มหาภารตะ · อัธยายะ 6.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.23.1
धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ।
अर्जुनस्य हितार्थाय कृष्णो वचनमब्रवीत् ॥ ६.२३.१ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของบุตรธฤตราษฎร์ตั้งพร้อมรบ พระกฤษณะจึงตรัสถ้อยคำนี้เพื่อประโยชน์ของอรชุน
6.23.2
शुचिर्भूत्वा महाबाहो संग्रामाभिमुखे स्थितः ।
पराजयाय श्त्रुणां दुर्गास्तोत्रमुदीरय ॥ ६.२३.२ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง จงชำระตนให้บริสุทธิ์แล้วยืนหันหน้าสู่การรบ และสวดสรรเสริญพระทุรคาเพื่อให้ศัตรูพ่ายแพ้เถิด
6.23.3
एवमुक्तोऽर्जुनः सङ्ख्ये वासुदेवेन धीमता ।
अवतीर्य रथात्पार्थः स्तोत्रमाह कृताञ्जलिः ॥ ६.२३.३ ॥
เมื่อวาสุเทพผู้ปรีชาตรัสดังนี้ในสนามรบ อรชุนบุตรของปฤถาก็ลงจากรถ ประนมมือ และกล่าวบทสรรเสริญ
6.23.4
नमस्ते सिद्धसेनानि आर्ये मन्दरवासिनि ।
कुमारि कालि कापालि कपिले कृष्णपिङ्गले ॥ ६.२३.४ ॥
ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เป็นนายแห่งกองทัพผู้สำเร็จแล้ว ผู้สูงศักดิ์ ผู้ประทับบนภูเขามันทระ พระกุมารี พระกาลี ผู้ทรงสวมกะโหลก ผู้มีสีเหลืองทอง และผู้มีสีเหลืองทองเข้ม
6.23.5
भद्रकालि नमस्तुभ्यं महाकालि नमोऽस्तु ते ।
चण्डि चण्डे नमस्तुभ्यं तारिणि वरवर्णिनि ॥ ६.२३.५ ॥
ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ พระภัทรกาลี ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ พระมหากาลี ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ดุดัน ผู้ดุดัน ผู้ทรงช่วยให้พ้น ผู้มีผิวงาม
6.23.6
कात्यायनि महाभागे करालि विजये जये ।
शिखिपिच्छध्वजधरे नानाभरणभूषिते ॥ ६.२३.६ ॥
ข้าแต่พระกาตยายนี ผู้มีบุญยิ่งใหญ่ ผู้น่าเกรงขาม ผู้ชนะ ผู้ทรงพิชิต ผู้ทรงธงขนนกยูง ผู้ทรงเครื่องประดับมากมาย
6.23.7
अट्टशूलप्रहरणे स्वङ्गखेटकधारिणि ।
गोपेन्द्रस्यानुजे ज्येष्ठे नन्दगोपकुलोद्भवे ॥ ६.२३.७ ॥
ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงหอกและตรีศูลเป็นอาวุธ ผู้ทรงดาบและโล่ ทั้งน้องและพี่สาวของเจ้าแห่งคนเลี้ยงวัว ผู้เกิดในตระกูลนันทโคปะผู้เลี้ยงวัว
6.23.8
महिषासृक्प्रिये नित्यं कौशिकि पीतवासिनि ।
अट्टहासे कोकमुखे नमस्तेऽस्तु रणप्रिये ॥ ६.२३.८ ॥
ข้าแต่พระองค์ผู้ปรารถนาโลหิตของอสูรควายอยู่เสมอ พระเกาศิกี ผู้ทรงผ้าสีเหลือง ผู้มีเสียงหัวเราะดังลั่น ผู้มีหน้าเหมือนนกคุก ผู้รักการรบ ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์
6.23.9
उभे शाकम्भरि श्वेते कृष्णे कैटभनाशिनि ।
हिरण्याश्चि विरूपाक्षि सुधूम्राक्षि नमोऽस्तु ते ॥ ६.२३.९ ॥
