مهابهاراتا · أدهيايا 6.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.26.1
तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।
विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥ ६.२६.१ ॥
قال مادهوسودانا هذه الكلمات لذاك الذي غلبته الشفقة، وامتلأت عيناه بالدموع واضطربتا، وهو يغرق في الحزن.
6.26.2
कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।
अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन ॥ ६.२६.२ ॥
يا أرجونا، من أين أصابك هذا الضعف في هذه الساعة العصيبة؟ إنه سلوك غير النبلاء، لا يؤدي إلى السماء، ويجلب العار.
6.26.3
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परंतप ॥ ६.२६.३ ॥
يا بارتا، لا تستسلم للخور، فهذا لا يليق بك. اترك هذا الضعف الدنيء في القلب وانهض، يا محرق الأعداء.
6.26.4
कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।
इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन ॥ ६.२६.४ ॥
يا مادهوسودانا، كيف أقاتل بسهامي بهيشما ودرونا في المعركة؟ كلاهما جدير بالتبجيل، يا مُهلك الأعداء.
6.26.5
गुरूनहत्वा हि महानुभावान् ।
श्रेयो भोक्तुं भेक्षमपीह लोके।
हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव ।
भुञ्जीय भोगान्रुधिरप्रदिग्धान् ॥ ६.२६.५ ॥
خير لي أن آكل في هذه الدنيا حتى طعام الصدقة من أن أقتل هؤلاء الكبار النبلاء. ومع ذلك، لو قتلتهم طلبا للمال والشهوة لتمتعت هنا بلذات ملطخة بالدم.
6.26.6
न चैतद्वीद्मः कतरन्नो गरीयो ।
यद्वा जयम यदि वा नो जयेयुः।
यानेव हत्वा न जिजीविषाम-
स्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥ ६.२६.६ ॥
لا ندري أيّ الأمرين أفضل لنا: أن ننتصر أم أن ينتصروا علينا. أبناء دهريتراشترا، الذين لو قتلناهم لما أردنا أن نعيش، واقفون أمامنا في صفوفهم.
6.26.7
कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः ।
पृच्छामि त्वां धर्मसंमूढचेताः।
यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे ।
शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥ ६.२६.७ ॥
لقد أُضعفت طبيعتي بعيب الجبن، وقد تحيّر عقلي في أمر الدارما. أسألك: أخبرني بيقين ما هو الخير الأسمى. أنا تلميذك، الذي لجأ إليك؛ فعلّمني.
6.26.8
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या-
द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम्।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं ।
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥ ६.२६.८ ॥
لا أرى ما يمكن أن يبدد حزني هذا الذي يجفف الحواس، ولو نلت على الأرض مملكة مزدهرة لا منافس لها، أو حتى سيادة الآلهة.
6.26.9
एवमुकत्वा हृषीकेशं गुडाकेशं परंतप ।
न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ॥ ६.२६.९ ॥
بعد أن قال هذا لهريشيكيشا، يا مُحرق الأعداء، قال غودакيشا لغوفيندا: «لن أقاتل»، ثم سكت.
6.26.10
तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः ॥ ६.२६.१० ॥
قال له هريشيكيشا، وهو يحزن بين الجيشين، يا بهارتا، هذه الكلمات كأنه يبتسم.
6.26.11
अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।
गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पाण्डिताः ॥ ६.२६.११ ॥
أنت تحزن على من لا ينبغي الحزن عليهم، ومع ذلك تنطق بكلام الحكماء. والحكماء لا يحزنون لا على الموتى ولا على الأحياء.
6.26.12
नत्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।
न चैव नभविष्यामः सर्वे वयमतः परम् ॥ ६.२६.१२ ॥
لم يكن زمان لم أكن فيه موجودًا، ولا أنت، ولا هؤلاء أمراء الناس؛ ولن نكف عن الوجود فيما بعد.
6.26.13
देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।
तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ॥ ६.२६.१३ ॥
كما يمر المتجسد في هذا الجسد بالطفولة والشباب والشيخوخة، كذلك ينال جسدًا آخر؛ والثابت الحكيم لا يضل في ذلك.
6.26.14
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।
आगमापायिनोऽनित्स्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ ६.२६.१४ ॥
يا ابن كونتي، إن مسّ الحواس يجلب البرد والحر واللذة والألم؛ وهي تأتي وتذهب وغير دائمة. فاحتملها يا سليل بهارata.
6.26.15
यं हि व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।
समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ ६.२६.१५ ॥
يا ثور الرجال، إن الحكيم الثابت الذي لا تزعجه هذه، المتساوي في اللذة والألم، يصبح أهلاً للخلود.
6.26.16
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।
उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिःक ॥ ६.२६.१६ ॥
لا وجود للعدم، ولا عدم للموجود؛ وقد رأى أهل البصر بالحقيقة نهاية كليهما.
6.26.17
अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।
विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ॥ ६.२६.१७ ॥
اعلم أن ما به هذا كله مبسوط هو غير فانٍ؛ ولا يستطيع أحد أن يحدث فناء هذا الباقي الذي لا يتغير.
6.26.18
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।
अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ॥ ६.२६.१८ ॥
قيل إن هذه الأجساد لها نهاية، وهي للمتجسِّد الدائم الذي لا يفنى ولا يُقاس؛ فلذلك يا سليل بهارata، قاتل.
6.26.19
य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।
उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ ६.२६.१९ ॥
من يظنّ أنه القاتل، ومن يظنّ أنه المقتول — كلاهما لا يعلم: هذا لا يقتل ولا يُقتل.
6.26.20
न जायते म्रियते वा कदाचि-
न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो ।
न हन्तये हन्यमाने शरीरे ॥ ६.२६.२० ॥
لا يولد أبدًا ولا يموت؛ إذ كان، لا يعود فيكون، ولن يكون. هو غير مولود، أزلي، دائم، وقديم؛ لا يُقتل حين يُقتل الجسد.
6.26.21
वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।
कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥ ६.२६.२१ ॥
يا برثا، كيف يُقدم ذلك الرجل، الذي يعلم هذا غير قابل للفناء، أزليًا، غير مولود، وغير زائل، على أن يجعل أحدًا يُقتل، أو على أن يقتل أحدًا؟
6.26.22
वासांसि जीर्णानि यथा विहाय ।
नवानि गृह्णानि नरोऽपराणि।
तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-
न्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥ ६.२६.२२ ॥
كما يخلع الإنسان ثيابه البالية ويلبس ثيابًا أخرى جديدة، كذلك يترك المتجسّد أجسادًا بالية ويدخل في أجساد أخرى جديدة.
6.26.23
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ ६.२६.२३ ॥
لا تقطعه الأسلحة، ولا تحرقه النار، ولا تبلله المياه، ولا تجففه الريح.
6.26.24
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च ।
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥ ६.२६.२४ ॥
هذا لا يُقطع، ولا يُحرق، ولا يُبلّ، ولا يُجفّف. هو أزلي، سرمدي في كل مكان، ثابت، لا يتحرك، وقديم.
6.26.25
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते ।
तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥ ६.२६.२५ ॥
يُقال إن هذه الذات غير ظاهرة، وغير قابلة للتصور، وغير متغيرة. فإذا عرفتها على هذا النحو، فلا ينبغي لك أن تحزن.
6.26.26
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।
तथापि कत्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि ॥ ६.२६.२६ ॥
حتى لو ظننتَ أنه مولودٌ أبداً أو ميتٌ أبداً، فإنه لا ينبغي لك، أيها القوي الذراعين، أن تحزن عليه.
6.26.27
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।
तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ६.२६.२७ ॥
فالموت محقق لمن وُلد، والولادة محققة لمن مات. فلذلك، في هذا الأمر الذي لا مفر منه، لا ينبغي لك أن تحزن.
6.26.28
अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।
अव्यक्तनिधनान्येन तत्र का परिदेवना ॥ ६.२६.२८ ॥
يا بهارتا، الكائنات غير ظاهرة في بدايتها، وظاهرة في وسطها، وغير ظاهرة مرة أخرى في نهايتها. فما الذي يُرثى له هنا؟
6.26.29
आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन-
माश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः।
आश्चर्यवच्चैनमन्यः श्रृणोति ।
श्रुत्वाऽप्येनं वेद न चैव कश्चित् ॥ ६.२६.२९ ॥
يراه أحدهم كأنه أعجوبة، ويتحدث عنه آخر كأنه أعجوبة، ويسمعه غيرهم كأنه أعجوبة؛ ومع أنهم قد سمعوا، فلا يعرفه أحد حقاً.
6.26.30
देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत ।
तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ६.२६.३० ॥
يا بهارتا، إن الذات المتجسدة التي تسكن أجساد الجميع لا تُقتل أبداً. فلذلك لا ينبغي لك أن تحزن على أيٍّ من الكائنات.
6.26.31
स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।
धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यते ॥ ६.२६.३१ ॥
وحتى مع النظر في واجبك الخاص، لا ينبغي أن تتردد؛ فلا خير للكشاتريا أعظم من حرب عادلة.
6.26.32
यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।
सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लन्ते युद्धमीदृशम् ॥ ६.२६.३२ ॥
وأيها ابن بريثا، إن باب السماء مفتوح بالمصادفة؛ ويفرح الكشاتريا إذ يظفرون بحرب كهذه.
6.26.33
अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि ।
ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि ॥ ६.२६.३३ ॥
وإن لم تخض هذه الحرب العادلة، فستترك واجبك وشرفك وتجلب على نفسك الإثم.
6.26.34
अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् ।
संभावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ ६.२६.३४ ॥
وسيتحدث الناس عن عارك الأبدي؛ فالعار للمكرّم أشد من الموت.
6.26.35
भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः ।
येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् ॥ ६.२६.३५ ॥
وسيظن أصحاب المركبات العظيمة أنك انسحبت من المعركة خوفاً؛ وبين من كانوا يجلّونك ستسقط في الهوان.
6.26.36
अवाच्यवादांश्चक बहून्वदिष्यन्ति तवाहिताः ।
निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम् ॥ ६.२६.३६ ॥
وسيقول أعداؤك كلاماً كثيراً لا يليق قوله، يعيبون بأسك؛ فأي شيء أشد إيلاماً من ذلك؟
6.26.37
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः ॥ ६.२६.३७ ॥
إن قُتلت نلتَ السماء، وإن انتصرت تمتعتَ بالأرض. فقُم يا ابن كونتي، عازمًا على القتال.
6.26.38
सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ।
ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ॥ ६.२६.३८ ॥
ساوِ بين اللذة والألم، والربح والخسارة، والنصر والهزيمة، ثم اشتغل بالقتال؛ فبذلك لن تنال إثمًا.
6.26.39
एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां श्रृणु ।
बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि ॥ ६.२६.३९ ॥
لقد أُعلنت لك هذه المعرفة في السانكهيا؛ فاسمعها الآن في اليوغا، يا ابن برثا، فبها، متصفًا بالفهم، تتخلى عن قيد الفعل.
6.26.40
नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।
स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥ ६.२६.४० ॥
هنا لا يضيع جهدٌ، ولا يُوجد ضرر؛ حتى القليل من هذا الدهرما يحمي من الخوف العظيم.
6.26.41
व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन ।
बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् ॥ ६.२६.४१ ॥
هنا يا فرحة الكورو، الفهم القائم على العزم واحد؛ أما أفهام المترددين فذات أغصان كثيرة ولا نهاية لها.
6.26.42
यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः ।
वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः ॥ ६.२६.४२ ॥
يا ابن برثا، إن غير الحكماء المولَعين بأقوال الفيدا ينطقون بهذا الكلام المزخرف قائلين إنه لا شيء سواه.
