહિત સંશયમાં પડ્યા છીએ; આ મહાવ્યૂહમાંથી અમારો ઉદ્ધાર કેવી રીતે થશે?
6.21.6
अथार्जुनोऽब्रवीत्पार्थं युधिष्ठिरममित्रहा ।
विषण्णमिव संप्रेक्ष्य तव राजन्ननीकिनीम् ॥ ६.२१.६ ॥
ત્યારે શત્રુહંતા અર્જુન, હે રાજન, તમારી સેનાને જોઈને વિષણ્ણ થયેલા પૃથાપુત્ર યુધિષ્ઠિરને બોલ્યા.
6.21.7
प्रज्ञयाभ्यधिकाञ्शूरान्गुणयुक्तान्बहूनपि ।
जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशांपते ॥ ६.२१.७ ॥
હે પ્રજાપતિ, પ્રજ્ઞામાં શ્રેષ્ઠ, ગુણસંપન્ન એવા ઘણા શૂરવીરોને પણ થોડા લોકો જીતી લે છે; તે સમજો.
6.21.8
तत्र ते कारणं राजन्प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
नारदस्तमृषिर्वेद भीष्मद्रोणौ च पाण्डव ॥ ६.२१.८ ॥
હે રાજન, તેનું કારણ ઈર્ષ્યારહિત એવા તને હું કહીશ. હે પાંડવ, નારદ ઋષિ, ભીષ્મ અને દ્રોણ તે જાણતા હતા.
6.21.9
एनमेवार्थमाश्रित्य युद्धे देवासुरेऽब्रवीत् ।
पितामहः किल पुरा महेन्द्रादीन्दिवौकसः ॥ ६.२१.९ ॥
આ જ વિષયનો આધાર લઈને દેવાસુર યુદ્ધમાં પિતામહે પૂર્વે મહેન્દ્ર આદિ સ્વર્ગવાસી દેવતાઓને કહ્યું હતું.
6.21.10
न तथा बलवीर्याभ्यां जयन्ति विजिगीषवः ।
यथा सत्यानृशंस्याभ्यां धर्मेणैवोद्यमेन च ॥ ६.२१.१० ॥
વિજયની ઇચ્છા કરનારા બળ અને પરાક્રમથી એટલું નથી જીતતા, જેટલું સત્ય, કરુણા, ધર્મ અને ઉદ્યમથી જીતે છે.
6.21.11
त्वक्त्वाऽधर्मं तथा सर्वे धर्मं चोत्तममास्थिताः ।
युध्यध्वमतहंकारा यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२१.११ ॥
અધર્મ છોડીને, ઉત્તમ ધર્મનો આશ્રય લઈને, અહંકારરહિત થઈને તમે સૌ યુદ્ધ કરો; જ્યાં ધર્મ ત્યાં જય.
6.21.12
एवं राजन्विजानीहि ध्रुवोऽस्माकं रणे जयः ।
यथा तु नारदः प्राह यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१२ ॥
હે રાજન, આ રીતે જાણી લો કે રણમાં આપણો જય નિશ્ચિત છે. નારદે કહ્યા પ્રમાણે, જ્યાં કૃષ્ણ ત્યાં જય.
6.21.13
गुणभूतो जयः कृष्णे पृष्ठतोऽभ्येति माधवम् ।
तद्यथा विजयश्चास्य सन्नतिश्चापरो गुणः ॥ ६.२१.१३ ॥
વિજય કૃષ્ણમાં ગૌણ ગુણ તરીકે માધવની પાછળ આવે છે. તેમની વિજય અને નમ્રતા બીજો ગુણ છે.
6.21.14
अनन्ततेजा गोविन्दः शत्रुपूगेषु निर्व्यथः ।
पुरुषः सनातनमयो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१४ ॥
અનંત તેજવાળા ગોવિંદ શત્રુસમૂહો વચ્ચે પણ અવિચલ રહે છે. તે સનાતન પુરુષ છે; જ્યાં કૃષ્ણ ત્યાં વિજય.
6.21.15
पुरा ह्येष हरिर्भूत्वा विकुण्ठोऽकुण्ठसायकः ।
सुरासुरानवस्फूर्जन्नब्रवीत्के जयन्त्विति ॥ ६.२१.१५ ॥
પૂર્વે આ હરિ જ વિકુંઠ થઈને, અચૂક બાણો સાથે, દેવાસુરો વચ્ચે ગર્જના કરતાં બોલ્યા—'કોણ જીતશે?'
6.21.16
अनु कृष्णं जयेमेति यैरुक्तं तत्र तैर्जितम् ।
तत्प्रसादाद्धि त्रैलोक्यं प्राप्तं शक्रादिभिः सुरैः ॥ ६.२१.१६ ॥
'કૃષ્ણને અનુસરીને આપણે જીતીશું' એમ જેમણે કહ્યું, તેઓ ત્યાં જીત્યા. તેમની જ કૃપાથી ઇન્દ્રાદિ દેવોએ ત્રિલોક પ્રાપ્ત કર્યું.
6.21.17
तस्य ते न व्यथां कांचिदिह पश्यामि भारत ।
यस्य ते यजमाशास्ते विश्वभुक् त्रिदिवेश्वरः ॥ ६.२१.१७ ॥
હે ભારત, અહીં તેમના વિશે તને કોઈ વ્યથા હું જોતો નથી. સર્વભોક્તા ત્રિદિવેશ્વર જેમના યજ્ઞની ઇચ્છા કરે છે, એવા તને.