ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.21.1
बृहतीं धार्तराष्ट्रस्य सेनां दृष्ट्वा समुद्यताम् ।
विषादमगमद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ६.२१.१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
6.21.2
व्यूहं भीष्मेण चाभेद्यं कल्पितं प्रेक्ष्य पाण्डवः ।
अभेद्यमिव संप्रेक्ष्य विवर्णोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ६.२१.२ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਅਭੇਦ ਵਿਊਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
6.21.3
धनञ्जय कथं शक्यमस्माभिर्योद्धुमाहवे ।
धार्तराष्ट्रैर्महाबाहो येषां योद्धा पितामहः ॥ ६.२१.३ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਪਿਤਾਮਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਲੜ ਸਕਾਂਗੇ?
6.21.4
अक्षोभ्योऽयमभेद्यश्च भीष्मेणामित्रकर्षिणा ।
कल्पितः शास्त्रदृष्टेन विधिना भूरिवर्चसा ॥ ६.२१.४ ॥
ਇਹ ਵਿਊਹ ਅਚੱਲ ਅਤੇ ਅਭੇਦ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਰਚਿਆ ਹੈ।
6.21.5
ते वयं संशय्नं प्राप्ताः ससैन्याः शत्रुकर्षण ।
कथमस्मान्महाव्यूहादुत्थानं नो भविष्यति ॥ ६.२१.५ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ! ਅਸੀਂ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਾਂ; ਇਸ ਮਹਾ ਵਿਊਹ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲਾਂਗੇ?
6.21.6
अथार्जुनोऽब्रवीत्पार्थं युधिष्ठिरममित्रहा ।
विषण्णमिव संप्रेक्ष्य तव राजन्ननीकिनीम् ॥ ६.२१.६ ॥
ਤਦ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋਏ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.21.7
प्रज्ञयाभ्यधिकाञ्शूरान्गुणयुक्तान्बहूनपि ।
जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशांपते ॥ ६.२१.७ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਮਝੋ।
6.21.8
तत्र ते कारणं राजन्प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
नारदस्तमृषिर्वेद भीष्मद्रोणौ च पाण्डव ॥ ६.२१.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦਰੋਣ ਨੇ ਵੀ।
6.21.9
एनमेवार्थमाश्रित्य युद्धे देवासुरेऽब्रवीत् ।
पितामहः किल पुरा महेन्द्रादीन्दिवौकसः ॥ ६.२१.९ ॥
ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।
6.21.10
न तथा बलवीर्याभ्यां जयन्ति विजिगीषवः ।
यथा सत्यानृशंस्याभ्यां धर्मेणैवोद्यमेन च ॥ ६.२१.१० ॥
ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
6.21.11
त्वक्त्वाऽधर्मं तथा सर्वे धर्मं चोत्तममास्थिताः ।
युध्यध्वमतहंकारा यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२१.११ ॥
ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਕਰੋ; ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੈ।
6.21.12
एवं राजन्विजानीहि ध्रुवोऽस्माकं रणे जयः ।
यथा तु नारदः प्राह यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
6.21.13
गुणभूतो जयः कृष्णे पृष्ठतोऽभ्येति माधवम् ।
तद्यथा विजयश्चास्य सन्नतिश्चापरो गुणः ॥ ६.२१.१३ ॥
ਜਿੱਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੌਣ ਗੁਣ ਵਜੋਂ ਮਾਧਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਣ ਹੈ।
6.21.14
अनन्ततेजा गोविन्दः शत्रुपूगेषु निर्व्यथः ।
पुरुषः सनातनमयो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२१.१४ ॥
ਬੇਅੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਗੋਵਿੰਦ ਵੈਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਨਾਤਨ ਪੁਰਖ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
6.21.15
पुरा ह्येष हरिर्भूत्वा विकुण्ठोऽकुण्ठसायकः ।
सुरासुरानवस्फूर्जन्नब्रवीत्के जयन्त्विति ॥ ६.२१.१५ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹਰਿ ਹੀ ਵਿਕੁੰਠ ਹੋ ਕੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਖੁੰਝਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ—'ਕੌਣ ਜਿੱਤੇਗਾ?'
6.21.16
अनु कृष्णं जयेमेति यैरुक्तं तत्र तैर्जितम् ।
तत्प्रसादाद्धि त्रैलोक्यं प्राप्तं शक्रादिभिः सुरैः ॥ ६.२१.१६ ॥
'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ'—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਪਾਏ।
6.21.17
तस्य ते न व्यथां कांचिदिह पश्यामि भारत ।
यस्य ते यजमाशास्ते विश्वभुक् त्रिदिवेश्वरः ॥ ६.२१.१७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪੀੜਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਸਰਬ-ਭੋਗੀ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼ਵਰ ਜਿਸ ਦੇ ਯਜ਼ਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ।