Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.23

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.23.1

धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ।
अर्जुनस्य हितार्थाय कृष्णो वचनमब्रवीत् ॥ ६.२३.१ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଦେଖି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.23.2

शुचिर्भूत्वा महाबाहो संग्रामाभिमुखे स्थितः ।
पराजयाय श्त्रुणां दुर्गास्तोत्रमुदीरय ॥ ६.२३.२ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଶୁଚି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପରାଜୟ ପାଇଁ ଦୁର୍ଗାସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର।

6.23.3

एवमुक्तोऽर्जुनः सङ्ख्ये वासुदेवेन धीमता ।
अवतीर्य रथात्पार्थः स्तोत्रमाह कृताञ्जलिः ॥ ६.२३.३ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାସୁଦେବ ଏହା କହିବାରୁ, ପୃଥାପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ସ୍ତୋତ୍ର କହିଲେ।

6.23.4

नमस्ते सिद्धसेनानि आर्ये मन्दरवासिनि ।
कुमारि कालि कापालि कपिले कृष्णपिङ्गले ॥ ६.२३.४ ॥

ହେ ସିଦ୍ଧସେନାନୀ, ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ହେ ମନ୍ଦରବାସିନୀ, ହେ କୁମାରୀ, ହେ କାଳୀ, ହେ କାପାଳି, ହେ କପିଳେ, ହେ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

6.23.5

भद्रकालि नमस्तुभ्यं महाकालि नमोऽस्तु ते ।
चण्डि चण्डे नमस्तुभ्यं तारिणि वरवर्णिनि ॥ ६.२३.५ ॥

ହେ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ମହାକାଳୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଚଣ୍ଡୀ, ହେ ଚଣ୍ଡେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ତାରିଣୀ, ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ।

6.23.6

कात्यायनि महाभागे करालि विजये जये ।
शिखिपिच्छध्वजधरे नानाभरणभूषिते ॥ ६.२३.६ ॥

ହେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ହେ ମହାଭାଗେ, ହେ କରାଳୀ, ହେ ବିଜୟା, ହେ ଜୟା, ମୟୂରପୁଚ୍ଛ ଧ୍ୱଜଧାରିଣୀ, ନାନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା।

6.23.7

अट्टशूलप्रहरणे स्वङ्गखेटकधारिणि ।
गोपेन्द्रस्यानुजे ज्येष्ठे नन्दगोपकुलोद्भवे ॥ ६.२३.७ ॥

ଅଟ୍ଟଶୂଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରିଣୀ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧାରଣକାରିଣୀ, ଗୋପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଜା ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ନନ୍ଦଗୋପ କୁଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନା!

6.23.8

महिषासृक्प्रिये नित्यं कौशिकि पीतवासिनि ।
अट्टहासे कोकमुखे नमस्तेऽस्तु रणप्रिये ॥ ६.२३.८ ॥

ମହିଷାସୁରଙ୍କ ରକ୍ତ ସଦା ପ୍ରିୟ ମାନୁଥିବା, କୌଶିକୀ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ଅଟ୍ଟହାସିନୀ, କୋକମୁଖୀ, ରଣପ୍ରିୟା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!

6.23.9

उभे शाकम्भरि श्वेते कृष्णे कैटभनाशिनि ।
हिरण्याश्चि विरूपाक्षि सुधूम्राक्षि नमोऽस्तु ते ॥ ६.२३.९ ॥

ହେ ଶାକମ୍ଭରୀ, ଶ୍ୱେତ ଓ କୃଷ୍ଣ ଉଭୟ ରୂପଧାରିଣୀ, କୈଟଭ ନାଶିନୀ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷୀ, ବିରୂପାକ୍ଷୀ, ସୁଧୂମ୍ରାକ୍ଷୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!

6.23.10

वेदश्रुति महापुण्ये ब्रह्मण्ये जातवेदसि ।
जम्बूकटकचैत्येषु नित्यं सन्निहितालये ॥ ६.२३.१० ॥

ହେ ବେଦଶ୍ରୁତି, ମହାପୁଣ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟପ୍ରିୟା, ଜାତବେଦସୀ, ଜମ୍ବୁବନର କଟକ ଚୈତ୍ୟରେ ସଦା ବାସକାରିଣୀ!

6.23.11

त्वं ब्रह्मविद्या विद्यानां महानिद्रा च देहिनाम् ।
स्कन्दमातर्भगवति दुर्गे कान्तारवासिनि ॥ ६.२३.११ ॥

ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ବିଦ୍ୟା; ଦେହଧାରୀଙ୍କର ମହାନିଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ହେ ସ୍କନ୍ଦମାତା, ଭଗବତୀ, ଦୁର୍ଗେ, ଅରଣ୍ୟବାସିନୀ!

6.23.12

स्वाहाकारः स्वधा चैव कला काष्ठा सरस्वती ।
सावित्री वेदमाता च तथा वेदान्त उच्यते ॥ ६.२३.१२ ॥

ସ୍ୱାହାକାର ଓ ସ୍ୱଧା ମଧ୍ୟ ତୁମେ; କଳା, କାଷ୍ଠା, ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା ଏବଂ ବେଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବୋଲି କଥିତ।

6.23.13

स्तुतासि त्वं महादेवि विशुद्धेनान्तरात्मना ।
जयो भवतु मे नित्यं त्वत्प्रसादाद्रणाजिरे ॥ ६.२३.१३ ॥

ହେ ମହାଦେବୀ, ବିଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ତୁମେ ସ୍ତୁତ ହୋଇଛ। ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର ସର୍ବଦା ଜୟ ହେଉ।

6.23.14

कान्तारभयदुर्गेषु भक्तानां चालयेषु च ।
नित्यं वससि पाताले युद्धे जयसि दानवान् ॥ ६.२३.१४ ॥

ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟ, ଦୁର୍ଗ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଳୟରେ ତୁମେ ସର୍ବଦା ବାସ କର; ପାତାଳରେ ମଧ୍ୟ ବାସ କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଜୟ କର।

6.23.15

त्वं जम्भनी मोहिनी च माया ह्रीः श्रीस्तथैव च ।
संध्या प्रभावती चैव सावित्री जननी तथा ॥ ६.२३.१५ ॥

ତୁମେ ଜମ୍ଭନୀ, ମୋହିନୀ, ମାୟା; ହ୍ରୀ ଓ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ସେହିପରି ସନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାବତୀ, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଜନନୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

6.23.16

तुष्टिः पुष्टिर्धृतिर्दीप्तिश्चन्द्रादित्यविवर्धिनी ।
भूतिर्भूतिमतां सङ्ख्ये वीक्ष्यसे सिद्धचारणैः ॥ ६.२३.१६ ॥

ତୁମେ ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ଧୃତି, ଦୀପ୍ତି; ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା; ଯୁଦ୍ଧରେ ସମୃଦ୍ଧଙ୍କ ବିଭୂତି; ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି।

6.23.17

ततः पार्थस्य विज्ञाय भक्तिं मानववत्सला ।
अन्तरिक्षगतोवाच गोविन्दस्याग्रतः स्थिता ॥ ६.२३.१७ ॥

ତା'ପରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଭକ୍ତି ଜାଣି, ମାନବଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳା ଦେବୀ, ଆକାଶରେ ରହି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ।

6.23.18

स्वल्पेनैव तु कालेन शत्रूञ्जेष्यसि पाण्डव ।
नरस्त्वमसि दुर्धर्ष नारायणसहायवान् ॥ ६.२३.१८ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିଣିବ। ନାରାୟଣ ସହାୟ ଥିବା ଅଜେୟ ନର ତୁମେ।

6.23.19

अजेयस्त्वं रणेऽरीणामपि वज्रभृतः स्वयम् ।
इत्येवमुक्त्वा वरदा क्षणेनान्तरधीयत ॥ ६.२३.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ହେବ। ଏହା କହି ବରଦାୟିନୀ ଦେବୀ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।

6.23.20

लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो मेने विजयमात्मनः ।
आरुरोह ततः पार्थो रथं परमसंमतम् ॥ ६.२३.२० ॥

ବର ପାଇ କୌନ୍ତେୟ ନିଜର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ତା ପରେ ପାର୍ଥ ଅତି ସମ୍ମାନିତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

6.23.21

कृष्णार्जुनावेकरथौ दिव्यौ शङ्खौः प्रदध्मतुः ।
य इदं पठते स्तोत्रं कल्य उत्थाय मानवः ॥ ६.२३.२१ ॥

ଏକ ରଥରେ ଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦିବ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ। ଯେ ମାନବ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରେ —

6.23.22

यक्षरक्षःपिशाचेभ्यो न भयं विद्यते सदा ।
न चापि रिपवस्तेभ्यः सर्पाद्या ये च दंष्ट्रिणः ॥ ६.२३.२२ ॥

ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚମାନଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଦୌ ଭୟ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ସାପ ଆଦି ଦଂଷ୍ଟ୍ରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

6.23.23

न भयं विद्यते तस्य सदा राजकुलादपि ।
विवादेक जयमाप्नोति बद्धो मुच्यति बन्धनात् ॥ ६.२३.२३ ॥

ରାଜକୁଳରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଦୌ ଭୟ ନାହିଁ। ବିବାଦରେ ସେ ବିଜୟ ପାଏ; ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

6.23.24

दुर्गं तरति चावश्यं तथा चोरैर्विमुच्यते ।
संग्रामे विजयेन्नित्यं लक्ष्मीं प्राप्नोति केवलाम् ॥ ६.२३.२४ ॥

ସେ ଅବଶ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ପଥ ପାର ହୁଏ, ଏବଂ ଚୋରମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସଂଗ୍ରାମରେ ସେ ସର୍ବଦା ବିଜୟ ଲାଭ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଏ।

6.23.25

आरोग्यबलसंपन्नो जीवेद्वर्षशतं तथा ।
एतद्दृष्टं प्रसादात्तु मया व्यासस्य धीमतः ॥ ६.२३.२५ ॥

ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ବଳରେ ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ଶହେ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ। ଏହା ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସଙ୍କ କୃପାରେ ଦେଖିଛି।

6.23.26

मोहादेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ।
तव पुत्रा दुरात्मानः सर्वे मन्युवशानुगाः ॥ ६.२३.२६ ॥

ମୋହ ହେତୁ ସେମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଋଷି ନର-ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଦୁରାତ୍ମା, କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ।

6.23.27

प्राप्तकालमिदं वाक्यं कालपाशेन कुण्ठिताः ।
द्वैपायनो नारदश्च कण्वो रामस्तथानघः ।
अवारयंस्तव सुतं न चासौ तद्गृहीतवान् ॥ ६.२३.२७ ॥

ସମୟ ଆସିଲେ ଏହି ବାକ୍ୟ (ସତ୍ୟ ହେଲା)। କାଳପାଶରେ ସେମାନେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ହେଲେ। ଦ୍ୱୈପାୟନ, ନାରଦ, କଣ୍ୱ ଓ ନିଷ୍ପାପ ରାମ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ବାରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲା ନାହିଁ।

6.23.28

यत्र धर्मो द्युतिः कान्तिर्यत्र ह्रीः श्रीस्तथा मतिः ।
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२३.२८ ॥

ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ତେଜ, କାନ୍ତି, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥାଏ; ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ସେଠି କୃଷ୍ଣ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ସେଠି ଜୟ।