マハーバーラタ · 章 6.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.27.1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ६.२७.१ ॥
ジャナールダナよ、もしあなたが知性は行為に勝るとお考えなら、ケーシャヴァよ、なぜ私をこの恐ろしい行為へと駆り立てるのか。
6.27.2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ६.२७.२ ॥
あなたの入り混じった言葉は、私の知性を惑わせるかのようです。ですから、きっぱりと一つだけ語ってください。それによって私が至福を得られるように。
6.27.3
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोप्ता मयाऽनघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ६.२७.३ ॥
罪なき者よ、この世には二つの道が私によって以前に説かれた。サーンキヤの人々には知識のヨーガにより、ヨーガ行者には行為のヨーガによって。
6.27.4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्रुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ६.२७.४ ॥
行為を始めないことによって人は無為を得ることはなく、また放棄だけによって成就に至ることもない。
6.27.5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ६.२७.५ ॥
実に、誰一人として一瞬たりとも行為せずにいることはない。すべての者は、プラクリティから生じたグナによって、なすすべもなく行為させられるのだ。
6.27.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचाराः स उच्यते ॥ ६.२७.६ ॥
行為器官を抑えて座りながら、心で感覚の対象を思い続けている迷った魂の者は、偽りの行いをする者と呼ばれる。
6.27.7
यस्त्विन्द्रियाणि पनसा नियम्यारमभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ६.२७.७ ॥
しかしアルジュナよ、心によって感覚器官を制御し、作用器官によって執着なく行為のヨーガを始める者こそ、優れている。
6.27.8
नियतं कुरु कर्म त्वं ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रतिद्ध्येदकर्मणः ॥ ६.२७.८ ॥
定められた行為を行え。行為は無為にまさる。行為なくしては、身体の維持さえ成就しないであろう。
6.27.9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ ६.२७.९ ॥
供犠のためになされる行為以外のものは、この世界を行為の束縛に縛りつける。ゆえにクンティーの子よ、執着を離れ、ただそのために行為を行え。
6.27.10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ६.२७.१० ॥
昔、供犠とともに衆生を創造したプラジャーパティは言った。「これによって汝らは栄えよ。これが汝らの望みを叶える如意牛となれ」と。
6.27.11
देवान्भावयताऽनेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ६.२७.११ ॥
これによって神々を養え。神々も汝らを養うであろう。互いに養い合うことで、汝らは至高の幸福を得るであろう。
6.27.12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ६.२७.१२ ॥
供犠によって養われた神々は、必ず汝らの望む享受を与えるであろう。神々が与えたものを、神々に捧げずに享受する者は、まさに盗人である。
6.27.13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ६.२७.१३ ॥
供養の残りを食べる善人は、あらゆる罪から解放される。しかし自分のためだけに料理する悪人は、罪を食べるのみである。
6.27.14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसंभवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ६.२७.१४ ॥
食物から生き物が生じ、雨から食物が生じ、供犠から雨が生じ、供犠は行為から生じる。
6.27.15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माऽक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ६.२७.१५ ॥
行為はブラフマンから生じ、ブラフマンは不滅者から生じると知れ。ゆえに遍在するブラフマンは常に供犠に確立されている。
6.27.16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ६.२७.१६ ॥
このように回された輪に従わない者は、罪深く生き、感覚の快楽にふける。プリター の子よ、彼は空しく生きるのだ。
6.27.17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च संतुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ६.२७.१७ ॥
しかし、ただ自己において喜び、自己において満足し、自己においてのみ充足する人には、なすべき義務はない。
6.27.18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ६.२७.१८ ॥
彼にとっては、ここで行ったことにも行わなかったことにも目的はない。また、すべての存在の中で何らかの目的に依拠することもない。
6.27.19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पुरूषः ॥ ६.२७.१९ ॥
それゆえ、執着なく、常になすべき行為をよく行え。執着なく行為する人は至高に達する。
6.27.20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ६.२७.२० ॥
ジャナカらは行為によってのみ完成に達した。世界の幸福を考えても、汝は行為すべきである。
6.27.21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ६.२७.२१ ॥