6.26.43
कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् ।
क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति ॥ ६.२६.४३ ॥
أولئك الذين أنفسهم مشغولة بالرغبة ومتعلقة بالسماء يتكلمون بكلام يعطي ثمرة الولادة والفعل، كثير الشعائر الخاصة، يقود إلى المتعة والسلطان.
6.26.44
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयाऽपहृतचेतसाम् ।
व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥ ६.२६.४४ ॥
أما الذين تعلقوا بالمتعة والسلطان وسُلبت عقولهم بذلك الكلام، فلا يستقر عقلهم الحازم في التأمل.
6.26.45
त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन ।
निर्द्वन्द्वो नित्यसत्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ ६.२६.४५ ॥
الفيدات تتناول الغونات الثلاث؛ يا أرجونا، كن متجاوزاً للغونات الثلاث، متحرراً من الثنائيات، ثابتاً أبداً في الصفاء، خالياً من طلب المكسب وحفظه، ضابطاً لنفسك.
6.26.46
यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके ।
तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥ ६.२६.४६ ॥
بقدر ما تفيد البئر عندما يفيض الماء من كل جانب، تفيد جميع الفيدات البراهمي الذي يعرف.
6.26.47
कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदा च न ।
मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि ॥ ६.२६.४७ ॥
حقك في الفعل وحده، لا في ثمراته أبداً. لا تكن سبب ثمرة الفعل، ولا يكن تعلقك بعدم الفعل.
6.26.48
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनंजय ।
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥ ६.२६.४८ ॥
كن ثابتاً في اليوغا يا دهنجايا، واترك التعلق واعمل؛ فكن متساوياً في النجاح والفشل، فإن التساوي يُسمّى يوغا.
6.26.49
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनंजय ।
बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥ ६.२६.४९ ॥
يا أرجونا، إن العمل أدنى بكثير من يوغا الفهم. فالتمس الملاذ في الفهم، فالبائسون هم الذين يعملون طلبًا للثمرة.
6.26.50
बुद्धियुक्तो जहातीहक उभे सुकृतदुष्कृते ।
तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम् ॥ ६.२६.५० ॥
من كان ذا فهم يترك في هذه الدنيا الأعمال الصالحة والطالحة معًا. فاجتهد في اليوغا؛ فاليوغا هي البراعة في العمل.
6.26.51
कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।
जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम् ॥ ६.२६.५१ ॥
فالحكماء ذوو الفهم، إذ يتركون الثمرة الناشئة عن العمل، ويتحررون من قيد الميلاد، يبلغون ذلك المقام الخالي من العلل.
6.26.52
यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति ।
तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥ ६.२६.५२ ॥
حين يعبر فهمك وحل الوهم، عندئذٍ تبلغ الزهد فيما ينبغي سماعه وفيما قد سُمع.
6.26.53
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला ।
समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ॥ ६.२६.५३ ॥
حين يثبت فهمك، المضطرب بأقوال الوحي المتعددة، ساكنًا لا يتزعزع في السمادهي، عندئذٍ تنال اليوغا.
6.26.54
स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।
स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किं ॥ ६.२६.५४ ॥
يا كيشافا، ما كلام صاحب الحكمة الراسخة المستقر في السمادهي؟ كيف يتكلم ذو الفهم الثابت، وكيف يجلس، وكيف يمشي؟
6.26.55
प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान् ।
आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ ६.२६.५५ ॥
يا پارْثا، حين يتخلى الإنسان عن جميع الرغبات المقيمة في عقله، ويرضى بذاته بذاته وحدها، فحينئذ يُقال عنه إنه ذو حكمة راسخة (ستھتَپرجّنا).
6.26.56
दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥ ६.२६.५६ ॥
من لا يضطرب قلبه في الشدائد، ولا يشتهي اللذات، ومتحرر من التعلق والخوف والغضب، يُقال له حكيم راسخ العقل (مُني).
6.26.57
यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् ।
नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ६.२६.५७ ॥
من لا يتعلق بشيء في كل مكان، ولا يفرح ولا يكره عند نيل الخير أو الشر، فحكمته راسخة.
