ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.29.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण कपुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ६.२९.१ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ಕರ್ಮಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತೀಯೆ, ಮತ್ತೆ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೂ ಹೊಗಳುತ್ತೀಯೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವೋ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳು.
6.29.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ६.२९.२ ॥
ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ ಇವೆರಡೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವಂಥವು. ಆದರೂ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
6.29.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ६.२९.३ ॥
ದ್ವೇಷಿಸದವನು, ಬಯಸದವನು ನಿತ್ಯ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
6.29.4
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ६.२९.४ ॥
ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಪಂಡಿತರಲ್ಲ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಅನುಸರಿಸುವವನು ಎರಡರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.29.5
यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ६.२९.५ ॥
ಸಾಂಖ್ಯರು ಯಾವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ ಅದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯೋಗಿಗಳೂ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಒಂದೇ ಎಂದು ಕಾಣುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
6.29.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६.२९.६ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಸಂನ್ಯಾಸ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ. ಯೋಗಯುಕ್ತನಾದ ಮುನಿ ಬೇಗನೆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
6.29.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ६.२९.७ ॥
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾದವನು, ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮವೆಂದು ಕಾಣುವವನು — ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.29.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्रन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ६.२९.८ ॥
'ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ — ನೋಡುವಾಗ, ಕೇಳುವಾಗ, ಮುಟ್ಟುವಾಗ, ವಾಸನೆ ನೋಡುವಾಗ, ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಡೆಯುವಾಗ, ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ, ಉಸಿರಾಡುವಾಗಲೂ.
6.29.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नृन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ६.२९.९ ॥
ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಬಿಡುವಾಗ, ಹಿಡಿಯುವಾಗ, ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವಾಗ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಾಗಲೂ — 'ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ' ಎಂದು ಧರಿಸುತ್ತ.
6.29.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ६.२९.१० ॥
ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ — ತಾವರೆ ಎಲೆ ನೀರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾಗದಂತೆ.
6.29.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ६.२९.११ ॥
ದೇಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಕೇವಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ಯೋಗಿಗಳು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
6.29.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ६.२९.१२ ॥
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೈಷ್ಠಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಯುಕ್ತನು ಕಾಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಫಲದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
6.29.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ६.२९.१३ ॥
ವಶಿಯಾದವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸುಖದಿಂದ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳ ನಗರವಾದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೇಹಿ ಮಾಡದೆಯೂ ಮಾಡಿಸದೆಯೂ ಇರುತ್ತಾನೆ.
6.29.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ६.२९.१४ ॥
ಪ್ರಭು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕರ್ಮಫಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಭಾವವೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
6.29.15
नादत्ते कस्य चित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ६.२९.१५ ॥
ವಿಭು ಯಾರ ಪಾಪವನ್ನೂ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನವು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
6.29.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ६.२९.१६ ॥
ಆದರೆ ಯಾರ ಆತ್ಮದ ಅಜ್ಞಾನವು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
6.29.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ६.२९.१७ ॥
ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಆತ್ಮ ಅದೇ ಆಗಿದೆಯೋ, ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದವರು, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಲ್ಮಷ ತೊಳೆದವರು ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.29.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ६.२९.१८ ॥
ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿನಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿ, ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ, ಆನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ವಪಚನಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಡಿತರು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
6.29.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ६.२९.१९ ॥
ಸಮತ್ವದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಲೆಗೊಂಡವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮವು ನಿರ್ದೋಷ ಮತ್ತು ಸಮವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
6.29.20
न प्रहृष्येत्प्रियं व्याप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ६.२९.२० ॥
ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದು ಹರ್ಷಿಸದೆ, ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದು ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗದೆ ಇರುವವನು; ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿ, ಮೋಹರಹಿತ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿ, ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಅವನೇ.
6.29.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षय्यमश्रुते ॥ ६.२९.२१ ॥
ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಯಾವ ಸುಖವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಅವನು ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.29.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ६.२९.२२ ॥
ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭೋಗಗಳು ದುಃಖದ ಮೂಲಗಳೇ. ಕೌಂತೇಯ, ಅವಕ್ಕೆ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವಿದೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.29.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ६.२९.२३ ॥
ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲವನು—ಅವನೇ ಯುಕ್ತ, ಅವನೇ ಸುಖಿ ಮನುಷ್ಯ.
6.29.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ६.२९.२४ ॥
ಒಳಗೇ ಸುಖವುಳ್ಳವನು, ಒಳಗೇ ರಮಿಸುವವನು, ಒಳಗೇ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವವನು—ಅಂಥ ಯೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.29.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ६.२९.२५ ॥
ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ, ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.29.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ६.२९.२६ ॥
ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ ಯತಿಗಳಿಗೆ, ಆತ್ಮವನ್ನರಿತವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ.
6.29.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ६.२९.२७ ॥
ಹೊರಗಿನ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೇ ಇರಿಸಿ, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಾಸಿಕದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮ ಮಾಡಿ.
6.29.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः । ॥ ६.२९.२८ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ, ಮೋಕ್ಷಪರಾಯಣನಾದ ಮುನಿ, ಇಚ್ಛೆ-ಭಯ-ಕ್ರೋಧ ರಹಿತನಾದವನು — ಅವನು ಸದಾ ಮುಕ್ತನೇ.
6.29.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ६.२९.२९ ॥
ಯಜ್ಞ-ತಪಸ್ಸುಗಳ ಭೋಕ್ತನೂ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನೂ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಸುಹೃದನೂ ಆದ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.