Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.21.1

बृहतीं धार्तराष्ट्रस्य सेनां दृष्ट्वा समुद्यताम् ।
विषादमगमद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ६.२१.१ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।

6.21.2

व्यूहं भीष्मेण चाभेद्यं कल्पितं प्रेक्ष्य पाण्डवः ।
अभेद्यमिव संप्रेक्ष्य विवर्णोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ६.२१.२ ॥

ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଚିତ ଅଭେଦ୍ୟ ବ୍ୟୂହ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ମଳିନ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.21.3

धनञ्जय कथं शक्यमस्माभिर्योद्धुमाहवे ।
धार्तराष्ट्रैर्महाबाहो येषां योद्धा पितामहः ॥ ६.२१.३ ॥

ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଯାହାଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧା ପିତାମହ, ସେହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବୁ?

6.21.4

अक्षोभ्योऽयमभेद्यश्च भीष्मेणामित्रकर्षिणा ।
कल्पितः शास्त्रदृष्टेन विधिना भूरिवर्चसा ॥ ६.२१.४ ॥

ଏହି ବ୍ୟୂହ ଅଚଳ ଓ ଅଭେଦ୍ୟ; ଶତ୍ରୁନାଶକ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭୀଷ୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁସାରେ ଏହା ରଚନା କରିଛନ୍ତି।

6.21.5

ते वयं संशय्नं प्राप्ताः ससैन्याः शत्रुकर्षण ।
कथमस्मान्महाव्यूहादुत्थानं नो भविष्यति ॥ ६.२१.५ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ! ଆମେ ସେନା ସହ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଛୁ; ଏହି ମହାବ୍ୟୂହରୁ ଆମେ କିପରି ଉଦ୍ଧାର ପାଇବୁ?

6.21.6

अथार्जुनोऽब्रवीत्पार्थं युधिष्ठिरममित्रहा ।
विषण्णमिव संप्रेक्ष्य तव राजन्ननीकिनीम् ॥ ६.२१.६ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଅର୍ଜୁନ, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖି ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପୃଥାପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.21.7

प्रज्ञयाभ्यधिकाञ्शूरान्गुणयुक्तान्बहूनपि ।
जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशांपते ॥ ६.२१.७ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ଅଧିକ, ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବହୁ ଶୂରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ଜିତନ୍ତି; ତାହା ବୁଝ।

6.21.8

तत्र ते कारणं राजन्प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
नारदस्तमृषिर्वेद भीष्मद्रोणौ च पाण्डव ॥ ६.२१.८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହାର କାରଣ ଅସୂୟାହୀନ ତୁମକୁ ମୁଁ କହିବି। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଋଷି ନାରଦ ତାହା ଜାଣିଥିଲେ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ।

6.21.9

एनमेवार्थमाश्रित्य युद्धे देवासुरेऽब्रवीत् ।
पितामहः किल पुरा महेन्द्रादीन्दिवौकसः ॥ ६.२१.९ ॥

ଏହି ବିଷୟକୁ ଆଧାର କରି ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ପିତାମହ ପୂର୍ବରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରାଦି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

6.21.10

न तथा बलवीर्याभ्यां जयन्ति विजिगीषवः ।
यथा सत्यानृशंस्याभ्यां धर्मेणैवोद्यमेन च ॥ ६.२१.१० ॥

ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସେତେ ଜିତନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେ ସତ୍ୟ, ଦୟା, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ୟମରେ ଜିତନ୍ତି।

6.21.11

त्वक्त्वाऽधर्मं तथा सर्वे धर्मं चोत्तममास्थिताः ।
युध्यध्वमतहंकारा यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२१.११ ॥

ଅଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଅହଂକାରରହିତ ହୋଇ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ସେଠାରେ ଜୟ।

6.21.12

एवं राजन्विजानीहि ध्रुवोऽस्माकं रणे जयः ।
यथा तु नारदः प्राह यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଜାଣ — ରଣରେ ଆମର ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ନାରଦ କହିଥିବା ଭଳି, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ସେଠାରେ ଜୟ।

6.21.13

गुणभूतो जयः कृष्णे पृष्ठतोऽभ्येति माधवम् ।
तद्यथा विजयश्चास्य सन्नतिश्चापरो गुणः ॥ ६.२१.१३ ॥

ଜୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରେ ଗୌଣ ଗୁଣ ରୂପେ ମାଧବଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଆସେ। ତାଙ୍କ ବିଜୟ ଓ ନମ୍ରତା ଆଉ ଏକ ଗୁଣ।

6.21.14

अनन्ततेजा गोविन्दः शत्रुपूगेषु निर्व्यथः ।
पुरुषः सनातनमयो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१४ ॥

ଅନନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ ଗୋବିନ୍ଦ ଶତ୍ରୁ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳ। ସେ ସନାତନ ପୁରୁଷ; ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ସେଠି ଜୟ।

6.21.15

पुरा ह्येष हरिर्भूत्वा विकुण्ठोऽकुण्ठसायकः ।
सुरासुरानवस्फूर्जन्नब्रवीत्के जयन्त्विति ॥ ६.२१.१५ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହି ହରି ହିଁ ବିକୁଣ୍ଠ ହୋଇ, ଅବ୍ୟର୍ଥ ଶରରେ, ଦେବାସୁର ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଜି କହିଲେ—'କିଏ ଜିତିବ?'

6.21.16

अनु कृष्णं जयेमेति यैरुक्तं तत्र तैर्जितम् ।
तत्प्रसादाद्धि त्रैलोक्यं प्राप्तं शक्रादिभिः सुरैः ॥ ६.२१.१६ ॥

'କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେ ଜିତିବା' ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ କହିଲେ, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଜିତିଲେ। ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତା ତ୍ରିଲୋକ ପାଇଲେ।

6.21.17

तस्य ते न व्यथां कांचिदिह पश्यामि भारत ।
यस्य ते यजमाशास्ते विश्वभुक् त्रिदिवेश्वरः ॥ ६.२१.१७ ॥

ହେ ଭାରତ, ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ବ୍ୟଥା ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ସର୍ବଭୋକ୍ତା ତ୍ରିଦିବେଶ୍ବର ଯାହାର ଯଜ୍ଞ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେହି ତୁମର।