ข้าแต่พระศากัมภรี ทั้งขาวและดำ ผู้ทำลายไกฏภะ ผู้มีดวงตาสีทอง ตาโต ตาควัน ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์
6.23.10
वेदश्रुति महापुण्ये ब्रह्मण्ये जातवेदसि ।
जम्बूकटकचैत्येषु नित्यं सन्निहितालये ॥ ६.२३.१० ॥
ข้าแต่พระเวทศรุติ ผู้มีบุญยิ่งใหญ่ ผู้อุทิศตนแก่พราหมณ์ ข้าแต่ไฟผู้รู้ทุกสิ่งที่เกิด ผู้ประทับอยู่เป็นนิตย์ในศาลเจ้าศักดิ์สิทธิ์ของป่าชมพู
6.23.11
त्वं ब्रह्मविद्या विद्यानां महानिद्रा च देहिनाम् ।
स्कन्दमातर्भगवति दुर्गे कान्तारवासिनि ॥ ६.२३.११ ॥
พระองค์คือพรหมวิทยา คือความรู้ยอดแห่งวิทยาทั้งปวง และคือมหานิทราของผู้มีกาย ข้าแต่พระมารดาของสกันทะ ข้าแต่พระทุรคาผู้เป็นสิริมงคล ผู้ประทับในป่าทึบ
6.23.12
स्वाहाकारः स्वधा चैव कला काष्ठा सरस्वती ।
सावित्री वेदमाता च तथा वेदान्त उच्यते ॥ ६.२३.१२ ॥
พระองค์คือสวาหากร และสวธา และยังคือกลา กาษฐา และพระสรัสวดี พระสาวิตรี พระมารดาแห่งพระเวท และพระองค์ยังถูกเรียกว่าเวทานตะด้วย
6.23.13
स्तुतासि त्वं महादेवि विशुद्धेनान्तरात्मना ।
जयो भवतु मे नित्यं त्वत्प्रसादाद्रणाजिरे ॥ ६.२३.१३ ॥
ข้าแต่พระมหาเทวี พระองค์ได้รับการสรรเสริญด้วยอันตรางคาอันบริสุทธิ์ ขอให้ชัยชนะเป็นของข้าเสมอ ในสนามรบโดยพระคุณของพระองค์เถิด
6.23.14
कान्तारभयदुर्गेषु भक्तानां चालयेषु च ।
नित्यं वससि पाताले युद्धे जयसि दानवान् ॥ ६.२३.१४ ॥
พระองค์ประทับอยู่เสมอในป่าที่น่ากลัว ในป้อมปราการ และในที่อยู่ของผู้ภักดี แม้ในบาดาลพระองค์ก็ประทับอยู่ และในการรบพระองค์ทรงพิชิตทานพทั้งหลาย
6.23.15
त्वं जम्भनी मोहिनी च माया ह्रीः श्रीस्तथैव च ।
संध्या प्रभावती चैव सावित्री जननी तथा ॥ ६.२३.१५ ॥
พระองค์คือพระชัมภนี พระโมหินี และพระมายา พระองค์คือพระหรีและพระศรี และเช่นเดียวกันคือพระสันธยา พระประภาวตี พระสาวิตรี และพระมารดา
6.23.16
तुष्टिः पुष्टिर्धृतिर्दीप्तिश्चन्द्रादित्यविवर्धिनी ।
भूतिर्भूतिमतां सङ्ख्ये वीक्ष्यसे सिद्धचारणैः ॥ ६.२३.१६ ॥
พระองค์คือความพอใจ ความบำรุง ความมั่นคง และแสงสว่าง ผู้ให้จันทร์และอาทิตย์เจริญขึ้น ในการรบพระองค์คือความรุ่งเรืองของผู้มั่งคั่ง และเหล่าสิทธะกับจารณะย่อมเห็นพระองค์
6.23.17
ततः पार्थस्य विज्ञाय भक्तिं मानववत्सला ।
अन्तरिक्षगतोवाच गोविन्दस्याग्रतः स्थिता ॥ ६.२३.१७ ॥
ครั้นนั้น เทพีผู้รักมนุษย์ ทรงทราบความภักดีของปารถะ ประทับอยู่บนท้องฟ้า ต่อหน้าโควินทะ จึงตรัสขึ้น
6.23.18
स्वल्पेनैव तु कालेन शत्रूञ्जेष्यसि पाण्डव ।
नरस्त्वमसि दुर्धर्ष नारायणसहायवान् ॥ ६.२३.१८ ॥
ข้าแต่บุตรของปาณฑุ เพียงไม่นานเจ้าก็จะเอาชนะศัตรูได้ เจ้าคือนรผู้ไม่อาจถูกต่อกรได้ ผู้มีนารายณ์เป็นพันธมิตร
6.23.19
अजेयस्त्वं रणेऽरीणामपि वज्रभृतः स्वयम् ।
इत्येवमुक्त्वा वरदा क्षणेनान्तरधीयत ॥ ६.२३.१९ ॥
