ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.27.1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ६.२७.१ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମ ମତରେ ଯଦି ବୁଦ୍ଧି କର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ହେ କେଶବ, ଏହି ଘୋର କର୍ମରେ ମୋତେ କାହିଁକି ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛ?
6.27.2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ६.२७.२ ॥
ତୁମ ମିଶ୍ରିତ ବାକ୍ୟରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଯେମିତି ମୋହିତ ହେଉଛି। ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଗୋଟିଏ କଥା କୁହ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶ୍ରେୟ ପାଇପାରିବି।
6.27.3
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोप्ता मयाऽनघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ६.२७.३ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏ ଜଗତରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ନିଷ୍ଠା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲି—ସାଂଖ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନଯୋଗରେ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମଯୋଗରେ।
6.27.4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्रुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ६.२७.४ ॥
କର୍ମ ଆରମ୍ଭ ନ କରିବାରୁ ମଣିଷ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ; ଏବଂ କେବଳ ସନ୍ନ୍ୟାସରେ ହିଁ ସିଦ୍ଧି ପାଏ ନାହିଁ।
6.27.5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ६.२७.५ ॥
ପ୍ରକୃତରେ କେହି ଏକ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ କର୍ମ ନ କରି ରହେ ନାହିଁ; ପ୍ରକୃତିଜାତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଅବଶ ହୋଇ କର୍ମ କରାଯାଆନ୍ତି।
6.27.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचाराः स उच्यते ॥ ६.२७.६ ॥
କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି ମନରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟ ସ୍ମରଣ କରି ଯେ ବସିଥାଏ, ସେହି ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଆତ୍ମା ମିଥ୍ୟାଚାରୀ କୁହାଯାଏ।
6.27.7
यस्त्विन्द्रियाणि पनसा नियम्यारमभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ६.२७.७ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯିଏ ମନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.27.8
नियतं कुरु कर्म त्वं ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रतिद्ध्येदकर्मणः ॥ ६.२७.८ ॥
ତୁମେ ନିୟତ କର୍ମ କର, କାରଣ କର୍ମ ନ କରିବାଠାରୁ କର୍ମ କରିବା ଶ୍ରେୟ; କର୍ମ ବିନା ତୁମ ଶରୀରଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ।
6.27.9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ ६.२७.९ ॥
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏ ଲୋକ କର୍ମବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୁଏ; ତେଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ତାହା ପାଇଁ ଭଲଭାବେ କର୍ମ କର।
6.27.10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ६.२७.१० ॥
ପୂର୍ବେ ଯଜ୍ଞ ସହିତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରି ପ୍ରଜାପତି କହିଲେ: ଏଥିରେ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ; ଏହା ତୁମ ଇଷ୍ଟ କାମନା ଦୋହନକାରୀ କାମଧେନୁ ହେଉ।
6.27.11
देवान्भावयताऽनेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ६.२७.११ ॥
ଏଥିରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର; ସେ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ; ପରସ୍ପରକୁ ପୋଷଣ କରି ତୁମେ ପରମ ଶ୍ରେୟ ଲାଭ କରିବ।
6.27.12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ६.२७.१२ ॥
ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଇଷ୍ଟ ଭୋଗ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବେ; ସେମାନେ ଦେଇଥିବା ଭୋଗକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନ ଦେଇ ଯିଏ ଭୋଗ କରେ, ସେ ଚୋର ହିଁ।
6.27.13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ६.२७.१३ ॥
ଯଜ୍ଞଶେଷ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସଜ୍ଜନମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ପାପୀମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ରାନ୍ଧନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ ହିଁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
6.27.14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसंभवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ६.२७.१४ ॥
ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମନ୍ତି; ମେଘରୁ ଅନ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଯଜ୍ଞରୁ ମେଘ ହୁଏ; ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କର୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
6.27.15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माऽक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ६.२७.१५ ॥
କର୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ବୋଲି ଜାଣ; ବ୍ରହ୍ମ ଅକ୍ଷରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ବୋଲି ଜାଣ। ତେଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଦା ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
6.27.16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ६.२७.१६ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଚକ୍ରକୁ ଯିଏ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ, ସେ ପାପମୟ ଜୀବନ ଯାପନକାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ରମଣକାରୀ; ହେ ପାର୍ଥ, ସେ ବୃଥାରେ ବଞ୍ଚେ।
6.27.17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च संतुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ६.२७.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ରମଣ କରେ, ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ତୃପ୍ତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତାର ପାଇଁ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ।
6.27.18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ६.२७.१८ ॥
ତାହାର ଏଠାରେ କୃତ କର୍ମରେ କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅକୃତ କର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସର୍ବଭୂତରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନର ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
6.27.19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पुरूषः ॥ ६.२७.१९ ॥
ତେଣୁ ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ ନିରନ୍ତର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ଭଲ ଭାବରେ କର। ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମ କରୁଥିବା ମଣିଷ ପରମକୁ ପାଏ।
6.27.20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ६.२७.२० ॥
ଜନକ ପ୍ରଭୃତି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ଲୋକସଂଗ୍ରହ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