6.26.58
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ६.२६.५८ ॥
حين يسحب حواسه كلها عن موضوعاتها سحباً تاماً، كما تسحب السلحفاة أطرافها، فحينئذ تثبت حكمته.
6.26.59
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।
रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ ६.२६.५९ ॥
تبتعد موضوعات الحواس عن الكائن المتجسد الممتنع عن الطعام؛ لكن شهوته (رَسَ) لا تبتعد إلا بعد رؤية الأعلى.
6.26.60
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।
इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥ ६.२६.६० ॥
يا ابن كونتي، حتى الحكيم الساعي، تختطف الحواسُ المضطربة عقلَه بالقوة.
6.26.61
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।
वशे हि यस्येन्द्रियामि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ६.२६.६१ ॥
وبعد أن يضبط جميعها، وهو متحد باليوغا ومتوجه إليّ، ينبغي أن يجلس؛ فحكمة من خضعت حواسه تثبت وتستقر.
6.26.62
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
सङ्गात्संजायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥ ६.२६.६२ ॥
فالإنسان الذي يتأمل في موضوعات الحواس ينشأ فيه التعلق بها؛ ومن التعلق يولد الشهوة، ومن الشهوة يولد الغضب.
6.26.63
क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद्बुदिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ॥ ६.२६.६३ ॥
من الغضب يأتي الذهول، ومن الذهول يأتي اضطراب الذاكرة. ومن ضياع الذاكرة يهلك العقل، ومن هلاك العقل يهلك الإنسان.
6.26.64
रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् ।
आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ॥ ६.२६.६४ ॥
أما الإنسان الذي نفسه مروضة، يتحرك بين موضوعات الحواس بحواس خالية من التعلق والكراهية وخاضعة لذاته، فينال الصفاء.
6.26.65
प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।
प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुद्धिः पर्यवतिष्ठते ॥ ६.२६.६५ ॥
وبالصفاء تزول كل أحزانه؛ فعقل من صفا قلبه يثبت سريعاً.
6.26.66
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।
न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥ ६.२६.६६ ॥
لا حكمة لمن ليس متحداً، ولا تأمل لمن ليس متحداً. ولا سكينة لمن لا يتأمل، فكيف يكون السرور لمن لا سكينة له؟
6.26.67
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।
तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥ ६.२६.६७ ॥
كما تحمل الريح القارب على الماء، كذلك يسلب العقل الذي يتبع الحواس الجوالة حكمته.
6.26.68
तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ६.२६.६८ ॥
لذلك، أيها ذو الذراعين القويتين، فإن حكمة من ضبطت حواسه تماماً عن موضوعاتها تثبت راسخة.
6.26.69
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्तिं संयमी ।
यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥ ६.२६.६९ ॥
ما هو ليل لجميع الكائنات، فيه يسهر الضابط لنفسه؛ وما فيه تستيقظ الكائنات هو ليل للحكيم الناظر.
6.26.70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं ।
समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत्।
तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे ।
स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥ ६.२६.७० ॥
كما تدخل المياه إلى المحيط الممتلئ أبداً الثابت في مكانه، كذلك تدخل فيه كل الرغبات؛ فيبلغ السكينة، لا من يطلب الرغبات.
6.26.71
विहाय कामान्यः सर्वान्पुमांश्चरति निःस्पृहः ।
निर्ममो निरहंकारः स शान्तिमधिगच्छति ॥ ६.२६.७१ ॥
الرجل الذي يترك جميع الرغبات ويمضي خالياً من التوق، بلا شعور بالملكية ولا أنانية، يبلغ السكينة.
6.26.72
एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
स्थित्वास्यामन्तकालेऽपि ब्रह्म निर्वाणमृच्छति ॥ ६.२६.७२ ॥
هذه، يا ابن بريثا، حال البراهمان؛ من بلغها لا يضل. ومن ثبت فيها، حتى عند الموت، بلغ نرفانا البراهمان.