ในการรบ เจ้าจะไม่อาจถูกพิชิตได้แม้โดยพระอินทร์ผู้ทรงสายฟ้าเอง ครั้นตรัสดังนี้แล้ว เทพีผู้ประทานพรก็อันตรธานไปในชั่วขณะ
6.23.20
लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो मेने विजयमात्मनः ।
आरुरोह ततः पार्थो रथं परमसंमतम् ॥ ६.२३.२० ॥
เมื่อได้รับพรแล้ว บุตรของกุนตีเห็นว่าชัยชนะเป็นของตน ครั้นนั้น ปารถะก็ขึ้นรถที่ได้รับการยอมรับอย่างสูงสุด
6.23.21
कृष्णार्जुनावेकरथौ दिव्यौ शङ्खौः प्रदध्मतुः ।
य इदं पठते स्तोत्रं कल्य उत्थाय मानवः ॥ ६.२३.२१ ॥
กฤษณะและอรชุน ผู้ขึ้นอยู่บนรถศึกคันเดียวกัน เป่าสังข์ทิพย์ของตนขึ้น ผู้ใดตื่นแต่รุ่งอรุณแล้วสวดบทสรรเสริญนี้
6.23.22
यक्षरक्षःपिशाचेभ्यो न भयं विद्यते सदा ।
न चापि रिपवस्तेभ्यः सर्पाद्या ये च दंष्ट्रिणः ॥ ६.२३.२२ ॥
เขาไม่เคยมีความกลัวต่อยักษ์ รากษส และปิศาจ ไม่มีศัตรูจากพวกนั้น และไม่กลัวงูและสัตว์มีเขี้ยวทั้งหลาย
6.23.23
न भयं विद्यते तस्य सदा राजकुलादपि ।
विवादेक जयमाप्नोति बद्धो मुच्यति बन्धनात् ॥ ६.२३.२३ ॥
เขาไม่เคยมีความกลัวแม้แต่จากวงศ์กษัตริย์ เมื่อเกิดข้อพิพาท เขาย่อมได้ชัยชนะ และผู้ที่ถูกผูกมัดย่อมหลุดพ้นจากพันธนาการ
6.23.24
दुर्गं तरति चावश्यं तथा चोरैर्विमुच्यते ।
संग्रामे विजयेन्नित्यं लक्ष्मीं प्राप्नोति केवलाम् ॥ ६.२३.२४ ॥
เขาย่อมข้ามป้อมปราการได้อย่างแน่นอน และพ้นจากโจรทั้งหลายเช่นกัน ในการสงครามเขาย่อมชนะเสมอ และได้รับสมบัติสิริอย่างบริบูรณ์
6.23.25
आरोग्यबलसंपन्नो जीवेद्वर्षशतं तथा ।
एतद्दृष्टं प्रसादात्तु मया व्यासस्य धीमतः ॥ ६.२३.२५ ॥
ขอให้ผู้ที่ประกอบด้วยความไม่มีโรคและกำลังมีชีวิตอยู่ถึงหนึ่งร้อยปี ข้าพเจ้าได้เห็นสิ่งนี้ด้วยพระกรุณาของฤๅษีวยาสผู้มีปัญญา
6.23.26
मोहादेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ।
तव पुत्रा दुरात्मानः सर्वे मन्युवशानुगाः ॥ ६.२३.२६ ॥
ด้วยความหลงผิด พวกเขาไม่รู้จักฤๅษีทั้งสองนี้คือนรและนารายณ์ บรรดาโอรสของท่านล้วนมีจิตชั่วร้าย ตกอยู่ใต้อำนาจของความโกรธ
6.23.27
प्राप्तकालमिदं वाक्यं कालपाशेन कुण्ठिताः ।
द्वैपायनो नारदश्च कण्वो रामस्तथानघः ।
अवारयंस्तव सुतं न चासौ तद्गृहीतवान् ॥ ६.२३.२७ ॥
เมื่อถึงกาลอันควร คำกล่าวนี้จึงเป็นจริง พวกเขาถูกบ่วงแห่งกาลเวลาทำให้อ่อนกำลัง ท่านทไวปายนะ นารทะ กัณวะ และพระราม ผู้ไร้มลทิน ต่างห้ามโอรสของท่าน แต่เขามิได้ฟังและยังคงดื้อดึงไป
6.23.28
यत्र धर्मो द्युतिः कान्तिर्यत्र ह्रीः श्रीस्तथा मतिः ।
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ६.२३.२८ ॥
ที่ใดมีธรรม ที่นั่นมีความรุ่งโรจน์ ความงาม ความถ่อมตน สิริมงคล และปัญญาอยู่ด้วย ที่ใดมีธรรม ที่นั่นมีกฤษณะ และที่ใดมีกฤษณะ ที่นั่นมีชัยชนะ