優れた人が行うことを、他の人々もまた行う。彼が規範とするものに、世界は従う。
6.27.22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किंचन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ६.२७.२२ ॥
パールタよ、三界において私には果たすべき義務は何もなく、得ていないもので得るべきものもない。それでも私は行為に携わっている。
6.27.23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ६.२७.२३ ॥
もし私が決して怠らずに行為に携わらなければ、パールタよ、人々はあらゆる点で私の道に従うだろう。
6.27.24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
संकरस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ६.२७.२४ ॥
もし私が行為をしなければ、これらの世界は滅びるだろう。そのとき私は混乱の作者となり、これらの生類を滅ぼすことになる。
6.27.25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथाऽसक्तश्चिकीर्षुर्लोकसंग्रहम् ॥ ६.२७.२५ ॥
バラタの子孫よ、無知な者が執着して行為するように、賢者は世界の維持を望み、執着なく行為すべきである。
6.27.26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ६.२७.२६ ॥
ヨーガに専念して行う賢者は、行為に執着する無知な者の理解を乱してはならない。むしろ、すべての行為をよく行い、彼らをもそれに従事させるべきである。
6.27.27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥ ६.२७.२७ ॥
行為はすべて、プラクリティの三つのグナによって行われる。しかし我執に惑わされた自己は「私が行為者だ」と思う。
6.27.28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सञ्जते ॥ ६.२७.२८ ॥
しかし、大腕の者よ、グナと行為の区別を知る真理の知者は、「グナがグナの中で働いている」と考えて、執着しない。
6.27.29
प्रकृतेर्गुणसंमूढाः सञ्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ६.२७.२९ ॥
自然のグナに惑わされた者は、グナの行為に執着する。全体を知る者は、全体を知らない愚鈍な者たちを動揺させてはならない。
6.27.30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ६.२७.३० ॥
すべての行為を私に委ね、心を自己に向け、願望と所有感を離れ、憂いを捨てて戦え。
6.27.31
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ६.२७.३१ ॥
常にこの私の教えに従い、信仰を持ち、妬みのない人々は、彼らもまた行為から解放される。
6.27.32
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ६.२७.३२ ॥
しかし、これを非難して私の教えに従わない者は、あらゆる知識に迷い、滅び、思慮のない者だと知れ。
6.27.33
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ६.२७.३३ ॥
賢者でさえ自らの本性に従って行動する。万物は本性に従う。抑制に何ができようか。
6.27.34
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ६.२७.३४ ॥
各感覚の対象には愛着と憎悪が定まっている。人はその二つの支配下に入ってはならない。それらこそ彼の敵なのだから。
6.27.35
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ६.२७.३५ ॥
自分の義務は不完全でも、他人の義務を立派に果たすことよりも優れている。自分の義務の中で死ぬことも良い。他人の義務は危険をもたらす。
6.27.36
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ६.२७.३६ ॥
ならば、ヴリシュニの末裔よ、人は何に駆られて罪を犯すのか。望まないのに、まるで力ずくで駆り立てられたかのように。
6.27.37
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ६.२७.३७ ॥
これは欲望であり、これは怒りである。激情の性質から生じたものだ。これは大いなる食欲と大いなる罪を持つ。ここではこれを敵と知れ。
6.27.38
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथाऽऽदर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ६.२७.३८ ॥
火が煙に覆われ、鏡が汚れに覆われ、胎児が膜に包まれるように、これはそれによって覆われている。
6.27.39
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ६.२७.३९ ॥
クンティーの子よ、賢者の知識はこの永遠の敵に覆われている。それは欲望の姿をとり、満たしがたい火のようなものだ。
6.27.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्त्य देहिनम् ॥ ६.२७.४० ॥
感覚器官、心、知性がその住処と言われる。それらを通して知識を覆い、身を持つ者を惑わすのだ。
6.27.41
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ६.२७.४१ ॥
それゆえ、バラタの牡牛よ、まず感覚を制御せよ。そして知識と識別を破壊するこの罪人を必ず討ち滅ぼせ。
6.27.42
इन्द्रियामि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ६.२७.४२ ॥
感覚は上位だと言われる。感覚より上は心であり、心より上は知性である。知性をも超えたものこそ、かの〔アートマン〕である。
6.27.43
एवं बुद्धेः परं बुद्धाः संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ६.२७.४३ ॥
このように知性を超えたものを知り、自己によって自己を安定させ、大腕の者よ、欲望の姿をした、打ち負かしがたい敵を討て。