6.27.21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ६.२७.२१ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ଯାହା ଯାହା ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ତାହା ହିଁ କରନ୍ତି। ସେ ଯାହାକୁ ପ୍ରମାଣ ମାନନ୍ତି, ଜଗତ ତାହାକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରେ।
6.27.22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किंचन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ६.२७.२२ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତ୍ରିଲୋକରେ ମୋର କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ, ଅପ୍ରାପ୍ତ କିଛି ପାଇବାର ନାହିଁ। ତଥାପି ମୁଁ କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ରହେ।
6.27.23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ६.२७.२३ ॥
ଯଦି ମୁଁ କେବେ ଆଳସ୍ୟ ବିନା କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ନ ରହେ, ତେବେ ହେ ପାର୍ଥ, ମଣିଷମାନେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ମୋ ପଥକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।
6.27.24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
संकरस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ६.२७.२४ ॥
ମୁଁ କର୍ମ ନ କଲେ ଏହି ଲୋକସମୂହ ନଷ୍ଟ ହେବେ। ତେବେ ମୁଁ ବର୍ଣସଙ୍କରର କାରଣ ହେବି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ ହେବି।
6.27.25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथाऽसक्तश्चिकीर्षुर्लोकसंग्रहम् ॥ ६.२७.२५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆସକ୍ତିରେ କର୍ମ କରନ୍ତି ପରି, ବିଦ୍ବାନ ଲୋକସଂଗ୍ରହ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
6.27.26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ६.२७.२६ ॥
ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବିଦ୍ବାନ କର୍ମାସକ୍ତ ଅଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ଭେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ କର୍ମ ଭଲଭାବେ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉଚିତ।
6.27.27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥ ६.२७.२७ ॥
ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କର୍ମ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କରାଯାଉଛି; ଅହଂକାରରେ ମୋହିତ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଯେ
6.27.28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सञ्जते ॥ ६.२७.२८ ॥
ମାତ୍ର ହେ ମହାବାହୋ, ଗୁଣ ଓ କର୍ମର ବିଭାଗ ଜାଣୁଥିବା ତତ୍ତ୍ୱବିତ, ଗୁଣମାନେ ଗୁଣରେ ବର୍ତ୍ତୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମାନି ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
6.27.29
प्रकृतेर्गुणसंमूढाः सञ्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ६.२७.२९ ॥
ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣରେ ମୋହିତ ଲୋକେ ଗୁଣକର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନୀ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ସେହି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
6.27.30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ६.२७.३० ॥
ମୋ ଠାରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମର୍ପଣ କରି, ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ଚିତ୍ତରେ, ନିଷ୍କାମ ଓ ମମତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ସନ୍ତାପ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କର।
6.27.31
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ६.२७.३१ ॥
ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ସର୍ବଦା ମୋର ଏହି ମତ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ଅସୂୟାହୀନ ହୋଇ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
6.27.32
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ६.२७.३२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦା କରି ମୋର ଏହି ମତ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଜ୍ଞାନରେ ମୋହିତ, ନଷ୍ଟ ଓ ଅଚେତନ ବୋଲି ଜାଣ।
6.27.33
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ६.२७.३३ ॥
ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ହିଁ ଯାଆନ୍ତି; ତେବେ ନିଗ୍ରହ କଣ କରିବ?
6.27.34
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ६.२७.३४ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନିଜ ବିଷୟରେ ରାଗ ଓ ଦ୍ଵେଷ ସ୍ଥିତ ଥାଆନ୍ତି; ମଣିଷ ସେ ଦୁଇଟିର ବଶରେ ନ ଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ହିଁ ତାର ଶତ୍ରୁ।
6.27.35
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ६.२७.३५ ॥
ନିଜ ଧର୍ମ ଗୁଣହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ସୁଚାରୁ ଆଚରିତ ଧର୍ମଠାରୁ ଶ୍ରେୟ; ନିଜ ଧର୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେୟ; ପରଧର୍ମ ଭୟାବହ।
6.27.36
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ६.२७.३६ ॥
ତେବେ, ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଇଚ୍ଛା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବଳପୂର୍ବକ ନିଯୁକ୍ତ ପରି ଏ ମଣିଷ କାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପାପ କରେ?
6.27.37
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ६.२७.३७ ॥
ଏ କାମ, ଏ କ୍ରୋଧ; ରଜୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏ ମହାଭୋଜନ, ମହାପାପୀ; ଏହାକୁ ଏଠାରେ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଜାଣ।
6.27.38
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथाऽऽदर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ६.२७.३८ ॥
ଧୂଆଁରେ ଅଗ୍ନି ଢଙ୍କା ହୁଏ, ମଇଳାରେ ଦର୍ପଣ, ଝିଲ୍ଲିରେ ଗର୍ଭ; ସେହିପରି ଏ ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।
6.27.39
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ६.२७.३९ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଏହି ନିତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ; ଏ କାମରୂପୀ, ଅପୂରଣୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି।
6.27.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्त्य देहिनम् ॥ ६.२७.४० ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଏହାର ଅଧିଷ୍ଠାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏ ଜ୍ଞାନକୁ ଆବୃତ କରି ଦେହଧାରୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରେ।
6.27.41
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ६.२७.४१ ॥
ତେଣୁ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନ ନାଶକ ଏହି ପାପୀକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କର।
6.27.42
इन्द्रियामि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ६.२७.४२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟଠାରୁ ମନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମନଠାରୁ ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପର, ସେ ସେ।
6.27.43
एवं बुद्धेः परं बुद्धाः संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ६.२७.४३ ॥
ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପରକୁ ଜାଣି, ନିଜକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ସଂଯତ କରି, ହେ ମହାବାହୁ, କାମରୂପୀ ଦୁର୍ଜୟ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କର।